Trong bộ phim truyền hình “Tiếu ngạo giang hồ”, chuyển thể từ tiểu thuyết của Kim Dung năm 2001, các nhân vật phái Thanh Thành mặc trang phục lòe loẹt, đội nón lá, đeo mặt nạ quái gở…, tạo cảm giác về một bộ lạc thiểu số sinh sống nơi rừng núi.
Còn trong tiểu thuyết, Kim Dung mô tả về phục sức của các kiếm khách phái Thanh Thành: “Đầu chít khăn trắng, mặc áo bào xanh, hai chân rất nở nang, lại mang giày đỏ. Sở dĩ họ chít khăn trắng là để giữ tục để tang Gia Cát Lượng, người được dân vùng Tứ Xuyên đời đời thương nhớ”.
Đó là mô tả chân thực của Kim Dung về Thanh Thành, võ phái đại biểu cho tỉnh Tứ Xuyên. Nhưng từ đó về sau, cố văn hào Hong Kong lại xây dựng các nhân vật cùa võ phái này theo hướng phản diện.
Chưởng môn phái Thanh Thành trong Tiếu ngạo giang hồ – Dư Thương Hải từng bị Nhậm Ngã Hành mô tả là một “chân tiểu nhân” đích thực, luôn tỏ ra nham hiểm, hẹp hòi, cư xử không ra phong phạm chưởng môn một phái.
Các đệ tử của Dư Thương Hải đa phần cũng là những kẻ tư chất tầm thường, phẩm hạnh không đoan chính. Còn sư phụ ông – Trường Thanh Tử cũng là người tâm địa hẹp hòi.
Kim Dung chẳng viết gì tốt đẹp về phái Thanh Thành. Nhưng ở đời thật, đây lại là một võ phái phát triển rực rỡ, gần đạt đến đẳng cấp của Thiếu Lâm, Võ Đang.
Triết lý của võ phái Thanh Thành mang màu sắc Đạo giáo rõ nét, kết hợp giữa dưỡng sinh, kiếm thuật và khả năng ứng dụng thực chiến.
Ban đầu, Thanh Thành không phải “môn phái” thực thụ như trong tiểu thuyết Kim Dung mô tả. Trong lịch sử, đây là tập hợp nhiều dòng võ thuật phát triển quanh khu vực núi Thanh Thành, nơi từ lâu được xem là một trong những thánh địa của Đạo giáo Trung Hoa.
Núi Thanh Thành cùng hệ thống đạo quán đã được UNESCO công nhận trong quần thể di sản văn hóa cùng công trình Đô Giang Yển năm 2000. Chính môi trường văn hóa này tạo ra nền tảng để võ học nơi đây hình thành và phát triển
Nhiều tư liệu dân gian cho rằng nguồn gốc Thanh Thành có thể truy về thời Đông Hán, gắn với Trương Đạo Lăng, nhân vật được xem là tổ sư Thiên Sư đạo.
Dù khó xác minh toàn bộ chi tiết, giới nghiên cứu nhìn nhận ảnh hưởng Đạo giáo lên võ thuật Thanh Thành là rất rõ: coi trọng hơi thở, vận khí, điều thân, điều tâm và sự hài hòa với tự nhiên. Đây là điểm khác biệt lớn so với nhiều hệ võ thiên về sức mạnh thuần túy.
Nếu Thiếu Lâm nổi tiếng với cương mãnh, tấn pháp chắc và hệ thống quyền cước quy củ, thì Thanh Thành thường được mô tả bằng ba chữ: linh, hiểm, nhu.
Linh là bộ pháp cơ động, thay đổi góc đánh nhanh. Hiểm là cách ra đòn kín, nhắm điểm yếu, ít phô trương. Nhu là biết mượn lực, dùng chuyển động vòng cung và nhịp thở để hóa giải sức mạnh đối phương.
Một số bài nổi tiếng trong hệ Thanh Thành hiện đại gồm Thanh Thành Thái Cực quyền, Huyền Môn Thái Cực, Bát Tiên kiếm và nhiều bài kiếm mang màu sắc Đạo gia
Từ góc độ thực chiến, Thanh Thành là ví dụ tiêu biểu cho câu chuyện “võ cổ truyền có dùng được hay không”. Câu trả lời nằm ở cách huấn luyện. Nếu chỉ luyện biểu diễn, bài quyền đẹp mắt nhưng thiếu đối kháng thì khó kiểm chứng.
Nhưng nếu được tập đúng phương pháp, các yếu tố của Thanh Thành vẫn rất giá trị: di chuyển né góc, giữ thăng bằng, phản công đúng thời điểm, phát lực ngắn ở cự ly gần và kiểm soát hơi thở khi chịu áp lực.
Năm 2024, truyền thông Trung Quốc dẫn lời chưởng môn đương đại – võ sư Lưu Tuy Tân cho biết ông “biết ơn Kim Dung vì đã đưa Thanh Thành ra thế giới”.
Đây được đánh giá là phát biểu vô cùng khôn ngoan của Lưu Tuy Tân, cho thấy sự phát triển của phái Thanh Thành hoàn toàn vượt trên những điều tiêu cực bị tiểu thuyết hóa qua ngòi bút hư cấu của Kim Dung.
Vĩ võ sư này là chưởng môn đời thứ 36 của phái Thanh Thành. Ông học võ từ nhỏ, từng tiếp xúc cả tán thủ hiện đại trước khi quay lại hệ Thanh Thành. CGTN cho biết Lưu Tuy Tân bắt đầu luyện công từ năm 6 tuổi, sau đó được võ sư Dư Quốc Vĩnh chọn làm người kế thừa năm 1997
Không chỉ truyền dạy võ thuật, Lưu Tuy Tân còn trở thành gương mặt quảng bá văn hóa. Ông từng hướng dẫn Thanh Thành Thái Cực tại Paris, xuất hiện trong nhiều sự kiện quốc tế, thậm chí dẫn đoàn biểu diễn ở Nam Cực năm 2012.
Giới quan sát cho rằng đây là cách các võ phái truyền thống Trung Quốc thích nghi thời toàn cầu hóa: từ mô hình sơn môn bí truyền sang mô hình di sản văn hóa mở.
Tại Tứ Xuyên, Thanh Thành còn mang giá trị biểu tượng địa phương rất lớn. Nếu nhắc đến Hà Nam có Thiếu Lâm, Hồ Bắc có Võ Đang, thì Tứ Xuyên có Thanh Thành và Nga Mi phái.
Trong bối cảnh tỉnh này cũng là quê hương của loài gấu trúc lớn, lẩu Tứ Xuyên và nền văn hóa Thục đặc sắc, Thanh Thành trở thành một phần của “thương hiệu văn hóa” vùng đất này.
Cần biết rằng Tứ Xuyên (hay còn gọi là Ba Thục) là vùng đất rất rộng lớn, chiếm một vị thế rất đặc biệt trong lịch sử Trung Hoa.
Vào thời Xuân Thu Chiến quốc, Tứ Xuyên được xem là đất hậu phương của nhà Tần, từ đó giúp họ thống nhất thiên hạ.
Đến cuối đời nhà Hán, Tứ Xuyên trở thành nơi Lưu Bị lập đô xưng đế, rồi được Gia Cát Lượng mở mang, xây dựng bờ cõi, kinh tế. Người dân Tứ Xuyên đời đời thương nhớ Gia Cát Lượng, đến mức tạo nên tập tục đeo khăn trắng (để tang).
Và một vùng đất kỳ vĩ như vậy, có nền tảng võ thuật được đại biểu bởi phái Thanh Thành, chắc chắn không thể chỉ là một võ phái “tầm thường, hẹp hòi” như trong tiểu thuyết Kim Dung.
Ở ván 5 nội dung mở rộng, giải cờ vua cá nhân châu Á diễn ra hôm nay, Phạm Trần Gia Phúc (elo 2.450) chạm trán với Đại kiện tướng người Ấn Độ Pranav Anand (elo 2.596). Đây là kỳ thủ có elo cao nhất trong số 5 đối thủ Phạm Trần Gia Phúc chạm trán từ đầu giải.
Phạm Trần Gia Phúc vẫn giữ được phong độ cao khi bất phân thắng bại với Pranav Anand sau những nước đấu trí cân não. Với việc cầm hòa được kỳ thủ Ấn Độ, tài năng 17 tuổi cờ vua Việt Nam giữ được thành tích bất bại (3 ván thắng, 2 ván hòa), đạt 4 điểm và tạm xếp ở nhóm 2, sau kỳ thủ dẫn đầu Tsydypov Zhamsaran (FIDE) với 4,5 điểm. Cơ hội cạnh tranh ngôi vô địch cũng như thứ hạng cao vẫn còn nguyên vẹn với kỳ thủ TP.HCM Phạm Trần Gia Phúc.
Kỳ thủ 15 tuổi Đầu Khương Duy cũng giữ được thành tích bất bại (1 ván thắng, 4 ván hòa), đạt 3 điểm và tạm xếp hạng 53. Trong khi đó ở bảng nữ, kỳ thủ Lương Phương Hạnh thi đấu sa sút, thua liên tiếp 3 ván, chỉ có vỏn vẹn 2 điểm và rơi xuống hạng 69. Có cùng 2 điểm nhưng xếp hạng 73 là kỳ thủ Nguyễn Thanh Thủy Tiên.
Giải cờ vua cá nhân châu Á 2026 diễn ra với 9 ván theo hệ Thụy Sĩ. 5 kỳ thủ có thứ hạng cao nhất ở bảng mở rộng cùng kỳ thủ vô địch bảng nữ sẽ giành quyền tham dự World Cup cờ vua 2027.
Arsenal đang nắm trong tay lợi thế không nhỏ là được chơi trận lượt về (2 giờ ngày 6.5, giờ VN) trước khán giả nhà, trên một mặt sân quen thuộc. HLV Mikel Arteta tự tin: "Mọi thứ nằm trong tay chúng tôi". Trong khi đó, tiền đạo Viktor Gyokeres nhấn mạnh: "Khi được chơi trên sân nhà với sự cổ vũ của người hâm mộ, mọi thứ sẽ khác. Chúng tôi chỉ cần làm tốt công việc của mình và chơi với phong độ cao nhất".
Tuy nhiên, tiếng nói của lịch sử lại vọng về, nhắc nhở rằng đại diện nước Anh không thể chủ quan. Arsenal mới chỉ thắng 12, hòa 6 và thua tới 16 trận trước các CLB Tây Ban Nha. Chiều ngược lại, Atletico Madrid lại khá "có duyên" khi gặp các đội bóng Anh với 13 chiến thắng, 12 trận hòa và 10 thất bại.
Sự đối lập trong triết lý bóng đá cũng là thứ đội chủ nhà phải cẩn trọng. Arsenal của HLV Arteta đại diện cho lối chơi kiểm soát, pressing hiện đại, trong khi Atletico của Diego Simeone vẫn trung thành với sự thực dụng và kỷ luật phòng ngự, luôn biết cách làm khó những đội bóng chơi tấn công đẹp mắt. Arsenal cần phải nhìn cái cách Atletico trừng phạt Barca ở tứ kết để rút ra bài học cho riêng mình. Nếu chủ quan, "Pháo thủ" sẽ đối mặt với nguy cơ có thêm một mùa giải trắng tay.
Bên kia chiến tuyến, HLV Simeone không nói nhiều về chiến thuật, nhưng ông nhấn mạnh yếu tố tinh thần: "Hiếm khi chúng tôi thấy sự cuồng nhiệt như ở trận lượt đi. Dù không thể mang tất cả người hâm mộ sang trận lượt về, nhưng trái tim và tinh thần của họ sẽ luôn ở đó". Đó cũng chính là bản sắc của Atletico, một đội bóng có thể chịu đựng áp lực và chờ đợi khoảnh khắc quyết định để bùng nổ.
Một chi tiết đáng chú ý nữa là cả Arsenal lẫn Atletico đều chưa từng vô địch Cúp C1 châu Âu. Điều đó đồng nghĩa với việc áp lực lịch sử sẽ đè nặng lên cả 2, khiến trận đấu càng trở nên căng thẳng và khó lường hơn.
Nếu cặp đấu giữa Arsenal và Atletico là cuộc đấu trí căng thẳng, thì trận lượt về giữa Bayern Munich và PSG (2 giờ ngày 7.5, giờ VN) lại mang dáng dấp của một bữa tiệc tấn công. Trận lượt đi kết thúc với tỷ số 5-4 nghiêng về PSG chính là một trong những màn rượt đuổi kịch tính nhất lịch sử bán kết giải đấu.
Với việc đang ở thế bất lợi, Bayern gần như không có lựa chọn nào khác ngoài việc dâng cao đội hình để tìm bàn gỡ. Điều đó hứa hẹn sẽ mở ra một thế trận đôi công hấp dẫn. HLV Vincent Kompany của Bayern háo hức: "Chúng tôi không thể chờ đợi thêm. Đối đầu với đội bóng mạnh nhất châu Âu, nhà đương kim vô địch là thử thách lớn, nhưng mọi thứ vẫn rất cân bằng, và sân nhà sẽ tạo nên khác biệt".
Đương nhiên, PSG không hề có ý định chơi an toàn dù đang dẫn trước. HLV Luis Enrique thừa nhận đội bóng của ông vẫn còn nhiều điều cần cải thiện sau khi để thủng lưới 4 bàn: "Chúng tôi đã bàn với ban huấn luyện và thống nhất rằng có lẽ cần ghi ít nhất 3 bàn nữa để đi tiếp". Một phát biểu cho thấy PSG sẵn sàng tiếp tục chơi tấn công thay vì bảo toàn tỷ số. Cả Marquinhos lẫn Dembele cũng khẳng định 2 đội sẽ đẩy cao đội hình để tìm kiếm bàn thắng.
Những con số thống kê cũng ủng hộ khả năng xuất hiện thêm một "cơn mưa bàn thắng". Cả Bayern lẫn PSG đều nằm trong nhóm ghi bàn nhiều nhất giải, sở hữu những hàng công có thể bùng nổ bất cứ lúc nào. Khi một đội buộc phải tấn công và đội còn lại không có ý định phòng ngự, kịch bản nhiều bàn thắng gần như là điều tất yếu. Và đó là những lý do người hâm mộ có thể chờ đợi một trong những vòng bán kết hấp dẫn nhất lịch sử Cúp C1 châu Âu.
Dù số lượng nhân tố trẻ tại đội tuyển Việt Nam chưa nhiều như kỳ vọng, song không thể phủ nhận, HLV Kim Sang-sik đang tận dụng mọi nguồn lực để cách tân đội bóng.
Ở trận thắng 3-1 trước Malaysia, Nguyễn Trần Việt Cường dù bỏ lỡ nhiều cơ hội, nhưng anh là gương mặt tiêu biểu cho tinh thần dám thay đổi của ông Kim. Sau khi trở về từ đội tuyển Việt Nam, Việt Cường ghi thêm 3 bàn cho Becamex TP.HCM ở V-League, nâng tổng bàn thắng mùa này lên con số 6.
Trong đó, pha độc diễn ghi bàn vào lưới CLB Hà Nội sẽ còn được nhớ đến, bởi toát lên sự quyết đoán và táo bạo của một chân sút đã sống quá lâu dưới "cái bóng" của đàn anh Tiến Linh và các ngoại binh tại Becamex TP.HCM.
Việt Cường chơi tiến bộ hơn, ghi bàn đều hơn từ sau lần tập trung đội tuyển Việt Nam. Điều đó cho thấy, tấm vé thông hành lên tuyển có thể là chuyện hiển nhiên với các trụ cột. Dù vậy, với những cầu thủ ít tiếng tăm hơn, từng giây từng phút khoác áo tuyển đều vô cùng giá trị, tạo động lực để những cái tên như Việt Cường nỗ lực hơn. Đây là xung lực cần thiết để thúc đẩy bóng đá Việt Nam, cũng như nội lực cạnh tranh của đội tuyển quốc gia.
Trước khi Việt Cường lên tuyển, HLV Kim Sang-sik đã thử nghiệm nhiều "cánh chim lạ". Tại AFF Cup 2024, ông Kim gây bất ngờ khi trao suất bắt chính cho thủ môn Nguyễn Đình Triệu, người chỉ 1 lần bắt chính trên tuyển trước đó (ở trận giao hữu với Uzbekistan vào tháng 10.2023).
Chiến lược gia Hàn Quốc cũng tin dùng Doãn Ngọc Tân ở tuyến giữa, người vốn chưa từng lên tuyển trước đây. Châu Ngọc Quang hay Nguyễn Hai Long dù chỉ đóng vai phụ thời HLV tiền nhiệm, nhưng vụt lên thành ngôi sao trên hành trình vô địch AFF Cup cách đây 2 năm.
Ở vòng loại Asian Cup 2027, ông Kim không thiếu những thử nghiệm táo bạo. Phạm Lý Đức đá hiệp 2 trận lượt đi với Malaysia. Nguyễn Hiểu Minh, Trần Trung Kiên đá chính lượt về với Nepal. Cái tên lạ lẫm Phạm Gia Hưng của CLB Ninh Bình cũng "bỏ túi" 2 trận dù mới lên tuyển cuối năm ngoái.
Ông Kim cùng trợ lý Đinh Hồng Vinh còn gọi những cái tên lạ như Đinh Quang Kiệt, Trần Hoàng Phúc, Khổng Minh Gia Bảo... lên thử chân. Dù không đạt kỳ vọng, nhưng rõ ràng, chiến lược "đội tuyển Việt Nam cho tất cả" của HLV người Hàn Quốc đã thúc đẩy đội phải liên tục thanh lọc, đổi mới để tồn tại.
Dự kiến, HLV Kim Sang-sik sẽ gọi khoảng 29 đến 32 cầu thủ (hoặc có thể nhiều hơn tùy thực tế V-League) trong danh sách sơ bộ, rồi sàng lọc dần sau đợt tập huấn quốc tế và tập luyện trong nước.
Những cái tên mới mẻ được chọn lọc từ V-League sẽ có cơ hội. Thủ môn Lê Giang Patrik (CLB Công an TP.HCM) là minh chứng. 3 năm thi đấu ở V-League là đủ để Lê Giang Patrik chứng minh vị thế hàng đầu trong làng thủ môn Việt Nam.
Rào cản cuối cùng mang tên quốc tịch đã được gỡ bỏ, để Lê Giang Patrik sẵn sàng cống hiến cho quê hương thứ hai.
Ở hàng thủ, bên cạnh hai cựu binh Đoàn Văn Hậu, Trần Đình Trọng (tưởng như khó trở lại tuyển vì chấn thương dai dẳng), ông Kim có thể nhắm tới trung vệ trẻ Nguyễn Nhật Minh, người đang chơi ngày càng lên chân ở Hải Phòng, và trao cơ hội cho Phạm Minh Phúc, hậu vệ trẻ được HLV Alexandre Polking tín nhiệm tại CLB Công an Hà Nội (CLB CAHN). Một gương mặt khác của CLB CAHN là Lê Văn Đô cũng nằm trong danh sách tiềm năng, khi anh từng khoác áo các đội tuyển trẻ và tiến bộ mùa này với thời lượng đá chính tăng đột biến.
Bản danh sách tiếp tục được cập nhật ở 2 vòng cuối, khi ông Kim cùng trợ lý có mặt ở các sân cỏ V-League để ghi chép, theo dõi màn thể hiện của cầu thủ.
Với HLV Kim Sang-sik, đội tuyển Việt Nam sẽ luôn mới mẻ và khó đoán.
