Phút 88, trận đấu trên sân Atlanta, bang Georgia, Mỹ ngày 15/6, Tây Ban Nha đã có thể mở tỷ số nếu không có sự can thiệp của Lopes. Từ pha vẩy bóng của Lamine Yamal, tiền vệ Dani Olmo thoát xuống bên phải cấm địa rồi chuyền vào cho Mikel Oyarzabal. Cú dứt điểm một chạm của tiền đạo Tây Ban Nha sẽ đi đúng hướng khung thành nếu không bị Roberto Lopes chắn bóng ở cự ly thấp.
Nỗ lực của Lopes và đồng đội giúp Cape Verde cầm hòa Tây Ban Nha 0-0, tạo ra bất ngờ lớn nhất từ đầu World Cup 2026. Ít ai ngờ trung vệ vừa góp công tạo nên trận hòa lịch sử ấy từng suýt không khoác áo Cape Verde vì bỏ qua một tin nhắn trên mạng xã hội.
Trung vệ 33 tuổi sinh ra tại Ireland kể rằng anh nhận được một tin nhắn bằng tiếng Bồ Đào Nha từ Liên đoàn Bóng đá Cape Verde (FCF) qua mạng nghề nghiệp LinkedIn. Giống như nhiều người dùng khác khi nhận được những lời đề nghị bất ngờ từ người lạ, Lopes không buồn trả lời. “Tôi nghĩ đó là thư rác”, anh kể lại với Reuters.
Quyết định ấy suýt khiến Lopes bỏ lỡ cơ hội khoác áo đội tuyển quốc gia và xuất hiện tại World Cup. 9 tháng sau, FCF tiếp tục liên lạc, lần này bằng tiếng Anh. Khi đó, Lopes mới tò mò mở lại tin nhắn cũ và sử dụng Google Translate để dịch nội dung.
Kết quả khiến anh bất ngờ. Đó không phải quảng cáo hay thư rác, mà là lời mời chính thức để đại diện cho Cape Verde ở cấp độ đội tuyển quốc gia. “Họ tiếp cận một cách khá kỳ lạ”, Lopes cười khi nhớ lại.
Sau đó, anh được giải thích rằng FCF gặp khó khăn trong việc liên lạc với CLB chủ quản nên phải tìm đến LinkedIn. Khi hiểu rõ cơ hội trước mắt, Lopes lập tức đồng ý. “Từ đó, tôi hoàn toàn ủng hộ ý tưởng này và bắt đầu hoàn tất các giấy tờ cần thiết”, trung vệ 33 tuổi cho biết.
Cape Verde nằm giữa Đại Tây Dương, từng là thuộc địa của Bồ Đào Nha cho đến khi tuyên bố độc lập vào năm 1975. Với dân số chưa đến 600.000 người, họ là quốc gia nhỏ thứ hai trong lịch sử góp mặt ở World Cup. Đó cũng chính là quê hương của bố Lopes. Dù sinh ra và lớn lên tại Ireland, trung vệ này đủ điều kiện khoác áo đội tuyển quốc đảo ngoài Tây Phi.
Trước lời mời bất ngờ, Lopes gần như không nghĩ bản thân còn cơ hội tạo dấu ấn ở cấp độ quốc tế. Suốt sự nghiệp, anh chỉ thi đấu tại giải vô địch Ireland trong màu áo Bohemian FC và Shamrock Rovers. Với một cầu thủ chơi bóng ở giải đấu khiêm tốn tại châu Âu, góp mặt ở các giải đấu lớn gần như là điều xa vời.
Lopes từng tin rằng lần khoác áo U19 Ireland sẽ là trải nghiệm quốc tế đáng nhớ nhất trong sự nghiệp. Nhưng tin nhắn từ Cape Verde đã thay đổi tất cả. Anh ra mắt đội tuyển trong chiến thắng 2-0 trước Togo năm 2019. Từ đó, Lopes dần trở thành trụ cột nơi hàng phòng ngự của đội bóng châu Phi.
Theo trung vệ này, nền tảng thành công của Cape Verde được xây dựng từ nhiều năm trước khi World Cup 2026 khởi tranh. “Khi tôi gia nhập đội tuyển năm 2019, chúng tôi đã có một tập thể rất tốt. Mục tiêu khi đó là giành quyền dự giải châu Phi và chúng tôi đã làm được”, Lopes nói.
Việc thường xuyên chạm trán những đội tuyển hàng đầu châu Phi giúp Cape Verde tích lũy kinh nghiệm và sự tự tin. Thành công cũng tạo hiệu ứng tích cực, thu hút thêm nhiều cầu thủ mang hai quốc tịch quyết định đại diện cho Cape Verde. “Điều đó giúp đội hình của chúng tôi mạnh hơn nữa”, anh cho biết.
Những năm tiếp theo chứng kiến bước tiến đáng kể của Cape Verde. Sau khi lỡ vé dự World Cup 2022, đội tuyển này tiếp tục trưởng thành tại châu lục.
Tại Cup châu Phi 2023, Cape Verde đứng đầu bảng đấu có sự góp mặt của Ai Cập trước khi dừng bước ở tứ kết vì thua Nam Phi. Kết quả đó càng củng cố niềm tin rằng họ đủ sức cạnh tranh với các đội mạnh nhất lục địa. “Chúng tôi cảm thấy mình có thể đối đầu với bất kỳ đội tuyển hàng đầu nào ở châu Phi trong một ngày thi đấu tốt”, Lopes nhận định.
World Cup 2026 mở rộng từ 32 lên 48 đội cũng tạo ra cơ hội lịch sử cho các nền bóng đá đang phát triển. Châu Phi được trao nhiều suất tham dự hơn, và Cape Verde đã tận dụng tối đa cơ hội này. Lopes cho biết việc FIFA tăng số đội dự World Cup trở thành động lực lớn cho toàn đội. “Chúng tôi tự nhủ phải làm mọi thứ có thể để giành vé và tạo nên lịch sử”, anh nói.
Cape Verde hiện thực hóa giấc mơ bằng chiến thắng 3-0 trước Eswatini ở vòng loại, qua đó lần đầu tiên góp mặt tại World Cup. Phần thưởng dành cho họ là một vị trí ở bảng H cùng Tây Ban Nha, Uruguay và Arab Saudi. Đó là bảng đấu không dễ dàng với đội bóng lần đầu dự World Cup. Tuy nhiên, Lopes không muốn Cape Verde chỉ đến giải để học hỏi kinh nghiệm. “Tôi nghĩ mục tiêu phải là vượt qua vòng bảng”, trung vệ 33 tuổi nhấn mạnh.
Trung vệ 33 tuổi thừa nhận cơ hội này khó khăn. Nhưng, trận hòa Tây Ban Nha ở lượt ra quân cho thấy mục tiêu của Lopes và đồng đội không phải vô lý.
Bóng đá Bình Định vừa mất đi cựu cầu thủ và huấn luyện viên Phan Tôn Lợi. Ông Lợi sinh năm 1968 (Mậu Thân), qua đời lúc 4h20 ngày 29-4, hưởng dương 59 tuổi.
HLV Phan Tôn Lợi từng làm trợ lý ở CLB Phù Đổng, cựu HLV U19 Lào, cựu HLV Hoàng Anh Gia Lai Attapeu. Thời còn thi đấu, ông khoác áo Công an Nghĩa Bình và Công nhân Nghĩa Bình.
Nhắc đến "Gia tộc đá bóng họ Phan" ở Bình Định, không ai không biết gia đình ông Phan Tôn Lợi.
Ông có bốn người anh đều là cầu thủ: Phan Bá Diệp, Phan Kim Lân, Phan Quý Sơn và Phan Tôn Quyền. Tất cả đều tạo nên tên tuổi của bóng đá Bình Định ở Nghĩa Bình và Phú Khánh.
Khi CLB Bình Định trở lại V-League 2020, CLB từng mời ông Phan Tôn Lợi về làm trợ lý, tuy nhiên vì lý do sức khỏe, ông không thể nhận lời cống hiến cho quê hương.
Sinh thời, ông Phan Tôn Lợi là mẫu tiền vệ nhỏ con, nhanh nhẹn, khéo léo và có nhãn quan chiến thuật ấn tượng vào thời điểm cuối những năm 1980 và đầu 1990.
Năm 1998, tiền vệ Phan Tôn Lợi "treo giày" và chuyển sang công tác huấn luyện. Ông từng làm đào tạo trẻ ở CLB Hoàng Anh Gia Lai, bước ngoặt tạo nên sự nghiệp sau này.
Nhận nhiệm vụ của bầu Đức, ông Phan Tôn Lợi từng làm trợ lý cùng HLV Huỳnh Văn Ảnh dẫn dắt CLB Attapeu ở Giải vô địch quốc gia Lào. Năm 2015, Lào mời ông Lợi dẫn U19 Lào.
Sau đó, HLV Phan Tôn Lợi đi vào lịch sử bóng đá Lào khi là HLV nước ngoài đầu tiên mang về tấm huy chương đồng cho đội U19 Lào. Họ thắng trên loạt luân lưu sau khi hòa 1-1.
"Được biệt phái sang làm bóng đá Lào, đó có thể xem là chương sáng nhất trong sự nghiệp của Phan Tôn Lợi. Sự ra đi của ông để lại tiếc thương cho anh em cựu cầu thủ Bình Định" - ông Dương Ngọc Hùng, cựu thủ môn tuyển Việt Nam và Bình Định, nói.
Bóng đá Bình Định từng sản sinh ra nhiều danh thủ và thủ môn nổi tiếng. Sự ra đi của HLV Phan Tôn Lợi như gợi lại một chương khác trong lịch sử bóng đá địa phương.
Năm 1934, Italy trở thành quốc gia thứ hai đăng cai World Cup sau Uruguay. Khác với 4 năm trước, World Cup 1934 quy mô hơn khi được tổ chức ở 8 thành phố (trong khi đó, Uruguay chỉ tổ chức World Cup ở thủ đô Montevideo).
32 đội đã đăng ký tham dự giải đấu này. Vì vậy, FIFA buộc phải tổ chức thêm vòng sơ loại để chọn ra 16 đội tham dự vòng chung kết. Thể thức của vòng chung kết World Cup 1934 cũng có đôi chút khác biệt so với kỳ World Cup đầu tiên khi các đội bóng bốc thăm chia cặp để đá loại trực tiếp ngay từ đầu, không chia bảng đá vòng tròn một lượt để chọn ra đội lọt vào vòng đấu loại trực tiếp.
Ở giải đấu này, đương kim vô địch Uruguay đã không tham dự. Họ từ chối tới châu Âu để trả đũa việc Italy không tới tham dự kỳ World Cup 4 năm trước. Vì vậy cho đến nay, Uruguay là nhà đương kim vô địch thế giới duy nhất không tham dự kỳ World Cup tiếp theo.
Uruguay vắng mặt, Argentina yếu đi trông thấy khi mất quá nhiều trụ cột sang khoác áo Italy (điển hình là Luisito Monti). Do đó, các đại diện châu Âu áp đảo hoàn toàn ở World Cup 1934.
4 đội lọt vào bán kết là Italy, Áo, Tiệp Khắc và Đức. Cuối cùng, Italy đã đọ sức với Tiệp Khắc trong trận chung kết. Đây là trận đấu nghẹt thở. Phút 76, Puch đưa Tiệp Khắc vượt lên dẫn trước.
Tuy nhiên, chỉ 5 phút sau, Orsi kịp thời tỏa sáng đem về bàn thắng gỡ hòa cho đội chủ nhà. Đến thời gian thi đấu hiệp phụ, Schiavino hoàn tất cú lội ngược dòng ngoạn mục của người Ý.
Thông tin khái quát về World Cup 1934:
Số đội tham dự: 16
Thời gian diễn ra: 27/5/1934 đến 10/6/1934
Số trận: 17
Số bàn thắng: 70 (trung bình 4.1 bàn/trận)
Lượt khán giả đến sân: 363000 lượt người (trung bình 21352 lượt người/trận)
Bối cảnh toàn cầu hóa đã thay đổi rõ rệt diện mạo bóng đá Việt Nam. Hàng loạt Việt kiều đã xuất hiện ở đội tuyển quốc gia, U.23, U.20, thậm chí U.17. Các Việt kiều xuất hiện đông hơn, có chất lượng tốt hơn, không còn là thiểu số như trước đây.
Đội tuyển Việt Nam đã vượt qua vòng loại Asian Cup 2027 với ba mảnh ghép Việt kiều gồm Đặng Văn Lâm, Nguyễn Filip và Cao Pendant Quang Vinh. U.23 Việt Nam vô địch U.23 Đông Nam Á, SEA Games và đoạt HCĐ U.23 châu Á với Lê Viktor năng nổ ở cánh. Lứa U.23 hiện tại do quyền HLV trưởng Đinh Hồng Vinh dẫn dắt cũng có Trần Thành Trung, ngôi sao từng lọt nhóm những tài năng trẻ sáng giá nhất giải Bulgaria, cùng Việt kiều Vadim Nguyễn.
Lùi xuống cấp độ U.20 Việt Nam, Nguyễn Bá Nhật Ka (Việt kiều Nhật Bản) và Antonio Moric (Việt kiều Croatia) cũng đang là những "ngọc thô" được trao cơ hội thử sức, hay trước đây là Andrej Nguyễn An Khánh, Alex Bùi (đều là Việt kiều CH Czech).
Khác với giai đoạn trước, khi các Việt kiều thường hồi hương ở độ trưởng thành (có ngoại lệ là Mạc Hồng Quân, Văn Lâm về nước từ sớm), làn sóng Việt kiều lúc này về chơi ở V-League đã trẻ trung hơn, cho thấy mong muốn gắn bó với màu cờ sắc áo và hòa nhập cùng văn hóa Việt Nam lâu dài. Cơ chế cởi mở của V-League khi cho phép mỗi đội đăng ký tối đa 2 Việt kiều, cùng thay đổi tư duy theo chiều hướng thoáng và quốc tế hơn, đã giúp bóng đá Việt Nam thành đất lành để những người con xa xứ trở lại thử sức.
Tuy nhiên, nhìn vào những cái tên đang chơi bóng tại V-League, có lẽ nguồn lực Việt kiều vẫn chưa được khai thác hết, chủ yếu bởi hàng rào quốc tịch.
Đơn cử, cả hai Việt kiều tài năng của CLB Công an TP.HCM, gồm Khoa Ngô (Ngô Văn Khoa) và Lee Williams đều chưa có quốc tịch Việt Nam.
Khoa Ngô đang chói sáng ở mùa giải này với 3 bàn thắng, cùng nguồn năng lượng dồi dào khuấy đảo nhiều hàng phòng ngự V-League. Dù thể hình khiêm tốn, nhưng Khoa Ngô giỏi càn lướt, sẵn sàng tì đè, đấu tay đôi và nhanh nhẹn như linh dương. Sự nhiệt huyết của cầu thủ sinh năm 2006 là ngọn đèn rực rỡ khơi dậy hàng công CLB Công an TP.HCM, dù đây mới là mùa giải đầu tiên, Khoa Ngô chơi ở V-League.
Lee Williams (sinh năm 2007) cũng rất tài năng, đã ghi 2 bàn ở V-League và 1 bàn tại Cúp quốc gia, dù chưa tròn 19 tuổi. Được đào tạo bài bản ở Anh, Lee Williams có phong cách chơi bóng đơn giản, hiện đại, xử lý gọn gàng và làm tường, không chiến tốt với chiều cao 1,9 m.
Nếu có quốc tịch, cả Khoa Ngô và Lee Williams đều là "ngọc quý" cho lứa U.20, thậm chí U.23 Việt Nam. Nhìn tấm gương của Công Phương (2006), Văn Thuận, Văn Bình (2005) hay Quang Kiệt (2007) ở U.23 để thấy, chỉ cần có năng lực, mọi cầu thủ đều có cơ hội bất chấp tuổi tác.
Bên cạnh Lee Williams hay Khoa Ngô, còn nhiều Việt kiều khác đang chờ được cấp quốc tịch trong thời gian tới.
Tiêu biểu trong số này có trung vệ Kyle Colonna (cao 1,88 m). Việt kiều Mỹ đã chơi 20 trận mùa này, góp phần tạo nên hàng thủ chắc chắn thứ hai giải đấu của Thể Công Viettel (mới lọt lưới 19 bàn sau 21 trận).
Khác với mùa trước phải cạnh tranh quyết liệt để được ra sân tại Hà Nội, mùa này, Colonna là bức tường vững chãi ở Thể Công Viettel, khi chinh phục được HLV khó tính Velizar Popov. Colonna gây ấn tượng với lối chơi phán đoán đầu óc và "sạch", khi mới nhận 6 thẻ vàng sau 37 trận V-League. Sinh năm 1999, Colonna là mảnh ghép tương lai của đội tuyển Việt Nam.
Adou Minh (sinh năm 1997) cũng là trung vệ Việt kiều tài năng, đã chơi 24 trận cho CLB Công an Hà Nội mùa này trên mọi đấu trường. Mùa trước, ngay khi hồi hương khoác áo Hà Tĩnh, Adou Minh đã chơi chắc chắn với 22 trận, lọt vào đội hình tiêu biểu V-League. Từng chơi bóng cho các đội bán chuyên Pháp và có thể hình ổn (cao 1,78 m), Adou Minh có lối đá thông minh, tranh chấp nhiệt huyết và lăn xả.
Ngoài ra, những Việt kiều "tài không đợi tuổi" đang cống hiến. Camilo Vasconcelo Minh (mang ba dòng máu Việt Nam, Bồ Đào Nha, Canada) của Hải Phòng sinh năm 2005, ra sân 9 trận cho Hải Phòng mùa này. Thử việc không thành công ở Hà Nội, Camilo đã đến đội bóng bớt cạnh tranh hơn để có cơ hội thi đấu thường xuyên.
Li-Sheng Eddie Tran (Việt kiều Thụy Điển) đã chơi 12 trận ở hạng nhất mùa này, đang cùng Bắc Ninh đua vé lên V-League.
