Phát biểu với báo giới tại văn phòng ở Tokyo, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết giới chức vẫn đang đánh giá đầy đủ mức độ thiệt hại và thương vong do trận động đất có độ lớn 7,1 gây ra.
“Chúng tôi đã nhận được thông tin về việc có người bị thương. Một số khu vực xảy ra mất điện và hỏa hoạn. Ngoài ra còn có thiệt hại đối với đường sá, cầu cống cũng như tình trạng các tòa nhà bị sập”, bà Takaichi nói.
Đài truyền hình công cộng NHK cho biết một bệnh viện đã tiếp nhận hơn 50 người bị thương. Báo Nikkei cũng đưa tin một số hành khách trên tàu cao tốc đã bị thương khi trận động đất xảy ra.
Nhiều công trình bị hư hại, trong đó có một trung tâm thương mại. Theo NHK, tại đây đã xảy ra một vụ nổ. Hình ảnh do đài này phát sóng cũng cho thấy nhiều tòa nhà khác bốc cháy hoặc bị sập một phần. Người phát ngôn của Aeon hiện chưa đưa ra bình luận.
Theo NHK, nhiều vết nứt lớn xuất hiện trên các tuyến đường chính, trong đó có một đoạn đường cao tốc trên cao, đồng thời một đoàn tàu chở hàng đã bị trật bánh. Hoạt động đường sắt bị đình chỉ và các chuyến bay cũng bị tạm dừng.
Nhiều công ty công nghệ lớn đã khẩn cấp sơ tán công nhân khỏi nhà máy.
Cơ quan quản lý thiên tai Nhật Bản cho biết hơn 150.000 người đã được yêu cầu tới các trung tâm sơ tán.
Một quan chức của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) cảnh báo người dân tại các khu vực chịu rung chấn mạnh cần đề phòng các dư chấn lớn trong khoảng một tuần tới, đồng thời cảnh giác nguy cơ sạt lở đất.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới. Nằm trên “Vành đai lửa” Thái Bình Dương, Nhật Bản chiếm khoảng 20% số trận động đất có độ lớn từ 6,0 trở lên trên toàn cầu.
Chính phủ Nhật Bản đã phát cảnh báo động đất khẩn cấp đối với các tỉnh Kumamoto, Nagasaki, Kagoshima, Fukuoka, Saga, Oita và Miyazaki, đều nằm trên đảo Kyushu ở phía nam nước này.
JMA ban đầu cũng phát cảnh báo sóng thần với độ cao dự kiến 1m, nhưng sau đó đã hủy cảnh báo.
Công ty Điện lực Kyushu cho biết khoảng 40.000 hộ gia đình bị mất điện sau trận động đất. Trong khi đó, Công ty Đường sắt JR Kyushu đã đình chỉ toàn bộ dịch vụ, bao gồm cả các tuyến tàu cao tốc Shinkansen.
Sân bay Kumamoto cũng đóng đường băng, buộc các hãng hàng không phải chuyển hướng hoặc hủy nhiều chuyến bay.
Hai nhà mạng KDDI và Docomo cho biết dịch vụ điện thoại di động bị gián đoạn do mất điện và hư hỏng các tuyến truyền dẫn.
Cơ quan Quản lý Hạt nhân Nhật Bản cho biết không ghi nhận bất thường tại các nhà máy điện hạt nhân trong khu vực.
Mười năm trước, một trận động đất lớn xảy ra tại Kumamoto đã khiến 275 người thiệt mạng và 2.739 người bị thương, theo số liệu chính thức. Thảm họa cũng phá hủy hàng nghìn công trình, trong đó có Lâu đài Kumamoto, một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất của thành phố.
Một quan chức của ban quản lý lâu đài cho biết trận động đất hôm 28/7 cũng khiến một số đoạn tường đá của lâu đài bị sập.
"Khả năng rất cao là chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận với Iran. Họ đã đồng ý bàn giao 'bụi hạt nhân' cho chúng tôi", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên bên ngoài Nhà Trắng ngày 16/4, sử dụng cách gọi riêng của ông để chỉ kho uranium đã làm giàu của Tehran.
Tuy nhiên, ông Trump không nêu chi tiết hay đưa ra bằng chứng về thông tin này. Giới chức Iran chưa lên tiếng về thông tin, Tehran trước đây cũng chưa phát bất kỳ tín hiệu công khai nào cho thấy họ sẽ từ bỏ kho uranium làm giàu.
Tổng thống Trump khẳng định mọi thỏa thuận với Iran đều phải vĩnh viễn ngăn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân. Lãnh đạo Mỹ cũng bày tỏ lạc quan về vấn đề Iran, để ngỏ khả năng gia hạn thỏa thuận ngừng bắn dự kiến hết hạn vào tuần tới, nhưng cho rằng có thể không cần thiết phải làm vậy.
"Nếu thỏa thuận được ký ở Islamabad, tôi có thể sẽ đến. Họ muốn tôi có mặt", ông cho hay.
Mỹ và Iran vẫn còn bất đồng về nhiều vấn đề trong quá trình đàm phán, mấu chốt là chương trình hạt nhân của Tehran. Mỹ được cho là đề xuất đình chỉ chương trình làm giàu uranium của Iran 20 năm, trong khi Tehran đưa ra mốc 5 năm và bị Washington bác bỏ.
Iran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của họ mang mục đích hòa bình. Tehran hôm 15/4 tuyên bố quyền làm giàu uranium là "không thể tranh cãi", dù mức độ làm giàu có thể "đàm phán".
Theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, Iran đang nắm giữ khoảng 400 kg uranium làm giàu ở mức 60%, gần với cấp độ vũ khí là 90%. Tuy nhiên, chưa rõ số uranium này đang được cất giữ ở đâu kể từ sau các cuộc không kích của Mỹ hồi tháng 6/2025.
Phó tổng thống JD Vance cho hay Mỹ không chỉ muốn đảm bảo Iran không sở hữu vũ khí hạt nhân, mà còn muốn thiết lập các cơ chế để ngăn chặn khả năng này, trong đó có loại bỏ năng lực làm giàu uranium của Tehran. Ông Vance cho rằng số uranium trên nên được đưa ra khỏi lãnh thổ Iran nhằm đảm bảo minh bạch và tăng khả năng giám sát.
Cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran cuối tuần trước tại Pakistan đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào. Hải quân Mỹ sau đó tuyên bố thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Iran, động thái bị Tehran lên án.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết những cuộc đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran "rất có khả năng" sẽ diễn ra tại Islamabad. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan Tahir Andrabi nói rằng chưa có ngày cụ thể cho sự kiện này.
Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir hôm 16/4 gặp Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người dẫn đầu phái đoàn Iran trong vòng đàm phán đầu tiên. Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc sau đó cho biết Tehran "lạc quan một cách thận trọng" về các cuộc đàm phán hòa bình với Washington và bày tỏ hy vọng về "kết quả có ý nghĩa".
Ngày 20-4, khi được hỏi liệu Tehran có ý định tham gia các cuộc đàm phán ở Islamabad hay không, lãnh đạo Ủy ban An ninh quốc gia của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi nói rằng "Iran hành động dựa trên lợi ích quốc gia" và sẽ làm bất cứ điều gì cần thiết để "bảo đảm lợi ích và an ninh của đất nước".
Theo ông Azizi, đàm phán với Mỹ cũng như đấu trường với những yêu cầu quá đáng và các hành động đe dọa từ phía Washington. "Nếu đàm phán mang lại những kết quả giúp duy trì các thành tựu trên chiến trường, thì đó cũng có thể là một cơ hội đối với chúng tôi", Đài Al Jazeera dẫn lời chính trị gia Iran.
Ông Azizi, một cựu chỉ huy của Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran (IRGC), cho biết việc Iran quyết định tiếp tục đàm phán với Mỹ "không có nghĩa là đàm phán bằng mọi giá" và chấp nhận bất kỳ "phương pháp tiếp cận nào mà phía bên kia đưa ra". Và việc Iran có cử phái đoàn đến Islamabad hay không phụ thuộc vào việc Tehran có nhận được tín hiệu tích cực hay không.
"Chúng tôi chưa bao giờ e ngại nguyên tắc đàm phán. Có thể hôm nay hoặc ngày mai, sau khi đánh giá thêm, chúng tôi sẽ cho rằng điều đó khả thi", ông Azizi nói.
Nhưng Iran khẳng định những lằn ranh đỏ của nước này phải được tuân thủ. Ông Azizi nói rằng Iran vẫn kiên định với các điều kiện của mình, bao gồm yêu cầu ngừng bắn ở Lebanon và gỡ bỏ phong tỏa tài sản.
Ông cũng cảnh báo Mỹ và Israel cần tôn trọng các điều kiện của Tehran.
"Nếu có những hành động đi ngược lại lợi ích của 'mặt trận kháng chiến', một phần trong chiến trường của chúng tôi, hoặc nếu họ không tuân thủ các cam kết trước đó, thì điều đó đồng nghĩa họ đã không chấp nhận các điều kiện tiên quyết của Iran, và tất nhiên sẽ có ảnh hưởng", ông tuyên bố.
Nghị sĩ Ahmad Naderi, thành viên Ban Chủ tịch Quốc hội Iran và đại diện thủ đô Tehran tại quốc hội, hôm 2/6 nói rằng đất nước đang trong "tình trạng chiến tranh" và kêu gọi các nhóm chính trị "thể hiện mặt trận thống nhất".
Ông khẳng định khác biệt quan điểm về các vấn đề kinh tế, chính sách đối ngoại hay cách thức điều hành đất nước là "điều tự nhiên trong xã hội", có thể góp phần cải thiện quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, đưa các bất đồng này ra trước công chúng và biến chúng thành đối đầu chính trị là điều đáng lo ngại.
"Công khai tranh cãi nhằm kích động dư luận, tuyển mộ phe phái hoặc giải quyết ân oán chính trị sẽ trực tiếp gây hại cho đoàn kết dân tộc", ông nói.
Nghị sĩ Naderi cho rằng sau thất bại trên mặt trận quân sự, các đối thủ của Iran đang tập trung khai thác chia rẽ xã hội và chính trị để làm suy yếu đất nước. Ông nhấn mạnh sự thống nhất của người dân là biểu tượng quan trọng nhất cho sức mạnh Iran.
Ông khẳng định chiến trường không chỉ giới hạn ở lĩnh vực quân sự, mà ngoại giao cũng là một phần cuộc đối đầu. Quan chức quốc hội Iran thừa nhận trong nước có thể tồn tại nhiều quan điểm khác nhau về những quyết định lớn, đặc biệt liên quan đến đàm phán hoặc cách thức đối phó với Mỹ - Israel.
Nghị sĩ Naderi cho rằng mọi lực lượng chính trị, giới tinh hoa và những lãnh đạo phát biểu trước công chúng cần điều chỉnh lập trường phù hợp với định hướng của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, đặc biệt trong các vấn đề chiến lược.
Phát biểu được đưa ra một ngày sau khi truyền thông Iran đưa tin nước này đã đình chỉ đàm phán gián tiếp với Mỹ và đang cân nhắc chấm dứt ngừng bắn, liên quan tình hình Israel leo thang chiến sự tại Lebanon.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 7/5 nhận định bộ máy điều hành Iran "vẫn bị chia rẽ nghiêm trọng và hoạt động thiếu hiệu quả", dẫn đến cản trở tiến độ đàm phán.
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei bị thương ngày 28/2, trong đòn không kích mở đầu chiến dịch của Mỹ - Israel. Ông chưa xuất hiện trước công chúng từ khi đảm nhận chức vụ, các tuyên bố văn bản của ông đều được đọc trên kênh truyền hình nhà nước.
Tình báo Mỹ cho rằng ông Khamenei chỉ liên lạc với cố vấn thông qua mạng lưới phức tạp gồm nhiều người đưa tin. Ông thường đưa ra định hướng tổng quát cho cấp dưới, xác định những vấn đề có thể đàm phán và những nội dung không được phép đưa ra thảo luận. Điều này khiến thông tin đến tay ông đều có độ trễ đáng kể, kéo theo phản hồi chậm chạp trong quá trình thương lượng.
