Ngày 3-4, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ và Thường vụ Đảng ủy Chính phủ về một số nội dung quan trọng, trong đó có nội dung về các đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi).
Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng cao, bền vững và gắn với chuyển dịch năng lượng, việc xây dựng các trung tâm công nghiệp năng lượng quy mô lớn, có tính tích hợp và sức cạnh tranh quốc tế là yêu cầu cấp thiết.
Các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong thời gian qua đã xác định rõ định hướng hình thành các cực tăng trưởng mới, các trung tâm năng lượng quốc gia gắn với lợi thế vùng và xu thế phát triển toàn cầu.
Đặc biệt, các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu cụ thể về việc xây dựng Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển kinh tế biển và thúc đẩy công nghiệp hóa đất nước.
Song song với đó, Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia và các quy hoạch ngành đã xác định rõ vai trò của việc phát triển chuỗi giá trị dầu khí – năng lượng tích hợp, bao gồm khí, LNG, điện, lọc hóa dầu và năng lượng tái tạo, nhằm nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế và đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng.
Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi, tạo động lực cho tỉnh Quảng Ngãi mà còn cho cả vùng duyên hải miền Trung và nền kinh tế quốc gia.
Đề án Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất được xây dựng với mục tiêu hình thành một trung tâm công nghiệp năng lượng tích hợp, bao gồm các lĩnh vực lọc hóa dầu, khí tự nhiên, LNG, điện và năng lượng tái tạo, gắn với phát triển kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp.
Định hướng là xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ nhập khẩu, tồn trữ, chế biến dầu khí đến sản xuất năng lượng và các sản phẩm công nghiệp liên quan, phục vụ cả nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Trung tâm sẽ tích hợp các công nghệ mới như hydro xanh, amoniac xanh, thu giữ carbon và các giải pháp năng lượng sạch nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển dịch năng lượng.
Trên cơ sở nghiên cứu và tham khảo các mô hình quốc tế, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã đề xuất hệ thống cơ chế, chính sách gồm hai nhóm chính, bao gồm các chính sách thuộc thẩm quyền của Chính phủ và các chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội.
Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng cho biết đây là nhiệm vụ được Chính phủ giao, có cơ sở thực tiễn, phù hợp các quy hoạch, chiến lược, trong đó có quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia và chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, phục vụ tăng trưởng 2 con số và góp phần khai thác hiệu quả dự án phát triển mỏ khí Cá Voi Xanh.
Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công Thương hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, tiếp tục rà soát lại từ các ý kiến. Với các cơ chế, chính sách đã có, các bộ ngành, địa phương, cơ quan chủ động thực hiện theo thẩm quyền, những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ thì Chính phủ thực hiện.
Phiên họp thống nhất chủ trương xây dựng, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát lại, làm rõ những nội dung đã có, chưa có và thẩm quyền; với các nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội thì đề xuất thí điểm, Bộ Công Thương chủ trì rà soát, hoàn thiện hồ sơ xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội.
UBND tỉnh Quảng Ngãi chủ động phối hợp với Bộ Công Thương và các bộ liên quan để hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, đánh giá tác động cụ thể đối với từng chính sách, đồng thời làm việc với các nhà đầu tư.
Thủ tướng cho rằng, đây là trung tâm lớn, cần huy động đa dạng hóa nguồn lực, gồm nguồn lực của Nhà nước và tư nhân, Trung ương và địa phương, trong nước và ngoài nước, đầu tư trực tiếp và gián tiếp.
Giao Phó thủ tướng phụ trách lĩnh vực trực tiếp chỉ đạo hoàn thiện các hồ sơ liên quan, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần là chỉ bàn làm, không bàn lùi, thực hiện có lộ trình nhưng tập trung nguồn lực để làm nhanh, hiệu quả.
Hồi tháng 2 năm nay, Tòa án tối cao Mỹ đã ra phán quyết bác bỏ các mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt, cho rằng ông đã vượt quá thẩm quyền hiến định khi sử dụng Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977.
Theo tờ New York Times ngày 20-4, hai tháng sau phán quyết, chính quyền của ông Trump đã bắt đầu triển khai một hệ thống mới có tên CAPE để hoàn trả cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng số tiền hơn 166 tỉ USD thu từ việc áp thuế quan, bao gồm tiền gốc cùng với lãi.
Tính đến tháng 3, có hơn 330.000 nhà nhập khẩu đã nộp thuế IEEPA cho hơn 53 triệu lô làng, do đó Chính phủ Mỹ ước tính đã thu hơn 166 tỉ USD. Số tiền này tiếp tục phát sinh khoảng 650 triệu USD tiền lãi mỗi tháng, tương đương khoảng 22 triệu USD mỗi ngày.
Chính quyền ông Trump đã tìm cách trì hoãn việc hoàn tiền sau phán quyết của Tòa án tối cao, song Tòa Thương mại quốc tế vào tháng 3 đã yêu cầu Mỹ phải tiến hành hoàn trả.
Lệnh của Tòa Thương mại quốc tế buộc các cơ quan hải quan Mỹ phải nhanh chóng xây dựng hệ thống CAPE hoàn toàn mới nhằm xử lý số lượng lớn đơn yêu cầu hoàn tiền, trong đó phải tách biệt giữa khoản thuế hợp pháp với bất hợp pháp trên cùng một lô hàng.
Ban đầu hệ thống thậm chí còn chưa có cách chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản ngân hàng của các doanh nghiệp, và hiện chỉ có thể xử lý khoảng 63% số giao dịch nhập khẩu chịu thuế IEEPA.
Kể từ sáng 20-4, các công ty có thể bắt đầu nộp hồ sơ để yêu cầu hoàn tiền. Theo hướng dẫn, sẽ mất từ 60 đến 90 ngày để hoàn tiền sau khi hồ sơ được chấp nhận.
Các chuyên gia cho rằng quy trình này là rất mới và phức tạp, đồng thời dự đoán có thể xảy ra lỗi kỹ thuật hoặc sai sót.
Hơn 3.000 doanh nghiệp đã kiện chính quyền ông Trump để đòi hoàn tiền. Dù muộn song đối với một số doanh nghiệp Mỹ, khoản hoàn trả này vẫn được xem là một nguồn tài chính quan trọng.
Chính sách thuế quan của ông Trump đã trở thành gánh nặng cho các công ty phụ thuộc vào hàng nhập khẩu. Nhiều doanh nghiệp đã buộc phải lựa chọn giữa tự chịu chi phí, cắt giảm một số khoản, hoặc chuyển chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng.
Tuy nhiên nhiều doanh nghiệp vẫn còn băn khoăn về quy trình hoàn tiền, do ông Trump từng lên tiếng phản đối, đồng thời chưa rõ chính quyền có tiếp tục ra tòa để nỗ lực ngăn chặn việc hoàn trả hay không.
Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp sẽ phải chuẩn bị cho một loạt biện pháp thuế quan mới từ chính quyền ông Trump. Để áp đặt các mức thuế quan thay thế, chính quyền ông Trump đã mở các cuộc điều tra về hoạt động thương mại của hàng chục quốc gia khác theo Đạo luật Thương mại năm 1974.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 147 hướng dẫn chính sách đặc thù tháo gỡ cho các dự án tồn đọng, kéo dài theo Nghị quyết 29 của Quốc hội. Trong đó, Chính phủ đưa ra cơ chế xử lý các dự án đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ, sổ hồng) sai quy định trước ngày 1/8/2024.
Theo đó, Sở Xây dựng sẽ rà soát sự phù hợp của dự án với quy hoạch chung (đô thị và nông thôn). Sau đó, cơ quan này trình UBND cấp tỉnh xem xét điều chỉnh mục đích hoặc thời hạn sử dụng đất ghi trong giấy chứng nhận đã cấp. Phần diện tích được điều chỉnh không phải làm lại thủ tục giao, thuê đất.
Về nghĩa vụ tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ xác định lại giá đất tại thời điểm cơ quan Nhà nước có quyết định điều chỉnh giấy chứng nhận. Cơ quan thuế sau đó sẽ tính tiền sử dụng hoặc thuê đất bổ sung.
Doanh nghiệp phải nộp thêm khoản chênh lệch giữa tiền sử dụng đất theo mục đích mới và cũ. Tuy nhiên, họ sẽ không được hoàn trả phần chênh lệch nếu số tiền đã nộp trước đây cao hơn mức mới.
Để đảm bảo minh bạch, danh sách dự án thuộc diện xử lý được công khai 3 lần (cách nhau 30 ngày) trên phương tiện đại chúng. Văn phòng Đăng ký đất đai cập nhật thông tin vào hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai.
Với dự án có sổ đỏ đang thế chấp tại ngân hàng, việc cấp đổi mới cần có sự tham gia giám sát của ba bên, gồm Văn phòng Đăng ký đất đai, người sử dụng đất và ngân hàng để đảm bảo quyền lợi.
Cơ chế gỡ vướng cho các dự án bị cấp sai sổ đỏ sẽ có hiệu lực 5 năm, kéo dài đến tháng 5/2031. Các dự án xử lý dang dở trước ngày 1/5/2031 vẫn tiếp tục hưởng cơ chế này.
Thực tế, cơ chế đặc thù được Chính phủ ban hành trong bối cảnh nhiều dự án bất động sản, đô thị, du lịch... bị "treo" nhiều năm do vướng sai phạm đất đai phát sinh trước ngày 1/8/2024 - thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực. Không ít dự án đã xây dựng, bán cho người dân hoặc thế chấp ngân hàng nhưng sau thanh tra mới phát hiện sai phạm về giao đất, lựa chọn nhà đầu tư hay cấp sổ đỏ.
Đầu tháng 5, Quốc hội ban hành Nghị quyết 29/2026, lần đầu thiết lập cơ chế đặc thù xử lý các vi phạm đất đai phát sinh trong quá khứ. Chính sách này tách bạch sai phạm tham nhũng với vướng mắc thủ tục để có hướng gỡ phù hợp.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến cuối tháng 3/2025, cả nước có 4.489 dự án, quỹ đất gặp vướng mắc pháp lý. Việc tháo gỡ được kỳ vọng giúp tăng nguồn cung bất động sản, khơi thông dòng tiền cho doanh nghiệp, giảm áp lực nợ vay và hỗ trợ thị trường, đặc biệt ở phân khúc du lịch - nghỉ dưỡng.
Theo ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích Chứng khoán Kafi, dòng tiền trên thị trường đang có xu hướng luân chuyển nhanh giữa các nhóm ngành thay vì hình thành một xu hướng dẫn dắt kéo dài như các giai đoạn trước.
Trong những phiên gần đây, nhóm công nghệ thông tin nổi lên là điểm đến của dòng tiền, với FPT tiếp tục đóng vai trò nâng đỡ chỉ số. Bên cạnh đó, dòng vốn cũng có dấu hiệu dịch chuyển sang các nhóm bảo hiểm, bán lẻ và truyền thông. Riêng cổ phiếu MWG được quan tâm hơn nhờ kỳ vọng liên quan đến kế hoạch IPO Điện Máy Xanh.
Ở chiều ngược lại, áp lực chốt lời đang xuất hiện tại các nhóm từng thu hút dòng tiền mạnh như dầu khí, thực phẩm - đồ uống hay điện nước. Đặc biệt, nhóm dầu khí tiếp tục cho thấy đặc điểm quen thuộc là tăng mạnh trong thời gian ngắn trước khi bước vào các nhịp điều chỉnh.
Một điểm đáng chú ý là dòng tiền hiện chỉ duy trì tại một nhóm ngành trong khoảng 2-3 phiên trước khi dịch chuyển sang nhóm khác. Thời gian qua, dòng vốn liên tục xoay vòng giữa ngân hàng, dầu khí, thép, xây dựng, bất động sản và nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup.
"Vòng quay dòng tiền đang diễn ra khá nhanh. Nhiều cổ phiếu chỉ tăng khoảng 4-6% trong vài phiên rồi bước vào trạng thái điều chỉnh khi dòng tiền chuyển sang nhóm ngành khác", ông Phước nhận định.
Theo chuyên gia Kafi, nguyên nhân chủ yếu đến từ thanh khoản thị trường vẫn ở mức tương đối thấp, quanh 19.000 tỉ đồng mỗi phiên trên HoSE. Khi dòng tiền không đủ mạnh để lan tỏa trên diện rộng thì sẽ dồn vào một số nhóm ngành nhất định rồi nhanh chóng tìm kiếm cơ hội mới.
Trong bối cảnh đó, ông Phước cho rằng nhà đầu tư theo chiến lược lướt sóng cần thận trọng hơn do rủi ro mua vào đúng thời điểm dòng tiền rút khỏi cổ phiếu. Với nhà đầu tư trung và dài hạn, đây là giai đoạn phù hợp để rà soát danh mục và giải ngân từng phần vào những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, đang giao dịch ở vùng định giá hấp dẫn.
Về mặt kỹ thuật, ông Phước lưu ý độ rộng thị trường vẫn chưa thực sự tích cực khi phần lớn cổ phiếu đang giao dịch dưới các đường trung bình quan trọng. Điều này cho thấy đà tăng của VN-Index thời gian qua chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm Vingroup, trong khi phần lớn cổ phiếu còn lại vẫn đang trong giai đoạn tích lũy hoặc điều chỉnh.
Chứng khoán Tiên Phong (TPS) nhận định phiên 3-6 VN-Index nối dài nhịp điều chỉnh. Tuy nhiên sau khi chạm vùng 1.800 điểm đã nhanh chóng phục hồi nhờ dòng tiền bắt đáy lan tỏa trên khắp các nhóm ngành. Đồ thị kỹ thuật hình thành mô hình nến Dragon Fly - thường là tín hiệu cho thấy chỉ số đang sở hữu tiềm năng đảo chiều xu hướng (từ giảm sang tăng) trong ngắn hạn.
Khối lượng giao dịch khớp lệnh trên toàn thị trường giảm so với phiên trước phản ánh áp lực cung không đáng kể. Trong trường hợp dòng tiền tiếp tục lan tỏa, khả năng thị trường đảo chiều tăng sẽ được củng cố.
TPS khuyến nghị nhà đầu tư có thể cân nhắc duy trì các vị thế đang nắm giữ. Với chiều giải ngân mới cần tiến hành có chọn lọc khi khả năng đảo chiều xu hướng trở nên rõ nét hơn vào các phiên kế tiếp.
Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) đánh giá phiên 3-6 thị trường ghi nhận tín hiệu hỗ trợ khá tốt nhưng vẫn chưa đủ để giúp thị trường kết thúc chuỗi phiên giảm điểm. Dự kiến vùng 1.810 điểm sẽ tiếp tục tạo động lực hỗ trợ và có thể giúp thị trường tạo nhịp hồi phục kỹ thuật trong thời gian tới.
VDSC cho rằng nhà đầu tư vẫn nên chờ đợi xác nhận tín hiệu hỗ trợ hoặc thiết lập vùng nền tích lũy cân bằng và chặt chẽ, hạn chế việc mua đuổi.
Nếu tỉ trọng danh mục đang ở mức hợp lý, nhà đầu tư có thể cân nhắc giải ngân thăm dò tại một số cổ phiếu có cơ bản tốt và đang có tín hiệu khởi sắc từ vùng tích lũy hoặc kiểm định hỗ trợ thành công.
