Tin tức đặc biệt trên báo in Thanh Niên 28.6.2026

Thảo hiện là sinh viên năm 3 Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM và mới bén duyên với bộ môn leo núi khoảng 2 tháng nay. Việc thường xuyên học tập với bản vẽ, máy tính và áp lực đồ án khiến Thảo cảm thấy căng thẳng. Vì vậy, những hoạt động ngoài trời như đi bộ hay leo núi giúp Thảo giải tỏa tinh thần, phục hồi năng lượng.

Mẹ của Thảo là bà Trần Thị Thảo Trang (44 tuổi), hiện làm việc tại một công ty nội thất. Là người thích sự yên tĩnh, yêu cây cỏ và dành nhiều thời gian chăm lo cho gia đình, bà chưa từng nghĩ có ngày mình sẽ leo núi.

Theo Thảo, mẹ là người phụ nữ tảo tần, luôn đặt gia đình lên trước bản thân nên đôi khi quên mất những mong muốn riêng. "Gần đây tôi thấy mẹ khá mệt mỏi vì công việc và hay lo nghĩ cho con cái. Tôi chỉ muốn mẹ được nhìn thấy những gì mình từng thấy trên đỉnh núi, cảm giác tự do và rộng lớn ấy có thể giúp mẹ nhẹ lòng hơn", Thảo chia sẻ.

Thảo cho mẹ xem những bức ảnh chụp trong các lần leo núi trước đó rồi nói: "Mẹ đi với con, để thấy mình vẫn còn khỏe, vẫn còn yêu đời và vẫn còn thanh xuân lắm".

Với bà Trang, quyết định đồng ý tham gia chuyến đi không chỉ để thử sức mà còn vì muốn bước vào "thế giới" của con gái. "Tôi muốn trải nghiệm xem con mình thích điều gì, đồng thời cũng muốn thử xem bản thân còn đủ sức khỏe không", bà nói.

Trước ngày khởi hành, hai mẹ con chuẩn bị khá kỹ. Leo núi là hoạt động cần nhiều thể lực, trong khi núi Bà Đen (tỉnh Tây Ninh) cao 986 m, được xem là "nóc nhà Nam bộ". Thảo mua cho mẹ giày leo núi chuyên dụng, gậy hỗ trợ và quần áo phù hợp. Trước chuyến đi, bà Trang cũng tranh thủ tập thể dục nhẹ để cơ thể quen dần với vận động.

Một buổi sáng đầu tháng 3 vừa qua, hai mẹ con xuất phát từ nhà ở xã Củ Chi lúc 4 giờ sáng. Khi đến nơi, họ nhập đoàn cùng nhóm bạn thân của Thảo và bắt đầu chinh phục núi Bà Đen theo cung đường Cột Điện.

Chỉ sau vài trăm mét đầu tiên, bà Trang bắt đầu cảm thấy mỏi chân và thở gấp vì chưa quen leo dốc. "Lúc đó tôi vừa hào hứng vừa lo lắng, không biết mình có đủ sức đi cùng con và các bạn trẻ hay không", bà kể.

Để động viên mẹ, suốt dọc đường, Thảo liên tục trò chuyện và kể đủ chuyện. Đáp lại, bà Trang cũng tâm sự với con gái về thời còn đi học, về những dự định bà muốn làm khi lớn tuổi hơn. Mỗi khi thấy mẹ mệt, Thảo lại nắm tay, dìu bà bước qua những đoạn đá gồ ghề. Nhóm bạn của cô cũng liên tục hát hò, pha trò để không khí bớt mệt mỏi. "Các con đi được thì mẹ cũng đi được", bà Trang vừa cười vừa lau mồ hôi.

Sau khoảng 3 tiếng, người mẹ U.50 cuối cùng cũng chạm tay vào cột mốc trên đỉnh núi Bà Đen. "Tôi không nghĩ ở tuổi này vẫn có thể leo núi bằng chính đôi chân của mình. Đứng trên cao nhìn xuống cánh đồng, những con đường nhỏ và mây trời phía dưới, tôi thấy thiên nhiên VN đẹp quá", bà xúc động nói. Sau chuyến đi, bà Trang cảm thấy bản thân như "trẻ ra 10 tuổi".

Bà cũng hào hứng chụp ảnh kỷ niệm trên đỉnh núi và tận hưởng cảm giác chinh phục được chính mình. "Từ trên cao nhìn xuống, tôi thấy những lo toan thường ngày bỗng nhỏ lại rất nhiều", bà chia sẻ.

Với Thảo, chuyến đi này giúp cô gái nhận ra việc đưa cha mẹ cùng tham gia những trải nghiệm mới là điều rất ý nghĩa. "Nếu cha mẹ bước vào hành trình của con cái, họ sẽ có cơ hội sống lại những năm tháng tươi trẻ của mình. Có những điều người trẻ thấy bình thường nhưng với cha mẹ lại là trải nghiệm rất đặc biệt", Thảo bày tỏ.

Sau chuyến leo núi đầu tiên, Thảo hy vọng sẽ còn nhiều lần được nắm tay mẹ đi trên những hành trình mới. "Mình thấy mẹ vui thì mình cũng hạnh phúc, giống như hồi nhỏ được cha mẹ dẫn đi chơi vậy", Thảo chia sẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 16.5, ông Châu Văn Hòa, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long vừa có công văn giao Sở Nông nghiệp và Môi trường (Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học) chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các sở, ngành tỉnh, UBND xã Trà Côn và các đơn vị có liên quan khẩn trương rà soát, báo cáo liên quan thông tin phản ánh Vườn chim Hai Chìa (xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long) đang bị xâm hại.

Theo đó, rà soát các thông tin về diện tích rừng, thành phần loài chim, số lượng và đặc tính di cư các loài chim, các khó khăn, vướng mắc; đồng thời có ý kiến tham mưu đề xuất UBND tỉnh hướng chỉ đạo trong thời gian tới. Ý kiến tham mưu gửi về UBND tỉnh xem xét, quyết định trước 10 giờ ngày 19.5.

Trước đó, trên mạng xã hội có thông tin về Vườn chim Hai Chìa là một địa chỉ bảo tồn thiên nhiên quý cần được bảo vệ và đang bị nhiều kẻ gian xâm hại khi săn bắt các loài chim ở đây. Sự việc khiến chủ vườn chim bất lực, muốn phá bỏ vườn chim mình bảo vệ hơn 20 năm nay.

Ngày 16.5, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lê Văn Chìa (80 tuổi, ngụ xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long) - chủ Vườn chim Hai Chìa cho biết ông dự định đốn bỏ vườn cây để các loài chim bay đi nơi khác trú ngụ. Lý do là nạn săn bắt chim cò, đặc biệt là loài quý hiếm ngày càng diễn ra nghiêm trọng trong khi bản thân ông đã già yếu không thể canh giữ nổi.

"Vườn này có khi chim về đến hơn 2.000 con, số chim cò về nhiều, nên việc giữ gìn đêm hôm là tôi làm không nổi nữa, tuổi quá cao, sáng nay tôi thấy bắn rớt 2, 3 con, tui chạy ra giành lại được 1 con, mỗi này cả chục người đứng bên ngoài bắn, tôi mong muốn chính quyền tỉnh, xã giúp tôi giữ được vườn chim này yên ổn", ông Hai Chìa cầm trên tay con cò bị bắn gãy cánh, đau xót nói.

Ông Hai Chìa kể lại, khoảng năm 2006, bỗng xuất hiện một đàn vạc hơn trăm con bay về trú ngụ trong khu vườn. Sau đó có thêm cò, còng cọc... kéo về ngày một đông đúc có lúc lên đến vài ngàn con. Mỗi buổi chiều ra xem đàn chim bay lượn thành vòng trên trời đáp xuống vườn cây rất đã mắt. "Lượng chim về lớn nên người dân thi nhau đến săn bắt, tôi cũng nhờ chính quyền địa phương can thiệp nhưng không thấm vào đâu, tôi phải căng lưới B40 và ngày đêm canh giữ vườn chim này, nhưng đến nay già yếu canh hết nổi rồi", ông Chìa nói.

Bức xúc trước tình trạng vườn chim bị tấn công, lão nông 80 tuổi bày tỏ: "Trong tuần sau, tôi dự định sẽ lên trực tiếp UBND tỉnh và Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học tỉnh để trình báo lần cuối với hy vọng tìm được giải pháp cứu lấy đàn chim quý. Nếu không có giải pháp, tôi sẽ đốn bỏ vườn cây để chim bay đi nơi khác trú ngụ".

Trước đó, năm 2023, UBND tỉnh Vĩnh Long ban hành quyết định phê duyệt kế hoạch bảo vệ, nâng cấp, mở rộng vườn chim Vạc tại xã Tân Mỹ, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long (nay là xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long).

Vườn chim vạc của ông Lê Văn Chìa (ngụ ấp Gia Kiết, xã Tân Mỹ, huyện Trà Ôn, Vĩnh Long) nằm trên diện tích đất khoảng 1,8 ha. Từ năm 2006, khi phát hiện chim về cư ngụ ngày càng đông, cao điểm lên đến hơn 2.000 con, ông Chìa đã quyết định không làm xáo trộn khu vườn mà tạo thêm sinh cảnh tự nhiên cho chim cư trú.

Từ đó, các loài chim khác như cò trắng, cò ốc, cồng cộc cũng bắt đầu kéo về càng nhiều và hình thành quần thể chim cho đến nay. Năm 2021, tỉnh Vĩnh Long ghi nhận tại vườn chim này có 33 loài thuộc 20 họ, 12 bộ. Trong đó, có ít nhất 13 cá thể cò ốc, 6 cá thể quắm đen, khoảng 130 - 135 cá thể cò ruồi, khoảng 80 - 120 cá thể cò trắng, khoảng 190 - 260 cá thể cốc đen, khoảng 600 - 625 cá thể vạc...

Nhằm đề ra giải pháp thúc đẩy phát triển vườn chim vạc, góp phần bảo vệ thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn trong thời gian tới, UBND tỉnh Vĩnh Long dự kiến mở rộng quy mô diện tích vườn chim vạc từ khoảng 1,8 ha như hiện nay lên 4 - 5 ha nhằm duy trì và phát triển quần thể vạc cũng như một số loài chim nước khác. Đồng thời, sẽ xây dựng tháp canh để thực hiện quan sát cũng như phục vụ hoạt động du lịch nông thôn; xây dựng hàng rào bảo vệ chắc chắn, kiên cố phục vụ bảo vệ lâu dài; xây dựng hệ thống camera giám sát, cảnh báo bảo vệ vườn chim vạc...

Tin Gốc: Thanh Niên

Không ai nhớ rõ mốc thời gian chính xác về sự ra đời của bún suông (hay còn gọi là bún đuông). Theo những người bán bún suông lâu năm, món ăn này xuất hiện tại Trà Vinh (cũ) từ khoảng 60 - 70 năm trước, bắt nguồn từ đôi bàn tay khéo léo của cộng đồng người Kinh sinh sống tại đây.

Tên gọi bún suông xuất phát từ chính hình dáng của thành phần của chả tép. Tép tươi sau khi xay nhuyễn được nặn thành những sợi thon dài, phình to ở giữa, có màu vàng cam óng ả. Bề ngoài của miếng chả thoạt nhìn rất giống con đuông dừa – một đặc sản của miệt vườn miền Tây. Qua thời gian, lâu dần người dân đọc trại từ "bún đuông" thành "bún suông", và cái tên mộc mạc ấy gắn liền với món ăn này cho đến tận bây giờ.

Bà Hùi Yến (50 tuổi, ngụ phường Long Đức, Vĩnh Long) - chủ quán bún suông cho biết, chất lượng của chả tép chính là yếu tố quyết định sự thành bại của tô bún suông. Ngay từ khâu tuyển chọn nguyên liệu, người nấu đã phải rất khắt khe, tép phải tươi mới làm ra chả ngon được.

"Chả suông chuẩn vị phải được làm 100% từ tép bạc đất thiên nhiên, tuyệt đối không dùng tép nuôi để giữ độ giòn ngọt. Cứ 1 kg tép tươi nguyên liệu mới quết ra được khoảng 600 gr chả suông thành phẩm", bà Yến nói.

Theo bà Yến, tép đem về phải tươi rói, chưa ngả màu. Sau khi lột vỏ, rút chỉ đen, tép được lau thật khô để tránh bị bở thịt rồi mang đi giã hoặc xay nhuyễn cùng tỏi, hành tím, tiêu, nước mắm và một chút bột năng nhằm tạo độ kết dính. Để miếng chả ánh lên màu cam bắt mắt, người thợ thường điểm xuyết thêm chút dầu hạt điều.

"Hỗn hợp này phải được quết đi quết lại nhiều lần bằng tay thì chả mới đạt độ dai lý tưởng. Sau đó, tép được cho vào túi ni lông sạch, cắt một góc nhỏ ở đáy và nặn trực tiếp thành các dải dài vào nồi nước dùng đang sôi sùng sục. Khi chín, những dải chả nổi lên mặt nước, cắn vào dai sần sật, vị ngọt từ thịt tép ứa ra vô cùng đậm đà", bà Yến chia sẻ thêm.

Một tô bún suông hoàn chỉnh thường có giá dao động từ 45.000 - 50.000 đồng, ăn kèm với móng giò, thịt ba chỉ, da heo, huyết và chan ngập thứ nước dùng được ninh từ xương ống.

Điểm làm nên dấu ấn khó phai của bún suông không chỉ nằm ở chả tôm mà còn ở thứ nước lèo đặc trưng. Xương heo phải được hầm kỹ trên lửa nhỏ suốt 5 giờ đồng hồ, người nấu phải túc trực vớt bọt liên tục để nước dùng trong và có vị ngọt sâu. Nhiều nơi còn kỹ lưỡng bỏ thêm tôm khô, mực khô hoặc củ cải trắng để tăng độ ngọt tự nhiên.

Hai bạn Thiên Nhi và Thảo Nhi (26 tuổi, ngụ phường Hòa Thuận, Vĩnh Long) vui vẻ cho biết: "Chúng mình cực kỳ ghiền món này vì hương vị vô cùng ấn tượng. Độ thơm dai của chả suông hòa với vị ngọt từ nước hầm xương thật sự rất bắt miệng. Đặc biệt, nước lèo có sự khác biệt hoàn toàn, sự kết hợp giữa tương hạt giã nhuyễn bùi béo và nước cốt me chua thanh, tạo nên hương vị đặc trưng cho món ăn này".

Đồng tình với quan điểm trên, anh Trần Chân (32 tuổi, ngụ phường Long Châu, Vĩnh Long) chia sẻ về bí quyết thưởng thức: "Ăn bún suông là phải ăn kèm loại bún gạo sợi nhỏ có pha chút bột năng để sợi bún dai mềm, không bị nát trong nước nóng. Ngoài chả tôm, tô bún còn có vài lát thịt ba chỉ luộc thái mỏng, khoanh giò heo hay miếng da heo luộc giòn rụm. Khi ăn, gắp một dải chả suông chấm đẫm vào chén tương đen pha sa tế cay nồng, gắp thêm chút bắp chuối bào, rau muống chẻ và xà lách... tất cả hòa quyện giúp nâng tầm món ăn lên một hương vị ngon khó tả".

Năm 2013, bún suông vinh dự góp mặt trong top 10 món ngon của Việt Nam được Tổ chức Kỷ lục châu Á xác lập kỷ lục những món ăn, đặc sản quà tặng của Việt Nam.

Món ăn này không chỉ là món ăn làm ấm lòng thực khách mà còn là minh chứng rõ nét cho sự sáng tạo trong việc tận dụng nguồn thủy sản bản địa phong phú của đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời thể hiện kỹ năng phối hợp gia vị điêu luyện trong văn hóa ẩm thực Nam bộ.

Tin Gốc: Thanh Niên