Hôm nay 19/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thăm chính thức Trung Quốc theo lời mời của ông Tập Cận Bình như một phần trong nỗ lực chung nhằm thúc đẩy toàn diện các mối quan hệ giữa 2 nước.
“Ngày nay, quan hệ Nga – Trung đã đạt đến một mức độ thực sự chưa từng có. Bản chất đặc biệt của mối quan hệ này được phản ánh trong bầu không khí hiểu biết và tin tưởng lẫn nhau, cam kết theo đuổi sự hợp tác đôi bên cùng có lợi và bình đẳng, tiến hành đối thoại tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau trong các vấn đề ảnh hưởng đến lợi ích cốt lõi của cả 2 nước”, ông Putin nói.
Ông cho biết thêm: “Thương mại giữa Nga và Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng, từ lâu đã vượt qua cột mốc 200 tỷ USD. Các khoản thanh toán song phương hiện nay được thực hiện gần như hoàn toàn bằng đồng rúp và đồng nhân dân tệ”.
Chủ nhân Điện Kremlin nhấn mạnh, Nga quan tâm đến việc đưa nhân dân Trung Quốc và Nga đến gần nhau hơn, thúc đẩy hơn nữa sự hiểu biết lẫn nhau, và tiếp thu tất cả những điều tích cực có được từ các truyền thống và di sản phong phú của 2 nước.
“Đây là lý do tại sao chúng tôi hoan nghênh việc áp dụng chế độ miễn thị thực lẫn nhau giữa các nước chúng ta, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động trao đổi thương mại và du lịch lớn hơn, đồng thời tận dụng những cơ hội mới cho việc giao lưu và tiếp xúc cá nhân giữa các công dân Nga và Trung Quốc”, Tổng thống Putin nói.
Ông nhấn mạnh, Nga và Trung Quốc ủng hộ sự hợp tác tích cực thông qua Liên hợp quốc, Tổ chức hợp tác Thượng Hải, BRICS và các thực thể đa phương khác, đóng góp một phần đáng kể vào việc giải quyết các thách thức toàn cầu và khu vực cấp bách.
Chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin diễn ra chỉ vài ngày sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov cho biết, phái đoàn tháp tùng Tổng thống Putin tới Trung Quốc bao gồm các bộ trưởng cấp cao, các quan chức hàng đầu của Điện Kremlin cùng lãnh đạo các tập đoàn và ngân hàng nhà nước lớn của Nga, trong đó có Thống đốc Ngân hàng Trung ương Elvira Nabiullina.
Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ có cả các cuộc hội đàm riêng và hội đàm mở rộng, tập trung vào “các vấn đề quan trọng và nhạy cảm nhất” trong quan hệ song phương, cũng như các diễn biến lớn trong tình hình quốc tế.
Khoảng 40 thỏa thuận song phương dự kiến sẽ được ký kết, bao gồm một tuyên bố chung về việc làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Hai nhà lãnh đạo Trung Quốc, Nga cũng dự kiến thông qua một tuyên bố riêng về việc thúc đẩy một “thế giới đa cực” và “một mô hình quan hệ quốc tế mới”.
Theo lịch trình dự kiến, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ tới thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc vào tối 19/5 (giờ địa phương). Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sẽ đón nhà lãnh đạo Nga tại sân bay.
Sau đó, Tổng thống Putin sẽ tới Nhà khách Quốc gia Điếu Ngư Đài dành cho các nguyên thủ quốc gia và khách quý của chính phủ Trung Quốc.
11h ngày 20/5 (giờ địa phương), chuyến thăm của Tổng thống Nga tới Trung Quốc sẽ chính thức bắt đầu với lễ đón chính thức tại Quảng trường Thiên An Môn ở trung tâm Bắc Kinh.
Sau lễ đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ có cuộc gặp kín để thảo luận về các vấn đề quan trọng trong quan hệ song phương.
Sau cuộc hội đàm, một lễ ký kết văn kiện sẽ diễn ra. Dự kiến khoảng 40 văn kiện sẽ được ký kết. Ông Putin và ông Tập Cận Bình sẽ ký một tuyên bố chung về việc tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược.
Hai nhà lãnh đạo cũng dự tiệc trà thân mật để “thảo luận các vấn đề thiết yếu trong chương trình nghị sự quốc tế”, trước khi Tổng thống Putin kết thúc chuyến thăm Trung Quốc.
Trang tin Axios ngày 2-5 cho biết theo các quan chức Lầu Năm Góc, kể từ ngày 13-4, quân đội Mỹ đã chặn hướng hoặc buộc hơn 40 tàu phải đổi lộ trình khi cố vận chuyển dầu và hàng hóa bị cấm qua vòng phong tỏa.
Hiện có 31 tàu chở khoảng 53 triệu thùng dầu của Iran bị "mắc kẹt" tại vùng Vịnh, với tổng giá trị ước tính ít nhất 4,8 tỉ USD. Trong số này, hai tàu đã bị Mỹ thu giữ.
Tình thế càng thêm bế tắc khi các kho chứa dầu trên bờ của Iran dần đạt công suất tối đa, buộc Tehran phải chuyển sang dùng các tàu cũ làm kho nổi trên biển.
Một số tàu khác buộc phải chọn những tuyến đường dài và tốn kém hơn để vận chuyển dầu sang Trung Quốc, nhằm tránh nguy cơ bị lực lượng Mỹ chặn bắt trên biển.
Một trong những tàu tìm được lối thoát là tàu chở dầu cỡ lớn mang tên "HUGE". Con tàu này đã đi men theo bờ biển Pakistan và Ấn Độ để tiến vào eo biển Malacca của Malaysia, nơi dầu thường được chuyển sang tàu khác trước khi đến Trung Quốc.
Tuy nhiên theo Samir Madani - nhà đồng sáng lập Công ty phân tích dữ liệu hàng hải TankerTrackers.com, đây chỉ là giải pháp tạm thời.
Ông dự đoán các tàu Iran bị dồn ứ có thể sẽ chờ thời cơ để thực hiện một cuộc "đào thoát tập thể" qua đêm, khi đã tích đủ lượng dầu dự trữ gần biên giới Pakistan.
Trong bối cảnh hiện nay, cả Mỹ và Iran đều sử dụng chiến thuật phong tỏa để gây áp lực kinh tế lẫn nhau.
Nếu Iran phong tỏa eo biển Hormuz khiến hoạt động vận tải hàng hải bị đình trệ, thì Mỹ đáp trả bằng cách kiểm soát lối vào phía tây của vịnh Oman, tạo thế siết chặt nguồn thu chủ lực của Tehran.
Giới phân tích cho rằng mục tiêu then chốt của chiến lược này là đẩy Iran đến giới hạn lưu trữ dầu, buộc nước này phải cắt giảm hoặc ngừng khai thác.
Ông Gregory Brew, chuyên gia Công ty tư vấn rủi ro chính trị Eurasia Group có trụ sở tại Mỹ, nhận định Iran có thể chỉ còn "vài tuần, hoặc tối đa một tháng" trước khi rơi vào tình trạng quá tải kho chứa.
Về phía Washington, quyền phát ngôn viên Lầu Năm Góc Joel Valdez khẳng định chiến dịch đang "phát huy toàn bộ hiệu lực và tạo ra tác động quyết định như dự kiến".
Ông nhấn mạnh Mỹ đang giáng "đòn nặng nề" vào khả năng tài chính của Iran, đồng thời cam kết duy trì sức ép quân sự liên tục trong khu vực.
Rạng sáng 9.5, Tổng thống Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Nga và Ukraine sẽ ngừng bắn trong 3 ngày 9 - 11.5 để kỷ niệm chiến thắng trong Thế chiến 2.
Ông Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn bao gồm việc dùng mọi hoạt động quân sự và hai bên sẽ trao đổi tù binh, mỗi nước nhận về 1.000 người.
"Yêu cầu này do tôi trực tiếp đưa ra và tôi rất cảm kích sự nhất trí của Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Volodymyr Zelensky. Hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho việc kết thúc cuộc chiến rất dài, chết chóc và khó khăn. Việc đối thoại đang tiếp diễn để chấm dứt cuộc xung đột lớn này, lớn nhất từ Thế chiến 2, và chúng tôi đang tiến gần hơn mỗi ngày", ông Trump viết.
Trả lời các phóng viên sau đó, ông Trump nói muốn thỏa thuận ngừng bắn này kéo dài thêm và cho rằng điều này có thể xảy ra, theo Reuters.
Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov xác nhận thỏa thuận ngừng bắn, lưu ý rằng Nga đồng ý kéo dài thời hạn ngừng bắn của nước này thêm một ngày và chấp nhận trao đổi tù binh.
Tổng thống Zelensky cũng xác nhận thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, đồng thời ban hành sắc lệnh tuyên bố sẽ không tấn công khu vực Quảng trường Đỏ ở Moscow để Nga tiến hành cuộc duyệt binh ngày 9.5.
Năm nay, cuộc duyệt binh mừng Ngày Chiến thắng của Nga được tổ chức với quy mô nhỏ hơn và các phương tiện vũ khí trên bộ sẽ không có mặt. Bộ Quốc phòng Nga đã cảnh báo sẽ phóng tên lửa về phía thủ đô Kyiv của Ukraine nếu nước này phá hoại sự kiện trọng đại trên.
Trước công bố của ông Trump, Nga và Ukraine đã thông báo về các lệnh ngừng bắn đơn phương, trong đó phía Nga là 2 ngày 8 - 9.5 còn Ukraine bắt đầu từ ngày 6.5 và không có mốc kết thúc. Dù vậy, những đợt tấn công qua lại vẫn diễn ra liên tục trong những ngày qua, theo cáo buộc của hai bên.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã trở thành người đứng đầu Lầu Năm Góc đầu tiên trong nhiều thập niên tháp tùng một tổng thống đương nhiệm trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc. Điều này đánh dấu sự khác biệt hiếm thấy so với thông lệ ngoại giao lâu nay.
Theo Nhà Trắng, ông Hegseth đã lên chuyên cơ Không lực Một tới Bắc Kinh cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump vào chiều 12/5 (giờ địa phương).
Ông Trump dự kiến sẽ tiến hành các cuộc hội đàm song phương với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 14 và 15/5.
Theo thống kê của báo South China Morning Post, đây là lần đầu tiên kể từ chuyến thăm của cựu Tổng thống Mỹ Richard Nixon năm 1972 mà một nhà lãnh đạo Mỹ thăm Trung Quốc có Bộ trưởng Quốc phòng tháp tùng.
Đây cũng sẽ là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Hegseth kể từ khi nhậm chức, đồng thời là chuyến thăm đầu tiên của một Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tới Trung Quốc trong gần 8 năm.
Các Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ trước đây thường sắp xếp các chuyến thăm Trung Quốc như những chuyến công du riêng biệt.
Người đứng đầu Lầu Năm Góc gần đây nhất tới Trung Quốc là ông James Mattis vào tháng 6/2018, khi ông gặp Chủ tịch Tập Cận Bình.
Hiện vẫn chưa rõ liệu ông Hegseth có gặp riêng Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Đổng Quân tại Bắc Kinh hay không. Hai người mới gặp trực tiếp một lần, bên lề Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN Mở rộng tại Malaysia ngày 31/10 năm ngoái.
Chưa đầy 2 tháng sau đó, các quan chức quốc phòng cấp cao của hai nước gặp nhau tại Washington, dấu hiệu mới nhất cho thấy liên lạc quân sự song phương đang được nối lại.
Vì vậy, giới quan sát đang trông chờ xem chuyến công du Bắc Kinh của ông Hegseth có dẫn tới sự tăng cường rộng rãi hơn nữa trong các trao đổi quân sự cấp cao giữa 2 bên hay không.
Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được cho là sẽ thảo luận về nhiều vấn đề như thương mại, Iran, Đài Loan, trí tuệ nhân tạo và vũ khí hạt nhân khi họ cân nhắc việc gia hạn một thỏa thuận khoáng sản quan trọng.
Lãnh đạo của 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ tổ chức các cuộc hội đàm trực tiếp đầu tiên sau hơn 6 tháng trong bối cảnh họ cố gắng ổn định các mối quan hệ đang bị căng thẳng bởi thương mại, cuộc chiến Mỹ - Iran cùng các lĩnh vực bất đồng khác.
Các quan chức cho biết Mỹ và Trung Quốc được cho là sẽ đồng ý thành lập các diễn đàn để thúc đẩy thương mại và đầu tư lẫn nhau, trong khi Trung Quốc dự kiến sẽ công bố các đơn mua hàng liên quan đến máy bay Boeing, nông nghiệp và năng lượng của Mỹ.
Cuộc gặp gần đây nhất giữa ông Trump và ông Tập diễn ra vào tháng 10 năm ngoái tại Hàn Quốc. Vào thời điểm đó, hai bên nhất trí tạm dừng cuộc chiến thương mại, trong đó Mỹ áp đặt thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc và Bắc Kinh dọa hạn chế nguồn cung cấp đất hiếm toàn cầu.
Các nguồn tin nói rằng thỏa thuận, được ký kết vào mùa thu năm ngoái và vẫn còn hiệu lực, cuối cùng sẽ được gia hạn.
