Đội tuyển Hà Lan và Ma Rốc đều có màn thể hiện khá ấn tượng ở vòng đấu bảng World Cup 2026. “Cơn lốc màu da cam” chia điểm với Nhật Bản ở trận ra quân sau đó đánh bại Thụy Điển và Tunisia, xếp nhất bảng F. Trong khi đó, đội tuyển Ma Rốc cầm hòa Brazil sau đó vượt qua Scotland và Haiti, đạt 7 điểm nhưng xếp nhì bảng C vì kém vũ công samba hiệu số bàn thắng bại.
Hà Lan là một ông lớn của bóng đá thế giới khi từng đoạt á quân World Cup các năm 1974, 1978 và 2010. Trong khi đó, Ma Rốc có chiến tích lịch sử vào đến bán kết World Cup tại Qatar năm 2022. Ở thời điểm hiện tại, đại diện đến từ châu Phi được đánh giá không hề thua kém so với đội tuyển Hà Lan.
Khá thú vị khi đội tuyển Hà Lan và Ma Rốc đều chơi bóng tốc độ, tấn công mạnh mẽ đồng thời cũng phô bày nhiều sơ hở nơi hệ thống phòng ngự. Đó là lý do Hà Lan để thủng lưới cả 3 trận vòng bảng (4 bàn) còn Ma Rốc cũng lọt lưới 3 bàn.
Ở khả năng tấn công, đội tuyển Hà Lan nhỉnh hơn khi sở hữu nhiều “mũi khoan” nguy hiểm có thể thay nhau tỏa sáng. Brian Brobbey đang đạt phong độ cao với 3 pha lập công sau 2 lần đá chính, bên cạnh những Cody Gakpo, Crysencio Summerville (đều có 2 bàn sau 3 trận). Chân sút kỳ cựu Memphis Depay dù chưa lên tiếng, nhưng luôn được xem là phương án mang lại sự đột biến.
Ở chiều ngược lại, đội tuyển Ma Rốc trông chờ nhiều vào những cá nhân kiệt xuất. “Những chú sư tử Atlas” đặt kỳ vọng lớn vào tiền đạo Ismael Saibari, người đang thể hiện khả năng săn bàn ấn tượng khi lập công trong cả 3 trận vòng bảng. Saibari tỏa sáng chủ yếu nhờ sự hỗ trợ đắc lực từ Brahim Diaz. Ngoài ra, những bước chạy xé gió của thủ quân Achraf Hakimi bên hành lang cánh cũng là mối đe dọa với bất kỳ hàng thủ nào.
Trong 3 lần đối đầu gần nhất, đội tuyển Hà Lan 2 trận thắng, 1 thua trước Ma Rốc. Đáng chý ý, đó đều là những thắng lợi sít sao. Tái đấu lần này tại vòng loại trực tiếp World Cup 2026, đội tuyển Hà Lan và Ma Rốc hứa hẹn tạo nên trận đấu kịch tính.
Tin Gốc: Thanh Niên
Thủ môn: Vozinha (Cape Verde)
Ở tuổi 40, Vozinha biến trận hòa 0-0 với Tây Ban Nha thành một đêm "đổi đời". Anh được bầu là Cầu thủ hay nhất trận, sau khi thực hiện 7 pha cứu thua quan trọng, giúp Cape Verde đứng vững trước sức ép của nhà vô địch châu Âu.
Hậu vệ Tây Ban Nha Marc Cucurella gọi đây là một “lời cảnh tỉnh” cho cả đội, bởi mọi đối thủ ở World Cup đều có thể gây ra bất ngờ. Riêng Vozinha trở thành hiện tượng, đặc biệt trên Instagram khi lượt theo dõi anh tăng từ khoảng 40.000 lên 14 triệu chỉ sau một trận đấu.
Thủ môn: Vozinha (Cape Verde)
Ở tuổi 40, Vozinha biến trận hòa 0-0 với Tây Ban Nha thành một đêm "đổi đời". Anh được bầu là Cầu thủ hay nhất trận, sau khi thực hiện 7 pha cứu thua quan trọng, giúp Cape Verde đứng vững trước sức ép của nhà vô địch châu Âu.
Hậu vệ Tây Ban Nha Marc Cucurella gọi đây là một “lời cảnh tỉnh” cho cả đội, bởi mọi đối thủ ở World Cup đều có thể gây ra bất ngờ. Riêng Vozinha trở thành hiện tượng, đặc biệt trên Instagram khi lượt theo dõi anh tăng từ khoảng 40.000 lên 14 triệu chỉ sau một trận đấu.
Hậu vệ phải: Ramin Rezaeian (Iran)
Iran mở màn bằng trận hòa 2-2 trước New Zealand, và Reuters gọi Rezaeian là "người tạo khác biệt" của đội bóng. Anh ghi bàn gỡ hòa đầu tiên rồi căng ngang chuẩn xác dẫn tới bàn thứ hai. Hậu vệ 36 tuổi được chấm 8,6 điểm, cao nhất bên phía Iran trận này.
Hậu vệ phải: Ramin Rezaeian (Iran)
Iran mở màn bằng trận hòa 2-2 trước New Zealand, và Reuters gọi Rezaeian là "người tạo khác biệt" của đội bóng. Anh ghi bàn gỡ hòa đầu tiên rồi căng ngang chuẩn xác dẫn tới bàn thứ hai. Hậu vệ 36 tuổi được chấm 8,6 điểm, cao nhất bên phía Iran trận này.
Trung vệ: Harry Souttar (Australia)
Australia thắng Thổ Nhĩ Kỳ 2-0 bằng lối chơi phản công và phòng ngự sắc bén. Reuters nhận xét đó là một kế hoạch hoàn hảo của Tony Popovic, khi đội bóng lùi sâu, chặn chặt khu trung lộ rồi tung đòn quyết định đúng lúc. Harry Souttar đóng vai trò ở trận mở màn, tham gia 17 tình huống phòng ngự và được chấm 7,8 điểm, cao nhất trong các hậu vệ Australia.
Trung vệ: Harry Souttar (Australia)
Australia thắng Thổ Nhĩ Kỳ 2-0 bằng lối chơi phản công và phòng ngự sắc bén. Reuters nhận xét đó là một kế hoạch hoàn hảo của Tony Popovic, khi đội bóng lùi sâu, chặn chặt khu trung lộ rồi tung đòn quyết định đúng lúc. Harry Souttar đóng vai trò ở trận mở màn, tham gia 17 tình huống phòng ngự và được chấm 7,8 điểm, cao nhất trong các hậu vệ Australia.
Trung vệ: Diney Borges (Cape Verde)
Nếu Vozinha là người hùng trong khung gỗ, Diney Borges góp công giữ cho Cape Verde có quyền mơ đi tiếp. Trong bài tổng kết của Reuters, anh và Roberto "Pico" Lopes được khen vì màn trình diễn vững vàng trước Tây Ban Nha.
Diney Borges tham gia 18 tình huống phòng ngự trong trận, nhiều nhất trên sân. Trung vệ 31 tuổi cũng suýt tạo nên cú sốc lớn ở phút cuối, khi cú đánh đầu của anh bị Unai Simon cản lại.
Trung vệ: Diney Borges (Cape Verde)
Nếu Vozinha là người hùng trong khung gỗ, Diney Borges góp công giữ cho Cape Verde có quyền mơ đi tiếp. Trong bài tổng kết của Reuters, anh và Roberto "Pico" Lopes được khen vì màn trình diễn vững vàng trước Tây Ban Nha.
Diney Borges tham gia 18 tình huống phòng ngự trong trận, nhiều nhất trên sân. Trung vệ 31 tuổi cũng suýt tạo nên cú sốc lớn ở phút cuối, khi cú đánh đầu của anh bị Unai Simon cản lại.
Hậu vệ trái: Nathaniel Brown (Đức)
Đức thắng Curacao 7-1 và Nathaniel Brown được nhắc nhiều nhờ khả năng công thủ toàn diện. Hậu vệ trái 22 tuổi chơi trận hay nhất từ khi lên tuyển, với 1 bàn và 1 kiến tạo. Anh là phát hiện bất ngờ sau khi chen chân vào danh sách nhờ phong độ ở Eintracht Frankfurt.
Joshua Kimmich, đội trưởng Germany, còn khen Brown có sự gan dạ và kỹ năng rất đáng chú ý. Với một trận ra mắt World Cup như vậy, Brown ghi điểm với HLV Julian Nagelsmann và dự kiến tiếp tục đá chính.
Hậu vệ trái: Nathaniel Brown (Đức)
Đức thắng Curacao 7-1 và Nathaniel Brown được nhắc nhiều nhờ khả năng công thủ toàn diện. Hậu vệ trái 22 tuổi chơi trận hay nhất từ khi lên tuyển, với 1 bàn và 1 kiến tạo. Anh là phát hiện bất ngờ sau khi chen chân vào danh sách nhờ phong độ ở Eintracht Frankfurt.
Joshua Kimmich, đội trưởng Germany, còn khen Brown có sự gan dạ và kỹ năng rất đáng chú ý. Với một trận ra mắt World Cup như vậy, Brown ghi điểm với HLV Julian Nagelsmann và dự kiến tiếp tục đá chính.
Tiền vệ: Ayyoub Bouaddi (Morocco)
Bouaddi đem đến câu chuyện đẹp bậc nhất lượt đầu. Tiền vệ 18 tuổi này hiên ngang bước lên sân khấu World Cup trong trận Morocco hòa Brazil 1-1. Anh chạm bóng 86 lần, đạt độ chính xác chuyền bóng hơn 90% và liên tục băng lên gây áp lực.
HLV Mohamed Ouahbi nói ông và ban huấn luyện đã phải thuyết phục Bouaddi rất lâu mới có được anh, còn cựu HLV Lille Bruno Genesio nhận xét đây là mẫu cầu thủ "rất thông minh". Ở tuổi 18, Bouaddi cho thấy Morocco đã có một tiền vệ đủ bản lĩnh để đối đầu những hàng tiền vệ mạnh nhất thế giới.
Tiền vệ: Ayyoub Bouaddi (Morocco)
Bouaddi đem đến câu chuyện đẹp bậc nhất lượt đầu. Tiền vệ 18 tuổi này hiên ngang bước lên sân khấu World Cup trong trận Morocco hòa Brazil 1-1. Anh chạm bóng 86 lần, đạt độ chính xác chuyền bóng hơn 90% và liên tục băng lên gây áp lực.
HLV Mohamed Ouahbi nói ông và ban huấn luyện đã phải thuyết phục Bouaddi rất lâu mới có được anh, còn cựu HLV Lille Bruno Genesio nhận xét đây là mẫu cầu thủ "rất thông minh". Ở tuổi 18, Bouaddi cho thấy Morocco đã có một tiền vệ đủ bản lĩnh để đối đầu những hàng tiền vệ mạnh nhất thế giới.
Tiền vệ: Yasin Ayari (Thụy Điển)
Thụy Điển thắng Tunisia 5-1, và Ayari là người mở ra lẫn khép lại bữa tiệc ấy bằng hai cú sút xa. Đó là chiến thắng có tỷ số đậm nhất của Thụy Điển ở World Cup trong 88 năm.
Ayari thuộc tuýp tiền vệ đội nào cũng cần ở ngày ra quân. Anh dám sút, sút đúng thời điểm và giữ nhịp cho đội khi thế trận đã nghiêng hẳn. Với 8,9 điểm, Ayari được chọn là Cầu thủ hay nhất trận đấu theo thống kê Fotmob.
Tiền vệ: Yasin Ayari (Thụy Điển)
Thụy Điển thắng Tunisia 5-1, và Ayari là người mở ra lẫn khép lại bữa tiệc ấy bằng hai cú sút xa. Đó là chiến thắng có tỷ số đậm nhất của Thụy Điển ở World Cup trong 88 năm.
Ayari thuộc tuýp tiền vệ đội nào cũng cần ở ngày ra quân. Anh dám sút, sút đúng thời điểm và giữ nhịp cho đội khi thế trận đã nghiêng hẳn. Với 8,9 điểm, Ayari được chọn là Cầu thủ hay nhất trận đấu theo thống kê Fotmob.
Tiền vệ tấn công: Lionel Messi (Argentina)
Messi lại viết thêm một chương lớn nữa cho lịch sử World Cup. Anh lập hat-trick trong chiến thắng 3-0 trước Algeria, qua đó chạm mốc 16 bàn ở World Cup và cân bằng kỷ lục mọi thời đại của Miroslav Klose. Anh cũng trở thành cầu thủ đầu tiên góp mặt ở 6 kỳ World Cup. Alexis Mac Allister nói không thể tìm ra lời nào đủ để mô tả sự vĩ đại của Messi và nhấn mạnh Argentina phải xây đội bóng quanh anh.
Với trận mở màn như vậy, Messi không chỉ là cầu thủ mang tính biểu tượng. Anh vẫn là trung tâm của một đội tuyển có tham vọng bảo vệ ngôi vương.
Tiền vệ tấn công: Lionel Messi (Argentina)
Messi lại viết thêm một chương lớn nữa cho lịch sử World Cup. Anh lập hat-trick trong chiến thắng 3-0 trước Algeria, qua đó chạm mốc 16 bàn ở World Cup và cân bằng kỷ lục mọi thời đại của Miroslav Klose. Anh cũng trở thành cầu thủ đầu tiên góp mặt ở 6 kỳ World Cup. Alexis Mac Allister nói không thể tìm ra lời nào đủ để mô tả sự vĩ đại của Messi và nhấn mạnh Argentina phải xây đội bóng quanh anh.
Với trận mở màn như vậy, Messi không chỉ là cầu thủ mang tính biểu tượng. Anh vẫn là trung tâm của một đội tuyển có tham vọng bảo vệ ngôi vương.
Tiền đạo phải: Michael Olise (Pháp)
Trong trận Pháp thắng Senegal 3-1, Olise cho thấy vì sao anh được xem là tiền đạo phải hay nhất thế giới. Dù Kylian Mbappe lập hat-trick, Olise mới được coi là Cầu thủ hay nhất trận, theo BBC Sport.
Olise có một kiến tạo, hai cú sút trúng đích, hai cơ hội lớn tạo ra, 14 đường chuyền vào 1/3 cuối sân và quãng di chuyển 12,63 km.
Tiền đạo phải: Michael Olise (Pháp)
Trong trận Pháp thắng Senegal 3-1, Olise cho thấy vì sao anh được xem là tiền đạo phải hay nhất thế giới. Dù Kylian Mbappe lập hat-trick, Olise mới được coi là Cầu thủ hay nhất trận, theo BBC Sport.
Olise có một kiến tạo, hai cú sút trúng đích, hai cơ hội lớn tạo ra, 14 đường chuyền vào 1/3 cuối sân và quãng di chuyển 12,63 km.
Tiền đạo trái: Kylian Mbappe (Pháp)
Mbappe đáp lại mọi nghi ngờ về phong độ bằng hai bàn vào lưới Senegal, trong đó có một tuyệt phẩm sút xa. Với 9,0 điểm, anh là cầu thủ hay nhất trận, theo thống kê Fotmob. Chỉ Messi (9,66) và Erling Haaland (9,17) được đánh giá cao hơn anh trong lượt đầu.
Mbappe đã có 14 bàn ở World Cup, chỉ còn kém kỷ lục của Miroslav Klose và Lionel Messi hai bàn. Pháp vẫn còn nhiều vấn đề, nhưng Mbappe không nằm trong số đó.
Tiền đạo trái: Kylian Mbappe (Pháp)
Mbappe đáp lại mọi nghi ngờ về phong độ bằng hai bàn vào lưới Senegal, trong đó có một tuyệt phẩm sút xa. Với 9,0 điểm, anh là cầu thủ hay nhất trận, theo thống kê Fotmob. Chỉ Messi (9,66) và Erling Haaland (9,17) được đánh giá cao hơn anh trong lượt đầu.
Mbappe đã có 14 bàn ở World Cup, chỉ còn kém kỷ lục của Miroslav Klose và Lionel Messi hai bàn. Pháp vẫn còn nhiều vấn đề, nhưng Mbappe không nằm trong số đó.
Trung phong: Harry Kane (Anh)
Ở vị trí này trong đội hình tiêu biểu, Harry Kane phải cạnh tranh với những tài năng như Haaland, Folarin Balogun hay Kai Havertz. Dù vậy, thủ quân tuyển Anh được chọn nhờ cú đúp trong chiến thắng 4-2 trước cựu á quân Croatia.
Kane cân bằng kỷ lục ghi bàn của Gary Lineker cho Anh ở World Cup, với 10 bàn thắng. Ở phút cuối, anh còn lùi sâu phá bóng ngay trong cấm địa. Cựu tiền đạo Zlatan Ibrahimovic thì nói anh thích nhất khoảnh khắc Kane chịu khó phòng ngự như một cầu thủ bình thường, thay vì đứng ngoài những việc nặng nhọc. Đó là hình ảnh của một thủ lĩnh đúng nghĩa.
Trung phong: Harry Kane (Anh)
Ở vị trí này trong đội hình tiêu biểu, Harry Kane phải cạnh tranh với những tài năng như Haaland, Folarin Balogun hay Kai Havertz. Dù vậy, thủ quân tuyển Anh được chọn nhờ cú đúp trong chiến thắng 4-2 trước cựu á quân Croatia.
Kane cân bằng kỷ lục ghi bàn của Gary Lineker cho Anh ở World Cup, với 10 bàn thắng. Ở phút cuối, anh còn lùi sâu phá bóng ngay trong cấm địa. Cựu tiền đạo Zlatan Ibrahimovic thì nói anh thích nhất khoảnh khắc Kane chịu khó phòng ngự như một cầu thủ bình thường, thay vì đứng ngoài những việc nặng nhọc. Đó là hình ảnh của một thủ lĩnh đúng nghĩa.
Tin Gốc: Vnexpress
Mới đây, HLV Unai Emery đã đem về cho Aston Villa danh hiệu vô địch quý giá ở giải Europa League, qua đó khẳng định giá trị huyền thoại của ông ở đấu trường này. Emery là HLV duy nhất xưa nay vô địch cúp UEFA/Europa League đến 5 lần, cũng là HLV duy nhất vô địch giải này ở 3 CLB khác nhau. Cứ như HLV Unai Emery sinh ra là để vô địch Europa League. Vậy mà ông cũng đành bó tay khi dẫn dắt Arsenal ở trận chung kết Europa League 2019. Đấy là lần gần đây nhất Arsenal lọt vào chung kết ở đấu trường châu Âu. Họ thua Chelsea 1-4. Từ năm 1995 đến nay, Arsenal có mặt ở các trận chung kết đủ các giải tầm châu lục, và không thắng được trận nào!
Năm 1995, Arsenal có cơ hội đi vào huyền thoại. Trong tư cách ĐKVĐ, Arsenal sẽ trở thành đội đầu tiên trong lịch sử bảo vệ thành công chiếc cúp C2 châu Âu - khi ấy là "cúp Các đội đoạt cúp quốc gia châu Âu" - nếu thắng Zaragoza trong trận chung kết. Khi hiệp phụ thứ 2 chỉ còn 1 phút, đội "chiếu dưới" Zaragoza bất ngờ ghi bàn quyết định (2-1) theo kịch bản không ai ngờ nổi: Nayim lốp bóng vào lưới Arsenal từ giữa sân. UEFA đã khai tử cúp Các đội đoạt cúp quốc gia châu Âu sau mùa bóng 1998-1999. Nếu Arsenal thắng Zaragoza ở trận chung kết 1995 thì họ đã có kỷ lục huyền thoại - đội duy nhất bảo vệ thành công cúp C2 châu Âu.
Trong lần kế tiếp Arsenal lọt vào chung kết của một giải đấu châu Âu, họ cũng thua đối thủ bị đánh giá thấp hơn. Đó là Galatasaray ở chung kết cúp UEFA mùa bóng 1999-2000: hòa 0-0, Arsenal thua ở loạt luân lưu. Đến năm 2006 thì Arsenal lần đầu tiên lọt vào chung kết Champions League. Thủ môn Jens Lehmann lãnh thẻ đỏ ngay phút 18, nhưng Arsenal mở tỷ số trong hiệp 1 và dẫn bàn đến khi trận đấu chỉ còn 15 phút. Rốt cuộc, Barcelona với Ronaldinho trong đội hình vẫn thắng ngược 2-1. Kế tiếp là trận chung kết gần đây, khi cúp UEFA đã đổi tên thành Europa League và Arsenal thua Chelsea vào năm 2019.
Thành tích của Arsenal ở đấu trường châu lục quá "khiêm nhường" là do họ thường xuyên vấp ngã ngay trước vinh quang, chứ chẳng phải vì không có năng lực. Không tính cúp "Hội chợ" vốn không được UEFA chính thức công nhận, thì cúp C2 châu Âu năm 1994 là danh hiệu vô địch tầm châu lục duy nhất xưa nay của Arsenal. Ngay từ lần đầu tiên được vào chung kết một cúp châu Âu (gặp Valencia ở chung kết cúp C2 năm 1980), giới hâm mộ Arsenal đã lờ mờ nhận ra một định mệnh buồn nào đấy. Bốn ngày trước đó, Arsenal đá trận chung kết cúp FA và thua West Ham 0-1. Khi ấy, West Ham chỉ thi đấu ở giải… hạng nhì. Kiểu thua "suy sụp" khiến Arsenal mất hẳn tinh thần trước trận chung kết tầm châu lục. Đã vậy, trận chung kết cúp C2 năm 1980 lại trở thành một cuộc tra tấn tinh thần cho các cầu thủ trên sân. Đấy là trận chung kết châu Âu tầm CLB đầu tiên áp dụng loạt sút luân lưu. Và Arsenal thua như một lẽ tất yếu.
Nhìn chung, thường là như vậy: Arsenal thua trận chung kết châu Âu sau một mùa bóng mà họ có vẻ không đạt chỉ tiêu ở các giải đấu trong nước. Đây lại chính là chi tiết quan trọng để giới hâm mộ Arsenal hy vọng trước trận chung kết Champions League kỳ này. Arsenal, như mọi người đều biết, vừa kết thúc một mùa bóng huy hoàng ở giải Ngoại hạng Anh, đoạt lại chức vô địch sau 22 năm chờ đợi. Vũ khí tinh thần sẽ giúp Arsenal vượt qua một PSG cực mạnh?
Đối thủ càng hay thì Arsenal chơi càng xuất sắc, đấy là kết luận xuyên suốt trong những trận chung kết trước đây của Arsenal. Khi đoạt cúp C2 châu Âu 1994, Arsenal thắng một Parma đầy ắp ngôi sao trong trận chung kết. Arsenal cũng đã chơi rất hay (dù thiếu người) trước Barcelona trong trận chung kết Champions League 2006.
Tin Gốc: Thanh Niên
Tại các hội nghị bóng đá lớn nhất nước Mỹ, giới chuyên môn thường tranh luận về lý do bóng đá nam nước này chưa từng tạo ra một siêu sao tầm cỡ thế giới. Các cuộc thảo luận xoay quanh triết lý huấn luyện, phương pháp đào tạo, hệ thống phát triển cầu thủ, chi phí chơi bóng hay những bất cập trong bóng đá trẻ. Tất cả đều được cho là góp phần khiến Mỹ hiếm khi có đại diện trong nhóm 50 cầu thủ hàng đầu thế giới.
Tuy nhiên, với nhiều người trong cuộc, câu trả lời cho chủ đề sẽ tiếp tục được đặt ra khi World Cup 2026 diễn ra - vì sao nền thể thao giàu mạnh nhất hành tinh chưa từng tạo ra một siêu sao bóng đá nam thực thụ - chỉ gói gọn trong một từ: văn hóa.
"Đây là môn thể thao được dẫn dắt bởi văn hóa", Tom Byer, chuyên gia đào tạo trẻ từng góp phần thay đổi bóng đá Nhật Bản, nhận định.
John Hackworth, HLV có nhiều thập kỷ làm việc trong hệ thống bóng đá Mỹ, cho rằng: "Cho đến khi nước Mỹ xây dựng được một nền văn hóa bóng đá nhất quán hơn, chúng tôi vẫn sẽ đối mặt với nhiều thách thức hơn các quốc gia khác".
Bóng đá đến quá muộn. Nhiều chuyên gia tin rằng văn hóa bóng đá tại Mỹ đang dần hình thành, nhưng việc tiếp cận môn thể thao này muộn hơn nhiều quốc gia khác đã tạo ra những bất lợi kéo dài.
Khi bóng đá đã trở thành môn thể thao số một tại châu Âu và Nam Mỹ, người Mỹ vẫn dành sự quan tâm chủ yếu cho bóng bầu dục, bóng rổ hay bóng chày. Khoảng trống văn hóa ấy không thể được lấp đầy hoàn toàn bằng tiền bạc, sân bãi hay các chương trình đào tạo HLV.
Trong khi đó, yếu tố thương mại nhanh chóng chi phối hệ thống bóng đá trẻ. Nhiều CLB và giải đấu phát triển dựa trên cơ hội kinh doanh thay vì nhu cầu của những đứa trẻ có thể trở thành ngôi sao trong tương lai. "Cho dù tôi nói chuyện với ai, ở bất kỳ cấp độ nào của bóng đá Mỹ, tất cả đều đồng ý rằng hệ thống hiện tại đang gặp vấn đề", cựu giám đốc thể thao Liên đoàn Bóng đá Mỹ Matt Crocker từng nhận xét.
Theo nhiều chuyên gia, đây là một trong những nguyên nhân khiến tuyển Mỹ bước vào World Cup 2026 mà không sở hữu cầu thủ nào thuộc nhóm 100 người hay nhất thế giới.
Nếu yếu tố may mắn đóng vai trò nhất định, nó cũng không thể giải thích vì sao khoảng 80% trong số 100 cầu thủ hàng đầu hiện nay đến từ chỉ 10 quốc gia - gồm 8 nhà vô địch World Cup cùng Hà Lan và Bồ Đào Nha.
Điểm chung của họ là nền văn hóa bóng đá lâu đời và hệ thống phát triển tài năng hiệu quả.
Lớn lên cùng trái bóng. Lionel Messi, Cristiano Ronaldo, Kylian Mbappe hay Lamine Yamal đều sở hữu tài năng thiên bẩm. Nhưng họ còn có một điểm chung khác - lớn lên trong môi trường mà bóng đá hiện diện ở khắp nơi.
Messi sinh ra tại Rosario (Argentina), còn Mbappe lớn lên ở Bondy, vùng ngoại ô Paris (Pháp). Tại những nơi này, bóng đá là một phần của đời sống thường nhật. "Với chúng tôi, bóng đá thiết yếu như bánh mì và nước uống", Mbappe từng viết.
Cả Messi lẫn Mbappe đều tiếp xúc với trái bóng từ khi mới hai hoặc ba tuổi. Họ chơi bóng ở mọi nơi, mọi lúc, cùng bạn bè và người thân.
Ngược lại, Christian Pulisic - ngôi sao lớn nhất của bóng đá Mỹ hiện nay - lớn lên tại Hershey, bang Pennsylvania, nơi anh mô tả là "một thị trấn Mỹ điển hình, gần như không ai quan tâm đến bóng đá".
Pulisic may mắn có bố mẹ từng chơi bóng và có một năm sinh sống tại Anh. Nhưng những trường hợp như vậy không phổ biến tại Mỹ.
Theo các chuyên gia, sự khác biệt không nằm ở các học viện hiện đại mà ở những giờ chơi bóng tự phát trong công viên, trên đường phố hay trong sân sau nhà.
Marije Elferink-Gemser, giáo sư người Hà Lan chuyên nghiên cứu phát triển tài năng thể thao, cho rằng kỹ năng xử lý bóng trong bóng đá đặc biệt phức tạp, đòi hỏi trẻ phải làm quen từ rất sớm. Bà nhấn mạnh trẻ em cần có thời gian tự khám phá kỹ năng trong môi trường ít sự can thiệp của người lớn.
Tom Byer cho rằng sáu năm đầu đời là "giai đoạn vàng" để hình thành khả năng kiểm soát bóng. "Phần lớn trẻ em Mỹ gia nhập đội bóng ở độ tuổi đó để học những kỹ năng cơ bản. Điều đó có nghĩa là các em đã khởi đầu với bất lợi", ông nói. Theo Byer, tại những quốc gia có nền bóng đá mạnh, "vạch xuất phát của trẻ em đã ở phía trước hàng dặm".
Hệ thống đào tạo nhiều bất cập. Bên cạnh yếu tố văn hóa, nhiều chuyên gia cho rằng hệ thống bóng đá trẻ Mỹ vẫn tồn tại nhiều hạn chế.
Trong hai thập kỷ qua, các học viện thuộc MLS đã đầu tư hàng trăm triệu USD cho công tác đào tạo trẻ và đạt nhiều tiến bộ đáng kể. "Nhìn chung, các học viện MLS đang làm khá tốt công việc của mình", Hackworth đánh giá.
Tuy nhiên, bên dưới tầng lớp tinh hoa này là một mạng lưới phức tạp gồm các CLB nghiệp dư, giải đấu và tổ chức quản lý khác nhau.
Nhiều CLB cạnh tranh quyết liệt để giành cầu thủ, thu học phí cao hoặc thuê những HLV thiếu chuyên môn. Một số nơi đặt mục tiêu chiến thắng và xây dựng thương hiệu lên trên việc phát triển cầu thủ.
Crocker cho rằng hệ thống hiện tại quá phức tạp, tốn kém và mang nặng tính chính trị. Chi phí thi đấu ngày càng tăng khi các đội thường xuyên phải di chuyển xa để tham dự các giải đấu hoặc sự kiện tuyển trạch thay vì thi đấu với các đối thủ trong khu vực. "Đó là một con quái vật lớn hơn nhiều so với những gì tôi tưởng tượng. Hệ thống này quá phức tạp và quá nhiều yếu tố chính trị", ông nói.
Theo Hans Vander Elst, Giám đốc bóng đá của công ty tư vấn DoublePass (Bỉ), các quốc gia thành công nhất đều sở hữu lộ trình phát triển tài năng rõ ràng. "Cầu thủ có thể nhanh chóng chuyển từ bóng đá cộng đồng lên các CLB bán chuyên rồi chuyên nghiệp", ông nói.
Trong khi đó, Mỹ có rất nhiều tài năng nhưng thiếu những con đường phát triển hiệu quả để đưa họ tới đỉnh cao.
Chờ một thế hệ mới. Dù vậy, nhiều người tin rằng bóng đá Mỹ đang đi đúng hướng. Một số chương trình như "Soccer at Schools" của Liên đoàn Bóng đá Mỹ được kỳ vọng sẽ giúp trẻ em tiếp cận môn thể thao này từ sớm.
Tom Byer dẫn ví dụ từ Nhật Bản, nơi các chiến dịch truyền thông kéo dài nhiều năm đã góp phần tạo nên một "nền văn hóa bóng đá nhân tạo", khuyến khích phụ huynh cho con làm quen với trái bóng ngay từ tuổi mẫu giáo.
Tại Mỹ, quá trình thay đổi được thúc đẩy bởi các thế hệ mới. Nếu trước đây nhiều phụ huynh chưa từng chơi hoặc xem bóng đá, ngày nay ngày càng nhiều người lớn lên cùng MLS, World Cup và các giải đấu quốc tế.
"Khi những bậc cha mẹ từng chơi bóng và theo dõi bóng đá có con, họ sẽ đưa cho đứa trẻ một quả bóng", Jared Micklos, Giám đốc chiến lược của Học viện YSC, nhận định.
Mỹ có thể sẽ không bao giờ sở hữu nền văn hóa bóng đá sâu sắc như Pháp hay Uruguay, nơi môn thể thao này gắn liền với bản sắc dân tộc. Tuy nhiên, hàng trăm nghìn khán giả hiện đến sân xem bóng đá mỗi tuần, hàng triệu người chơi môn thể thao này và hàng chục triệu người theo dõi World Cup.
Theo Micklos, chính những trải nghiệm đó sẽ dần tạo nên thế hệ tiếp theo. "Họ sẽ mua áo đấu, xem các trận đấu, mua cho con mình một quả bóng và đăng ký cho chúng tham gia các lớp bóng đá", ông nói. "Rồi một ngày nào đó, có thể rất sớm hoặc phải vài thập kỷ nữa, nước Mỹ sẽ xuất hiện những cầu thủ thuộc nhóm 50 người xuất sắc nhất thế giới. Tôi tin rằng theo thời gian, Mỹ sẽ trở thành một thế lực của bóng đá quốc tế. Chúng tôi mới chỉ bắt đầu khai phá tiềm năng của mình".
Tin Gốc: Vnexpress