Cường kích A-10 Thunderbolt II của Mỹ đã bị Iran bắn trúng vào ngày 3-4, buộc phi công phải nhảy dù, theo thông tin từ Đài CNN. Phi công đã kịp điều khiển máy bay ra khỏi không phận Iran trước khi thoát ly và sau đó được giải cứu an toàn.
Phía Iran xác nhận đã tấn công mục tiêu này, cho biết hệ thống phòng không của họ đã nhắm bắn chiếc A-10 gần eo biển Hormuz, khiến máy bay rơi xuống vịnh Ba Tư.
Vụ việc diễn ra cùng ngày khi tiêm kích F-15E của Mỹ bị bắn hạ trên lãnh thổ Iran. Một thành viên phi hành đoàn đã được cứu, trong khi người còn lại vẫn mất tích.
A-10 là dòng máy bay một chỗ ngồi, đã tham gia các nhiệm vụ trên không phận Iran trong nhiều tuần gần đây. Hiện Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ chưa đưa ra bình luận về thông tin này.
Hãng tin Mehr của Iran công bố đoạn video tên lửa tấn công cường kích A-10 của Mỹ – Video: MEHR
Hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin nước này đã từ chối đề xuất ngừng bắn kéo dài 48 giờ do Mỹ đưa ra.
Nguồn tin được dẫn cho biết đề xuất này được Washington chuyển tới Tehran hôm 2-4 thông qua một quốc gia trung gian không nêu tên. Tuy nhiên Iran không phản hồi bằng văn bản, mà đáp lại “trên thực địa” bằng việc tiếp tục các đợt tấn công quy mô lớn, theo nguồn tin.
Báo cáo cũng cho biết các nỗ lực ngoại giao của Mỹ nhằm chấm dứt giao tranh đang được đẩy mạnh, đặc biệt sau thông tin một kho quân sự của Mỹ trên đảo Bubiyan (Kuwait) bị tấn công.
Theo Hãng tin AFP, lực lượng Mỹ và Iran đang chạy đua tìm kiếm phi hành đoàn của chiếc tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran ngày 3-4.
Tehran tuyên bố đã bắn hạ chiếc F-15E, trong khi truyền thông Mỹ cho biết lực lượng đặc nhiệm đã giải cứu được một trong hai thành viên tổ lái.
Truyền thông Iran kêu gọi người dân trong khu vực tham gia truy tìm phi công còn lại, đồng thời treo thưởng cho việc bắt giữ bất kỳ binh sĩ Mỹ nào.
Phía Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ chưa bình luận về vụ F-15E, trong khi Nhà Trắng cho biết Tổng thống Donald Trump đã được báo cáo. Ông Trump khẳng định sự cố này “không ảnh hưởng” đến đàm phán với Iran.
Hai trực thăng Mỹ đã bị trúng hỏa lực Iran trong lúc tham gia chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn phi hành đoàn của tiêm kích F-15E, Đài NBC News đưa tin.
Một trong hai thành viên phi hành đoàn đã được giải cứu, trong khi công tác tìm kiếm người còn lại vẫn đang tiếp tục.
Dẫn lời một quan chức Mỹ, báo cáo cho biết toàn bộ binh sĩ trên các trực thăng đều an toàn, bất chấp việc bị trúng hỏa lực trong quá trình làm nhiệm vụ.
Cảnh sát Iran nổ súng vào hai chiếc trực thăng HH-60W của Không quân Mỹ, khi hai máy bay này đang tìm kiếm phi hành đoàn chiếc F-15E – Video: X/@Osinttechnical
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã công khai chỉ trích và mỉa mai Mỹ, sau khi máy bay chiến đấu của Washington bị bắn hạ ngày 3-4, khiến một thành viên phi hành đoàn mất tích.
Theo thông tin ban đầu, quân đội Mỹ đã giải cứu được một phi công trong chiến dịch tìm kiếm, trong khi tình trạng của người còn lại vẫn chưa rõ.
Trên mạng xã hội X, ông Ghalibaf châm biếm rằng chiến dịch quân sự của Mỹ – vốn được cho là nhằm “thay đổi chế độ” – nay đã biến thành lời kêu gọi tìm kiếm phi công mất tích.
“Thật đáng kinh ngạc. Một bước tiến vĩ đại. Đúng là những thiên tài”, ông mỉa mai.
Theo một quan chức Israel xác nhận với Đài CNN, Israel đã hoãn một số cuộc không kích dự kiến nhằm vào Iran trong ngày 3-4, nhằm tránh ảnh hưởng đến chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn hai thành viên phi hành đoàn trên chiếc tiêm kích F-15E của Mỹ bị bắn rơi.
Ngoài việc tạm dừng tấn công, Israel cũng đề nghị hỗ trợ tình báo cho chiến dịch tìm kiếm, dù hoạt động này chủ yếu do phía Mỹ đảm nhiệm, theo hai nguồn tin Israel.
Ngày 3-4, Israel tiếp tục không kích dồn dập thủ đô Beirut, tuyên bố nhắm vào “hạ tầng của các nhóm vũ trang” tại khu ngoại ô phía nam do Hezbollah kiểm soát. Trước đó quân đội Israel đã cảnh báo sơ tán bảy khu dân cư, với các vụ nổ lớn được ghi nhận.
Chiến sự leo thang trong bối cảnh Israel mở rộng chiến dịch xuống miền nam Lebanon, với mục tiêu thiết lập “vùng an ninh” tới sông Litani.
Cùng lúc đó, Đại sứ quán Mỹ tại Beirut cảnh báo Iran và các lực lượng liên kết có thể nhắm vào các trường đại học tại Lebanon, sau khi Tehran tuyên bố sẽ trả đũa các cơ sở giáo dục bị tấn công trước đó.
Theo Hãng thông tấn Tass, ngày 1-4, Bộ Quốc phòng Nga cho biết một máy bay vận tải quân sự An-26 đã mất liên lạc khi đang thực hiện chuyến bay theo lịch trình tại bán đảo Crimea vào lúc 18h ngày 31-3 (giờ Matxcơva), sau đó xác nhận máy bay này đã rơi.
"Lực lượng tìm kiếm cứu nạn đã xác định được vị trí rơi của máy bay An-26. Theo báo cáo từ hiện trường, toàn bộ 6 thành viên phi hành đoàn và 23 hành khách trên máy bay đã thiệt mạng", Bộ Quốc phòng Nga cho biết.
Không có dấu hiệu cho thấy máy bay bị tác động bên ngoài. Nguyên nhân sơ bộ của vụ việc được xác định là do trục trặc kỹ thuật. Ủy ban của Bộ Quốc phòng Nga đang làm việc tại hiện trường.
Một nguồn tin tại hiện trường tiết lộ với Tass rằng chiếc máy bay gặp nạn đã đâm vào một vách đá.
Máy bay vận tải quân sự An-26 được đưa vào sử dụng từ năm 1968. Đây là phiên bản phát triển mạnh hơn của An-24 với phần cửa đuôi để bốc dỡ hàng và phần đuôi được thiết kế lại phục vụ mục đích quân sự.
Hai động cơ Ivchenko AI-24VT giúp máy bay đạt tốc độ hành trình khoảng 435km/h. Máy bay này có khả năng chở 42 hành khách cùng hành lý trong tầm bay khoảng 1.800km.
Theo trang Avia Pages, An-26 được xem là lựa chọn hàng đầu để đến những nơi khó tiếp cận, do máy bay này hoạt động hiệu quả ở những nơi mà đường băng gần không còn tồn tại, nằm trong rừng rậm hay vùng lãnh nguyên.
Vùng lãnh nguyên (tundra) là một loại địa hình đặc trưng ở các vùng cực, chủ yếu gần Bắc Cực và Nam Cực, với điều kiện khí hậu khắc nghiệt và đất đóng băng vĩnh cửu.
An-26 có thể chở người tới các khu mỏ xa xôi, vận chuyển binh lính qua địa hình hiểm trở, hoặc chở hàng đến những nơi chỉ phù hợp với máy bay nhỏ, đơn giản.
Theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine, ngày 27/5, Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse của Nga và nhiều mục tiêu quân sự khác của Nga, bao gồm các hệ thống phòng không, sở chỉ huy và hệ thống trinh sát tự động do Không quân Nga sử dụng.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận, lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse ở vùng Krasnodar, gây ra hỏa hoạn và khói dày đặc tại cơ sở này. Mức độ thiệt hại đang được đánh giá.
Nhà máy lọc dầu Tuapse là một trong những cơ sở xử lý dầu lớn nhất ở miền nam Nga, với công suất xử lý hàng năm khoảng 12 triệu tấn dầu. Nhà máy này sản xuất nhiên liệu được sử dụng một phần để cung cấp cho quân đội Nga và đã trở thành mục tiêu thường xuyên trong chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga.
Nhà máy lọc dầu và các hạ tầng cảng lân cận đã liên tục bị máy bay không người lái và tên lửa của Ukraine tấn công trong những tháng qua, gây ra hỏa hoạn, ngừng hoạt động tạm thời và gián đoạn xuất khẩu nhiên liệu qua Biển Đen.
Lực lượng Không quân Ukraine cũng đã sử dụng tên lửa hành trình Storm Shadow để tấn công các hệ thống tự động hóa trinh sát của Nga tại các khu vực Voronezh, Taganrog và Sevastopol ở Crimea, nơi Nga tuyên bố sáp nhập và kiểm soát.
Tỉnh Voronezh giáp với tỉnh Kharkov ở Ukraine và thường được sử dụng làm điểm xuất phát cho các cuộc tấn công của Nga trên tiền tuyến cũng như thành phố Kharkov. Taganrog nằm dọc theo bờ biển Azov phía nam nước Nga, chỉ cách biên giới Ukraine với Nga 40km.
Ngoài ra, lực lượng Ukraine còn tấn công các sở chỉ huy của Nga gần Tsvitni Pisky và Sorokyne ở tỉnh Lugansk phía đông Ukraine, nơi Nga tuyên bố sáp nhập và kiểm soát, cũng như một kho hậu cần ở Sorokyne và một nhà máy sản xuất máy bay không người lái gần Azovske ở tỉnh Zaporizhzhia, nơi Nga tuyên bố sáp nhập và kiểm soát.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng Ukraine cũng đã tấn công một trạm radar Nebo-SV gần Kamianka và một xe chỉ huy Buk-M2 gần Kadiivka ở tỉnh Lugansk.
"Lực lượng Phòng vệ Ukraine sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp có hệ thống để làm suy yếu tiềm lực quân sự - kinh tế của Nga và buộc Nga phải chấm dứt hành động gây hấn vũ trang chống lại Ukraine", tuyên bố của Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết.
Các nhà phân tích cho rằng các cuộc tấn công liên tục của Ukraine vào nhà máy lọc dầu Tuapse cho thấy khó khăn mà Nga phải đối mặt trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng dầu mỏ trải rộng trên lãnh thổ rộng lớn, ngay cả khi đã triển khai các hệ thống phòng không nhiều lớp.
Các cuộc tấn công này là một phần trong chiến dịch "trừng phạt tầm xa" đang diễn ra của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng công nghiệp quân sự và năng lượng của Nga nằm sâu phía sau tiền tuyến. Kiev đang tìm cách gây ra tổn thất lớn hơn cho nỗ lực duy trì chiến dịch quân sự của Moscow tại Ukraine.
Xung đột có xu hướng leo thang trong những tuần gần đây khi Nga và Ukraine liên tiếp tấn công ăn miếng trả miếng lẫn nhau.
Hôm 23/5, Nga đã tập kích quy mô lớn vào Kiev bằng 600 máy bay không người lái và 90 tên lửa, trong đó có tên lửa siêu vượt âm Oreshnik mà Moscow từng tuyên bố là "không hệ thống nào có thể đánh chặn".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết, cuộc tấn công nhằm đáp trả cuộc tập kích của Ukraine vào một ký túc xá ở thị trấn Starobelsk thuộc vùng Lugansk khiến 21 người thiệt mạng.
Nga coi diễn biến đó là "giọt nước tràn ly" và cảnh báo sẽ tiến hành các “cuộc tấn công mang tính hệ thống" vào hàng loạt mục tiêu khác nhau trên khắp thủ đô của Ukraine kể từ thời điểm này.
Bộ Ngoại giao Nga lưu ý chiến dịch cũng sẽ nhắm mục tiêu vào các trung tâm đầu não "ra quyết định" và các sở chỉ huy của Ukraine nằm rải rác trên khắp Kiev.
Kuwait đã bắt giữ 4 người đàn ông mà nước này cáo buộc là thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), sau khi họ bị nghi tìm cách xâm nhập đảo Bubiyan bằng đường biển và làm bị thương một binh sĩ Kuwait.
Bộ Nội vụ Kuwait cho biết trong một tuyên bố đăng trên X hôm 12/5 rằng chiến dịch diễn ra ngày 1/5 và các sĩ quan hải quân bị bắt “trên một tàu cá được thuê riêng để thực hiện các hành động chống lại Kuwait”. Kuwait nói rằng những người này đã thừa nhận được IRGC giao nhiệm vụ “xâm nhập”.
Kuwait liệt kê các thành viên trong nhóm gồm các đại tá Amir Hussein Abd Mohammed Zara’i và Abdulsamad Yadallah Qanwati, đại úy Ahmed Jamshid Gholam Reza Zulfiqari và thiếu úy Mohammed Hussein Sehrab Faroughi Rad.
Theo thông báo, trong cuộc đối đầu với lực lượng Kuwait trên đảo, vụ nổ súng đã khiến một quân nhân Kuwait bị thương. Hai thành viên khác của nhóm, đại úy hải quân Mansour Qambari và thuyền trưởng Abdulali Kazem Siamari, đã rời đi trong lúc giao tranh.
Bộ Ngoại giao Kuwait mô tả vụ việc là “sự vi phạm” chủ quyền Kuwait. Bộ này yêu cầu Iran ngay lập tức và vô điều kiện chấm dứt các hành động không đúng luật.
Thứ trưởng Ngoại giao Kuwait đã triệu tập đại sứ Iran tại Kuwait để trao công hàm phản đối chính thức, đồng thời bảo lưu quyền tự vệ của Kuwait theo Điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc.
Ngoại trưởng Kuwait cũng đã có cuộc điện đàm từ người đồng cấp Bahrain, trong đó phía Bahrain bày tỏ sự không đồng tình và khẳng định “quyền đầy đủ của Kuwait trong việc thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền và người dân”.
Iran bác bỏ cáo buộc
Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ các cáo buộc và yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho 4 công dân Iran. Bộ này thừa nhận 4 thủy thủ Iran đã đi vào vùng biển Kuwait, nhưng khẳng định nguyên nhân là do hệ thống định vị gặp trục trặc chứ không phải một phần của chiến dịch quân sự bí mật.
Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Iran đã mô tả về "các hành động chính trị và truyền thông không phù hợp” của Kuwait, đồng thời kêu gọi chính quyền sở tại cho phép nhân viên đại sứ quán Iran tiếp cận 4 người bị bắt giữ.
Đảo Bubiyan là hòn đảo lớn nhất của Kuwait, nằm ở cực bắc vịnh Ba Tư gần biên giới Iraq. Hòn đảo có giá trị chiến lược quan trọng do nằm gần các tuyến hàng hải chủ chốt cũng như các mỏ dầu và cơ sở quân sự phía bắc Kuwait.
