Theo Hãng tin AP ngày 16-6, ga tàu Nithe thuộc tuyến “đường sắt tử thần” từ thời Thế chiến 2 đã nổi lên sau nhiều thập kỷ chìm dưới một hồ chứa nước. Sự kiện này đã thu hút nhiều nhà nghiên cứu đến Thái Lan.
Gần đây, Cơ quan phát điện Thái Lan (EGAT) đã tháo cạn hồ chứa của đập Vajiralongkorn thuộc tỉnh Kanchanaburi để bảo trì. Mực nước hạ thấp đã để lộ ga tàu nói trên.
Giới sử học, nhân cơ hội này, đang gấp rút tìm kiếm hiện vật và xác minh các tình tiết lịch sử liên quan đến ga Nithe.
Thời gian ga tàu “tái xuất” có hạn, vì việc bảo trì đập Vajiralongkorn dự kiến hoàn thành vào tháng 8 cùng với mùa mưa có thể làm đầy lại hồ chứa.
Nithe là nhà ga quan trọng trên tuyến đường sắt Burma – Siam dài 415km nối liền Thái Lan với Myanmar. Tuyến đường này được xây dựng từ năm 1940-1943 bởi khoảng 60.000 tù binh chiến tranh phe Đồng minh cùng hàng trăm nghìn lao động châu Á – những romusha, theo cách gọi của người Nhật.
Hơn 12.500 tù binh chiến tranh và 75.000 công nhân đã thiệt mạng trong quá trình xây dựng, gán cho công trình này biệt danh “đường sắt tử thần”.
Tuyến đường này từng xuất hiện trong các bộ phim The Bridge on the River Kwai (2013) và The Railway Man (2013).
Nhà nghiên cứu người Úc Martyn Fryer đã nhanh chóng đến thăm ga Nithe. Ông của Fryer – một tù binh chiến tranh bị bắt vào năm 1942 tại Singapore – đã qua đời khi xây dựng tuyến đường sắt.
Ông Fryer kể lại: “Tôi đã thăm ga Nithe ba lần trước đây, nhưng mực nước luôn quá cao khiến tôi không thể thực sự chiêm ngưỡng hết những điều tuyệt vời mà nơi này mang lại, từ cơ sở hạ tầng còn lại đến bố cục của tuyến đường sắt”.
Để xác định vị trí các trại tù binh chiến tranh trong khu vực, ông Fryer đã so sánh các bức ảnh chụp từ trên không thời chiến của ga Nithe từ Cục Lưu trữ quốc gia Anh với các bản đồ vẽ tay của ông Andrew Snow, một nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Đường sắt Thái Lan – Myanmar.
Ông Snow giải thích mùa khô thường làm lộ ra một phần của ga Nithe. Nhưng mực nước năm nay đã xuống mức thấp kỷ lục và rút đi nhanh đến mức thảm thực vật chưa kịp mọc lại, khiến việc nghiên cứu dễ dàng hơn.
Một người dân địa phương cho biết hàng trăm du khách Thái Lan đã đổ xô về khu vực ga Nithe để xem hiện tượng hiếm gặp.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thế Giới
Tin tức thế giới 13-5: Ông Trump lên đường đi Trung Quốc; Nga, Mỹ nói xung đột Ukraine sắp kết thúc

Theo NBC News, ngày 12-5 giờ Mỹ, chuyên cơ Air Force One chở Tổng thống Donald Trump đã cất cánh từ căn cứ không quân Andrews để đi Trung Quốc, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước từ ngày 13 đến 15-5. Đệ nhất phu nhân Melania Trump không đi cùng tổng thống trong chuyến thăm lần này.
Ông Trump dự kiến sẽ cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trao đổi về các vấn đề thương mại, xung đột ở Iran và Đài Loan.
Phát biểu với báo giới khi rời Nhà Trắng chiều 12-5, ông Trump cho biết ông dự định "sẽ có một cuộc trao đổi dài" về cuộc chiến ở Iran với ông Tập Cận Bình.
Khi được hỏi liệu ông Tập có cần can thiệp vào Iran hay không, ông Trump cho biết:
"Tôi không nghĩ chúng tôi cần bất kỳ sự giúp đỡ nào với Iran. Chúng tôi sẽ thắng bằng cách này hay cách khác. Chúng tôi sẽ thắng một cách hòa bình hoặc theo cách khác. Hải quân của họ đã không còn. Không quân của họ đã không còn. Mọi thành phần trong bộ máy chiến tranh của họ đều đã bị xóa sổ".
Trước thềm chuyến thăm, Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc cho biết giới chức nước này và Mỹ đã phối hợp bắt giữ 5 nghi phạm trong một chiến dịch chống buôn lậu và buôn bán ma túy xuyên biên giới.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 12-5, Điện Kremlin nhắc lại tuyên bố của Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng cuộc xung đột ở Ukraine gần như đã đi đến hồi kết.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói một số công việc ba bên với Ukraine và Mỹ đã được thực hiện nhằm chấm dứt xung đột.
"Nền tảng tích lũy được trong tiến trình hòa bình cho phép chúng tôi nói rằng việc kết thúc thực sự đang đến gần", ông Peskov nói với báo giới, nhưng cho biết hiện vẫn khó đưa ra chi tiết cụ thể.
Nga hoan nghênh các nỗ lực trung gian tiếp theo từ Mỹ và ông Putin sẵn sàng gặp trực tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khi tiến trình hòa bình hoàn tất.
Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump phát biểu ngay trước khi khởi hành đi Trung Quốc rằng chiến sự Nga - Ukraine đang "rất gần" với kết thúc và một thỏa thuận giữa hai nước đang đến gần.
Tuy nhiên, ông Zelensky hôm 11-5 bày tỏ hoài nghi và cáo buộc Nga không có ý định kết thúc xung đột.
Theo Hãng tin Reuters, Bộ Tài chính và giá cả Cuba ngày 12-5 thông báo nước này sẽ công bố mức giá nhiên liệu mới, có thể thay đổi linh hoạt từ ngày 15-5 nhằm phản ánh đúng "chi phí thực tế" nhập khẩu xăng và dầu diesel, trong bối cảnh lệnh phong tỏa nhiên liệu của Mỹ tiếp diễn.
Chính phủ Cuba cho biết nước này vẫn còn một số kênh nhập khẩu nhiên liệu bất chấp các biện pháp cấm vận của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Giá mới sẽ thay đổi tùy theo nhà cung cấp, chi phí vận chuyển, tuyến đường, bảo hiểm, các rủi ro liên quan và biến động của thị trường quốc tế. Giá sẽ được công khai và có thể khác nhau giữa các cây xăng.
"Quá trình cải cách kinh tế - xã hội mà Cuba triển khai đã cho phép nhiều bên có thể nhập khẩu và kinh doanh nhiên liệu bằng ngoại tệ", thông cáo nêu rõ.
Hồi tháng 2, Chính phủ Cuba đã công bố các biện pháp cho phép khu vực tư nhân tự nhập khẩu nhiên liệu.
Tuần trước, Liên hợp quốc gọi lệnh phong tỏa dầu mỏ mà ông Trump áp lên Cuba là "phi pháp", cho rằng biện pháp này cản trở "quyền phát triển của người dân Cuba, đồng thời làm suy yếu các quyền tiếp cận lương thực, giáo dục, y tế, nước sạch và vệ sinh".
Cũng trong ngày 12-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố "sẽ đàm phán" với Cuba nhưng không cung cấp thêm thông tin chi tiết.
Thượng viện Mỹ ngày 12-5 đã phê chuẩn ông Kevin Warsh vào vị trí thành viên Hội đồng thống đốc Cục Dự trữ liên bang mỹ (Fed) với nhiệm kỳ 14 năm, đồng thời thông qua thủ tục khởi động thời hạn 30 giờ trước khi tiến hành bỏ phiếu phê chuẩn ông cho vị trí Chủ tịch Fed, sớm nhất là vào ngày 14-5, kế nhiệm ông Jerome Powell.
Ông Kevin Warsh là ứng viên cho vị trí chủ tịch Fed được Tổng thống Donald Trump đề cử. Nếu được phê chuẩn, ông sẽ điều hành phiên họp đầu tiên của Fed dự kiến diễn ra vào các ngày 16 và 17-6.
Trong một động thái hiếm thấy, Chủ tịch Fed đương nhiệm Powell - người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 15-5 tới đây - sẽ ở lại với vai trò thành viên Hội đồng thống đốc sau khi kết thúc nhiệm kỳ, nhằm đối phó với "hàng loạt cuộc tấn công pháp lý nhằm vào Fed, đe dọa khả năng điều hành chính sách tiền tệ mà không bị tác động bởi các yếu tố chính trị".
Theo Hãng tin AFP, một tòa phúc thẩm liên bang Mỹ ngày 12-5 đã tạm thời đình chỉ phán quyết tuyên mức thuế quan toàn cầu 10% của Tổng thống Mỹ Donald Trump là bất hợp pháp, chấp thuận yêu cầu của chính phủ về việc hoãn thi hành quyết định trong thời gian kháng cáo.
Trước đó, Tòa Thương mại quốc tế Mỹ (CIT) đã chặn áp thuế với hai công ty và bang Washington. Chính quyền Trump lập luận rằng nếu hoàn trả khoản thu từ thuế quan 10% cho doanh nghiệp nhưng sau đó thắng kiện, chính phủ sẽ không thể bù đắp thiệt hại kinh tế.
Vì vậy, chính quyền lập luận quyết định của CIT nên được tạm hoãn trong quá trình kháng cáo.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thế Giới
Tin tức thế giới 1-6: Ukraine nói quân Nga đang kiệt sức; Syria mong Mỹ hỗ trợ kinh tế

Theo Hãng tin Reuters, trong cuộc phỏng vấn phát ngày 31-5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông muốn thúc đẩy các cuộc đàm phán nhằm đạt được hòa bình với Nga trước khi mùa đông tới, trong bối cảnh Kiev đánh giá vị thế chiến lược của mình đã được cải thiện.
Các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm hướng tới một thỏa thuận hòa bình giữa Nga - Ukraine đã bị đình trệ khi Washington tập trung vào cuộc xung đột với Iran.
Ông Zelensky và các quan chức Ukraine khác cho rằng bước tiến của lực lượng Nga trên chiến trường đã chậm lại, trong khi Ukraine tăng cường các cuộc tấn công tầm trung và tầm xa vào lãnh thổ Nga, chủ yếu nhằm vào ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này.
"Bắt đầu từ tháng 12-2025, Nga đã đánh mất thế chủ động trên chiến trường" - ông Zelensky nói trong chương trình Face the Nation của Đài CBS (Mỹ).
"Vì vậy từ nay đến trước mùa đông, chúng tôi có một khoảng thời gian như thế này. Trước mùa đông, chúng tôi cần tìm ra giải pháp ngoại giao để có thể ngồi lại và nói chuyện" - ông Zelensky bình luận thêm, đồng thời cho rằng điều này phụ thuộc vào sức ép đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, sức ép từ xã hội Nga đang gia tăng. Ông Zelensky cũng đề cập đến khả năng tổ chức các cuộc đàm phán với sự hỗ trợ của châu Âu hoặc tiến hành đàm phán song phương với Nga, song tiếp tục kêu gọi áp đặt các lệnh trừng phạt cứng rắn hơn lên Matxcơva.
Gần đây Chuẩn tướng Andriy Biletsky, Tư lệnh Quân đoàn 3 của Ukraine, nhận định quân đội Nga đang kiệt sức và không có khả năng tạo ra những bước đột phá lớn trên chiến trường.
Ngày 31-5, Bộ Quốc phòng Romania xác nhận loại vũ khí rơi trúng tòa chung cư tại thành phố Galati vào ngày 29-5 là máy bay không người lái Geran-2 của Nga, theo báo The Kyiv Independent.
Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin bày tỏ nghi ngờ về việc chiếc drone này có phải của Nga hay không, đồng thời cho rằng đó có thể là drone của Ukraine.
Ông Putin đề nghị chuyển giao các mảnh vỡ drone cho Nga để Matxcơva có thể tiến hành cuộc điều tra độc lập của riêng mình.
Ngày 31-5, báo New York Times (Mỹ) đưa tin hơn 200 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào tàu thuyền bị cho là có liên hệ với các băng đảng ma túy ở Nam Mỹ.
Theo tờ báo này, kể từ khi Mỹ bắt đầu các cuộc tấn công vào mùa thu năm ngoái, quân đội nước này đã tiến hành hơn 60 cuộc tấn công nhằm vào các tàu thuyền bị nghi được những kẻ buôn bán ma túy sử dụng. Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ gần đây nhất đã thông báo về một cuộc tấn công như vậy vào ngày 30-5.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã công bố việc triển khai Chiến dịch Mũi giáo phương Nam (Southern Spear) nhằm vào các băng đảng ma túy vào tháng 11 năm ngoái.
Ngày 31-5, Văn phòng Tổng thống Syria cho biết Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó hai bên thảo luận về việc hỗ trợ nền kinh tế Syria cũng như những diễn biến mới nhất trong khu vực, theo Hãng tin Reuters.
Ông al-Sharaa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế trong giai đoạn tái thiết đất nước, đồng thời lưu ý "việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt còn lại là điều kiện cần thiết để phục hồi nền kinh tế và cải thiện mức sống của người dân".
Nhà lãnh đạo Syria cũng kêu gọi thúc đẩy đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi cho việc nối lại các dự án kinh tế và cơ sở hạ tầng trong những lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế.
Tháng 5 năm ngoái, ông Trump gặp ông al-Sharaa ở Saudi Arabia, trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên trong 25 năm gặp một nhà lãnh đạo Syria.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, ít nhất 67 người đã thiệt mạng trong 2 vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái (drone) xảy ra gần đây tại khu vực Kordofan của Sudan, trong bối cảnh cuộc xung đột kéo dài giữa Quân đội Sudan và Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) bán quân sự tiếp tục leo thang.
Vụ tấn công bằng drone xảy ra ngày 31-5 (giờ địa phương) tại làng Kadam, bang Tây Kordofan, đã làm 10 người thiệt mạng, trong đó có 8 trẻ em và 2 phụ nữ.
Các nạn nhân là những người dân đã chạy trốn khỏi khu vực Abu Kershola thuộc bang Nam Kordofan để tìm nơi trú ẩn tưởng như là an toàn. Vụ việc xảy ra tại một khu vực dân sự không có hoạt động quân sự cho thấy tình trạng bạo lực đang lan rộng tới cả các khu vực tập trung người di tản.
Trước đó, ngày 30-5, một vụ tấn công khác cũng bằng drone nhằm vào làng Al-Murra ở bang Bắc Kordofan đã làm 57 người thiệt mạng. Khu vực này hiện là một trong những địa bàn giao tranh giữa Quân đội Sudan và RSF.
Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) dự báo tăng trưởng kinh tế của một số nước châu Phi cũng như của cả châu lục này sẽ chậm lại trong năm 2026 do tác động từ xung đột tại Trung Đông, trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao và áp lực đối với ngân sách nhà nước gia tăng.
Phóng viên TTXVN tại châu Phi dẫn chuyên trang phân tích kinh tế vùng Vịnh AGBI về triển vọng kinh tế châu Phi năm 2026 được AfDB công bố gần đây cho biết, tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Ai Cập dự báo sẽ giảm xuống 4% trong năm 2026 từ mức 4,4% trong năm 2025. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế của quốc gia Bắc Phi này được kỳ vọng sẽ phục hồi lên 4,3% vào năm 2027.
Theo AfDB, đà tăng trưởng chậm lại chủ yếu xuất phát từ các biện pháp thắt chặt chi tiêu công mà Chính phủ Ai Cập triển khai nhằm giảm bớt tác động của xung đột khu vực đối với tài khóa nhà nước và lạm phát.
Thủ tướng Ai Cập Mostafa Madbouly hồi tháng 3 cho biết hóa đơn nhập khẩu khí đốt của nước này đã tăng thêm khoảng 1 tỉ USD mỗi tháng kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2. Chi phí năng lượng gia tăng đang tạo thêm áp lực đối với cán cân thanh toán cũng như ngân sách của Cairo.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thế Giới
6 bang ở Mỹ đồng loạt bầu cử sơ bộ, 'bài kiểm tra ' cho sức ảnh hưởng của ông Trump

Cử tri tại 6 bang Alabama, Georgia, Idaho, Kentucky, Oregon và Pennsylvania của Mỹ đã bắt đầu đi bỏ phiếu bầu cử sơ bộ vào ngày 19-5.
Kết quả các cuộc bỏ phiếu sẽ cho thấy mức độ ảnh hưởng của Tổng thống Donald Trump trong việc tác động đến lá phiếu của cử tri Đảng Cộng hòa, cũng như khả năng Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào cuối năm nay.
Sự xuất hiện của nhiều nhân vật chính trị hàng đầu từ hai đảng đã "hâm nóng" cuộc đua ở các bang.
Theo báo US News & World Report, tại bang Alabama, Đảng Cộng hòa sẽ bầu ứng viên thay vị trí tại thượng viện của thượng nghị sĩ Tommy Tuberville - người sẽ ra tranh cử Thống đốc.
Ông Tuberville dự kiến có màn tái đấu với cựu thượng nghị sĩ Dân chủ Doug Jones - người đã thất bại trước ông trong cuộc bầu cử Thượng viện năm 2020.
Trong khi đó ở đường đua Thượng viện bang này, dân biểu Barry Moore - ứng viên "nặng ký" do được Tổng thống Trump hậu thuẫn - sẽ cạnh tranh với 6 ứng viên khác như Tổng chưởng lý Steve Marshall và cựu đặc nhiệm hải quân Jared Hudson.
Tại bang Georgia, cuộc đua Thống đốc phía Dân chủ có sự tham gia của cựu Thị trưởng Atlanta Keisha Lance Bottoms, người nhận được sự ủng hộ của cựu Tổng thống Joe Biden.
Nếu giành chiến thắng, bà có thể trở thành nữ Thống đốc da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, theo phóng viên TTXVN ở Washington. Về phía Đảng Cộng hòa, ông Trump dành sự hậu thuẫn Phó thống đốc Burt Jones trong cuộc đua Thống đốc.
Ngoài ra, cử tri bang này sẽ bầu ba ghế tại Tòa án tối cao bang. Hai trong số đó hiện do các thẩm phán được phe Cộng hòa bổ nhiệm nắm giữ.
Hiện Đảng Dân chủ kỳ vọng các ứng viên được cựu Tổng thống Barack Obama và nhiều lãnh đạo đảng hậu thuẫn có thể tạo đột phá.
Tại bang Pennsylvania, cử tri Đảng Dân chủ sẽ chọn ra các ứng viên để giành lại bốn ghế do Đảng Cộng hòa nắm giữ, được coi là rất quan trọng để đảng này giành lại quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ tại cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới
Tại Kentucky, tâm điểm là cuộc đối đầu giữa dân biểu Đảng Cộng hòa Thomas Massie - người thường xuyên chỉ trích ông Trump - và ứng viên được ông Trump hậu thuẫn là ông Ed Gallrein.
Theo Công ty AdImpact, đây là cuộc bầu cử sơ bộ Hạ viện có chi tiêu quảng cáo lớn nhất kể từ năm 2018, với gần 33 triệu USD, chủ yếu từ các nhóm ủng hộ ông Trump và các tổ chức thân Israel phản đối lập trường của ông Massie về cuộc chiến ở Iran.
Ngoài ra, cử tri bang này sẽ tìm ra người kế nhiệm thượng nghị sĩ Mitch McConnell - người có bốn thập niên giữ ghế tại Thượng viện.
Tại Idaho, toàn bộ 105 ghế trong nghị viện bang sẽ được bầu lại.
Một trong những cuộc đua đáng chú ý của Đảng Cộng hòa là màn "tái đấu" giữa thượng nghị sĩ bang Jim Woodward và cựu thượng nghị sĩ Scott Herndon để giành quyền đại diện khu vực 1 ở Thượng viện bang. Đây là lần thứ ba trong bốn năm họ đối đầu nhau, sau cuộc đua tốn kém kỷ lục năm 2024.
Tại Oregon, cử tri sẽ bỏ phiếu cho bầu cử sơ bộ Thống đốc và đề xuất tăng thuế xăng dầu, giao thông. Đáng chú ý là phe Đảng Cộng hòa có tới 14 ứng viên tranh cử Thống đốc tại bang này.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

