Theo Quỹ Nghiên cứu Phụ nữ và Trẻ sơ sinh (WIRF) của Úc, dự án hướng đến việc tạo ra nhau thai nhân tạo giúp trẻ sinh non tiếp tục nhận oxy và chất dinh dưỡng như khi còn trong tử cung người mẹ, tạo điều kiện để các bé tiếp tục phát triển trước khi phải tự thở và tự bú.
Trao đổi với Đài Phát thanh – Truyền hình Úc (ABC), giáo sư Matt Kemp, nhà khoa học thuộc WIRF, cho biết trẻ sinh non thường chưa phát triển hoàn thiện về thể chất và phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn.
Theo ông Kemp, hệ thống nhau thai nhân tạo đang được nhóm nghiên cứu phát triển có thể giúp trẻ sinh non có thêm khoảng 3-4 tuần để tiếp tục phát triển trong môi trường gần giống với tử cung.
Ở thai nhi, nhau thai kết nối với cơ thể qua dây rốn, đóng vai trò như hệ thống duy trì sự sống, cung cấp chất dinh dưỡng và trao đổi oxy với cơ thể người mẹ.
Phiên bản nhân tạo, hiện được thử nghiệm trên cừu, cũng kết nối với thai nhi qua vùng rốn nhưng có cấu tạo hoàn toàn khác. Hệ thống gồm hai khối nhựa trong suốt cỡ một khối rubik, nối với nhau bằng các ống dẫn để thực hiện chức năng trao đổi khí.
Điểm đặc biệt là thiết bị hoạt động hoàn toàn nhờ nhịp tim của thai nhi, không sử dụng máy bơm hay nguồn áp suất bên ngoài. Theo các nhà nghiên cứu, thiết kế này giúp hệ thống đáp ứng linh hoạt nhu cầu tuần hoàn của thai nhi.
Dù vậy, giáo sư Kemp cho rằng công nghệ này vẫn còn nhiều thách thức kỹ thuật cần giải quyết. Ông ước tính sẽ cần ít nhất 10-15 năm nữa trước khi nhau thai nhân tạo có thể được thử nghiệm và ứng dụng trong thực hành lâm sàng.
Ngày 16/6, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết Nền tảng Sức khỏe cộng đồng của ngành y tế thành phố đã cập nhật dữ liệu sức khỏe 2.311.179 người dân. Trong đó, 2.180.245 hồ sơ là dữ liệu khám sức khỏe học sinh năm học 2025-2026, còn 130.934 hồ sơ thuộc người dân được khám sức khỏe từ đầu năm đến nay.
Đây là lần đầu tiên TP HCM xây dựng dữ liệu sức khỏe có hệ thống cho từng người dân trên nền tảng số, làm nền tảng hình thành hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân. Trước mắt, kết quả khám sức khỏe định kỳ sẽ được cập nhật lên hệ thống để mỗi người dân có dữ liệu sức khỏe ban đầu.
TP HCM hiện có 14 triệu dân. Hồ sơ sức khỏe điện tử của từng người dân sẽ tiếp tục được thành phố xây dựng và cập nhật về sau.
Về lâu dài, hồ sơ sức khỏe điện tử được kỳ vọng giúp người dân theo dõi tình trạng sức khỏe thuận tiện hơn thay vì lưu giữ giấy tờ rời rạc hoặc khai lại thông tin mỗi lần đi khám. Các dữ liệu như kết quả khám định kỳ, yếu tố nguy cơ, bệnh nền hay lịch sử khám chữa bệnh được cập nhật liên tục vào hồ sơ sức khỏe điện tử, hỗ trợ phát hiện sớm bệnh tật và chăm sóc sức khỏe chủ động hơn.
Dự kiến cuối năm 2026, khi kho dữ liệu của ngành y tế vận hành, hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ được kết nối với hồ sơ bệnh án tại các cơ sở khám chữa bệnh. Khi đó, bác sĩ có thể tiếp cận thêm dữ liệu nền của người bệnh để đánh giá tình trạng sức khỏe toàn diện hơn, hạn chế bỏ sót nguy cơ và nâng cao hiệu quả điều trị.
Song song với việc xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, ngày 15/6 Sở Y tế đưa vào hoạt động hệ thống Dashboard quản lý khám sức khỏe đến cấp phường, xã và đặc khu. Hệ thống cho phép lãnh đạo địa phương, trạm y tế theo dõi trực tuyến số người đã khám, tỷ lệ bao phủ, tình hình sức khỏe và tiến độ cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử theo thời gian thực.
Theo Sở Y tế, đưa Dashboard về tận cơ sở giúp địa phương chủ động hơn trong tổ chức khám sức khỏe, theo dõi tình trạng sức khỏe người dân theo địa bàn. Kế hoạch này cũng góp phần hiện thực hóa mục tiêu mỗi người dân TP HCM có một hồ sơ sức khỏe điện tử.
Hiện các xã phường An Nhơn Tây, Bà Điểm, Tân Tạo, Hiệp Phước, Thạnh An, Tân Nhựt, Tăng Nhơn Phú, Hưng Long, Bắc Tân Uyên ghi nhận nhiều người tham gia chương trình khám sức khỏe toàn dân. Tuy nhiên một số nơi vẫn chưa cập nhật đầy đủ dữ liệu lên hệ thống, dẫn đến số liệu thực tế cao hơn ghi nhận trên phần mềm.
Ngày 2/6, UBND xã Bình Hàng Trung, xử phạt hành chính người đàn ông 48 tuổi nói trên về hành vi khám, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề.
Trước đó, giữa tháng 5, đoàn kiểm tra liên ngành của xã phối hợp Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Đồng Tháp, kiểm tra nhà riêng phát hiện ông này đang bấm huyệt, xoa bóp, bốc thuốc cho người dân.
Làm việc với đoàn kiểm tra, chủ nhà thừa nhận tự tổ chức hoạt động khám chữa bệnh nhưng chưa qua đào tạo chuyên môn, không đáp ứng các yêu cầu về trình độ, tay nghề, cơ sở vật chất theo quy định.
Cơ quan chức năng yêu cầu cơ sở ngừng hoạt động, cam kết không tái phạm.
Công an tỉnh Đồng Tháp khuyến cáo người dân nên khám chữa bệnh tại các cơ sở được cấp phép, tìm hiểu kỹ thông tin về người hành nghề và phạm vi chuyên môn trước khi sử dụng dịch vụ.
Khi phát hiện các cơ sở khám chữa bệnh trái phép cần thông báo cho chính quyền hoặc công an địa phương.
Nhiều nam giới chỉ tình cờ phát hiện khi đi khám hiếm muộn hoặc kiểm tra sức khỏe sinh sản sau nhiều năm lập gia đình mà chưa có con. Không ít trường hợp trước đó vẫn sinh hoạt, làm việc bình thường nên cho rằng tình trạng đau tức nhẹ vùng bìu chỉ là mệt mỏi thoáng qua.
Thạc sĩ - bác sĩ Tang Chí Quyền, đơn vị Ngoại thận - Tiết niệu - Nam khoa Bệnh viện An Bình, chia sẻ trong thực tế lâm sàng, nhiều người bệnh đến khám vì cảm giác nặng bìu, đau âm ỉ tinh hoàn hoặc thấy tinh hoàn 2 bên không đều nhau, đặc biệt khó chịu hơn khi đứng lâu, chơi thể thao hoặc cuối ngày. Tuy nhiên do triệu chứng không quá dữ dội nên người bệnh thường chủ quan hoặc tự mua thuốc uống mà không kiểm tra chuyên khoa.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh là tình trạng các tĩnh mạch quanh tinh hoàn bị giãn bất thường do van tĩnh mạch hoạt động kém hoặc thành tĩnh mạch suy yếu, khiến máu bị trào ngược và ứ đọng kéo dài quanh tinh hoàn. Bệnh thường gặp ở bên trái nhiều hơn do đặc điểm giải phẫu của hệ tĩnh mạch tinh.
Điều đáng chú ý là bệnh lý này có liên quan mật thiết đến khả năng sinh sản nam giới. Khi máu bị ứ đọng quanh tinh hoàn, nhiệt độ tại bìu tăng lên và môi trường nuôi dưỡng tinh hoàn bị ảnh hưởng. Điều này có thể làm giảm số lượng tinh trùng, giảm độ di động và tăng tỷ lệ tinh trùng bất thường. Ở một số trường hợp kéo dài, tinh hoàn có thể teo nhỏ dần theo thời gian.
Theo bác sĩ Quyền, nhiều nam giới bị giãn tĩnh mạch thừng tinh nhưng hoàn toàn không có triệu chứng rõ ràng. Một số dấu hiệu gợi ý có thể bao gồm:
Theo bác sĩ Quyền, không phải mọi trường hợp giãn tĩnh mạch thừng tinh đều gây vô sinh. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm rất quan trọng vì điều trị đúng thời điểm có thể giúp cải thiện chất lượng tinh trùng và giảm nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến chức năng tinh hoàn.
Hiện nay, siêu âm Doppler bìu là phương pháp đơn giản và hiệu quả giúp chẩn đoán bệnh. Ngoài ra, xét nghiệm tinh dịch đồ cũng thường được chỉ định để đánh giá ảnh hưởng lên khả năng sinh sản. Với những trường hợp có đau kéo dài, tinh hoàn teo nhỏ hoặc tinh dịch bất thường, người bệnh có thể được cân nhắc điều trị bằng phẫu thuật vi phẫu thắt tĩnh mạch tinh giãn.
"Giãn tĩnh mạch thừng tinh không phải là bệnh nguy hiểm cấp cứu, nhưng đây là nguyên nhân vô sinh nam khá thường gặp và dễ bị bỏ sót nếu chủ quan với các triệu chứng ban đầu. Việc thăm khám sớm khi có biểu hiện bất thường ở tinh hoàn hoặc trước khi lập kế hoạch sinh con sẽ giúp phát hiện sớm và có hướng điều trị phù hợp, góp phần bảo tồn chức năng sinh sản về lâu dài", bác sĩ Quyền khuyến cáo.
