Trong bối cảnh đó, chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ từ ngày 5 đến 7-5 được xem là dấu mốc chính trị quan trọng, kiến tạo xung lực mới, đặc biệt trong các lĩnh vực thực chất, đem lại lợi ích cho cả hai bên như khoa học – công nghệ và thương mại.
Kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972 đến nay, quan hệ giữa Việt Nam và Ấn Độ đã không ngừng được mở rộng sang các lĩnh vực dựa trên nền tảng tin cậy chính trị. Sự tương đồng giữa hai quốc gia đã không còn dừng lại ở lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc mà còn cả chiến lược phát triển đất nước, với năm 2025 vừa qua là thời điểm phản ánh rõ nét.
Năm 2025, bất chấp các “cơn gió ngược” toàn cầu, nền kinh tế Việt Nam đạt quy mô 514 tỉ USD, xếp hạng 32 thế giới; tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02%, thuộc nhóm đầu khu vực và châu Á.
2025 cũng là năm đánh dấu bước ngoặt cải cách thể chế lớn tại Việt Nam khi cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, sắp xếp lại giang sơn và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1-7-2025.
Bảy nghị quyết được Bộ Chính trị ban hành trong năm 2025 mang tính đột phá về đường lối, thể chế, chính sách để tạo nền tảng vững chắc để đất nước sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mới. Trong đó, bốn nghị quyết về khoa học – công nghệ, hội nhập quốc tế, phát triển kinh tế tư nhân và đổi mới toàn diện công tác xây dựng, thi hành pháp luật được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh ngay từ tháng 5-2025 là “bộ tứ trụ cột” để giúp đất nước vươn mình.
Trùng hợp, năm 2025 được Thủ tướng Narendra Modi tuyên bố là “Năm cải cách”, nhấn mạnh đây là giai đoạn mang tính quyết định để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và đơn giản hóa quản trị.
Các sáng kiến quan trọng tập trung vào những thay đổi cấu trúc sâu rộng bao gồm cải cách thuế, thực thi luật lao động và tăng cường sản xuất, qua đó giúp nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới đạt được mức tăng trưởng GDP 8,2%. “Ấn Độ đã bước lên chuyến tàu tốc hành mang tên Cải cách”, Thủ tướng Narendra Modi nhấn mạnh.
Thực tế năm 2025 chỉ là một lát cắt của sự giao thoa giữa Việt Nam và Ấn Độ trong tầm nhìn phát triển đất nước trong dài hạn.
Nếu Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045 nhân kỷ niệm 100 năm thành lập nước, Ấn Độ cũng đang theo đuổi tầm nhìn “Viksit Bharat@2047” – trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047 đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm ngày độc lập.
Cả hai quốc gia đều lên kế hoạch tập trung vào mục tiêu phát triển kinh tế mạnh mẽ; phát triển khoa học – công nghệ, xây dựng một xã hội tri thức có quản trị tốt, công bằng; bền vững môi trường; và nâng cao vị thế quốc gia trên thế giới.
Theo nhiều học giả Ấn Độ, sự gặp gỡ về chiến lược và tầm nhìn phát triển quốc gia sẽ tạo dư địa lớn cho hợp tác trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữa Việt Nam và Ấn Độ.
Chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, với lịch trình dự kiến đến Mumbai – trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học – công nghệ phát triển hàng đầu khu vực của Ấn Độ – là một thông điệp rõ ràng về nỗ lực tạo đột phá trong hợp tác khoa học – công nghệ giữa Việt Nam với Ấn Độ, đưa lĩnh vực này trở thành một trụ cột riêng biệt cùng với chính trị, kinh tế, an ninh – quốc phòng và văn hóa.
Giáo sư Anmol Mukhia (Đại học Nam Á, Ấn Độ) nhận định có nhiều điều kiện thuận lợi để hợp tác khoa học – công nghệ song phương bứt tốc. Kể từ năm 2016, hợp tác giữa hai nước đã lan tỏa từ công nghệ thông tin và an ninh mạng sang nhiều lĩnh vực khác, và trụ cột “thịnh vượng” mà hai bên xác lập năm 2020 đã đặt nền tảng cho hợp tác chuyển đổi số và phát triển kinh tế dựa trên tri thức.
Một chuyên gia Việt Nam có nhiều năm nghiên cứu về Ấn Độ thẳng thắn cho rằng đã đến lúc nên đẩy mạnh hơn nữa việc tranh thủ tiềm lực khoa học – công nghệ của New Delhi. Ấn Độ có lợi thế về công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), dịch vụ số và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Việc kết hợp năng lực sản xuất, vị trí chiến lược và khả năng hội nhập của Việt Nam với công nghệ, nguồn nhân lực và quy mô thị trường của Ấn Độ có thể tạo ra động lực tăng trưởng mới cho cả hai nền kinh tế.
Đó là còn chưa kể trong quan hệ với Ấn Độ, Việt Nam được xác định là một đối tác then chốt trong chính sách “Hành động hướng Đông” cũng như tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Khi trả lời báo chí Việt Nam trước chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering W. Sherpa cho rằng để tận dụng tối đa lợi ích khi hợp tác về khoa học – công nghệ và bảo đảm hai bên cùng có lợi, Việt Nam cần xây dựng một đội ngũ chuyên gia giỏi tiếng Anh, am hiểu sâu sắc các thế mạnh của Ấn Độ.
Bên cạnh đó, theo giới quan sát, nên xem xét mở thêm các trường đại học liên kết với Ấn Độ tại Việt Nam, xây dựng một đội ngũ kỹ sư, lao động chất lượng cao cho kỷ nguyên số, AI. Đại sứ Tshering W. Sherpa nhấn mạnh Ấn Độ sẵn sàng xem xét cung cấp thêm học bổng cho Việt Nam theo khuôn khổ Chương trình hợp tác kinh tế và kỹ thuật của Ấn Độ (ITEC).
Hợp tác khoa học – công nghệ cũng được nhìn nhận như một chìa khóa để mở rộng dòng chảy thương mại. Con số hơn 16 tỉ USD kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 chỉ nên được xem là bước chạy đà, bởi nó chưa thật sự tương xứng với tiềm năng hai nước.
Động lực thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác giữa hai nước được kỳ vọng sẽ đến sau chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, với phái đoàn doanh nghiệp đông đảo Việt Nam đi cùng được truyền thông Ấn Độ đặc biệt chú ý và Bộ Ngoại giao Ấn Độ nhấn mạnh.
Theo giới học giả, cần phải nâng cao “mức độ tham vọng” trong hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam – Ấn Độ. Trong bối cảnh các mô hình toàn cầu hóa truyền thống gặp khó khăn, việc tìm kiếm các hướng hợp tác kinh tế mới càng trở nên quan trọng, theo giáo sư Harsh V. Pant, Phó chủ tịch Quỹ Nghiên cứu nhà quan sát (Ấn Độ), đặc biệt thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa liên kết kinh tế, nhất là giữa các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như tăng cường kết nối công nghiệp. Đặt trong bối cảnh đang diễn ra đàm phán nâng cấp FTA giữa ASEAN và Ấn Độ, có thể kỳ vọng về một FTA giữa Việt Nam và Ấn Độ trong tương lai.
Khi thông tin về việc một nghi phạm nổ súng tại khách sạn nơi diễn ra bữa tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào ngày 25/4 được lan truyền, các khách mời đã ngay lập tức chui xuống gầm bàn hoặc nấp sau ghế. Tuy nhiên, một người đàn ông đã “gây sốt” trên mạng xã hội vì thái độ bình tĩnh của mình.
Michael Glantz, người đại diện của hãng Creative Artists Agency, được nhìn thấy vẫn ngồi yên tại chỗ, không hề nao núng và thưởng thức món salad burrata trong hội trường của khách sạn Washington Hilton, một sự tương phản rõ rệt với cảnh tượng hỗn loạn diễn ra xung quanh.
Glantz đã nói với biên tập viên Tammy Haddad của White House Correspondents Insider rằng ông hoàn toàn không lo lắng.
“Sinh ra và lớn lên ở New York, chuyện đó chẳng khiến tôi sợ hãi chút nào”, ông nói.
Glantz cũng chia sẻ với trang tin giải trí TMZ rằng, ông cảm thấy an toàn trong hội trường nhờ sự hiện diện đông đảo của lực lượng an ninh vào thời điểm đó.
“Không phải ngày nào bạn cũng thấy chuyện như vậy xảy ra”, ông cho biết.
Glantz cho biết ông không hề cân nhắc việc rời khỏi ghế của mình.
“Trước hết, tôi bị đau lưng. Tôi không thể nằm xuống sàn, và nếu có nằm xuống thì họ cũng phải gọi người đến đỡ tôi dậy”, Glantz nói với New York Times.
Thứ hai, tôi là người cực kỳ kỹ tính về vệ sinh. Không đời nào tôi lại mặc bộ vest mới của mình và nằm xuống sàn nhà đang bẩn của khách sạn.
“Chuyện đó không thể xảy ra”, ông nhấn mạnh.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức chính quyền có thể là mục tiêu của nghi phạm.
Nghi phạm, được xác định là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đã nổ súng vào một nhân viên Mật vụ tại một chốt kiểm soát trong khách sạn trước khi bị khống chế và bắt giữ.
Tổng thống Trump và Đệ nhất phu nhân Melania đã được đưa ra khỏi phòng tiệc một cách nhanh chóng, sau đó là các thành viên khác trong Nội các.
Khách sạn Washington Hilton rộng lớn, nằm cách Nhà Trắng khoảng 2,4km về phía bắc, trong nhiều thập kỷ đã là nơi tổ chức dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng nhờ khả năng chứa đông người và việc Mật vụ quen thuộc với công tác an ninh tại đây.
Dù có vành đai an ninh rõ ràng và cảnh báo kiểm soát chặt, các khách mời cho biết họ có thể vào khách sạn qua những chốt trên một số con phố xung quanh chỉ bằng cách xuất trình vé dự tiệc hoặc bản sao thư mời tới các buổi gặp gỡ trước sự kiện. Vé được nhân viên xem qua nhưng không quét và cũng không kiểm tra giấy tờ tùy thân.
Khách có thể vào sảnh và các tầng dưới của Hilton mà không cần qua máy quét an ninh, chỉ đi qua cổng từ trước khi vào phòng khiêu vũ. Việc đi vào tham gia sự kiện này thậm chí còn dễ hơn nhiều sự kiện thể thao lớn hay địa điểm hòa nhạc.
Với 1.107 phòng nghỉ, 47 phòng họp và 4 khu ẩm thực tại chỗ, cơ sở nằm ở trung tâm thủ đô này không thể bị phong tỏa hoàn toàn cho một sự kiện an ninh cao.
Một trong những phòng đó đã được tay súng 31 tuổi đặt trước, người này nhận phòng từ một ngày trước vụ nổ súng, giúp nghi phạm nắm rõ hơn cấu trúc khách sạn.
Các quan chức thực thi pháp luật cho biết nghi phạm đã đi tàu từ Los Angeles tới Chicago rồi tới Washington. Trong các ghi chép, nghi phạm nói đã mang nhiều vũ khí vào khách sạn mà “không ai nghĩ tôi có thể là mối đe dọa".
Gặp Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định việc Việt Nam sớm tham gia Hội đồng Hòa bình về Dải Gaza thể hiện thiện chí và trách nhiệm của Việt Nam trong thúc đẩy đối thoại, hợp tác và hòa giải, đồng thời cho thấy Việt Nam sẵn sàng đóng góp tích cực hơn vào các nỗ lực chung vì hòa bình, ổn định và phát triển, theo Bộ Ngoại giao.
Bộ trưởng Pete Hegseth đánh giá cao cách tiếp cận nhất quán, thiện chí và trách nhiệm của Việt Nam, cho rằng Việt Nam ngày càng được nhìn nhận là đối tác tin cậy, có khả năng đóng góp thực chất cho các sáng kiến quốc tế vì hòa bình và ổn định.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao cam kết của Mỹ ủng hộ một Việt Nam "mạnh, độc lập, tự cường và thịnh vượng", cho rằng đây là cơ sở quan trọng để hai nước tiếp tục mở rộng hợp tác trên tinh thần tôn trọng độc lập, chủ quyền, thể chế chính trị và lợi ích chính đáng của nhau.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam coi Mỹ là đối tác có tầm quan trọng chiến lược hàng đầu, mong muốn cùng Mỹ triển khai hiệu quả các định hướng lớn của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, đưa quan hệ hai nước phát triển ổn định, thực chất và hiệu quả hơn.
Bộ trưởng Hegseth khẳng định Mỹ coi trọng việc duy trì đà phát triển tích cực của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Mỹ, đánh giá cao thiện chí, trách nhiệm và cách tiếp cận xây dựng của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ song phương.
Hai bên nhất trí hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là động lực quan trọng của quan hệ hai nước, đồng thời tiếp tục tăng cường trao đổi, phối hợp và mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực cùng quan tâm, nhất là kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, quốc phòng và an ninh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Mỹ quan tâm đến các nhu cầu phát triển chính đáng của Việt Nam, tạo điều kiện để Việt Nam tiếp cận nhiều hơn với những công nghệ tiên tiến, sản phẩm công nghệ cao của Mỹ.
Hai bên nhất trí tiếp tục duy trì các chương trình hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh đang triển khai, coi đây là một trong những nhân tố quan trọng góp phần củng cố lòng tin, hàn gắn quá khứ và tạo nền tảng cho quan hệ Việt Nam - Mỹ phát triển ổn định, lâu dài.
Tại cuộc gặp Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao hỗ trợ hiệu quả của Australia dành cho Việt Nam trong lĩnh vực quốc phòng, nhất là đào tạo tiếng Anh cho sĩ quan, đào tạo quân y, hỗ trợ lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc và vận chuyển các bệnh viện dã chiến của Việt Nam tới Nam Sudan.
Phó thủ tướng, Bộ trưởng Richard Marles hoan nghênh Việt Nam cử tàu tham gia Diễn tập Hải quân đa phương Kakadu tại Australia gần đây cũng như việc triển khai hiệu quả Thỏa thuận Đối tác Gìn giữ Hòa bình và các hoạt động đào tạo quốc phòng, chia sẻ Chiến lược Quốc phòng 2026 mới được công bố của Australia, đặc biệt là nội dung đẩy mạnh hợp tác quốc phòng với các nước khu vực, trong đó có Việt Nam.
Ông Marles khẳng định Australia coi Việt Nam là một trong những đối tác tin cậy nhất tại khu vực, đánh giá cao cách tiếp cận chủ động, cân bằng và trách nhiệm của Việt Nam trong các vấn đề khu vực, đồng thời bày tỏ mong muốn cùng Việt Nam tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ trên tinh thần tin cậy, thực chất và cùng có lợi.
Hai bên nhất trí thúc đẩy các biện pháp đột phá nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 20 tỷ USD và tăng gấp đôi đầu tư hai chiều trong thời gian tới, tiếp tục đẩy mạnh các trụ cột hợp tác về phát triển, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời sớm triển khai các cơ chế hợp tác mới trong lĩnh vực năng lượng và khoáng sản.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Australia tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho công dân Việt Nam, nhất là học sinh, sinh viên, cũng như hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam tại Australia phát triển ổn định, đóng góp tích cực cho sở tại và quan hệ hai nước. Phó thủ tướng, Bộ trưởng Richard Marles đánh giá cao vai trò của cộng đồng người Việt tại Australia, coi đây là cầu nối quan trọng góp phần tăng cường hiểu biết, gắn kết và hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
Tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao ý nghĩa chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đầu tháng 5 vừa qua, coi đây là dấu mốc quan trọng tạo thêm động lực và mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới giữa hai nước.
Bộ trưởng Koizumi Shinjiro khẳng định Nhật Bản coi trọng quan hệ với Việt Nam, đánh giá cao vai trò và vị thế ngày càng tăng của Việt Nam tại khu vực, đồng thời mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với Việt Nam trên các lĩnh vực, trong đó có hợp tác quốc phòng - an ninh.
Về phương hướng hợp tác thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai bên tiếp tục duy trì tiếp xúc và trao đổi thường xuyên giữa lãnh đạo cấp cao, phát huy hiệu quả các cơ chế đối thoại và tham vấn hiện có, tăng cường hợp tác quốc phòng - an ninh, nâng cao năng lực thực thi pháp luật, gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc, quân y, cứu hộ - cứu nạn, an ninh mạng và đào tạo nguồn nhân lực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị hai bên tiếp tục phối hợp chặt chẽ và chia sẻ lập trường về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, đóng góp vào duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Bộ trưởng Koizumi Shinjiro khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Việt Nam nhằm triển khai hiệu quả các thỏa thuận và nhận thức chung đạt được giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, ủng hộ việc tăng cường hợp tác thực chất, đáp ứng lợi ích và quan tâm của mỗi nước.
Tại Đối thoại Shangri-La năm nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu dẫn đề. Các nước đều chia sẻ việc này khẳng định sự coi trọng của cộng đồng quốc tế đối với vai trò, tiếng nói và những đóng góp của Việt Nam trong các vấn đề chiến lược của khu vực, đồng thời thể hiện sự quan tâm đối với các quan điểm và cách tiếp cận của Việt Nam trong thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, tăng cường hợp tác và xử lý các thách thức chung.
Bộ trưởng Nội vụ Tây Ban Nha Fernando Grande-Marlaska ngày 9.5 cho biết Liên minh châu Âu (EU) cũng đang điều thêm 2 máy bay để đưa các công dân châu Âu còn lại rời du thuyền. Trong khi đó, Mỹ và Anh đã xác nhận đang chuẩn bị máy bay cùng các phương án dự phòng cho những công dân ngoài EU mà khối chưa thể bố trí phương tiện sơ tán, theo Reuters.
Theo giới chức Tây Ban Nha, các hành khách sẽ chỉ được phép mang theo vật dụng thiết yếu. Hành lý còn lại cùng thi thể của hành khách tử vong trên du thuyền sẽ được giữ lại và đưa tới Hà Lan để khử trùng.
Công dân Tây Ban Nha sẽ là nhóm đầu tiên được sơ tán, trong khi thứ tự đối với các nhóm quốc tịch khác sẽ do cơ quan y tế quyết định. Giới chức nhấn mạnh hành khách sẽ không được rời tàu cho đến khi máy bay sơ tán sẵn sàng cất cánh.
Con tàu dự kiến cập cảng đảo Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha trong ngày 10.5, theo The Guardian. "Đây là một chiến dịch chưa từng có tiền lệ nhằm đáp ứng cảnh báo y tế quốc tế liên quan 23 quốc gia", Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Mónica García nói với Đài RNE.
Ít nhất 3 hành khách đã tử vong và một số người khác bị ốm. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 8.5 cho biết nguy cơ mà chủng virus hanta gây ra cho cộng đồng là rất nhỏ, vì nó chỉ lây lan qua "tiếp xúc rất gần" và "không lây lan theo cách tương tự" như Covid-19.
Virus hanta thường lây lan qua đường hô hấp do hít phải phân chuột bị nhiễm bệnh và không dễ lây truyền giữa người với người. Các triệu chứng thường xuất hiện từ một đến tám tuần sau khi tiếp xúc.
