Tôi thấy một người chia sẻ rằng vay tiền để mua nhà, trả gốc lẫn lãi mỗi tháng 50 triệu nhưng cho thuê chỉ 12 triệu. Từ những dữ kiện này, chúng ta thấy tiền cho thuê không bù nổi lãi vay. Nhiều người phân tích, cho rằng người này đầu tư bất động sản dòng tiền, khi dòng tiền bị gãy (lãi vay tăng cao) thì phải tháo chạy.
Nhưng tôi cho rằng người vay tiền mua nhà này đâu phải mua để lấy tiền cho thuê? Vậy mục đích gì? Xin thưa, họ đang lướt sóng, chờ tăng giá sẽ bán luôn. Không riêng gì bất động sản, tôi thấy nhiều người có sở thích lướt sóng vàng, coin… Và một đặc điểm riêng nữa là họ chỉ tranh nhau mua khi tăng giá, khi chững giá là họ sẽ không mua nữa và cục than nóng sẽ rơi vào tay ai thì các bạn đã biết.
Nếu thật sự mua để đầu tư cho thuê, chắc chắn người ta sẽ tính xem tiền thuê có đủ trả lãi ngân hàng hay không, tỷ suất lợi nhuận bao nhiêu, mất bao lâu để hoàn vốn. Không ai bỏ ra một khoản tiền lớn rồi chấp nhận mỗi tháng bù thêm vài chục triệu nếu mục tiêu là kiếm dòng tiền ổn định.
Vậy nên, bản chất của thương vụ này không nằm ở tiền thuê. Tiền thuê chỉ là khoản thu phụ để giảm bớt chi phí trong lúc chờ bán được giá cao hơn. Nói cách khác, người mua đang đánh cược rằng giá bất động sản sẽ tăng nhanh hơn số tiền lãi phải trả cho ngân hàng.
Chiến lược này chỉ hiệu quả khi thị trường liên tục đi lên. Giá càng tăng, người mua càng tự tin vay thêm, vì nghĩ rằng chỉ cần bán là có lãi. Nhưng thị trường không phải lúc nào cũng tăng. Chỉ cần giá đứng yên vài tháng hoặc giảm nhẹ, toàn bộ phép tính bắt đầu đảo chiều.
Lúc đó, mỗi tháng trôi qua là thêm một khoản lãi phải trả. Tiền thuê không đủ bù, người mua phải lấy thu nhập từ công việc chính hoặc tiền tiết kiệm để nuôi khoản đầu tư. Áp lực càng kéo dài, khả năng chịu đựng càng giảm.
Đến một thời điểm, nhiều người không còn bán vì muốn chốt lời nữa, mà bán vì buộc phải bán. Họ không tháo chạy khỏi căn nhà vì ghét bất động sản, mà tháo chạy vì không còn đủ sức gánh khoản vay.
Đây cũng là lý do mỗi khi thị trường đi xuống, người ta thường chứng kiến những đợt cắt lỗ hàng loạt. Điều thú vị là lúc giá tăng, ai cũng nghĩ mình là nhà đầu tư dài hạn. Nhưng khi áp lực tài chính xuất hiện, rất nhiều người sẵn sàng bán thấp hơn giá mua chỉ để giải thoát khỏi khoản nợ.
Theo tôi, vấn đề không nằm ở việc vay tiền mua nhà. Vay để mua căn nhà mình ở, phù hợp với khả năng tài chính, là điều rất bình thường. Thậm chí, nhiều người nhờ đòn bẩy tài chính mà có nhà sớm hơn.
Điều đáng bàn là vay quá lớn để đầu cơ vào kỳ vọng giá sẽ luôn tăng. Khi lợi nhuận chỉ tồn tại trên giấy, còn dòng tiền thực tế luôn âm, rủi ro sẽ ngày càng lớn theo thời gian.
Có lẽ đây cũng là bài học mà bất kỳ ai sử dụng đòn bẩy tài chính đều nên ghi nhớ. Đừng chỉ hỏi tài sản đó năm sau có thể tăng bao nhiêu giá, mà hãy tự hỏi nếu giá không tăng trong hai hoặc ba năm tới, mình còn đủ khả năng trả nợ hay không.
"Bản thân tôi là người theo học ngành kỹ thuật ở đại học Bách khoa Hà Nội. Sau đó, tôi ra nước ngoài du học Thạc sĩ và ở lại làm việc. Nhưng thú thực, tôi hoàn toàn không có đam mê gì với các ngành kỹ thuật, nên cuộc sống của tôi cứ tàng tàng vậy thôi chứ không có gì gọi là bứt phá.
Từ hồi năm hai đại học, tôi đã biết mình không muốn làm kỹ thuật và nói với một giảng viên tôi tin tưởng về ý định muốn bỏ ngang. Khi ấy, cô chỉ nói với tôi một câu: 'Nếu bỏ học, em định làm gì?'. Tôi không trả lời được câu hỏi đó, vì trước giờ cũng chỉ nghe bố mẹ định hướng học ngành này cho dễ xin việc, dễ kiếm tiền, chứ bản thân đã thử cái gì đâu mà biết mình thích làm cái này hay cái kia? Thế nên, cuối cùng tôi lại tiếp tục đi học.
Đến tận bây giờ, tôi vẫn chưa trả lời được câu hỏi đó nên vẫn chấp nhận làm một ông kỹ sư sáng cắp cặp đi, tối cắp cặp về. Đúng là tôi xin việc rất dễ, thu nhập cũng khá, lại an toàn, nhưng chắc chắn tôi không thể bằng được những người có đam mê, sẵn sàng mày mò nghiên cứu trong thời gian rảnh của họ dù không được trả tiền công. Vì xét cho cùng, đây không phải đam mê của tôi.
>> Tôi đầu tư 600 triệu cho con học đại học đáng giá từng đồng
Tôi luôn cảm thấy bản thân mệt mỏi vì phải gồng tám tiếng một ngày để làm công việc mà mình không thích. Nhưng tôi cũng không có can đảm bỏ hết lại những phúc lợi và sự an toàn hiện tại để bước chân vào khoảng không vô định. Vậy nên tôi vẫn không biết mình thích hay giỏi cái gì, chẳng khác nào một vòng tròn luẩn quẩn".
Đó là chia sẻ của độc giả Tentruycap xung quanh câu hỏi "chọn trường đại học theo đam mê hay ưu tiên ngành dễ xin việc, thu nhập cao?". Mỗi mùa tuyển sinh, hàng trăm nghìn học sinh lại đứng trước một lựa chọn khó giữa một bên là đam mê và cảm giác được sống với điều mình thích, còn bên kia là áp lực cơm áo, kỳ vọng gia đình và nỗi lo thất nghiệp sau tốt nghiệp. Trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh, nhiều ngành "hot" hôm nay có thể bão hòa chỉ sau vài năm, còn những ngành từng bị xem là ít triển vọng lại bất ngờ khát nhân lực. Vì thế, câu chuyện chọn trường, chọn ngành vẫn là cuộc tranh luận chưa có lời giải chung cho tất cả.
Cũng chọn đại học theo định hướng của cha mẹ, bạn đọc Hố Đen lại có cách tìm ra điểm cân bằng với đam mê của bản thân: Bố mẹ tôi là giáo viên nên khi thi đại học, tôi cũng chọn trường Sư phạm dù bản thân không có ưu thế gì về ngành này. Tôi nói chuyện rất kém trước đám đông, thích ngồi chế tạo hơn là giao tiếp với nhiều người, cũng không phải người thích làm việc theo khuôn mẫu.
Khi ra trường, bố mẹ xin cho tôi vào dạy tại một ngôi trường ở quê. Tuy nhiên, sau một thời gian tôi quyết định nhảy ra ngoài, xin sang làm thử các ngành khác với tâm lý là chấp nhận rủi ro. Và rồi tôi nhận ra mình có thể tìm ra được một mảng công việc yêu thích ngay trong nghề dạy học, nên tôi quay lại.
Tôi thấy không ai thích hẳn một nghề nào đó mà thường chỉ yêu thích một mảng việc trong một nghề mà thôi. Tôi thích việc phân tích, tự thiết kế đồ dùng, sử dụng tin học, nên chọn mảng xây dựng hệ thống tin học, hỗ trợ các giáo viên khác và trung tâm dạy học của bản thân. Tôi tự thiết kế các đồ dùng, thiết bị hỗ trợ học sinh và giáo viên...
Vậy là tôi vẫn làm tiếp nghề mà tôi bị ép vào, nhưng vẫn có thể làm công việc mà mình yêu thích. Giờ tôi trở thành phụ trách mảng kỹ thuật, đánh giá chất lượng dạy và học của công ty giáo dục do mình và vợ lập nên. Như vậy có gọi là thành công?".
Tôi và gia đình sống trong một con ngõ nhỏ ở Hà Nội hơn chục năm nay. Nhà không rộng, mùa hè cũng nóng, nhưng tôi luôn cố gắng sống tiết chế nhất có thể. Trừ những hôm oi bức quá mức, tôi hiếm khi bật điều hòa ban ngày. Ban đêm, nếu nhiệt độ quá cao, tôi mới bật vài tiếng để dễ ngủ hơn. Còn lại, tôi thích mở cửa sổ, tận dụng gió trời và ánh sáng tự nhiên.
Mọi chuyện thay đổi từ một năm trước, khi nhà đối diện chuyển tới. Họ sửa sang nhà cửa rất đẹp, rồi lắp liền năm chiếc điều hòa công suất lớn. Chuyện dùng điều hòa vốn là quyền của mỗi gia đình, tôi không có ý kiến gì. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ toàn bộ cục nóng đều được đặt quay thẳng sang phía nhà tôi, đúng hướng cửa sổ phòng khách và phòng ngủ. Từ đó, cuộc sống của tôi bị đảo lộn.
Chỉ cần họ bật điều hòa, luồng khí nóng từ cục nóng phả sang hầm hập như hơi bếp than. Cửa sổ mở ra không còn là gió trời nữa, mà là hơi nóng khô rát. Có hôm đang ăn cơm, tôi phải đứng dậy đóng vội cửa vì hơi nóng hắt vào quá khó chịu. Nhà họ bật điều hòa suốt ngày đêm, còn nhà tôi phải đóng cửa kín mít để tránh hơi nóng và tiếng "ù ù" từ dàn máy.
Tôi từng nói khéo vài lần. Ban đầu là góp ý nhẹ nhàng rằng khí nóng phả sang nhà đối diện rất khó chịu. Sau đó, khi tình trạng kéo dài, tôi đề nghị họ thử xoay hướng cục nóng hoặc che chắn bớt. Đáp lại chỉ là thái độ lạnh nhạt. Từ đó đến nay, hai nhà gần như không còn nhìn mặt nhau.
>> Tôi phải gửi con đi ngủ nhờ vì hàng xóm hát karaoke tra tấn
Sống trong ngõ nhỏ ở đô thị đông đúc, những "chuyện nhỏ" như tiếng ồn, khí nóng, khói bếp hay chỗ để xe lại ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống mỗi ngày. Chỉ cần mỗi người bớt đi một chút tiện cho mình nhưng bất tiện cho người khác, mọi thứ đã dễ chịu hơn rất nhiều.
Nghịch lý là mỗi ngày, báo chí liên tục nhắc đến biến đổi khí hậu, hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, chuyện Trái đất nóng lên. Ai cũng than mùa hè ngày càng khắc nghiệt. Nhưng trong đời sống thực tế, rất nhiều người vẫn vô tư đẩy phần nóng bức ấy sang cho người khác, miễn nhà mình mát là được. Có cảm giác chúng ta đang chống nóng cho bản thân theo cách khiến thành phố nóng hơn.
Những cục nóng điều hòa ngày đêm phả hơi ra ngõ nhỏ. Những căn nhà đóng kín cửa rồi xả nhiệt ra bên ngoài. Người này chịu không nổi lại lắp thêm máy mạnh hơn người kia. Cứ như thế, vòng luẩn quẩn tiếp diễn.
Tôi không cực đoan đến mức cho rằng mọi người phải ngừng dùng điều hòa. Trong những đợt nắng hơn 40 độ, điều hòa gần như là vật dụng thiết yếu. Nhưng ít nhất, khi lắp đặt và sử dụng, chúng ta có thể nghĩ thêm một chút đến hàng xóm sống cách mình vài mét.
Vợ chồng tôi trước đây kinh doanh vật liệu xây dựng, cơ sở cũng gọi là có tiếng ở địa phương. Con trai tôi lấy vợ ra riêng. Bên nhà gái cho một mảnh đất mặt tiền để các con làm nhà.
Thấy nhà thông gia sẵn lòng cho con rể và con gái một mảnh đất, vợ chồng tôi bàn tính và đồng ý giúp hai con xây nhà bằng cách cung cấp nguyên vật liệu và cho thêm tiền để hoàn thiện nội thất, ước tính khoảng 2 tỷ đồng.
Sau thời gian chung sống, tình cảm của con trai và con dâu rạn nứt, ở chung nhưng không ăn chung, ngủ chung. Tôi nghĩ vấn đề ly hôn chỉ là thời gian mà thôi.
Có một điều mà tôi ngậm đắng nuốt cay là lúc cho đất để xây nhà, phía bên thông gia chưa hề sang tên cho con gái - tức là con dâu của tôi. Vì đây là vấn đề tế nhị, tôi cũng không chủ động tìm hiểu. Thông gia cho đất, vợ chồng tôi cho nhà, tôi nghĩ là hợp lý. Chỉ có điều không ngờ là hôn nhân của các con trục trặc.
Nhiều người trong họ hàng bảo bây giờ nếu ly hôn thì con trai tôi ra đi tay trắng vì đất vẫn do ông bà thông gia đứng tên, "cái nhà trên đất họ, chẳng lẽ mình đến khiêng về đất mình", người ta nói với tôi như vậy.
Vậy nếu ly hôn, con trai tôi có quyền lợi gì đối với căn nhà ấy hay không? Nếu chứng minh được tiền xây nhà là do gia đình tôi bỏ ra?
