“Chúng tôi đã bắt đầu quá trình dọn dẹp eo biển Hormuz như một món quà cho các nước trên khắp thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp và nhiều nước khác. Thật khó tin, họ không có đủ can đảm hay quyết tâm tự làm điều này”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên Truth Social ngày 11/4.
Tổng thống Mỹ không nêu cụ thể quá trình dọn dẹp bao gồm những hoạt động gì, nhưng dường như ám chỉ đến hoạt động rà phá thủy lôi. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ chưa công bố động thái quân sự nào trên eo biển Hormuz.
Ông Trump cho rằng Iran đã chịu tổn thất nặng nề trong xung đột, cho rằng nước này “không còn hải quân và cũng không còn không quân”, hệ thống phòng không và radar bị phá hủy, trong khi các cơ sở sản xuất cũng như kho tên lửa, máy bay không người lái “đã bị xóa sổ”.
Tổng thống Mỹ nói “mối đe dọa duy nhất còn lại” của Iran với tàu dầu đi qua Hormuz là thủy lôi. “Tiện thể, toàn bộ 28 tàu rải thủy lôi của họ đều đang nằm dưới đáy biển”, ông Trump thông báo.
Ông Trump đăng thông điệp vài giờ sau khi nhà báo Barak Ravid của trang Axios dẫn nguồn thạo tin tiết lộ “một số tàu hải quân Mỹ đã di chuyển qua eo biển Hormuz” mà không có sự phối hợp với Iran. Đây được cho là lần đầu tiên hoạt động như vậy diễn ra kể từ khi xung đột bùng phát.
Truyền hình nhà nước Iran cho biết quân đội nước này đã cảnh báo một tàu quân sự Mỹ về khả năng bị tấn công “trong vòng 30 phút” nếu đi qua eo biển Hormuz, khiến phương tiện này phải quay đầu, rút khỏi vùng biển.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ – Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các quả thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Việc mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa các bên, dù số lượng tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, phần lớn do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
New York Times ngày 10/4 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên nói rằng tình trạng mất dấu thủy lôi là một trong những lý do khiến Iran chưa thể nhanh chóng đáp ứng yêu cầu của chính quyền Tổng thống Trump về mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz.
Ông Trump đưa ra tuyên bố trong lúc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang diễn ra tại Islamabad, Pakistan, với mục tiêu chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 40 ngày qua đang làm rung chuyển cả Trung Đông và dẫn đến nhiều hệ lụy kinh tế toàn cầu.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết phía Tehran đã trình bày “loạt đề xuất và lằn ranh đỏ” cho đàm phán hòa bình, đề cập các vấn đề eo biển Hormuz, bồi thường chiến tranh, giải phóng tài sản Iran bị đóng băng và một lệnh ngừng bắn trên toàn khu vực Trung Đông. Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington sẵn sàng đối thoại nếu Iran thực sự thiện chí.
Bộ Ngoại giao Nga cho biết, trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Marco Rubio hôm 25/5, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã thông báo rằng các lực lượng vũ trang Nga đang bắt đầu các cuộc tấn công mang tính hệ thống vào các địa điểm ở Kiev được các lực lượng vũ trang Ukraine sử dụng.
"Thực hiện chỉ thị của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã chính thức thông báo cho phía Mỹ rằng để đáp trả các cuộc tấn công liên tục của Ukraine nhắm vào cơ sở hạ tầng ở Nga, các lực lượng vũ trang của Liên bang Nga đang bắt đầu các đòn không kích mang tính hệ thống và nhất quán nhắm vào các địa điểm quân sự và các trung tâm ra quyết định tương ứng ở Kiev", Bộ này cho biết.
Ông cũng lưu ý Ngoại trưởng Mỹ về khuyến cáo của Bộ Ngoại giao Nga trong việc "đảm bảo sơ tán nhân viên ngoại giao và các công dân khác của họ ra khỏi thủ đô của Ukraine”.
Trong suốt cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Lavrov đã "nhắc lại các thỏa thuận đạt được ở cấp cao nhất theo đề xuất của Mỹ tại Anchorage vào tháng 8/2025 liên quan đến cuộc xung đột Ukraine, đồng thời bày tỏ sự hối tiếc rằng châu Âu và Ukraine đang làm suy yếu các thỏa thuận vốn nhằm mở đường cho một giải pháp định cư lâu dài, bền vững dựa trên sự cân bằng lợi ích".
Hai nhà ngoại giao cũng trao đổi về cuộc chiến Iran cũng như các vấn đề liên quan đến Cuba.
Ngoài ra, ông Lavrov và ông Rubio cũng "tái khẳng định cam kết của 2 bên trong việc tiếp thêm sinh lực cho các nỗ lực nhằm bình thường hóa hoạt động của các phái đoàn ngoại giao Nga và Mỹ trên lãnh thổ của nhau bất chấp những khác biệt hiện tại”.
Cuộc điện đàm diễn ra sau khi Bộ Ngoại giao Nga nói rằng vụ tấn công của Ukraine vào một ký túc xá cao đẳng ở thị trấn Starobelsk vào tuần trước là "giọt nước tràn ly" đối với Nga, và nước này sẽ tiến hành các cuộc "tấn công mang tính hệ thống" vào hàng loạt mục tiêu khác nhau trên khắp thủ đô của Ukraine kể từ bây giờ.
"Đây là giọt nước tràn ly. Trong những bối cảnh này, Lực lượng Vũ trang Nga sẽ phát động các đòn không kích mang tính hệ thống chống lại tổ hợp công nghiệp - quân sự của Ukraine tại Kiev, bao gồm cả những địa điểm nơi UAV được thiết kế, sản xuất, lập trình và chuẩn bị để đưa vào sử dụng", Bộ này cho biết, đồng thời cảnh báo Moscow đang thay đổi phương thức tiếp cận đối với cuộc xung đột Ukraine.
Bộ Ngoại giao Nga lưu ý chiến dịch cũng sẽ gây ảnh hưởng đến "các trung tâm ra quyết định và các sở chỉ huy” của Ukraine, các mục tiêu bị nhắm đến nằm rải rác trên khắp Kiev.
Moscow hối thúc công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao và đại diện của các tổ chức quốc tế, hãy rời khỏi thủ đô của Ukraine ngay lập tức. Bộ Ngoại giao Nga cũng cảnh báo người dân thành phố tránh xa "các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền Kiev”.
Bộ Ngoại giao Nga từng đưa ra một cảnh báo tương tự vào đầu tháng này, khi Nga đe dọa tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào Kiev để đáp trả các mối đe dọa của nước này đối với việc tấn công các lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Moscow hồi tháng trước. Nga gửi thông báo sơ tán tới tất cả các phái đoàn ngoại giao nước ngoài và các tổ chức quốc tế được ủy quyền tại Nga, kêu gọi họ rời khỏi thủ đô của Ukraine.
Cuộc duyệt binh mừng ngày Hồng quân Liên Xô chiến thắng Đức Quốc xã trong Thế chiến 2, còn gọi là Ngày chiến thắng, được tổ chức hằng năm tại Quảng trường Đỏ ở Moscow vào ngày 9.5.
Sự kiện này nổi bật với sự xuất hiện của những vũ khí hiện đại nhất trong quân đội Nga, thu hút sự chú ý từ trong nước lẫn quốc tế.
Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Nga ngày 29.4 thông báo một số trường quân sự, học viện quân sự, "cũng như đoàn xe khí tài quân sự, sẽ không tham gia cuộc duyệt binh năm nay do tình hình tác chiến hiện tại", theo AFP.
Dù vậy, cuộc duyệt binh dự kiến vẫn có sự tham gia của đại diện tất cả các binh chủng của lực lượng vũ trang, cùng video quay cảnh các binh sĩ "thực hiện nhiệm vụ trong khu vực tác chiến đặc biệt", ý nói lực lượng đang chiến đấu tại Ukraine.
Các đội máy bay quân sự dự kiến cũng sẽ trình diễn qua khu vực duyệt binh như mọi năm.
"Trong phần trình diễn trên không của cuộc duyệt binh, máy bay của các đội biểu diễn nhào lộn trên không của Nga sẽ bay qua Quảng trường Đỏ, và khi kết thúc cuộc duyệt binh, các phi công của đội máy bay tấn công mặt đất Su-25 sẽ tô điểm bầu trời Moscow bằng màu cờ của Liên bang Nga", Bộ Quốc phòng Nga cho biết.
Năm ngoái, nhiều nhà lãnh đạo quốc tế đã đến Moscow để chứng kiến cuộc diễu hành của hàng ngàn binh sĩ, gồm những người từng chiến đấu ở Ukraine, và một loạt vũ khí, bao gồm cả xe tăng và máy bay không người lái mới.
Người phát ngôn Dmitry Peskov của Điện Kremlin hôm 27.4 cho biết nhiều nhà lãnh đạo quốc tế dự kiến sẽ thăm Moscow và dự lễ duyệt binh vào ngày 9.5, theo TASS. Ông nói rằng nhiều lãnh đạo đã bày tỏ mong muốn được tham gia và Điện Kremlin hoan nghênh họ.
Theo Hãng tin Reuters, Đài Loan ngày 7-5 thông báo đã tiến hành lần phóng thử ngư lôi đầu tiên cho tàu ngầm do nước này tự phát triển.
Động thái này đánh dấu cột mốc quan trọng trong dự án nhằm tăng cường khả năng răn đe của vùng lãnh thổ này trước hải quân Trung Quốc, đồng thời bảo vệ các tuyến hàng hải trọng yếu trong trường hợp xảy ra giao tranh.
Theo đó, tàu ngầm Narwhal - chiếc đầu tiên trong chương trình đóng tàu ngầm nội địa của Đài Loan - đã thực hiện vụ thử ngư lôi hôm 6-5. Tập đoàn đóng tàu CSBC Corp cho biết cuộc thử nghiệm nhằm kiểm tra khả năng vận hành của hệ thống tác chiến, bao gồm phát hiện và theo dõi mục tiêu, điều khiển hỏa lực, phóng và dẫn đường cho ngư lôi.
Đài Loan xem chương trình tàu ngầm nội địa là trọng tâm trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng vũ trang, trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng hoạt động quân sự quanh hòn đảo.
Chương trình này nhận được hỗ trợ công nghệ và chuyên môn từ nhiều nước, trong đó có Mỹ và Anh. Đài Loan đặt mục tiêu đóng tổng cộng tám tàu ngầm và hy vọng triển khai ít nhất hai chiếc vào năm 2027. Các mẫu sau đó thậm chí có thể được trang bị tên lửa.
Chiếc tàu Narwhal đầu tiên này trị giá khoảng 1,57 tỉ USD, sử dụng hệ thống tác chiến của Lockheed Martin và mang ngư lôi hạng nặng Mark 48 do Mỹ sản xuất. Tuy nhiên CSBC không tiết lộ loại ngư lôi được dùng trong lần thử nghiệm này.
Trước đó hồi tháng 1, Narwhal đã hoàn thành chuyến thử nghiệm lặn dưới biển đầu tiên. Tàu ban đầu dự kiến được bàn giao cho hải quân Đài Loan vào năm 2024, nhưng bị chậm tiến độ.
Theo Reuters, hiện lực lượng quân sự Đài Loan vẫn bị đánh giá lép vế đáng kể trước Trung Quốc - quốc gia sở hữu ba tàu sân bay đang hoạt động, nhiều tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo và đang phát triển tiêm kích tàng hình.
