Ngày 3-4, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ và Thường vụ Đảng ủy Chính phủ về một số nội dung quan trọng, trong đó có nội dung về các đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi).
Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng cao, bền vững và gắn với chuyển dịch năng lượng, việc xây dựng các trung tâm công nghiệp năng lượng quy mô lớn, có tính tích hợp và sức cạnh tranh quốc tế là yêu cầu cấp thiết.
Các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong thời gian qua đã xác định rõ định hướng hình thành các cực tăng trưởng mới, các trung tâm năng lượng quốc gia gắn với lợi thế vùng và xu thế phát triển toàn cầu.
Đặc biệt, các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu cụ thể về việc xây dựng Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển kinh tế biển và thúc đẩy công nghiệp hóa đất nước.
Song song với đó, Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia và các quy hoạch ngành đã xác định rõ vai trò của việc phát triển chuỗi giá trị dầu khí – năng lượng tích hợp, bao gồm khí, LNG, điện, lọc hóa dầu và năng lượng tái tạo, nhằm nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế và đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng.
Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi, tạo động lực cho tỉnh Quảng Ngãi mà còn cho cả vùng duyên hải miền Trung và nền kinh tế quốc gia.
Đề án Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất được xây dựng với mục tiêu hình thành một trung tâm công nghiệp năng lượng tích hợp, bao gồm các lĩnh vực lọc hóa dầu, khí tự nhiên, LNG, điện và năng lượng tái tạo, gắn với phát triển kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp.
Định hướng là xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ nhập khẩu, tồn trữ, chế biến dầu khí đến sản xuất năng lượng và các sản phẩm công nghiệp liên quan, phục vụ cả nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Trung tâm sẽ tích hợp các công nghệ mới như hydro xanh, amoniac xanh, thu giữ carbon và các giải pháp năng lượng sạch nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển dịch năng lượng.
Trên cơ sở nghiên cứu và tham khảo các mô hình quốc tế, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã đề xuất hệ thống cơ chế, chính sách gồm hai nhóm chính, bao gồm các chính sách thuộc thẩm quyền của Chính phủ và các chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội.
Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng cho biết đây là nhiệm vụ được Chính phủ giao, có cơ sở thực tiễn, phù hợp các quy hoạch, chiến lược, trong đó có quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia và chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, phục vụ tăng trưởng 2 con số và góp phần khai thác hiệu quả dự án phát triển mỏ khí Cá Voi Xanh.
Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công Thương hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, tiếp tục rà soát lại từ các ý kiến. Với các cơ chế, chính sách đã có, các bộ ngành, địa phương, cơ quan chủ động thực hiện theo thẩm quyền, những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ thì Chính phủ thực hiện.
Phiên họp thống nhất chủ trương xây dựng, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát lại, làm rõ những nội dung đã có, chưa có và thẩm quyền; với các nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội thì đề xuất thí điểm, Bộ Công Thương chủ trì rà soát, hoàn thiện hồ sơ xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội.
UBND tỉnh Quảng Ngãi chủ động phối hợp với Bộ Công Thương và các bộ liên quan để hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, đánh giá tác động cụ thể đối với từng chính sách, đồng thời làm việc với các nhà đầu tư.
Thủ tướng cho rằng, đây là trung tâm lớn, cần huy động đa dạng hóa nguồn lực, gồm nguồn lực của Nhà nước và tư nhân, Trung ương và địa phương, trong nước và ngoài nước, đầu tư trực tiếp và gián tiếp.
Giao Phó thủ tướng phụ trách lĩnh vực trực tiếp chỉ đạo hoàn thiện các hồ sơ liên quan, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần là chỉ bàn làm, không bàn lùi, thực hiện có lộ trình nhưng tập trung nguồn lực để làm nhanh, hiệu quả.
Theo tài liệu họp cổ đông thường niên cuối tháng này, Công ty cổ phần Thép Pomina (mã chứng khoán: POM) đặt kế hoạch thu 8.511 tỷ đồng, tăng vọt so với mức thực hiện 2.200 tỷ đồng của năm ngoái. Con số năm sau dự kiến lên gần 13.200 tỷ đồng, cao nhất tính từ 2021.
Công ty chưa công bố chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế, nhưng dự tính EBITDA (lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao) năm nay khoảng 473 tỷ đồng và năm sau hơn 940 tỷ đồng. Điều này cho thấy tín hiệu khả quan từ hoạt động kinh doanh cốt lõi sau 4 năm thua lỗ liên tiếp.
Chỉ tiêu tài chính khởi sắc được Pomina công bố sau khi ký hợp đồng với VinMetal (đơn vị thành viên của Vingroup) vào cuối năm ngoái và bắt đầu khôi phục sản xuất từ đầu năm nay. VinMetal hỗ trợ công ty bằng khoản vay vốn lưu động trong tối đa hai năm với lãi suất 0%, nhờ đó giúp cải thiện dòng tiền, khôi phục chuỗi cung ứng, đảm bảo sản xuất ổn định và từng bước hồi phục các chỉ số tài chính. Bên cạnh cấp vốn, Pomina cũng được ưu tiên chọn làm nhà cung cấp thép cho các đơn vị thành viên trong hệ sinh thái Vingroup như VinFast, Vinhomes, VinSpeed.
Pomina ra đời năm 1999 và từng là doanh nghiệp thép xây dựng lớn nhất cả nước giai đoạn 2010. Trong bản cáo bạch niêm yết trên sàn chứng khoán TP HCM khi đó, họ cho biết chiếm khoảng 29,37% thị phần.
Công ty đã lỗ liên tiếp 4 năm từ 2022-2025, nâng lỗ lũy kế chưa phân phối lên 3.660 tỷ đồng và âm vốn chủ sở hữu hơn 800 tỷ đồng.
Trong tài liệu họp cổ đông, ông Đỗ Tiến Sĩ - Thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc Pomina - cho biết công ty "rơi vào một giai đoạn cực kỳ khó khăn" từ 2023 đến nay. Dịch Covid-19 bùng nổ đúng giai đoạn xây dựng dự án lò cao tại Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, dẫn tới dự án bị kéo dài thời gian hoàn thành và đội vốn đầu tư.
Công ty phải ngừng sản xuất vào tháng 9/2022, sau đó sắp xếp lại hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị thành viên và chi nhánh. Quá trình tái cấu trúc, theo ban lãnh đạo, đến nay có chuyển biến tích cực nhưng cũng gặp khó khăn liên quan đến quy định pháp lý và sự thận trọng của nhà đầu tư.
Pomina từng có kế hoạch chuyển nhượng vốn cho nhà đầu tư chiến lược Nansei (Nhật Bản). Đây là đối tác làm việc hơn 10 năm với công ty, đồng thời nghiêm túc trong thương vụ nhận chuyển nhượng cổ phần do đã bỏ nhiều thời gian và chi phí cọc, thẩm định đầu tư... Tuy nhiên, thương vụ sau đó bị vướng quy định tỷ lệ chuyển nhượng cho doanh nghiệp nước ngoài không được vượt quá 50% vốn.
"Pomina phải xoay qua tìm cơ hội hợp tác khác với các nhà đầu tư trong nước và các quỹ đầu tư", ông Sĩ viết, đồng thời liệt kê nhiều tổ chức trong nước đã làm việc cùng như Thaco Industries, VNSteel và VinMetal.
Sau khi chốt hợp tác với VinMetal, ban lãnh đạo công ty cho biết đang tiếp tục tái cơ cấu tài chính theo hướng khắc phục dần tình trạng âm vốn lưu động.
Quý đầu năm nay, Pomina thu hơn 465 tỷ đồng và lỗ sau thuế gần 190 tỷ đồng. Tính đến cuối hết tháng 3, công ty có tổng nguồn vốn hơn 10.200 tỷ đồng, tăng khoảng 1.400 tỷ đồng so với thời điểm đầu năm. Nợ phải trả cũng tăng 1.600 tỷ đồng, lên hơn 11.000 tỷ đồng.
Theo Đài RT ngày 31-3, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko tuyên bố Matxcơva sẽ không cung cấp dầu cho các quốc gia ủng hộ cơ chế áp giá trần "phi thị trường", trong bối cảnh nhu cầu dầu thô thế giới tăng mạnh do những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông.
Trước đó, các quốc gia phương Tây ủng hộ Ukraine, bao gồm thành viên nhóm G7 và Úc, đã tuyên bố dần loại bỏ nhập khẩu dầu khí của Nga sau khi xung đột tại Ukraine leo thang vào năm 2022.
Các nước này đã cắt giảm lượng mua và áp cơ chế giá trần buộc Nga phải bán dầu thấp hơn giá thị trường toàn cầu. Hiện giá trần được đặt ở mức khoảng 44 USD/thùng.
Tuy nhiên trong những tuần gần đây, xu hướng này có dấu hiệu đảo chiều. Dầu thô Urals của Nga được bán cho Ấn Độ và một số khách hàng khác với giá cao hơn.
Cụ thể, ngày 19-3, giá dầu Urals giao tại bờ biển phía Tây Ấn Độ vượt ngưỡng 121,5 USD/thùng, cao hơn khoảng 3,9 USD/thùng so với dầu Brent, trái ngược với mức chiết khấu khoảng 12 USD/thùng vào đầu tháng 3.
Chia sẻ với báo Izvestia hôm thứ Ba, ông Rudenko nhận định thị trường năng lượng đang biến động mạnh do nguồn cung thắt chặt và giá leo thang.
Khi được hỏi về khả năng đàm phán với các quốc gia "không thân thiện" như Nhật Bản để nối lại mua dầu, ông cho biết Tokyo vẫn bị ràng buộc bởi cơ chế trần giá.
Ông Rudenko gọi đây là biện pháp "phi thị trường", gây gián đoạn chuỗi cung ứng, đồng thời khẳng định Nga sẽ không bán dầu cho các quốc gia có thái độ "khiêu khích".
Giá năng lượng tăng vọt sau khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc không kích phối hợp vào Iran ngày 28-2, dẫn đến các phản ứng đáp trả trên toàn khu vực.
Cuộc khủng hoảng này khiến eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu hằng ngày của thế giới - gần như bị đóng cửa.
Iran ngăn chặn tàu thuyền từ các quốc gia không thân thiện đi qua khu vực này, đẩy giá dầu tăng gần 50%, chạm khoảng 120 USD/thùng đầu tháng này.
Trước tình trạng giá leo thang, Mỹ tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt với dầu mỏ Nga được bốc xếp trước ngày 12-3, kèm giấy phép giao dịch đến hết ngày 11-4.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết động thái này có thể mang lại khoảng 2 tỉ USD doanh thu cho ngân sách Nga.
Sau khi Washington nới lỏng hạn chế, nhiều quốc gia châu Á nhanh chóng tìm cách đảm bảo nguồn cung dầu từ Nga.
Thái Lan, Philippines, Indonesia đã bày tỏ quan tâm mua dầu Nga, trong khi các nhà nhập khẩu lớn như Ấn Độ và Trung Quốc tiếp tục thu mua các lô hàng sẵn có theo diện miễn trừ.
Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế, dự kiến có hiệu lực từ 1/7 năm nay.
Trong dự thảo Nghị định trước đó, cơ quan soạn thảo từng yêu cầu ngân hàng, ví điện tử, tổ chức trung gian thanh toán và thẻ quốc tế cung cấp thông tin tài khoản thanh toán của người sử dụng cho cơ quan thuế. Các đơn vị này đồng thời phải phối hợp khi phát hiện giao dịch bất thường liên quan đến nghĩa vụ thuế.
Tuy nhiên, tại bản dự thảo mới nhất gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính đã bỏ quy định này sau khi tiếp thu ý kiến các bên.
Theo góp ý của Ngân hàng Nhà nước, việc yêu cầu các ngân hàng, tổ chức thanh toán có thể xung đột với các quy định về bảo mật thông tin khách hàng. Cơ quan này cho biết, theo quy định hiện hành các nhà băng chỉ được cung cấp thông tin khi được khách hàng chấp nhận hoặc yêu cầu của cơ quan nhà nước.
Trong khi đó, Luật Quản lý thuế 2025 không quy định cụ thể trách nhiệm của tổ chức tín dụng, đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán trong việc cung cấp thông tin cho cơ quan thuế.
Ngoài ra, pháp luật về thanh toán cũng không quy định bên cung cấp dịch vụ thanh toán phải xác định, thu thập thông tin về hàng hóa, dịch vụ mà khách hàng mua hoặc sử dụng để thống kê, cung cấp cho cơ quan thuế.
Hiện các hệ thống thanh toán hiện xử lý hàng triệu giao dịch mỗi ngày. Ngân hàng Nhà nước cho rằng việc yêu cầu các nhà băng tự động nhận diện các nhà cung cấp nước ngoài "chưa đăng ký, kê khai, nộp thuế" là không khả thi.
Trước khi Luật quản lý thuế mới được ban hành vào cuối 2025, ngành thuế từng yêu cầu cung cấp dữ liệu tài khoản ngân hàng cho cơ quan thuế, theo Nghị định 126/2020 và Luật Quản lý thuế 2019. Theo đó, các thông tin như giao dịch qua tài khoản, số dư, số liệu giao dịch từng được ngân hàng cung cấp theo đề nghị của người đứng đầu cơ quan thuế. Việc này nhằm thanh, kiểm tra nghĩa vụ thuế phải nộp. Cơ quan thuế có trách nhiệm bảo mật khai thác, lưu trữ thông tin tài khoản của người nộp.
