Nhiều người thường cảm thấy mệt mỏi vô cớ, tay chân lạnh ngắt nhưng lại tặc lưỡi cho rằng chỉ do công việc quá sức. Tuy nhiên, đây rất có thể là tín hiệu cấp cứu mà quả thận đang phát ra.
Bác sĩ Phụ khoa Trần Bảo Nhân cho biết, tỷ lệ mắc bệnh thận mãn tính tại Đài Loan (Trung Quốc) lên tới 11,9%, tương đương cứ 9 người thì có 1 người mắc. Thế nhưng, tỷ lệ người thực sự biết mình bị bệnh thận lại chưa đầy 3,5%.
Do thận không có dây thần kinh cảm giác đau, tổn thương giai đoạn đầu thường không gây khó chịu rõ rệt. Đến khi xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng thì nhiều bệnh nhân đã phải đối mặt với số phận phải chạy thận nhân tạo. Vì vậy, học cách tự nhận biết các tín hiệu cảnh báo của cơ thể là bài học chăm sóc thận không thể thiếu của mỗi người.
Ấn tượng của nhiều người về bệnh thận vẫn dừng lại ở cảm giác “đau thận” hay “đau lưng mỏi eo”, nhưng thực tế đây là quan niệm hoàn toàn sai lầm.
Các bác sĩ chuyên khoa Thận và giới chuyên gia chia sẻ, khi chức năng thận bắt đầu suy giảm, dấu hiệu đầu tiên xuất hiện thường là mệt mỏi mãn tính và chán ăn, chứ không phải là phù nề hay đau đớn dữ dội.
Chỉ đến khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, độc tố tích tụ ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương thì các triệu chứng nặng mới bộc phát.
Để giúp người dân sớm phát hiện bất thường ở thận trong cuộc sống hàng ngày, bác sĩ Tiêu hóa Tiền Chính Hồng đã chia sẻ quy tắc 5 chữ vàng bảo vệ thận cực kỳ thực dụng:
Bọt (Nước tiểu có bọt): Bác sĩ chuyên khoa Thận Hồng Vĩnh Tường khuyên rằng, sau khi đi tiểu nên quan sát khoảng 10 phút. Nếu thấy bọt tiểu vẫn đặc, dày đặc và không tan, đây rất có thể là đặc trưng của protein niệu (đạm trong nước tiểu).
Phù (Phù chân/chi dưới): Nước không thể đào thải ra ngoài nên ứ đọng lại ở các mô ngoại vi. Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường giải thích, khi một lượng lớn protein bị thất thoát qua nước tiểu, lượng albumin trong máu giảm xuống, nước sẽ thẩm thấu ra các chi dẫn đến tình trạng phù ấn lõm nghiêm trọng, tay chân rờ vào thậm chí lạnh như băng.
Cao (Huyết áp cao): Bỗng nhiên xuất hiện tình trạng huyết áp tăng cao không rõ nguyên nhân có thể cảnh báo bệnh thận.
Thiếu (Thiếu máu): Do thận chịu trách nhiệm tiết ra “Erythropoietin (EPO)” – hormone kích thích tạo hồng cầu, khi chức năng thận kém sẽ dẫn đến thiếu máu do nguyên nhân tại thận nghiêm trọng, làm cho mí mắt và môi trở nên nhợt nhạt.
Mệt (Mệt mỏi): Dưới tác động đôi của tình trạng thiếu máu và tích tụ độc tố urê, người bệnh sẽ cảm thấy kiệt sức kiệt lực, dù nghỉ ngơi thế nào cũng không thể phục hồi.
Hai thói quen tàn phá thận khủng khiếp nhất
Trong đời sống thường nhật, nhiều thói quen xấu phổ biến đang âm thầm gặm nhấm sức khỏe của quả thận. Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường đặc biệt chỉ ra rằng “ngồi lâu” và “nhịn tiểu” là hai hung thần hàng đầu hại thận.
Ngồi lâu trong thời gian dài khiến tuần hoàn và trao đổi chất của cơ thể chậm lại; trong khi đó, nhịn tiểu rất dễ gây ra nhiễm trùng ngược dòng do các vi khuẩn như E.coli, dẫn đến viêm bể thận cấp tính, trường hợp nặng thậm chí gây nhiễm trùng huyết nguy hiểm đến tính mạng.
Ngoài ra, bác sĩ Hồng cũng nhắc nhở, tình trạng viêm hại hạnh nhân (viêm amidan) tái phát nhiều lần nhất định phải được điều trị dứt điểm, nếu không việc nhiễm liên cầu khuẩn cũng rất dễ kích hoạt viêm thận.
Muốn bảo vệ thận, chế độ ăn uống và sinh hoạt hàng ngày phải được kiểm soát nghiêm ngặt. Bác sĩ Trần Bảo Nhân đề xuất nguyên tắc “2 nhiều, 4 ít”, tức là “tập thể dục nhiều, uống nhiều nước, ít natri (muối), ít photpho, ít kali, ít protein”.
Tuy nhiên, bác sĩ Điền Tri Học cũng đặc biệt lưu ý người bình thường nên uống nhiều nước, nhưng đối với những bệnh nhân đã bước vào giai đoạn bệnh thận mạn giai đoạn cuối hoặc suy tim cần hạn chế nước, thì bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định hạn chế lượng nước của bác sĩ để tránh gây ứ dịch ở phổi (phù phổi) và gánh nặng cho tim.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cảnh báo thêm, tuyệt đối không được tin theo các bài thuốc dân gian truyền miệng. Đã từng có bệnh nhân vì sợ phải chạy thận nên đã ăn món “cật heo hầm trái vải” với suy nghĩ “ăn gì bổ nấy”. Kết quả là do quả vải chứa hàm lượng kali cao, còn cật heo lại giàu photpho và axit uric, món ăn này chẳng những không bổ mà còn đẩy nhanh tiến trình suy thận.
Một số người khi tập thể dục quá mức có thể âm thầm phát triển tình trạng "tim vận động viên" - tim bị biến đổi cấu trúc do tập luyện kéo dài và cường độ cao.
Tiến sĩ Ruchit Shah, bác sĩ tim mạch tại Bệnh viện Saifee (Ấn Độ), giải thích lý do tại sao và điều gì xảy ra cho tim khi tập luyện quá mức.
Ông Ruchit Shah cho biết tình trạng này xảy ra ở các vận động viên thi đấu, thuộc top 1 - 2% hàng đầu. Cũng như cơ xương to ra thông qua tập luyện và tập gym thường xuyên, cơ tim cũng có thể thích nghi với sự gắng sức kéo dài, dẫn đến những thay đổi cấu trúc trong tim, theo tờ Hindustan Times.
Tiến sĩ Shah giải thích: Chủ yếu do cường độ, thời gian và tính nhất quán của việc luyện tập. Tập thể dục quá mức trong hơn 60 phút mỗi ngày, hầu hết các ngày trong tuần trong một thời gian dài, sẽ làm tăng đáng kể nhu cầu oxy và cung cấp máu của cơ thể, nhất là ở vận động viên thi đấu chuyên nghiệp theo lịch trình luyện tập nghiêm ngặt.
Bác sĩ Shah giải thích: Để đáp ứng nhu cầu tăng cao này, cơ tim trải qua quá trình thích nghi và trở nên dày hơn theo thời gian. Khi cơ tim dày lên, đặc biệt là cơ tâm thất trái, kích thước khoang tâm thất trái giảm nhẹ. Từ đó, lượng máu đổ đầy tâm thất trái cũng giảm nhẹ.
Những thay đổi cấu trúc trong tim ban đầu nghe có vẻ đáng lo ngại. Tuy nhiên, hội chứng này nói chung được coi là sự thích nghi sinh lý hơn là tình trạng nguy hiểm. Nó không gây ra vấn đề nghiêm trọng ở người khỏe mạnh. Vì vậy, không phải tất cả những thay đổi đều nhất thiết gây ra bệnh tim.
Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất là nhịp tim khi nghỉ ngơi thấp, thường được gọi là "nhịp tim thích nghi". Bác sĩ Shah giải thích: Điều này xảy ra vì tim trở nên hiệu quả hơn do luyện tập liên tục. Trong hầu hết các trường hợp, những người có "tim vận động viên" không gặp phải các triệu chứng hoặc dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Và khi ngừng luyện tập cường độ cao, tim sẽ từ từ trở lại kích thước và chức năng bình thường trong vòng 3 - 6 tháng. Tuy nhiên, trong khoảng 20% trường hợp, những thay đổi này có thể không biến mất hoàn toàn.
Đặc biệt, đôi khi có thể gây ra bệnh tim - bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn. Vì vậy, những vận động viên có biến đổi ở tim khi đo điện tâm đồ hoặc chụp chiếu cần được đánh giá kỹ xem có bất kỳ tình trạng nguy hiểm tiềm ẩn nào hay không, theo Hindustan Times.
Từ một bệnh viện dã chiến được thành lập để phục vụ bộ máy chiến tranh của thực dân Pháp, trải qua 165 năm cùng những thăng trầm của lịch sử, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới (TP.HCM) đã trở thành bệnh viện của nhân dân, là tuyến đầu trong điều trị bệnh truyền nhiễm và phòng chống dịch bệnh, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân TP.HCM và nhiều tỉnh, thành phía Nam.
Vào cuối tháng 11-2022, bệnh viện vinh dự được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục là bệnh viện lâu đời nhất tại Việt Nam. Đến tháng 2 năm nay, bệnh viện được đón nhận Huân chương Lao động hạng nhất.
Đến nay, giữa nhịp khám chữa bệnh khẩn trương, khuôn viên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới vẫn lưu giữ những dấu ấn lịch sử đặc biệt với khu di tích trại giam Bệnh viện Chợ Quán và tượng Tổng bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam) Trần Phú.
Mỗi ngày, nhân viên bảo vệ bệnh viện đều thắp hương trước tượng Tổng Bí thư Trần Phú để bày tỏ lòng tri ân, tưởng nhớ. Nhiều người bệnh và thân nhân không khỏi bất ngờ khi biết ngay trong khuôn viên bệnh viện vẫn còn lưu giữ những di tích lịch sử ý nghĩa này.
Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Nguyễn Thành Dũng nhấn mạnh 165 năm không chỉ là con số thời gian mà là chiều sâu lịch sử, là bề dày của truyền thống, là sức mạnh của trách nhiệm mà các thế hệ đi trước đã gầy dựng và trao lại cho bệnh viện ngày nay.
Trong suốt chiều dài lịch sử ấy, bệnh viện không chỉ là nơi cứu chữa người bệnh mà còn là nơi ghi dấu những trang sử hào hùng của dân tộc. Chính tại nơi đây, Tổng Bí thư Trần Phú đã bị giam cầm khi bệnh nặng và hy sinh ngày 6-9-1931.
Từ một cơ sở y tế ban đầu 250 giường bệnh, nay Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới đã khẳng định vị thế là bệnh viện chuyên khoa hàng đầu, tuyến cuối về truyền nhiễm và nhiệt đới của khu vực phía Nam và cả nước.
Năm 1972 đánh dấu bước phát triển mạnh của Bệnh viện Chợ Quán về cơ sở vật chất với khu nhà chính 6 tầng được xây dựng trên diện tích hơn 12.000 m2 với sự trợ giúp của Hàn Quốc, khánh thành vào tháng 3 năm 1974, đổi tên mới là Trung tâm y khoa Hàn - Việt có 550 giường. Ngay sau ngày thống nhất đất nước, bệnh viện được Ban Y tế xã hội miền Nam thuộc Ủy ban quân quản tiếp nhận và quản lý, lấy lại tên Bệnh viện Chợ Quán - Ảnh: BVCC
Phòng giam Tổng bí thư Trần Phú. Ông đã hy sinh vào ngày 6-9-1931 sau thời gian bị giặc Pháp bắt, tra tấn dã man, lâm trọng bệnh và được đưa đến khu trại giam này điều trị (trái) và một trong số nhiều phòng giam tại trại giam nhìn từ bên ngoài (phải) - Ảnh: XUÂN MAI
Dưới đây là những loại trái cây tốt cho sức khỏe đường ruột, cùng với những yếu tố làm nên những lợi ích tốt cho hệ tiêu hóa.
Các loại quả mọng
Quả mâm xôi và quả việt quất là các loại quả mọng có hàm lượng chất xơ cao, cung cấp khoảng 5g chất xơ trên mỗi khẩu phần 100g.
Các loại quả mọng chứa cả chất xơ hòa tan và không hòa tan. Chất xơ hòa tan cung cấp năng lượng cho các vi khuẩn có lợi trong đường tiêu hóa.
Khi vi khuẩn đường ruột phân giải chất xơ hòa tan, chúng tạo ra các axit béo chuỗi ngắn (SCFA), giúp bảo vệ và hỗ trợ sức khỏe đường ruột tổng thể bằng cách giảm viêm, tăng cường niêm mạc ruột và hỗ trợ chức năng miễn dịch khỏe mạnh. Chất xơ không hòa tan hỗ trợ tiêu hoá nhờ giúp duy trì nhu động ruột đều đặn.
Các loại quả mọng cũng chứa chất chống oxy hóa polyphenol, có thể làm giảm viêm trong ruột và tác động tích cực đến vi khuẩn đường ruột.
Kiwi rất giàu chất xơ, cung cấp khoảng 2,5g chất xơ trong mỗi trái. Chất xơ trong kiwi đặc biệt tốt trong việc hấp thụ và giữ nước, giúp ngăn ngừa táo bón. Kiwi cũng chứa các hợp chất tự nhiên là raphides, có thể hỗ trợ tiêu hóa thoải mái hơn.
Đu đủ chứa enzyme phân giải protein papain. Các enzyme phân giải protein được cơ thể sản sinh để phân giải protein trong thực phẩm như thịt và cá thành các axit amin để chúng có thể được hấp thụ và tiêu hóa đúng cách.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng các sản phẩm từ đu đủ cô đặc có thể hiệu quả trong việc giảm các triệu chứng không thoải mái ở đường tiêu hóa, chẳng hạn như đầy hơi và khó chịu. Đu đủ cũng giàu chất xơ và các chất chống oxy hóa như vitamin C và carotenoid, có thể giúp ngăn ngừa viêm ruột.
Một quả bơ 200g cung cấp 13,5g chất xơ, đáp ứng gần một nửa lượng chất xơ khuyến nghị cho mỗi người trong một ngày. Bơ có hàm lượng chất xơ hòa tan và không hòa tan cao, giúp thúc đẩy nhu động ruột đều đặn và sức khỏe đường ruột nói chung.
Ăn bơ cũng có thể giúp thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong đường ruột và tăng cường sản xuất các axit béo chuỗi ngắn (SCFA).
Táo là nguồn cung cấp chất xơ hòa tan dồi dào, hỗ trợ sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong ruột già, đồng thời cung cấp polyphenol và vitamin C, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng táo có thể giúp sức khỏe đường ruột tốt hơn và ngăn ngừa nguy cơ ung thư đại trực tràng, một trong những loại ung thư phổ biến nhất trên thế giới.
Lê là nguồn cung cấp chất xơ tốt giúp tăng cường sức khỏe đường ruột, một quả lê 230g chứa 7,1g chất xơ, tương đương khoảng 25% lượng chất xơ khuyến nghị hàng ngày.
Nhờ cung cấp cả chất xơ hòa tan và không hòa tan, lê hỗ trợ tiêu hóa và thúc đẩy hệ vi sinh đường ruột.
Lê cũng chứa pectin, hoạt động như một prebiotic, nuôi dưỡng các vi khuẩn có lợi trong đường ruột.
