Trong số 5 chuyên gia được Bộ GD-ĐT mời đánh giá phổ điểm các môn thi năm nay, có 3 chuyên gia nói đến phổ điểm môn tiếng Anh. Cả 3 đều nhận thấy thực tế phổ điểm môn tiếng Anh năm nay thấp nhất trong số tất cả môn thi: 50% thí sinh (TS) dưới điểm trung bình.
Nhưng đánh giá về thực tế này có 2 quan điểm. GS Nguyễn Đình Đức (ĐH Quốc gia Hà Nội) và PGS Nguyễn Đức Sơn (Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) đều cho rằng vấn đề nằm ở chất lượng dạy môn tiếng Anh trong nhà trường phổ thông. GS Nguyễn Đình Đức nói: “Tiếng Anh vẫn cần phải đầu tư, đổi mới phương pháp mạnh mẽ hơn nữa để các em có một hành trang hội nhập quốc tế”. PGS Nguyễn Đức Sơn cũng nêu ý kiến: “Chúng ta sẽ phải tập trung hơn nữa vào việc đổi mới cách thức dạy và học môn tiếng Anh”.
Còn GS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục VN, lại cho rằng phổ điểm môn tiếng Anh không hẳn phản ánh chất lượng dạy học môn này ở nhà trường phổ thông. Năm ngoái và năm nay, đây là môn thi tự chọn, do đó những TS có năng lực tiếng Anh không tốt sẽ chọn môn khác. Tuy nhiên, nhiều TS có khả năng tiếng Anh tốt sẽ được miễn thi hoặc có một cách quy đổi khác. Năm ngoái cũng thế, nhưng xu hướng này sẽ ngày càng nhiều.
Vì vậy, mặc dù đánh giá khách quan đề tiếng Anh năm nay “dễ chịu” hơn năm trước nhưng điểm thi lại có xu hướng thấp hơn. “Làm rõ điều này để thấy rằng điểm trung bình cho dù có thấp hơn so với năm trước thì cũng không phải là vấn đề về chất lượng dạy học trong các nhà trường”, GS Lê Anh Vinh nói.
GS Lê Anh Vinh không nói rõ vấn đề nằm ở đâu, nhưng theo phân tích của Báo Thanh Niên, phổ điểm thấp môn tiếng Anh liên quan tới chất lượng đề thi. Phổ điểm này không mâu thuẫn với nhận định “dễ chịu hơn” của nhiều TS và giáo viên sau khi kết thúc buổi thi các môn tự chọn. Yếu tố “dễ chịu hơn” đã được minh chứng bằng 2 chỉ số: số lượng và tỷ lệ TS đạt từ 7 điểm trở lên, số TS đạt điểm 10.
Cụ thể, năm nay tỷ lệ TS đạt từ 7 trở lên là 15,9%; 311 TS đạt điểm 10. Còn năm ngoái, tỷ lệ TS đạt từ 7 trở lên là 15,14; 141 TS đạt điểm 10. Cần biết, tổng số TS dự thi môn tiếng Anh năm ngoái nhiều hơn năm nay (2025: 351.848; 2026: 334.547). Như vậy, nhóm TS dẫn đầu năm nay làm bài tốt hơn hẳn năm ngoái.
Nhóm TS đạt điểm cao môn tiếng Anh, theo các nhà chuyên môn (cũng như theo phản ánh của TS) là do các em học thêm ở các trung tâm luyện thi IELTS hoặc do đọc thêm nhiều tài liệu ngoài sách giáo khoa. Tương tự nhận xét ở trên của PGS Nguyễn Đức Sơn, đây là môn học được “đầu tư nhiều”.
Đặc biệt, nhóm nhận xét đề tiếng Anh “dễ chịu hơn” cũng cho rằng yêu cầu của đề thi tiếng Anh vượt ngoài chương trình giáo dục phổ thông.
Có thể thấy phổ điểm môn tiếng Anh “chạm đáy” không đơn thuần xuất phát từ chất lượng dạy và học, mà là hệ quả kép của bức tranh thực tế hiện nay. Một mặt, xu hướng dùng chứng chỉ quốc tế để xét miễn thi ngày càng tăng đã rút bớt một lượng lớn TS giỏi ngoại ngữ ra khỏi hệ thống đo lường chung, kéo mặt bằng điểm số xuống thấp. Mặt khác, yêu cầu của đề thi đang có phần vượt quá khung chương trình.
Như vậy, sự phân hóa trong đề thi môn tiếng Anh chưa hẳn là sự phân hóa có tính chuyên môn mà có thể là khoảng cách giữa chương trình giảng dạy đại trà và yêu cầu của những người ra đề đặt ra với TS.
Như đã nói ở trên, dữ liệu của Bộ GD-ĐT cho thấy môn tiếng Anh đang là “vùng trũng” lớn nhất trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay. Môn thi này có điểm trung bình chỉ 5,07, mức điểm nhiều TS đạt nhất là 4,25 và có tới 50,25% TS dưới trung bình. Thực tế này tạo ra tác động trực tiếp lên hình dáng phổ điểm của các tổ hợp A01, D01.
Với tổ hợp A01 (toán, lý, tiếng Anh), điểm môn tiếng Anh thấp đã làm giảm mạnh mặt bằng điểm chung. Tổ hợp này có điểm trung bình chỉ đạt 18,41, thấp hơn đúng 1 điểm so với tổ hợp A00 (toán, lý, hóa) là 19,41 điểm. Như vậy, việc 2 tổ hợp chỉ khác nhau môn hóa, một môn có điểm trung bình khá cao (6,28 điểm) đã kéo tụt đáng kể phổ điểm của A01.
Với tổ hợp D01 (toán, văn, tiếng Anh), phổ điểm môn tiếng Anh đã kìm hãm phổ điểm của tổ hợp (chỉ đạt điểm trung bình là 19,01). Mặc dù môn văn có phổ điểm rất tốt với điểm trung bình 6,5 và tập trung đông đảo TS ở mức 7 điểm (44% TS từ 7 điểm trở lên), nhưng sự xuất hiện của môn tiếng Anh đã khiến D01 không thể bứt phá mặt bằng chung.
Tuy điểm trung bình thấp, môn tiếng Anh vẫn có 311 điểm 10 và 15,9% TS đạt từ 7 điểm trở lên. Điều này biến tiếng Anh thành môn thi mang tính quyết định nếu chỉ so sánh trong nội vi tổ hợp D01 và A01. Trong 2 tổ hợp này, những TS thuộc nhóm 15,8% giỏi tiếng Anh sẽ tự động tạo ra một khoảng cách cực lớn so với phần đông TS còn lại, nắm giữ lợi thế tuyệt đối trong việc lọt vào top điểm cao.
So với phổ điểm năm ngoái, phổ điểm tổ hợp D01 nhích lên nhờ môn toán. Trong bối cảnh môn tiếng Anh tiếp tục “chạm đáy”, sự khởi sắc của môn toán đóng vai trò gánh vác mang tính quyết định về phổ điểm D01 năm nay.
Cụ thể, điểm trung bình môn toán đã tăng vọt lên 5,65 (so với mức 4,78 của năm 2025), với mức điểm nhiều TS đạt được nhất là 5. Lực đẩy từ môn toán, kết hợp cùng phong độ ổn định của môn văn (điểm trung bình 6,5), đã kéo mặt bằng chung của D01 lên mức an toàn, bù đắp đáng kể cho sự tụt hậu của môn ngoại ngữ.
Ở nhóm điểm từ 7 trở lên, việc bứt phá môn tiếng Anh khó khăn hơn hẳn. Do đó, những TS có năng lực toán học tốt (đạt từ 7 – 8 điểm) sẽ ngay lập tức tạo ra khoảng cách an toàn so với đám đông, biến môn toán thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi thay vì môn tiếng Anh như kỳ vọng thông thường ở khối D.
Nội dung nằm trong chỉ thị của Thủ tướng ngày 18/5 về việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp năm 2026.
Thủ tướng đánh giá kỳ thi những năm qua ngày càng nghiêm túc, cơ bản đáp ứng được mục tiêu đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông và yêu cầu tuyển sinh, nhưng vẫn còn hạn chế. Cụ thể, với tuyển sinh có hiện tượng tuyển vượt quá quy định đảm bảo chất lượng. Việc quy đổi điểm ở một số trường còn bất hợp lý.
Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo, các tỉnh, thành có kế hoạch, phương án tổ chức kỳ thi, tuyển sinh và phân công nhiệm vụ theo tinh thần đảm bảo 6 rõ: rõ người, rõ việc, thời gian, trách nhiệm, sản phẩm và thẩm quyền để lãnh đạo.
Việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT cần giảm áp lực, chi phí, đảm bảo độ tin cậy để các trường đại học, cao đẳng sử dụng trong tuyển sinh. Bộ Giáo dục và Đào tạo phải xây dựng đề thi bảo mật, có độ phân hóa phù hợp.
Với các trường đại học, cao đẳng, Thủ tướng yêu cầu công bố phương thức và tuyển sinh bảo đảm thống nhất, công bằng, khách quan theo hướng đánh giá đúng năng lực của người học, bảo đảm kiểm soát thống nhất chất lượng đầu vào.
Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố một số thay đổi trong tuyển sinh nhằm tăng chất lượng đầu vào. Như với xét học bạ, các trường cần lấy điểm trung bình chung 6 học kỳ của tối thiểu ba môn, bắt buộc có Toán hoặc Văn với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 10/30. Đồng thời, thí sinh phải có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp (theo tổ hợp hoặc Toán, Văn và một môn khác) tối thiểu là 15/30. Năm ngoái, Bộ chỉ yêu cầu xét điểm cả năm lớp 12 với trọng số tối thiểu 25%.
Bộ cũng siết việc xét điểm cộng và quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ. Trong đó, điểm khuyến khích với chứng chỉ quốc tế tối đa là 1,5, giảm một nửa so với năm ngoái. Nếu quy đổi chứng chỉ, các trường phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch, đã quy đổi thì không cộng điểm khuyến khích.
Ngoài ra, Bộ siết số lượng nguyện vọng của thí sinh (còn 15 thay vì không giới hạn), số phương thức xét tuyển của các trường (tối đa 5).
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay diễn ra ngày 11-12/6. Thí sinh biết điểm vào ngày 1/7 và đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng đại học từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7. Thí sinh biết kết quả đỗ - trượt từ 17h ngày 9/8 đến 13/8.
Theo dự thảo thông tư ban hành chuẩn cơ sở giáo dục đại học được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến đến ngày 1-7, các trường đào tạo lĩnh vực sức khỏe và pháp luật ngoài việc đáp ứng các tiêu chuẩn chung còn phải đáp ứng các chỉ số đặc thù.
Cụ thể, với lĩnh vực sức khỏe, 100% chương trình đào tạo của các trường đào tạo khối ngành sức khỏe phải có cơ sở thực hành được ký kết hợp tác tối thiểu 5 năm, 100% người học được bố trí cơ sở thực hành theo chương trình đào tạo, ít nhất 80% giảng viên thực hành hoặc lâm sàng có chứng chỉ hành nghề còn hiệu lực, tỉ lệ giảng viên kiêm nhiệm từ cơ sở thực hành tối thiểu 30%...
Chỉ số đặc thù dự kiến với các trường đào tạo lĩnh vực sức khỏe như sau:
Với các ngành thuộc lĩnh vực pháp luật, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất tỉ lệ học phần có hoạt động thực hành nghề luật phải đạt tối thiểu 30%, tỉ lệ người học tham gia thực tập hoặc thực hành nghề luật phải đạt 100%, tối thiểu 30% giảng viên có kinh nghiệm thực tiễn pháp luật.
Chỉ số đặc thù dự kiến với các trường đào tạo lĩnh vực pháp luật như sau:
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, dự thảo thông tư ban hành chuẩn cơ sở giáo dục đại học là bước đi quan trọng nhằm chuyển dịch phương thức quản lý nhà nước từ "kiểm soát hành vi" sang "giám sát chất lượng đầu ra".
Đây là cơ sở để mở rộng không gian tự chủ, trao quyền gắn với trách nhiệm giải trình và tự chịu trách nhiệm của các cơ sở giáo dục đại học, tạo động lực nâng cao chất lượng hoạt động của toàn hệ thống giáo dục đại học Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Trước đó tại Hội nghị giáo dục đại học năm 2025, lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết cả nước hiện có khoảng 140 trường đại học công lập sẽ nằm trong diện sáp nhập, tinh giản.
Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo cũng yêu cầu triển khai sắp xếp, tái cấu trúc các cơ sở giáo dục đại học; sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn; xóa bỏ cấp trung gian, bảo đảm quản trị tinh gọn, thống nhất, hiệu quả.
Bên cạnh đó, nghiên cứu sáp nhập các viện nghiên cứu với các cơ sở giáo dục đại học; tăng cường quản lý nhà nước đối với các cơ sở giáo dục đại học, nghiên cứu chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý để nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương.
Theo Hãng tin AFP, Bộ trưởng Giáo dục Singapore ngày 5-5 cho biết hình phạt đánh roi có thể được áp dụng đối với học sinh có hành vi bắt nạt hoặc bạo lực học đường theo hướng dẫn mới, nhưng chỉ được sử dụng như biện pháp cuối cùng và phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt.
Vấn đề đánh roi được đưa ra thảo luận tại Quốc hội Singapore ngày 5-5 sau khi các nghị sĩ đặt câu hỏi về cách áp dụng hình phạt này trong các vụ bắt nạt, bạo lực học đường.
Cuộc tranh luận diễn ra sau khi Bộ Giáo dục Singapore công bố hướng dẫn nghiêm khắc hơn đối với các hành vi sai phạm nghiêm trọng của học sinh, bao gồm bắt nạt vào tháng 4.
Theo hướng dẫn, học sinh vi phạm có thể bị từ một đến ba roi.
Bộ trưởng Giáo dục Singapore Desmond Lee cho biết: "Các trường học sử dụng hình phạt đánh roi như một biện pháp kỷ luật nếu các biện pháp khác không đủ hiệu quả, xét đến mức độ nghiêm trọng của hành vi sai phạm".
Ông Lee nói thêm các trường sẽ tuân thủ quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn cho học sinh. Ví dụ, việc đánh roi phải được hiệu trưởng phê duyệt và chỉ do giáo viên được ủy quyền thực hiện.
"Các trường sẽ xem xét các yếu tố như mức độ trưởng thành của học sinh và liệu việc đánh roi có giúp học sinh rút ra bài học từ sai lầm cũng như hiểu được mức độ nghiêm trọng của hành vi hay không", ông Lee nói.
Sau khi học sinh bị đánh roi, nhà trường sẽ theo dõi tình trạng sức khỏe và sự tiến bộ của học sinh, bao gồm hỗ trợ tư vấn tâm lý.
Theo ông Lee, hình phạt này chỉ áp dụng với nam sinh, theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự Singapore, trong đó nêu rõ phụ nữ không bị xử phạt bằng hình thức đánh roi.
Các tổ chức nhân quyền thường xuyên chỉ trích Singapore về việc sử dụng hình phạt thân thể.
Tuy nhiên, giới chức nước này cho rằng đây là biện pháp răn đe đối với tội phạm và hành vi sai phạm nghiêm trọng.
Đánh roi tại Singapore được xem như là một "di sản" từ thời thuộc địa Anh, dù nước Anh đã bãi bỏ hình phạt thân thể từ lâu.
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới vào năm 2025, hiện có bằng chứng khoa học áp đảo cho thấy việc trừng phạt thân thể trẻ em gây ra nhiều nguy cơ tổn hại và không mang lại lợi ích nào để giáo dục trẻ.
