Video: Lukaku tỏa sáng, tuyển Bỉ lội ngược dòng thành công

Từ một người chơi vô danh với thiết bị rung giấu trong quần năm 1993, đến những nghi vấn gây bão mạng xoay quanh các kỳ thủ hàng đầu, lịch sử cờ vua hiện đại cho thấy gian lận ngày càng biến tướng theo sự phát triển của công nghệ.

Một câu chuyện kỳ lạ diễn ra tại giải World Open ở Philadelphia (Mỹ) năm 1993. Khi đó, một người tự xưng là John von Neumann, lấy theo tên nhà toán học nổi tiếng, xuất hiện với ngoại hình khác thường. Ông đội tóc giả, tai nghe và phong thái lập dị. Ông không có hệ số Elo, nhưng lại gây sốc khi cầm hòa Đại kiện tướng Helgi Olafsson ở vòng hai.

Những gì diễn ra trên bàn cờ càng khiến đối thủ nghi ngờ. "Tôi nghĩ mình đang gặp một người chơi rất yếu, thậm chí có thể đang dùng chất kích thích", Olafsson kể lại. "Ông ta mất quá nhiều thời gian cho những nước đi hiển nhiên, hành xử rất kỳ quặc".

Sự bất thường lên đến đỉnh khi "Von Neumann" thua do hết giờ chỉ sau 9 nước, dù mỗi bên có tới hai tiếng thi đấu.

Nghi ngờ gia tăng, ban tổ chức yêu cầu người này giải một bài cờ đơn giản. Tuy nhiên, ông lập tức bỏ chạy và biến mất. Phải hơn ba thập kỷ sau, sự thật mới được hé lộ trong cuốn sách Lucky Devils. "Von Neumann" thực chất là John Wayne, một cựu lính thủy đánh bộ Mỹ, phối hợp cùng nhà toán học Rob Reitzen để thử nghiệm gian lận bằng máy tính.

Cơ chế hoạt động của họ khá thô sơ nhưng táo bạo. Wayne sử dụng công tắc giấu trong giày để truyền nước đi của đối thủ. Reitzen, ở phòng khách sạn, nhập dữ liệu vào máy tính rồi gửi lại phương án tối ưu thông qua một thiết bị rung đặt trong quần của Wayne. Tuy nhiên, hạn chế công nghệ thời đó khiến tín hiệu chập chờn, còn máy tính mất nhiều thời gian để tính toán, dẫn đến phong cách thi đấu bất thường.

Dù chưa mang lại thành công lớn, vụ việc được xem là dấu mốc đầu tiên của gian lận cờ vua trong kỷ nguyên máy tính. Tạp chí Inside Chess khi đó đã cảnh báo rằng nếu máy tính đủ mạnh để hỗ trợ kỳ thủ, môn thể thao trí tuệ này sẽ đối mặt nguy cơ nghiêm trọng.

Gần 30 năm sau, nỗi lo đó trở thành hiện thực. Năm 2022, làng cờ chấn động khi Hans Niemann đánh bại số một thế giới Magnus Carlsen tại giải Sinquefield Cup. Ngay sau thất bại, Carlsen bất ngờ rút lui khỏi giải, động thái hiếm thấy ở cấp độ đỉnh cao.

Không đưa ra cáo buộc trực tiếp, nhưng phản ứng của Carlsen khiến dư luận bùng nổ suy đoán. Trên mạng xã hội, một giả thuyết kỳ quặc lan truyền. Niemann có thể nhận tín hiệu từ một thiết bị rung giấu kín trong cơ thể. Cụm từ "anal beads" (thiết bị rung trong hậu môn) nhanh chóng trở thành trò đùa phổ biến, dù không có bất kỳ bằng chứng nào.

Trước áp lực dư luận, Niemann thừa nhận từng gian lận trong các ván cờ trực tuyến khi còn nhỏ, nhưng phủ nhận hoàn toàn việc gian lận khi thi đấu trực tiếp. Các cuộc điều tra sau đó cũng không tìm thấy chứng cứ cho thấy anh sử dụng thiết bị hỗ trợ trước Carlsen. Tuy vậy, danh tiếng của kỳ thủ trẻ vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề.

Vụ việc cho thấy trong thời đại internet và mạng xã hội, nghi ngờ có thể lan rộng nhanh hơn cả sự thật. Những câu chuyện này trở thành tâm điểm toàn cầu, kéo theo áp lực tâm lý khổng lồ cho người trong cuộc. Hãng Netflix thậm chí vừa phát hình phim tài liệu Untold: Chess Mates, về nghi vấn gian lận của Niemann.

Sự phát triển của công nghệ cũng làm thay đổi hoàn toàn bản chất gian lận trong cờ vua. Nếu như năm 1993, máy tính còn yếu và cồng kềnh, ngày nay một chiếc điện thoại thông minh có thể chạy các phần mềm mạnh hơn bất cứ kỳ thủ nào. Điều này giúp một người chơi nghiệp dư hoàn toàn có thể đánh bại nhà vô địch thế giới nếu được hỗ trợ bởi phần mềm.

Các nền tảng trực tuyến như Chess hay Lichess đã phát triển hệ thống phát hiện gian lận dựa trên phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, các công cụ này không hoàn hảo và đôi khi gây tranh cãi, đặc biệt khi liên quan đến những tên tuổi lớn.

Ở các giải đấu trực tiếp, biện pháp kiểm soát cũng được siết chặt hơn. Sau vụ Niemann, nhiều giải áp dụng kiểm tra bằng máy dò kim loại, quét điện tử và hạn chế tối đa việc rời bàn cờ. Dù vậy, phần lớn trường hợp bị phát hiện lại đến từ những cách đơn giản hơn nhiều, như giấu điện thoại trong nhà vệ sinh để tra cứu nước đi.

Những câu chuyện từ "Von Neumann" đến Niemann cho thấy gian lận trong cờ vua là hệ quả tất yếu khi công nghệ phát triển. Trong một môn thể thao vốn dựa trên trí tuệ, sự suy giảm niềm tin có thể là hậu quả lớn nhất. Kỳ thủ số ba thế giới Fabiano Caruana thậm chí nói rằng có một bộ phận không nhỏ kỳ thủ hàng đầu gian lận khi thi đấu trực tuyến.

Vì thế, thách thức lớn nhất với cờ vua hiện đại là giữ được niềm tin rằng người ngồi đối diện đang thực sự chơi bằng chính bộ não của họ.

Tin Gốc: Vnexpress

El Espectador Deportes cho biết, các cầu thủ Uruguay đã nổi loạn sau trận hòa như thua trước đội tân binh World Cup là Cabo Verde với tỷ số 2-2 ngày 22.6. Họ yêu cầu tổ chức một cuộc họp khẩn cấp và trực tiếp để nói chuyện thẳng thắn với HLV kỳ cựu 70 tuổi, Marcelo Bielsa, người Argentina. Vì đây là trận hòa tệ hại thứ hai của "La Celeste" (biệt danh đội tuyển Uruguay) tại World Cup 2026, sau trận hòa trước Ả Rập Xê Út với tỷ số 1-1 ngày ra quân 16.6.

"Nhóm cầu thủ này gồm các trụ cột quan trọng như thủ môn Sergio Rochet, các tiền vệ Manuel Ugarte, Rodrigo Bentancur và đội phó Federico Valverde. Họ yêu cầu một cuộc họp và ngồi lại với HLV Bielsa để thẳng thắn chỉ ra các vấn đề vì sao đội tuyển thi đấu rất tệ so với khả năng.

Họ cũng khẳng định là không thể chịu đựng cách huấn luyện quá hà khắc của HLV Bielsa, khi nhồi thể lực đến mức kiệt quệ với nhiều cầu thủ và khiến họ chấn thương, hoặc không đủ trạng thái thi đấu sung sức nhất. Điều này lại diễn ra ngay trước mỗi trận đấu, và chưa có bất cứ HLV nào trên thế giới lại làm điều này với cầu thủ khi đang tham dự giải đấu", El Espectador Deportes tiết lộ.

Cũng theo El Espectador Deportes: "Nhóm cầu thủ chủ chốt của Uruguay cũng đưa ra ý kiến về mặt chiến thuật ở trận gặp Tây Ban Nha, rằng họ muốn thi đấu lùi sâu như cách chơi sở trường, và chọn đấu pháp phản công, thì mới có cơ hội đánh bại đội tuyển Tây Ban Nha".

Thế nhưng, HLV Bielsa đã gạt phắt tất cả. Trong cuộc họp, ông dành cho mình 48 phút nói chuyện với tất cả cầu thủ toàn đội, và không cho bất cứ ai có ý kiến. Trong đó, nhà cầm quân lão luyện người Argentina đã giải thích các khía cạnh khác nhau về chiến thuật với những gì mà ông cho là đúng, cũng theo El Espectador Deportes.

HLV Bielsa là người rất nổi tiếng với những ý tưởng độc lạ trong việc huấn luyện khi dẫn dắt các CLB hay đội tuyển khác trước đây. Ông từng là thầy của các HLV danh tiếng như Pep Guardiola...

Trong các chủ đề khác, HLV Bielsa được cho là đã chỉ trích các cầu thủ Uruguay: "Các anh đã từng cố gắng loại bỏ tôi khi chuyện liên quan đến Luis Suarez. Khi vụ Nahitan Nandez xảy ra (bị loại khỏi danh sách dự World Cup 2026), các anh cũng đã họp và cố gắng loại bỏ tôi. Tôi đã xây dựng sự nghiệp của một số cầu thủ ở đội tuyển quốc gia, như Caceres và Maxi Araujo".

Luis Suarez đã ngỏ lời muốn trở lại thi đấu cho đội tuyển Uruguay ở World Cup 2026, nhưng bị HLV Bielsa từ chối, trong khi nhiều cầu thủ muốn danh thủ này góp mặt.

Cũng ở cuộc họp của HLV Bielsa với các cầu thủ Uruguay, ông khẳng định một lần nữa sẽ chôi đôi công với đối thủ Tây Ban Nha, điều mà các cầu thủ phản đối.

Ông cũng nhấn mạnh việc chọn cầu thủ dự World Cup 2026: "Cho dù tôi chọn cầu thủ bị chấn thương, nhưng họ nghe lời và trung thành với tôi. Đó là lý do tôi đưa họ đến World Cup".

Sau hơn 48 phút nghe HLV Bielsa nói chuyện, một số cầu thủ Uruguay đã đứng dậy và rời khỏi cuộc họp. Đội trưởng trung vệ Jose Maria Gimenez đã cố gắng ngăn họ lại, nhưng các cầu thủ vẫn quyết định bỏ đi.

Trung vệ Ronaldo Araujo (của CLB Barcelona), một trong những cầu thủ chưa có phút thi đấu nào tại World Cup 2026, bày tỏ: "Cầu Chúa phù hộ cho chúng ta vượt qua vòng bảng, nhưng tình trạng này không thể kéo dài thêm nữa", El Espectador Deportes tiếp tục tường thuật.

Trước lượt đấu cuối của bảng H, đội tuyển Tây Ban Nha (4 điểm) dẫn đầu bảng, gặp Uruguay (2 điểm) nhì bảng. Nếu Uruguay thắng, họ sẽ giành vé đi tiếp vào vòng 32 đội với ngôi nhất bảng, đẩy Tây Ban Nha xuống nhì bảng và sẽ đối đầu với Argentina.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tại giải vô địch billiards carom châu Á 2026 đang diễn ra tại nhà thi đấu Hồ Xuân Hương – TP.HCM, Trần Quyết Chiến nằm ở bảng C với các đối thủ Choi Wan-young, Lim Yung-deok (Hàn Quốc) và Takahashi Tomokata (Nhật Bản). Cơ thủ số 1 Việt Nam kết thúc vòng bảng với thành tích ấn tượng khi toàn thắng cả 3 trận đấu.

Ở trận ra quân, Quyết Chiến thắng cách biệt Tomokata 40-22. Cơ thủ gốc Hà Tĩnh đánh bại Choi Wan-young với điểm số 40-36, rồi hạ màn vòng bảng với thắng lợi dễ dàng 40-20 trước Lim Yung-deok.

Trong đó, màn so tài ấn tượng nhất của Trần Quyết Chiến ở vòng bảng là khi chạm trán cơ thủ kỳ cựu đến từ xứ sở kim chi Choi Wan-young. Ở trận đấu này, cơ thủ từng 4 lần vô địch World Cup billiards đã có màn ngược dòng ngoạn mục để giành chiến thắng trước đại diện của Hàn Quốc.

Cơ thủ Việt Nam nhập cuộc khá chậm khi 4 lượt cơ trôi qua vẫn chưa có điểm và bị Choi Wang-young dẫn trước 10-0. Hiệp 1 chứng kiến Quyết Chiến thi đấu với cảm giác không phải tốt nhất, đồng thời thiếu may mắn trong nhiều tình huống. Tay cơ Hàn Quốc đưa trận đấu vào giờ nghỉ, dẫn 20-14 sau 14 lượt cơ.

Như phong cách thường thấy của Trần Quyết Chiến, anh đã thể hiện bản lĩnh trong hiệp 2 để ngược dòng.

Sau 19 lượt cơ, Choi Wang-young một lần nữa tái lập cách biệt 10 điểm với Quyết Chiến, dẫn 30-20. Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn quyết định của trận đấu, tay cơ Hàn Quốc lại thi đấu khá bế tắc. Bước ngoặt đến từ sê-ri 5 của Quyết Chiến ở lượt cơ thứ 25, thu hẹp cách biệt còn 32-35. Ngay sau đó, tay cơ Việt Nam có sê-ri 4 để lần đầu tiên vươn lên dẫn trước, 36-35.

Trần Quyết Chiến tiếp tục có sê-ri 4 ở lượt thứ 27 để dứt điểm trận đấu, thắng chung cuộc 40-36 trước Choi Wan-young. Quyết Chiến là đại diện Việt Nam đầu tiên góp mặt ở vòng 16 (đấu loại trực tiếp) giải vô địch billiards carom châu Á 2026.

Tại bảng A, cơ thủ đang dẫn đầu bảng xếp hạng billiards carom 3 băng thế giới Cho Myung-woo cũng xuất sắc đi tiếp với thành tích 3 trận toàn thắng. Thần đồng Hàn Quốc lần lượt thắng Kang Ja-in (40-17), Yoneyama Satora (40-31), Takao Miyashita (40-14).

Nguyễn Hoàn Tất và Lê Thành Tiến giành 2 vị trí đầu tiên ở bảng B để góp mặt ở vòng 16. Nguyễn Đình Quốc và Bao Phương Vinh giành 2 vị trí đầu tiên của bảng D và đi tiếp. Trong đó, Bao Phương Vinh có thành tích 1 thắng, 2 thua nhưng đã "lách cửa hẹp" nhờ có chỉ số phụ (hiệu suất ghi điểm trung bình) tốt hơn.

Tin Gốc: Thanh Niên