Để có hành lang pháp lý cho việc này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang dự thảo thông tư quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong hoạt động giáo dục đại học.
Thông tư dự thảo căn cứ vào Luật Giáo dục đại học 2025, các văn bản hướng dẫn liên quan. Dự thảo thông tư cũng cụ thể hóa định hướng tại Quyết định 1117/QĐ-TTg về phát triển mô hình tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học.
Dự thảo quy định rõ các khái niệm về tài nguyên giáo dục mở, học liệu mở, giấy phép mở (hoặc giấy phép mở nội bộ), quyền truy cập mở, nền tảng giáo dục mở, cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia.
Tài nguyên giáo dục và học liệu mở gồm có giáo trình, bài giảng của giảng viên, học liệu tham khảo, khóa học trực tuyến (MOOCs), học liệu đa phương tiện, phần mềm mã nguồn mở hoặc dữ liệu học tập phục vụ hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứu ở bất kỳ định dạng và phương tiện.
Nguồn học liệu mở này tồn tại trong phạm vi công cộng hoặc thuộc quyền sở hữu bản quyền nhưng đã được phát hành theo giấy phép mở, cho phép người sử dụng truy cập để giữ lại, sử dụng lại, sửa đổi, kết hợp lại và phân phối lại theo quy định trong giấy phép mở.
Để bảo đảm chất lượng tài nguyên giáo dục mở cho hoạt động giáo dục đại học, dự thảo quy định đối với tài nguyên giáo dục mở phải đáp ứng yêu cầu về tính khoa học, tính sư phạm, tính cập nhật, tuân thủ quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các cơ sở đào tạo phải ban hành quy trình nội bộ, tổ chức thẩm định trước khi công bố và đưa vào sử dụng chính thức.
Dự thảo cũng yêu cầu các cơ sở đào tạo kết nối, tích hợp và cập nhật tài nguyên giáo dục mở đã công bố lên Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia, nhằm hình thành dữ liệu dùng chung trên toàn quốc, tăng khả năng chia sẻ, tìm kiếm và khai thác học liệu giữa các cơ sở giáo dục đại học.
Dự thảo quy định rõ quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở. Theo đó, người sử dụng được quyền truy cập, khai thác, chia sẻ, chỉnh sửa tài nguyên theo giấy phép mở. Nhưng người sử dụng cũng phải tuân thủ quy định về quyền tác giả, trích dẫn nguồn, không sử dụng tài nguyên vào mục đích vi phạm pháp luật hoặc xuyên tạc nội dung học thuật.
Dự thảo thông tư xác định tài nguyên giáo dục mở là một trong những nền tảng quan trọng của giáo dục đại học số, hỗ trợ tổ chức đào tạo trên môi trường số, tích hợp vào chương trình đào tạo, được sử dụng một phần trong công nhận, chuyển đổi tín chỉ, cấp chứng chỉ và văn bằng theo quy định.
Đối với các cơ sở giáo dục đại học, dự thảo yêu cầu xây dựng kế hoạch phát triển tài nguyên giáo dục mở. Các cơ sở phải ban hành chính sách khuyến khích giảng viên, sinh viên tham gia xây dựng, chia sẻ học liệu, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng năng lực khai thác và sử dụng tài nguyên giáo dục mở.
Dự thảo cũng khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội trong phát triển hệ sinh thái tài nguyên giáo dục mở. Đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn tri thức toàn cầu, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Theo nhận định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hệ thống học liệu được số hóa tại các cơ sở giáo dục đại học hiện còn phân tán, thiếu liên thông, chưa được khai thác hiệu quả.
Nhiều cơ sở đào tạo thiếu hụt học liệu chất lượng để phục vụ giảng dạy, học tập và nghiên cứu. Trong khi đó, tài nguyên giáo dục mở được xem là giải pháp quan trọng để mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, giảm chi phí học liệu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong giáo dục đại học.
Trước đó, từ tháng 1 đến tháng 3-2026, Tuổi Trẻ Online đã có nhiều bài viết phản ánh về việc nhiều giáo viên Trường THPT Tô Hiến Thành liên quan đến sửa điểm của học sinh tại kỳ thi học kỳ I, năm học 2025-2026.
Sau đó, ban giám hiệu Trường THPT Tô Hiến Thành đã kiểm tra nội dung báo chí nêu, báo cáo Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa.
Theo báo cáo của Trường THPT Tô Hiến Thành, việc báo chí phản ánh liên quan đến giáo viên sửa điểm của học sinh là có cơ sở, đúng sự thật.
Để giải quyết dứt điểm vụ việc tại Trường THPT Tô Hiến Thành, ngày 13-5, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa đã yêu cầu ban giám hiệu trường này kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân vi phạm.
Theo đó, đối chiếu Luật Nhà giáo năm 2025, các nghị định của Chính phủ và các quy định khác liên quan để căn cứ, xem xét xử lý vi phạm của cán bộ, giáo viên đảm bảo khách quan, công bằng, đúng pháp luật.
Thực hiện chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo, Trường THPT Tô Hiến Thành vừa tổ chức họp ban chấp hành Đảng bộ, xem xét xử lý trách nhiệm đối với cán bộ, giáo viên, đưa ra hướng xử lý và biện pháp khắc phục.
Theo đó, đối với hiệu trưởng (ông Nguyễn Tài Quyển - P.V), với vai trò là người đứng đầu nhà trường trong công tác quản lý đã để xảy sự việc sửa điểm không đúng quy trình. Cá nhân hiệu trưởng đã nghiêm túc kiểm điểm, nhận trách nhiệm liên đới trong công tác quản lý chỉ đạo.
Đối với ông Nguyễn Xuân Tài - Phó hiệu trưởng nhà trường phụ trách chuyên môn, theo mức độ liên quan, cá nhân đã nhận khuyết điểm và tự nhận hình thức kỷ luật khiển trách trong hội nghị kiểm điểm.
Đối với bà Hà Thị Anh Đào - Phó hiệu trưởng nhà trường đã trách nhiệm và rút kinh nghiệp sâu sắc trong công tác phối hợp quản lý điều hành.
Đối với giáo viên có liên quan, hội đồng kỷ luật đã đưa 8 giáo viên có từ 5 điểm sai sót trở lên, nhưng không chủ động rà soát để sớm chỉnh sửa vào diện xem xét kỷ luật.
Hội đồng kỷ luật thống nhất bằng bỏ phiếu kín, với kết quả: xử lý kỷ luật với hình thức khiển trách 3 giáo viên/8 giáo viên diện xem xét.
Các trường hợp còn lại không kỷ luật, mà căn cứ vào mức độ của từng giáo viên sẽ đề nghị hội đồng thi đua nhà trường đánh giá xếp loại năm học 2025 - 2026 (trong đó có không hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ), hoặc trừ điểm thi đua, nhắc nhở rút kinh nghiệm.
Chiều 29.5, tại kỳ họp thứ 2 (kỳ họp chuyên đề) HĐND thành phố Đà Nẵng khóa XI nhiệm kỳ 2026 - 2031, 100% đại biểu có mặt đã biểu quyết thông qua nghị quyết quy định mức chi sử dụng kinh phí viện trợ không hoàn lại cho các địa phương thuộc Lào để đào tạo, bồi dưỡng lưu học sinh Lào tại Đà Nẵng và chính sách hỗ trợ giáo viên do thành phố cử sang giảng dạy tiếng Việt tại Lào.
Theo nghị quyết, lưu học sinh Lào được thành phố Đà Nẵng cấp học bổng theo diện thỏa thuận sẽ được hỗ trợ nhiều khoản chi phí như học phí, sinh hoạt phí, đi lại, lưu trú ký túc xá, bảo hiểm y tế và khám sức khỏe tổng quát.
Trong đó, học phí được áp dụng theo mức thu của cơ sở đào tạo. Mức hỗ trợ sinh hoạt phí đối với lưu học sinh học cao đẳng, đại học và đào tạo tiếng Việt là 4,75 triệu đồng/người/tháng; đối với bậc sau đại học là 5,35 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra, mỗi lưu học sinh còn được hỗ trợ trang cấp ban đầu với mức 5,8 triệu đồng/người.
Bên cạnh đó, sinh viên Lào theo học tại Đà Nẵng còn được hỗ trợ chi phí đi lại, ký túc xá, bảo hiểm y tế, khám sức khỏe định kỳ và được xét hỗ trợ khuyến khích nếu đạt thành tích tốt trong học tập.
Không chỉ hỗ trợ đối với lưu học sinh thuộc diện học bổng theo thỏa thuận, thành phố Đà Nẵng còn hỗ trợ 100% học phí đào tạo tiếng Việt, cao đẳng và đại học cho lưu học sinh Lào theo diện tự túc.
Đối với giáo viên được thành phố cử sang giảng dạy tiếng Việt tại Lào, nghị quyết quy định hỗ trợ phụ cấp sinh hoạt phí 25 triệu đồng/người/tháng đối với giáo viên tuyển dụng tự do.
Riêng sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, viên chức và người lao động đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cử đi giảng dạy sẽ được hỗ trợ 15 triệu đồng/người/tháng để bảo đảm đời sống. Ngoài ra, các giáo viên này còn được hỗ trợ chi phí đi lại, bảo hiểm y tế và lưu trú trong thời gian công tác tại Lào.
Theo UBND thành phố Đà Nẵng, tính đến cuối tháng 3.2026, thành phố có 678 lưu học sinh Lào đang theo học theo diện học bổng, gồm 2 nghiên cứu sinh tiến sĩ, 64 học viên cao học, 553 sinh viên đại học và 59 sinh viên cao đẳng. Các lưu học sinh đến từ các tỉnh Savannakhet, Champasak, Salavane, Sekong, Attapeu và Bolykhamxay.
Hiện thành phố Đà Nẵng cũng có 10 giáo viên đang giảng dạy tiếng Việt tại Lào.
Tổng kinh phí dự kiến thực hiện chính sách này trong năm 2026 khoảng 62 tỉ đồng.
Cô Hồng, 49 tuổi, giáo viên Ngữ văn, kiêm tổng phụ trách Đội ở trường THCS Lê Thị Bạch Cát, phường Cửa Lò, đã có hơn 23 năm đứng lớp theo diện hợp đồng dài hạn. Từng đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp thị xã, được Sở Giáo dục và Đào tạo cử làm giáo viên cốt cán, nhưng cô chưa có cơ hội vào biên chế. Với 14,5 triệu đồng mỗi tháng, cô Hồng chắt chiu nuôi hai con ăn học và lo thuốc men cho chồng, thấy "đủ" để duy trì cuộc sống.
Khó khăn ập đến khi tháng 10/2025, tỉnh Nghệ An giao biên chế trực tiếp về các trường, nhóm do cấp huyện ký trước đây không còn nằm trong diện được trả lương từ ngân sách.
Cô Hồng không có lương từ đầu năm đến nay, dù vẫn đứng lớp đều đặn hai buổi mỗi ngày.
"Năng lực được ghi nhận, nhưng lương lại không có", cô ngậm ngùi.
Hơn 4 tháng qua, chi tiêu của gia đình cô Hồng dựa vào khoản lương hưu hơn 7 triệu đồng của chồng, kết hợp vay mượn đồng nghiệp và người thân, mỗi lần vài trăm nghìn.
"Tôi không dám vay nhiều, chỉ đủ cầm cự qua ngày", cô kể.
Gần đây, giá xăng tăng, chi phí cho quãng đường gần 20 km từ nhà đến trường cao hơn một chút. Vì thế, cô Hồng tự nấu cơm mang theo để tiết kiệm. Những khoản chi như học phí của con hay tiền thuốc cho chồng dần trở thành gánh nặng.
Sau gần 22 năm làm việc, chị Hà, nhân viên y tế trường Mầm non Bình Minh (phường Cửa Lò) nhận lương tháng khoảng 9,8 triệu đồng. Trước kia, chị tin hợp đồng dài hạn do Chủ tịch thị xã Cửa Lò (cũ) ký là đảm bảo cho một công việc ổn định.
Với thù lao lái xe thuê của chồng, tổng thu nhập gia đình chị Hà khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng. Nay mất đi nguồn chính, cuộc sống gia đình 5 người chao đảo. Chị Hà phải tính toán, vay mượn từng đồng, bởi còn lo cho hai con lớn học đại học, con nhỏ học lớp 6.
"Tôi xoay như chong chóng", chị Hà nói, giọng mệt mỏi, cho biết phải mượn bạn bè từng khoản nhỏ, mỗi lần 1-2 triệu đồng để trang trải sinh hoạt.
Dù vậy, cả hai vẫn đi làm đều đặn. Cô Hồng dạy đủ hai buổi mỗi ngày, kiêm nhiệm công tác Đội, tối về thức khuya soạn giáo án. Trong lớp học, cô Hồng cố quên đi mọi bộn bề để giữ nguyên nhịp giảng.
"Đi làm vì cái tâm", cô nói, lấy tay lau nước mắt khi kể về việc người thân khuyên nghỉ dạy. Rời bỏ bục giảng sau 23 năm là điều cô chưa từng nghĩ đến.
Còn chị Hà phụ giáo viên chăm trẻ buổi sáng, buổi chiều tiếp tục các phần việc khác, từ y tế đến hỗ trợ lau dọn bàn ghế, vệ sinh phòng học... Ở tuổi 46, chị từng tìm việc làm thêm như rửa bát tại nhà hàng, quán ăn nhưng đều bị từ chối. Tính vay ngân hàng một khoản nhỏ để tìm hướng kinh doanh, song chị cũng bế tắc vì không có thu nhập ổn định để chứng minh khả năng trả nợ.
Cách đây vài ngày, cô Hồng, chị Hà cùng một số đồng nghiệp đến UBND tỉnh Nghệ An, đăng ký gặp Chủ tịch. Họ mong được giải quyết số tiền lương bị nợ và được trả lời rõ ràng về tương lai công việc.
"Chúng tôi cần một câu trả lời thỏa đáng để biết đường tính tiếp", chị Hà nói, cho hay đã có lịch gặp trong những ngày tới.
Tỉnh Nghệ An hiện có 63 giáo viên và 148 nhân viên hợp đồng (y tế học đường, thiết bị thư viện, thủ quỹ, kế toán...). Nhiều người làm việc trên 20 năm, cá biệt tới 29 năm. Cô Hồng và chị Hà thuộc diện hợp đồng dài hạn, hưởng chế độ như biên chế, còn phần lớn hưởng lương bậc 1 (khoảng 5 triệu đồng), thậm chí chỉ 85% mức này. Do nhiều năm không có chỉ tiêu hoặc không đạt yêu cầu tuyển dụng, đời sống và việc làm của họ luôn bấp bênh.
