Theo định hướng của Chính phủ, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành trung tâm chế biến sâu nông sản thuộc top 10 thế giới, đồng thời nâng tỉ lệ tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp lên khoảng 70%.
Từ đó, những sản phẩm từ hạt sen, vỏ nông sản,… được nhiều doanh nghiệp bắt đầu thử nghiệm tư duy mới: coi phụ phẩm là nguyên liệu đầu vào cho những chuỗi giá trị có biên lợi nhuận cao hơn.
Theo TS. Tiền Tiến Nam, Giám đốc Trung tâm Thí nghiệm thực hành, thuộc Trường Đại học Công Thương TP.HCM, mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 156 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp nhưng tỷ lệ tái sử dụng mới đạt từ 10 – 35%. Thất thoát sau thu hoạch ở nhiều nhóm rau quả vẫn ở mức 20 – 40%, gây tổn thất kinh tế đáng kể.
“Nông sản Việt vẫn xuất thô là chủ yếu, tỉ lệ chế biến sâu còn thấp. Khi so sánh với những đối thủ khác trong khu vực: Trung Quốc (68%), Thái Lan (50%), Malaysia (40%), con số 23% trong chế biến sâu nông sản của Việt Nam sẽ rất khó để cạnh tranh”, ông nói.
Phó Chủ tịch CLB Doanh Nông Việt Nam, ông Lê Châu Hải Vũ cho biết Việt Nam đang đứng trước nghịch lý: có sản lượng dẫn đầu thế giới nhưng giá trị gia tăng và sức chống chịu của hệ sinh thái doanh nghiệp còn mỏng, nông sản Việt vẫn kẹt ở phân khúc xuất khẩu thô với hàm lượng chế biến thấp.
“Nếu Trung Quốc có lợi thế về quy mô sản xuất và giá thành, thì Thái Lan lại đi trước về công nghệ chế biến, thương hiệu và khả năng thương mại hóa sản phẩm. Trong bối cảnh đó, việc chỉ bán nông sản thô hoặc phụ thuộc vào một dòng sản phẩm duy nhất khiến doanh nghiệp Việt ngày càng khó giữ biên lợi nhuận và mở rộng thị trường”, ông nói.
Ông Vũ chỉ ra thực tế hiện nay, nhiều doanh nghiệp nông sản Việt chủ yếu xuất khẩu dạng thô hoặc gia công OEM/ODM cho doanh nghiệp nước ngoài. Giá trị lớn nhất vì thế nằm ở khâu thương hiệu, chế biến sâu và phát triển sản phẩm – những phần mà doanh nghiệp Việt còn yếu.
“Khi mọi phần của nguyên liệu đều có thể tạo ra doanh thu, chi phí sản xuất trên mỗi đơn vị sản phẩm sẽ giảm xuống đáng kể. Đây chính là cách để doanh nghiệp Việt cạnh tranh với nông sản giá rẻ từ Trung Quốc mà không phải lao vào cuộc chiến giảm giá bằng mọi cách”, ông Vũ nói thêm.
Trao đổi với Tuổi trẻ, ông Đức Thế, giám đốc CTCP LOTUS lấy ví dụ thay vì chỉ bán hạt sen tươi loại đẹp, doanh nghiệp có thể chia nguyên liệu thành nhiều dòng sản phẩm khác nhau.
Hạt sen tươi đạt chuẩn được đưa vào hệ thống siêu thị hoặc xuất khẩu. Hạt sen già có thể sấy hoặc nghiền thành bột để cung cấp cho ngành bánh, snack. Hạt sen đẹp được đóng hộp phục vụ chuỗi F&B và Horeca. Hạt sen đông lạnh trở thành nguyên liệu cho các nhà máy sản xuất cháo, sữa hoặc thực phẩm chế biến.
“Ở thị trường nội địa, xu hướng kết hợp nông sản vùng miền với ngành F&B cũng đang mở ra dư địa mới. Những sản phẩm ứng dụng công nghệ tiệt trùng, thanh trùng có thể giúp nông sản địa phương đi xa hơn khỏi phạm vi mùa vụ truyền thống, đồng thời tạo thêm đầu ra ổn định cho nông dân”, ông Thế nói về quy trình.
Tư duy “không có khái niệm về phụ phẩm mà chỉ có nguyên liệu chính” này giúp doanh nghiệp ông Thế kéo dài vòng đời thương mại của nông sản và giảm tỷ lệ thất thoát trong sản xuất.
“Một loại nguyên liệu nếu được kết hợp cùng công nghệ sấy, đông lạnh, tiệt trùng hay nghiền bột có thể tạo ra tới 8-10 sản phẩm khác nhau. Điều đó đồng nghĩa doanh nghiệp không còn phụ thuộc vào một đầu ra duy nhất, đồng thời có thể linh hoạt hơn trước biến động thị trường”, ông Thế chia sẻ.
Trong khi đó, cùng giải bài toán tối ưu “phế phẩm từ nông nghiệp”, chị Nguyễn Thị Thanh Vân, nhà sáng lập của S2M lại mang đến giải pháp làm da từ vỏ xoài.
Chị Vân cho biết vỏ xoài là nguồn sinh khối giàu các hợp chất có giá trị, tạo tiền đề cho việc phát triển các vật liệu sinh học có giá trị gia tăng cao bằng công nghệ và tư duy thiết kế.
“Thay vì xử lý bỏ đi, vỏ xoài được thu gom từ các hợp tác xã và vùng nguyên liệu với quy mô khoảng 250kg mỗi tuần để làm đầu vào cho sản xuất vật liệu da vegan. Do nguồn nguyên liệu trước đây vốn phát sinh chi phí xử lý, chi phí thu mua gần như không đáng kể. Doanh nghiệp chủ yếu chi trả cho hoạt động thu gom, phân loại, máy móc và kiểm soát chất lượng cũng như các phụ liệu để sản xuất sản phẩm da cuối cùng”, chị nói.
Với định mức trung bình khoảng 5-7kg vỏ xoài để tạo ra 1m vật liệu và giá bán khoảng 250.000 đồng/m², mô hình hướng tới gia tăng giá trị ngay tại địa phương thay vì chỉ bán nông sản thô.
Theo doanh nghiệp, doanh thu bước đầu đạt khoảng 135-145% so với vốn đầu tư ban đầu.
Sáng 21/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về phát triển kinh tế - xã hội. Lần đầu tiên tân Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đăng đàn giải trình trước Quốc hội, kể từ sau khi ông giữ chức vụ này hôm 8/4.
Theo Bộ trưởng Tài chính, hiện cả nước có khoảng 200.000 ha đất dang dở với tổng vốn "tồn đọng" khoảng 3,3 triệu tỷ đồng. Con số này gấp hơn 3 lần tổng vốn đầu tư công dự kiến giải ngân năm nay (khoảng 1 triệu tỷ đồng).
"Đây là điểm nghẽn, nhưng cũng là nguồn lực, động lực cho tăng trưởng thời gian tới", Bộ trưởng Tuấn nói, bày tỏ mong muốn Quốc hội ủng hộ và giám sát để điểm nghẽn này được tháo gỡ, đưa dòng vốn đang tắc nghẽn vào hỗ trợ sản xuất kinh doanh, tăng trưởng kinh tế.
Trong lần đầu giải trình ở nghị trường, tân Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn gần như không cần nhìn văn bản để làm rõ thêm các con số hay vấn đề đại biểu quan tâm. Dù vậy, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng - người điều hành phiên họp - hai lần nhắc tân Bộ trưởng đã "quá thời gian" giải trình và cần tập trung hơn vào vấn đề chính sách tài khóa, giải ngân vốn đầu tư công, thuế...
Năm nay, Việt Nam đặt mục tiêu GDP tăng hai chữ số, tạo đà duy trì tăng trưởng ngưỡng cao những năm tới. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhìn nhận mục tiêu này "rất thách thức, nhưng không còn con đường nào khác" để Việt Nam trở thành nước phát triển, công nghiệp hiện đại vào 2045.
Ông dẫn số liệu của Cục Thống kê, GDP quý I tăng 7,83%. Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số năm nay, ông nói GDP của ba quý còn lại phải tăng 10-11%. Nhưng kinh tế Việt Nam cũng đang đứng trước thách thức không nhỏ từ xung đột Trung Đông, bùng phát từ cuối tháng 2.
Theo đánh giá của các chuyên gia, giá dầu thô tăng 10% sẽ làm giảm tăng trưởng khoảng 0,4% và lạm phát tăng 0,5%. Ông Tuấn cho biết theo các báo cáo hiện giá một sợi cáp quang đã tăng gấp 6 lần so với cùng thời điểm năm ngoái.
"Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ các giải pháp, trong đó rà soát, cập nhật lại kịch bản tăng trưởng và giao nhiệm vụ tới từng cơ quan, địa phương, doanh nghiệp", ông nói.
Tại kỳ họp này, Chính phủ sẽ trình Quốc hội tháo gỡ điểm nghẽn tại các luật về thuế, như Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), giá trị gia tăng (VAT), thu nhập doanh nghiệp và tiêu thụ đặc biệt. Trong đó, ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh dự kiến sẽ không quy định "cứng" trong luật, và giao Chính phủ quy định phù hợp thực tế.
Nhiều chuyên gia đề nghị nâng ngưỡng chịu thuế hộ kinh doanh lên 1-2 tỷ đồng, phân loại theo ngành, song có ý kiến cho rằng việc thay đổi chính sách lúc này là quá sớm.
Bộ trưởng Tuấn cho rằng việc sửa đổi một số chính sách thuế nhằm đảm bảo thu "đúng, đủ, kịp thời" và tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp phát triển, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ trong bối cảnh địa chính trị thế giới bất ổn hiện nay.
Về phát triển thị trường vốn (gồm trái phiếu và cổ phiếu), ông Tuấn thừa nhận nền kinh tế hiện phụ thuộc rất lớn vào thị trường tiền tệ, trong khi đó đây chỉ là kênh dẫn vốn ngắn hạn.
Chứng khoán Việt Nam được FTSE Rusell xác nhận nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, đây là cơ hội thu hút vốn với thị trường cổ phiếu thời gian tới.
Còn thị trường trái phiếu Chính phủ, sau thời gian trầm lắng, đã có dấu hiệu khởi sắc trở lại. Ông Tuấn cho hay năm nay, huy động vốn qua kênh này phấn đấu đạt 900.000 tỷ đồng, tăng 100.000 tỷ so với 2025. "Muốn để thị trường vốn phát triển, chúng ta phải cải cách từ thể chế, hạ tầng đến thành viên thị trường", ông Tuấn nói, đồng thời khẳng định chính sách tài khóa sẽ hợp chặt chẽ với tiền tệ, đảm bảo cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô.
Thông tin từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), thực hiện Kế hoạch triển khai “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026 và Công văn số 15440 về việc tăng cường kiểm soát thực phẩm nhập khẩu, các đơn vị hải quan cửa khẩu đã đồng loạt ra quân, siết chặt kiểm tra và giám sát địa bàn.
Qua công tác đấu tranh, cơ quan chức năng đã kịp thời ngăn chặn nhiều lô hàng không bảo đảm tiêu chuẩn an toàn thực phẩm đang trên đường vận chuyển vào nội địa tiêu thụ.
Tại địa bàn tỉnh Quảng Ninh, vào ngày 8/6, Hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả (thuộc Chi cục Hải quan khu vực VIII) đã chủ trì phát hiện tàu mang biển kiểm soát QN-7117 hoạt động tại khu vực đảo Rều, phường Cẩm Phả có biểu hiện nghi vấn.
Tiến hành kiểm tra thực tế, lực lượng chức năng phát hiện trên tàu đang vận chuyển trái phép 210kg chân gà đông lạnh chưa qua chế biến được chứa trong 7 thùng carton.
Toàn bộ số hàng này có dán tem chữ nước ngoài, bên trong là các bao dứa chứa chân gà đã có hiện tượng rã đông và bắt đầu bốc mùi hôi thối. Tại thời điểm kiểm tra, đối tượng không xuất trình được hóa đơn, chứng từ hợp pháp chứng minh nguồn gốc lô hàng.
Tại Lào Cai, Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai phối hợp cùng lực lượng Biên phòng đã liên tiếp triệt phá hai vụ vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc trong khu vực cách ly thuộc Trung tâm quản lý cửa khẩu.
Cụ thể, ngày 12/6, lực lượng chức năng thu giữ 340 kg thực phẩm các loại gồm lạp xưởng, thịt xiên, tôm hùm đất đông lạnh cùng trứng gà, xúc xích, đùi gà ăn liền.
Đến ngày 15/6, đơn vị tiếp tục phát hiện thêm 270kg xúc xích đông lạnh và xúc xích ăn liền không có chứng từ hợp pháp. Đáng chú ý, toàn bộ số hàng hóa này đều không xác định được chủ sở hữu, nhiều mặt hàng đông lạnh đã có dấu hiệu hư hỏng do rã đông.
Tại tuyến biên giới Cao Bằng, trưa ngày 14/6, Hải quan cửa khẩu Sóc Giang đã phối hợp với Trạm Kiểm soát Biên phòng cửa khẩu phát hiện một đối tượng vận chuyển 90kg xúc xích đông lạnh không giấy tờ. Đối tượng này đã lợi dụng thời điểm đông người làm thủ tục xuất nhập cảnh và chính sách trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới để cất giấu hàng trong các thùng carton nhằm qua mặt lực lượng chức năng.
Theo đánh giá của cơ quan hải quan, toàn bộ số hàng hóa bị bắt giữ trong các vụ việc trên đều không có giấy chứng nhận kiểm dịch, tiềm ẩn nguy cơ cao về dịch bệnh và gây tác động tiêu cực đến sức khỏe người tiêu dùng.
Hiện nay, các vụ việc đã được lực lượng hải quan lập biên bản, tạm giữ toàn bộ tang vật để tiếp tục xác minh và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Việc liên tiếp bắt giữ các lô hàng thực phẩm lậu không chỉ khẳng định sự quyết liệt của ngành Hải quan trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại mà còn góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật và ổn định thị trường nội địa.
Đây cũng là hoạt động triển khai Chỉ thị số 17 của Ban Bí thư và Chỉ thị số 34 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trong tình hình mới, đặc biệt trong bối cảnh triển khai cao điểm phòng ngừa ngộ độc thực phẩm tại các dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.
Ngày 1-5, ghi nhận TP.HCM, các chương trình giảm giá sâu, quà tặng kèm và combo tiết kiệm là yếu tố quan trọng nhất để người dân quyết định mua sắm trong dịp lễ.
Chị Minh Thư (phường Gia Định) cho biết năm nay gia đình không đi du lịch xa thay vào đó dành tiền để mua sắm trong thành phố. Chị chủ yếu chọn hàng gia dụng và thực phẩm đang giảm giá để tiết kiệm chi phí sinh hoạt sau kỳ nghỉ.
"Những ngày lễ lớn sẽ ưu đãi và giảm giá sâu hơn nên tôi sẽ tập trung mua những món đồ còn thiếu để tiết kiệm. Nhưng nay mua thêm các đồ dùng sinh hoạt tích trữ nên hóa đơn gấp 2 lần ngày thường, khoảng 3 triệu đồng".
Nhiều bạn trẻ xem dịp lễ là cơ hội để tận hưởng trải nghiệm. Anh Quốc Huy (TP Thủ Đức) chia sẻ rằng anh đến trung tâm thương mại để ăn uống, xem phim và tranh thủ săn thời trang có ưu đãi tốt.
Trong khi đó, lượng khách đến trung tâm thương mại và siêu thị tại TP.HCM trong dịp này tăng từ 1,5 - 2 lần so với ngày thường, song sức mua phân hóa rõ rệt. Những sản phẩm thiết yếu, thực phẩm, đồ uống, thời trang giảm giá và dịch vụ giải trí tiếp tục dẫn dắt dòng tiền tiêu dùng.
Tại Saigon Center, khu vực mua sắm thời trang, giày da giảm giá ghi nhận sức mua lớn. Các cửa hàng tại trung tâm thương mại Vincom Đồng Khởi có mức ưu đãi từ 20 - 30%, một số nhãn hiệu có chương trình mua 2 giảm 20%, mua 3 giảm 30%,...
Đại diện một cửa hàng tại Vincom Đồng Khởi cho biết lượng khách ghé tham quan từ ngày 29-4 đã tăng khoảng 40%, dù vậy, lượt mua thực chủ yếu đến từ nhóm khách hàng quốc tế.
"Khách nội địa thường nhạy cảm hơn đối với mức sale 30% trở lên. Để đáp ứng nhu cầu khách hàng nhóm nội địa, chúng tôi cũng thường kiểm tra và bổ sung lượng hàng tồn kho tại cửa hàng liên tục", đại diện này nói.
Ghi nhận tại các siêu thị như Emart, MM Mega Market, Winmart..., nhờ đa dạng chương trình giảm giá nên lượng khách trong ngày 1-5 có xu hướng đông hơn ngày trước đó. Tuy nhiên, với nguồn cung dồi dào nên gần như không bị thiếu hụt hàng hóa.
Dịp lễ này, nhiều bạn trẻ chọn rủ nhau đi đến các hiệu sách để mua hàng giảm giá, để thư giãn. Cụ thể, tại hiệu sách Cá Chép (trên đường Võ Văn Tần, TP.HCM), không khí thường xuyên nhộn nhịp nhờ dòng người nối đuôi nhau tìm mua sách, thanh toán. Người bán tại đây cho biết đang áp dụng giảm giá từ 10 - 70%, nhờ đó lượng khách vài ngày qua luôn khá đông.
Ngoài việc tự do di chuyển đến các điểm vui chơi mua sắm như mọi năm, dịp lễ năm nay, nhiều người dân tại TP.HCM, Đồng Nai... có thêm phương án là đi dọc tuyến metro để "chill" và mua sắm.
Cụ thể, chị Thảo Phương (phường Linh Trung) cho biết nhân ngày lễ gia đình chọn đi dọc theo tuyến metro để tham quan, mua sắm. Trong đó, riêng hàng thời trang đã tiêu tốn 4 triệu đồng, dù đã ưu tiên mua hàng giảm giá.
"Đi metro rất thuận lợi, giá lại rẻ, nên gia đình chúng tôi làm một tour dọc theo tuyến metro cùng con nhỏ để có cảm giác du lịch, vừa mua sắm cho người lớn, vừa thư giãn", chị nói.
Tương tự, nhà tại Đồng Nai, gia đình anh Nguyễn Đăng Định chọn đi xe máy đến ga metro ở Suối Tiên để chơi ở Suối Tiên, tiếp đó gửi xe và cùng nhau lên metro để về trung tâm TP.HCM chơi lễ.
"Dọc tuyến metro có nhiều ga và mỗi ga gần như là một điểm vui chơi, mua sắm nhờ đa dạng trung tâm thương mại, hàng quán nhộn nhịp xung quanh, đặc biệt ga Bến Thành và Suối Tiên. Đây là điều mới mẻ mà những năm trước không có".
Trên thực tế, lượng khách ghi nhận tại các ga metro đã tăng lên đáng kể. Theo thông báo từ Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM thông báo, tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) sẽ bố trí thêm các chuyến tàu tăng cường trong dịp lễ 30-4, 1-5.
Cụ thể, từ ngày 30-4 đến 3-5 số lượt tàu mỗi ngày tiếp tục tăng lên 264 lượt. Metro hoạt động từ 5h - 23h và thời gian giãn cách giữa các lượt tàu từ 5 - 15 phút.
