Với điểm 10 Toán thường và chuyên, cộng thêm 8,25 điểm Tiếng Anh, 7,25 Văn, Nguyễn Trần Minh Thành, học sinh trường THCS Nguyễn Thế Bảo, là thủ khoa thi vào lớp 10 chuyên của tỉnh Đăk Lăk. Em đã nhập học lớp Toán, trường THPT chuyên Lương Văn Chánh.
Thành cho biết bất ngờ với điểm thi môn Toán chuyên, bởi chỉ ước chừng khoảng 8,5 điểm.
“Em làm hết bài nhưng không dám kỳ vọng cao, tự trừ bớt điểm nhỡ sai sót vặt lúc trình bày”, Thành cho hay.
Theo nam sinh, câu bất đẳng thức trị giá 1 điểm là thách thức lớn nhất với em trong đề Toán chuyên. Khi giải đến câu này, Thành chỉ còn 15 phút. Hơn nữa, đây là phần em yếu nhất trong các chuyên đề Toán.
Thành loay hoay trong 5 phút, thử nhiều cách nhưng không thành. Lúc tưởng như bỏ cuộc, em tìm ra hướng giải và hoàn thành bài thi sát nút. Khi tham khảo các lời giải trên mạng, Thành thấy cách giải của mình dài dòng, dễ sai nhưng may mắn làm đúng.
“Điểm 10 trong một bài thi Toán chuyên kịch tính khiến em phấn khích, thỏa mãn, xứng đáng với bao công sức ôn luyện”, nam sinh nói.
Thành cho biết hành trình của em không quá suôn sẻ. Bước vào bậc THCS, sức học Toán của em ở mức “bình bình”, không nổi trội nên từng nghĩ sẽ theo hướng chuyên Anh.
Đến năm lớp 7, em được một thầy giáo dạy thêm Toán khen có năng khiếu và động viên dành nhiều thời gian hơn cho môn này. Dù chưa tin lời thầy và cũng không tự tin vào bản thân”, Thành vẫn tập trung học Toán bởi “không bổ ngang cũng bổ dọc”.
Em được thầy bồi dưỡng thêm ngoài thời gian học của lớp. Nhiều hôm, khi các bạn trong lớp đã ra về, thầy vẫn giao thêm bài tập rồi cho em ngồi cạnh anh, chị lớp 9. Xong bài tập, em “nghe lỏm” thầy giảng bài lớp 9 rồi tự giải được một số bài tập cơ bản.
Sau khi bồi đắp nền tảng vững chắc, Thành chuyển sang học thêm với hai thầy khác để học chuyên đề nâng cao. Trong 4 năm THCS, nam sinh “tầm sư học đạo” với 4 thầy cô Toán, tùy nhu cầu ở mỗi giai đoạn.
Hè năm ngoái, Thành tham gia “Trường hè toán học” kéo dài một tuần và 8 buổi học online ở trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP HCM. Nhờ khóa này, Thành thu nhặt nhiều kiến thức bổ ích. Em cũng lần đầu được nghe thầy Lê Bá Khánh Trình giảng Toán hình, thỏa ao ước được gặp thần tượng.
“Câu chuyện của thầy Trình truyền cảm hứng rất lớn cho những học trò tỉnh lẻ như em, tạo động lực để em quyết tâm thi vào lớp Toán chuyên”, Thành kể.
Từ đầu năm lớp 9, gần như mỗi ngày Thành đều tham gia lớp học thêm Toán. Em còn trao đổi bài, lời giải hay với bạn bè trên mạng xã hội. Nỗ lực này giúp nam sinh giành ngôi thủ khoa học sinh giỏi Toán tỉnh Đăk Lăk với 17/20 điểm, hồi tháng 3.
Với môn Văn và Tiếng Anh, nam sinh dành 9 buổi học thêm mỗi tuần, mỗi buổi khoảng 2 giờ. Thành nói số buổi học thêm nhiều nhưng không “ngộp thở” vì giờ học chính khóa chỉ một buổi/ngày. Em vẫn có thời gian vui chơi, tắm biển đôi ba lần mỗi tuần.
“Cứ rảnh rỗi em lại chạy ùa ra biển nếu thời tiết thuận lợi. Đây cũng là cách em giải tỏa căng thẳng”, Thành kể.
Cô Nguyễn Thị Ngọc Mỹ, giáo viên chủ nhiệm, trường THCS Nguyễn Thế Bảo, cho biết kết quả hôm nay là thành quả cho một hành trình học tập chăm chỉ, bền bỉ của Thành. Không chỉ có tinh thần tự học cao, Thành còn hòa đồng, thường xuyên thảo luận, giảng lại kiến thức cho các bạn trong lớp.
“Thành không chỉ học với thầy cô mà còn học trên mạng. Em tải đề về cùng giảng, thảo luận với bạn. Đây cũng là lúc em chốt kiến thức cho mình”, cô Mỹ cho biết.
Cụ thể, 17 địa phương tổ chức thi lớp 10 công lập vào cuối tháng 5, trong khoảng từ 25 đến 31/5 hoặc 1/6. Nhóm tổ chức thi tháng 6 gồm 9 tỉnh, thành, đều vào đầu hoặc cuối tháng để tránh lịch thi tốt nghiệp THPT (11-12/6). Còn lại cho biết sẽ hoàn tất tuyển sinh trước 31/7.
Với môn thứ ba, duy nhất Tuyên Quang chọn môn Khoa học Tự nhiên. Ông Vũ Đình Hưng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, nhìn nhận với kiến thức tích hợp giữa Vật lý, Hóa học và Sinh học, môn Khoa học tự nhiên giúp đánh giá toàn diện tư duy khoa học, khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh. Qua đó, kỳ thi lớp 10 không chỉ phục vụ tuyển sinh, mà còn góp phần định hướng lựa chọn môn học, định hướng nghề nghiệp cho các em.
33 địa phương còn lại chọn Ngoại ngữ, cho biết nó phù hợp với định hướng đưa Tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, góp phẩn đẩy mạnh quá trình hội nhập quốc tế.
Lịch thi và môn thứ ba thi lớp 10 của 34 tỉnh, thành như sau:
TT
Tỉnh, thành
Lịch thi
Môn thứ ba
1
An Giang
Cuối tháng 5
Tiếng Anh
2
Bắc Ninh
26-28/5
3
Cao Bằng
Trước 31/7
4
Đồng Nai
28-29/5
5
Đồng Tháp
Trước 31/7
6
Điện Biên
-
7
Gia Lai
27-28/6
8
Hà Tĩnh
6-7/6
9
Hưng Yên
25-26/5
10
Lai Châu
25-26/5
11
Khánh Hòa
28-29/5
12
Lạng Sơn
26-28/5
13
Phú Thọ
1-3/6
14
Quảng Trị
26-27/5
15
Quảng Ngãi
30/5-1/6
16
Sơn La
Tháng 6
17
Tây Ninh
2-3/6
18
Thái Nguyên
26-28/5
19
Thanh Hóa
Tháng 7
20
Cần Thơ
Trước 31/7
Ngoại ngữ
21
Đà Nẵng
23-25/5
22
Đăk Lăk
Trước 15/7 (chủ yếu xét tuyển)
23
Hà Nội
30/5-1/6
24
Hải Phòng
2-4/6
25
Lào Cai
27-29/5
26
Nghệ An
25-26/5
27
Ninh Bình
23-25/5
28
Quảng Ninh
3-5/7
29
TP HCM
1-2/6
30
TP Huế
27-29/5
31
Tuyên Quang
27-28/5
Khoa học tự nhiên
32
Cà Mau
26-28/6
THPT chuyên: Văn, Toán, Tiếng Anh + môn chuyên
Còn lại: Xét tuyển
33
Lâm Đồng
1-3/7
34
Vĩnh Long
2-3/7
Theo quy chế tuyển sinh lớp 10 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm 2025, các địa phương có thể chọn thi tuyển, xét tuyển vào lớp 10 hoặc kết hợp. Nếu thi tuyển, kỳ thi gồm Toán, Văn và môn thứ 3 (hoặc bài thi tổ hợp).
Môn này do địa phương chọn từ nhóm: Ngoại ngữ, Giáo dục công dân, Khoa học Tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ, Tin học, nhưng không được lấy một môn quá ba năm liên tiếp, công bố trước 31/3.
Kể từ khi Bộ Nội vụ Úc bắt đầu công bố dữ liệu này cách đây 21 năm, con số nêu trên cũng là mức cao nhất từng được ghi nhận, tăng 8,4% so với tháng 2.2026. Hai tháng qua cũng lần lượt lập kỷ lục mới về tỷ lệ từ chối cấp visa, cao hơn "đỉnh" thứ ba là tháng 9.2023 (31,9%) - thời điểm số hồ sơ xin visa du học tăng đột biến khi Úc mở lại biên giới hậu Covid-19.
Theo thống kê, ứng viên từ hai nguồn cung sinh viên quốc tế lớn thứ hai, thứ ba của Úc là Ấn Độ, Nepal bị từ chối được cấp visa du học nhiều hơn vào tháng 3, với tỷ lệ trượt là 51% và 73,3%. Một số nước Nam Á khác cũng chung tình cảnh, đơn cử như Bangladesh (52,6%), Sri Lanka (55,8%), Pakistan (42%). Tất cả đều thuộc top 10 thị trường tuyển sinh lớn nhất của Úc ở thời điểm hiện tại.
Những con số trên phản ánh tình trạng bị đánh trượt visa vốn phổ biến ở các khóa học tiếng Anh (ELICOS) và đào tạo nghề nay lan sang cả các trường ĐH, nhất là những trường tuyển nhiều người học từ Nam Á. Ngược lại, Trung Quốc duy trì tỷ lệ trượt ở mức rất thấp chỉ 2,7%, trong khi một số thị trường Đông Nam Á thuộc top 10 cũng ở mức thấp như Indonesia (5,5%), Việt Nam (9%).
Riêng Philippines có tỷ lệ từ chối đáng kể ở mức 26,2%, tăng mạnh so với mốc chỉ 1% vào cùng kỳ năm trước.
Thực tế trên khiến lãnh đạo các trường ĐH, CĐ của Úc hoang mang không biết vì sao ngày càng nhiều sinh viên tiềm năng bị từ chối nhập cảnh và nguyên nhân tỷ lệ cấp visa sụt giảm nhanh chóng, nhất là khi chính sách visa của Úc không có thay đổi lớn. Trước đó vào tháng 11 năm ngoái, Úc công bố áp dụng Chỉ thị 115 mới, vốn ưu tiên xử lý visa du học theo mức độ đạt hạn ngạch của từng cơ sở giáo dục.
Ông Phil Honeywood, Giám đốc điều hành Hiệp hội Giáo dục quốc tế Úc (IEAA), cho biết chính phủ Úc cần làm rõ liệu có đang "siết van visa" trên diện rộng hay không. Ông thông tin với tờ Times Higher Education rằng theo Chỉ thị 106 được áp dụng từ 2 năm qua, đương đơn chỉ cần chứng minh có đủ tài chính để trang trải chi phí trong năm đầu ở Úc là đủ điều kiện được cấp visa du học Úc.
Trước đó, Bộ Nội vụ Úc hồi tháng 1 đã thông báo với các cơ sở giáo dục rằng khả năng tài chính là một trong những nguyên nhân chính khiến cơ quan này từ chối cấp visa cho đương đơn từ Nam Á. Theo Bộ này, một trong những khía cạnh ưu tiên xét duyệt là ứng viên thực sự có quyền tiếp cận với nguồn tiền hay không, nhất là trong các trường hợp vay khoản lớn nhưng khả năng trả nợ hạn chế.
Bình luận về động thái này, ông Jon Chew, Giám đốc phân tích thông tin của Navitas, nhận định trước đây việc kiểm tra giấy tờ tài chính xem có dấu hiệu gian lận hay không là chuyện bình thường. Tuy nhiên, đó sẽ là một câu chuyện mới khi cán bộ xét duyệt visa giờ đây còn "xem xét lại" cả quyết định cho vay của ngân hàng nước ngoài.
Đồng tình, bà Sonya Singh, sáng lập và điều hành SIEC Education, cho rằng trọng tâm xét duyệt visa đã chuyển từ khả năng chi trả khóa học tại Úc sang khả năng hoàn trả khoản vay du học sau tốt nghiệp. "Điều này làm thay đổi hoàn toàn cách đánh giá, từ việc chứng minh đủ tài chính sang dự đoán kết quả đầu ra và khả năng trả nợ của gia đình", bà Singh nói với tờ The PIE News.
Đó là lý do đơn vị của bà đã thay đổi cách tư vấn cho người học, bắt đầu từ tư vấn tài chính trước rồi mới đến chọn ngành và điểm đến du học.
Lưu ý thêm về vấn đề này, ông Neil Fitzroy, Giám đốc điều hành Australasia (thuộc Oxford International Education Group), cho rằng cán bộ xét visa đang đặt nhiều trọng tâm hơn vào độ tin cậy mà họ cảm nhận được từ hồ sơ ứng tuyển thay vì chỉ dựa vào việc đương đơn có đáp ứng các yêu cầu đã công bố hay không.
"Việc thẩm định cũng đi sâu hơn vào tổng chi phí học tập, nguồn gốc và tính bền vững của tài chính, song song đó là triển vọng sau tốt nghiệp", ông Fitzroy nói.
Ông Chew cho biết thêm, trước đây mỗi khi số lượng hồ sơ xin visa bị từ chối tăng vọt, cơ quan chức năng thường giải thích rõ lý do trong thư từ chối, nhờ đó đương đơn có thể điều chỉnh sao cho phù hợp. Nhưng lần này, vấn đề là không ai thực sự hiểu vì sao hồ sơ bị đánh trượt, ông chia sẻ.
Hệ quả của tỷ lệ từ chối tăng cao, theo chuyên gia, là sinh viên giỏi có thể đi nước khác vì không muốn mạo hiểm bị Úc đánh trượt - do điều này còn ảnh hưởng đến việc xin visa các nước khác như Anh hoặc Canada. Ngược lại, những đối tượng muốn lạm dụng visa du học để đi làm vẫn sẵn sàng "đánh cược". Điều này có thể dẫn tới tình huống ngược đời là người học chân chính thì nản lòng còn những ai không phù hợp lại chẳng bị cản bước.
Thời gian qua, Úc cũng công bố nhiều điều chỉnh để quản lý tốt hơn ngành giáo dục quốc tế, như tăng yêu cầu chứng minh tài chính, năng lực tiếng Anh và lệ phí trong quá trình xin visa du học; giảm thời gian hiệu lực và tăng yêu cầu cũng như phí xin visa làm việc sau tốt nghiệp. Đây là một số nguyên nhân góp phần khiến số lượng người Việt lần đầu tới Úc du học tính đến tháng 9.2025 giảm 42% so với cùng kỳ năm 2024.
Theo thống kê từ Bộ Giáo dục Úc, tính tới tháng 1.2026, có 551.717 sinh viên quốc tế theo học các khóa tại nước này. Trong đó, Việt Nam có 24.789 người, xếp thứ 4 sau Trung Quốc, Ấn Độ và Nepal.
Mới đây, mạng xã hội Facebook xuất hiện thông tin, hình ảnh 1 bé gái lớp 2 có nhiều vết tím ở phần lưng, tay sau giờ học tại trường. Nội dung này được người thân bé gái đăng tải và cho biết đã bị bạn cùng lớp đánh.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, bà Trần Thị Lan Anh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hà Tông Mục (xã Tùng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), xác nhận sự việc xảy ra tại cơ sở giáo dục này, bé gái bị đánh tên T.T., nam sinh liên quan tên N.Đ.K. (học cùng lớp 2).
Theo thông tin ban đầu, khoảng 16h ngày 20/4, trong giờ ra chơi, học sinh K. đã dùng thước nhựa dẻo đánh vào người và tay khiến bé gái thâm tím da.
"Nguyên nhân là bạn nữ hứa cho K. kẹo nhưng chưa kịp thực hiện. Sau khi xảy ra sự việc, nhà trường phối hợp đưa cháu bé đến cơ sở y tế khám, bác sĩ kết luận cháu bị thương ngoài da", bà Lan Anh nói.
Trong sáng 21/4, Ban giám hiệu nhà trường tổ chức họp với phụ huynh 2 bên để thống nhất phương án chăm sóc sức khỏe cho cháu trong giai đoạn này. Lãnh đạo nhà trường nhận thiếu sót trong công tác quản lý và việc giáo dục kiến thức, kỹ năng sống cho học sinh.
Lãnh đạo UBND xã Tùng Lộc cho biết nhà trường và phụ huynh đang phối hợp để làm rõ sự việc, xử lý theo hướng giáo dục và hòa giải.