Bộ Quốc phòng Romania hôm nay cho biết radar phòng không của họ phát hiện một máy bay không người lái (UAV) xâm nhập không phận nước này khi Nga tiến hành cuộc tập kích vào Ukraine trong đêm 28/5, rạng sáng 29/5.
Quân đội Romania đã triển khai hai tiêm kích F-16 và một trực thăng để giám sát, phi công cũng được phép bắn hạ mục tiêu, nhưng không ngăn được UAV rơi xuống mái một tòa nhà chung cư ở phía nam thành phố biên giới Galati. Sự cố khiến hai người bị thương và 70 người phải sơ tán.
“Chúng tôi chỉ có 4 phút. Khoảng thời gian này cực kỳ ngắn”, tướng Gheorghe Maxim thuộc Bộ Tư lệnh Liên quân Romania giải thích trong cuộc họp báo hôm nay, khi được hỏi vì sao tiêm kích không khai hỏa để bắn hạ UAV.
Tổng thống Romania Nicusor Dan nói rằng quyết định không cho tiêm kích F-16 khai hỏa được đưa ra “vì không đủ điều kiện cần thiết để phá hủy UAV mà không gây nguy hiểm đáng kể cho dân thường”.
Romania đã triệu đại sứ Nga để phản đối, trong khi Tổng thống Nicusor Dan triệu tập cuộc họp Hội đồng Quốc phòng để thảo luận về “sự cố nghiêm trọng nhất ảnh hưởng đến lãnh thổ quốc gia” kể từ khi Nga mở chiến dịch ở Ukraine tháng 2/2022. Romania từng nhiều lần phát hiện UAV xâm nhập không phận, nhưng đây là lần đầu tiên một tòa chung cư bị đánh trúng.
Bộ Quốc phòng Romania nhận định sự cố này là “bước leo thang nghiêm trọng và vô trách nhiệm từ phía Nga”. Romania đồng thời cho biết đã yêu cầu các đồng minh phương Tây đẩy nhanh việc chuyển giao các hệ thống chống UAV cho đất nước họ.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói rằng sự việc cho thấy “cuộc chiến của Nga đã vượt thêm một lằn ranh”, đồng thời bày tỏ đoàn kết của Liên minh châu Âu (EU) với Romania và người dân nước này. Bà cũng cam kết tăng cường năng lực răn đe ở sườn đông của EU và tiếp tục gia tăng sức ép lên Nga.
NATO lên án “sự liều lĩnh” của Nga và tuyên bố “đoàn kết tuyệt đối” với Romania, trong khi Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot nói rằng việc UAV rơi xuống lãnh thổ một nước thành viên NATO là “hành động vô trách nhiệm”.
Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker lên án sự việc, khẳng định “sẽ bảo vệ từng tấc đất lãnh thổ NATO”.
Nga hiện vẫn chưa lên tiếng về sự việc này.
Ngoài Romania, các nước thành viên NATO khác giáp biên giới với Nga hoặc Ukraine, trong đó có Latvia, Estonia và Ba Lan, cũng ngày càng chứng kiến nhiều hơn các vụ UAV của Kiev hoặc Moskva xâm nhập không phận.
Một tiêm kích F-16 NATO hôm 19/5 bắn hạ UAV Ukraine trên không phận Estonia. Bộ Ngoại giao Ukraine đã xin lỗi Estonia, cáo buộc biện pháp tác chiến điện tử của Nga đã khiến UAV Ukraine bị chuyển hướng về phía các quốc gia vùng Baltic.
Điều trần tại Tiểu bang Phân bổ ngân sách quốc phòng Hạ viện ngày 12.5, quyền Thứ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ phụ trách tài chính Jules Hurst cho biết chiến dịch tại Iran đến nay đã làm tiêu tốn 29 tỉ USD, tăng 4 tỉ USD so với ước tính vào cuối tháng 4.
Theo Reuters, ông Hurst, người đang đảm nhiệm vai trò kiểm toán, nói với các nghị sĩ rằng ước tính mới bao gồm chi phí sửa chữa và thay thế trang thiết bị, cùng chi phí tác chiến. "Hội đồng Tham mưu liên quân và tổ kiểm toán đang liên tục xem xét ước tính đó", ông Hurst cho hay.
Theo tờ The Guardian, phiên điều trần là một phần trong chuỗi các cuộc thảo luận ngân sách của quốc hội, khi Lầu Năm Góc đang yêu cầu 1.500 tỉ USD ngân sách cho năm tài chính sắp tới, tăng gần 44% so với ngân sách quốc phòng hiện tại của Mỹ.
Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth nói rằng Tổng thống Trump đã tiếp nhận một nền công nghiệp quốc phòng bị suy yếu do các chính sách trước đó. "Chúng tôi đang đảo ngược sự suy thoái mang tính hệ thống này và đưa nền công nghiệp quốc phòng của chúng ta trở lại trạng thái sẵn sàng thời chiến. Ngân sách 1.500 tỉ USD sẽ đảm bảo Mỹ tiếp tục là quân đội mạnh và có năng lực nhất thế giới", ông Hegseth nói.
Đáp lại chỉ trích trước đó của thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Kelly rằng kho vũ khí của quân đội Mỹ đang cạn kiệt và đặt ra nguy cơ cho xung đột tương lai với các đối thủ, ông Hegseth nói Lầu Năm Góc biết "rất rõ về tất cả những động thái đó"."Vấn đề đạn dược đã bị thổi phồng một cách ngu ngốc và không có ích. Chúng tôi biết chính xác những gì mình có và chúng tôi có đủ những thứ mình cần", Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ nói.
Khi được hỏi liệu chính quyền có phương án dự phòng cho trường hợp quốc hội không phê chuẩn tiếp tục chiến dịch quân sự chống Iran, rút bớt binh sĩ hoặc bảo vệ tài sản Mỹ tại khu vực, ông Hegseth trả lời:
"Chúng tôi có kế hoạch cho mọi thứ. Chúng tôi có kế hoạch cho việc leo thang nếu cần. Chúng tôi có kế hoạch lùi bước, di chuyển tài sản nếu cần. Nhưng chắc chắn trong bối cảnh này, chúng tôi sẽ không tiết lộ bước tiếp theo có thể là gì, xét đến tầm quan trọng của nhiệm vụ mà tổng thống đang tiến hành để đảm bảo Iran không bao giờ có một quả bom hạt nhân".
Ảnh vệ tinh thương mại được chuyên trang hải quân Naval News phân tích ngày 13/5 cho thấy hai tàu ngầm hạt nhân lớp Borei của Nga neo đậu tại cầu cảng ở căn cứ Rybachiy, phía trên có lưới căng che phủ toàn thân. Một tàu dường như thuộc Đề án 955 nguyên bản, chiếc còn lại là mẫu 955A nâng cấp.
H. I. Sutton, chuyên gia quân sự và tác chiến tàu ngầm, chỉ ra rằng căn cứ Rybachy nằm ở bán đảo Kamchatka, cách biên giới Nga - Ukraine khoảng 7.400 km, hoàn toàn ngoài tầm hoạt động của mọi loại máy bay không người lái (UAV) trong xung đột. "Tuy nhiên, các chỉ huy tại căn cứ đã nghiêm túc đề phòng nguy cơ bị tập kích bất ngờ bằng UAV", ông nhận xét.
Biện pháp phòng vệ dường như được triển khai sau khi Cơ quan An ninh Ukraine tiến hành chiến dịch tập kích quy mô lớn bằng thiết bị bay không người lái (drone) nhằm vào các căn cứ không quân chiến lược Nga hồi tháng 6/2025. Địa điểm xa nhất bị tấn công là sân bay Belaya tại tỉnh Irkutsk, cách biên giới khoảng 4.300 km.
Theo H. I. Sutton, đây là lần đầu Nga dùng lưới bao phủ toàn bộ thân tàu ngầm tại cảng. Vật liệu này không che giấu chiến hạm hoặc cản trở vệ tinh chụp ảnh. "Những tấm lưới giúp bảo vệ chiến hạm trước nguy cơ bị drone cỡ nhỏ tấn công. Tuy nhiên, chúng cũng có nguy cơ khiến thủy thủ đoàn mắc kẹt trong trường hợp xảy ra sự cố", ông nhận định.
Hải quân Nga từng triển khai một số biện pháp bảo vệ chiến hạm khỏi drone. Hình ảnh công bố ngày 11/5 cho thấy hai tàu tuần tra Đề án 21980 thuộc Hạm đội Biển Đen của Nga được lắp mái bảo vệ trên khu vực mũi tàu, thượng tầng và đuôi tàu.
Video được kênh Rossiya-24 công bố tháng 3/2024 cho thấy tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo K-114 Tula được lắp kết cấu giống mái che khi neo đậu ở quân cảng Gadzhievo, tỉnh Murmansk, dường như nhằm chống drone thả lựu đạn xuống cửa tháp chỉ huy.
Các tàu ngầm hạt nhân chiến lược thuộc Đề án 955 Borei và 955A Borei-A có lượng giãn nước hơn 14.000 tấn khi nổi và 24.000 tấn khi lặn, chiều dài 170 m, tốc độ tối đa 54 km/h, từng vận hành thử nghiệm ở độ sâu 400 m.
Mỗi tàu mang theo 16 tên lửa đạn đạo RSM-56 Bulava, mỗi quả đạt tầm bắn 10.000 km và trang bị 6 đầu đạn hạt nhân hồi quyển độc lập (MIRV). Biến thể 955 có 8 ống phóng ngư lôi 533 mm, trong khi mẫu 955A rút xuống còn 6 ống phóng. Ngoài ra, tàu có 6 ống phóng đặc biệt bên ngoài, mang theo tên lửa diệt hạm có thể trang bị đầu đạn hạt nhân RPK-2.
Rybachiy là căn cứ tàu ngầm hạt nhân chủ chốt của Hạm đội Thái Bình Dương thuộc hải quân Nga. Các tàu ngầm đóng quân tại đây thường làm nhiệm vụ tuần tra răn đe tầm xa tại khu vực Thái Bình Dương.
Cảnh sát tỉnh Prey Veng và tỉnh Kampong Speu tối 4/4 phối hợp bắt Keo Daro, 30 tuổi, nghi phạm liên quan đến một chiếc xe ăn trộm ở huyện Peamrok hồi tháng 3, sau khi tiếp nhận tin báo và đơn trình báo của chủ xe.
Daro, chủ xưởng xe địa phương, bị cáo buộc mua một chiếc Hyundai ăn trộm với giá 1.600 USD, sau đó bán lại với giá 2.300 USD mà không có giấy tờ pháp lý.
Tuy nhiên, khi cảnh sát khống chế Daro và đưa lên xe áp giải về trụ sở để lấy lời khai, nhiều người đã kéo đến bao vây, dựng rào sắt quây quanh xe cảnh sát, dường như nhằm giải thoát nghi phạm, cảnh sát Campuchia ngày 5/4 cho biết.
Video hiện trường cho thấy cảnh hỗn loạn khi đám đông đối đầu cảnh sát. Một sĩ quan đã phải bắn chỉ thiên để vãn hồi trật tự.
Cảnh sát đã bắt hai nghi phạm 26 và 56 tuổi với cáo buộc cản trở người thi hành công vụ. Họ cũng đang truy tìm thêm một số người tình nghi liên quan đến vụ bạo lực này.
"Họ tấn công bằng búa, rìu, gạch đá. Nhiều xe cảnh sát bị hỏng nặng. Ai sẽ chịu trách nhiệm? Lực lượng tỉnh Prey Veng đã mất gần hai tuần điều tra để phá án, nhưng người dân tấn công họ khi chưa hiểu rõ sự tình", cảnh sát tỉnh Prey Veng cho biết.
Đức Trung (Theo Khmer Times, Phnom Penh Post, Kiripost)
