Chiều 20-5, phiên tòa phúc thẩm xét đơn kháng cáo của hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) – ông Nguyễn Thanh Phong và bà Trần Việt Nga – cùng 32 bị cáo khác trong vụ án xảy ra tại cơ quan này và một số đơn vị liên quan tiếp tục phần thẩm vấn.
Tại tòa, các bị cáo đều giữ nguyên kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, không ai kêu oan. Các bị cáo cũng đã nộp thêm các tình tiết mới để xin giảm nhẹ hình phạt.
Trong đó bị cáo Phong cho biết đã khắc phục toàn bộ hậu quả trước khi phiên tòa sơ thẩm và tự nguyện sung quỹ nhà nước để khắc phục cho bị cáo khác 70 triệu đồng.
Tương tự, bị cáo Trần Việt Nga cho hay đã nộp tại cấp phúc thẩm hơn 1,9 tỉ đồng. Bị cáo cung cấp thêm các tài liệu mới có nhiều thành tích, khen thưởng trong công tác như Huân chương Lao động hạng 3, bằng khen…
Tại phần thẩm vấn, chủ tọa hỏi bị cáo Phong: “Bị cáo cho thu tiền ngoài để làm gì? Có phải để bỏ qua sai phạm không?”.
Ông Phong cho hay quá trình công tác, một trong những chỉ đạo quyết liệt nhất của mình là “tuyệt đối không được bỏ qua sai phạm vì bất kỳ lý do gì”.
Thậm chí hằng năm ông còn chỉ đạo các phòng chủ động rút một tỉ lệ hồ sơ nhất định đã cấp và tự mình hoặc các phòng hậu kiểm lại, “nếu phát hiện sai phạm, sai sót thì sửa ngay”.
Theo ông, trước khi xảy ra vụ án, Thanh tra Chính phủ, Ủy ban Kiểm tra Trung ương cũng vào cuộc kiểm tra và xác định không có sai phạm ở đơn vị. Ông phân trần bản chất các hồ sơ làm đúng chỉ cần một lần sửa là “trôi”.
“Tôi còn dặn chuyên viên hồ sơ đúng là phải ký, không được vì không có tiền bôi trơn mà ôm hồ sơ của doanh nghiệp. Còn với những hồ sơ không đủ thì dứt khoát không được trình tôi ký, mà phải thật chuẩn chỉnh”, ông Phong lý giải.
Vị cựu Cục trưởng cũng cho hay doanh nghiệp cũng có nhiều trường hợp, không phải ai cũng làm tốt hồ sơ. Có doanh nghiệp hướng dẫn nhiều lần mà không làm được, nên chuyên viên buộc phải làm thêm ngoài giờ, mua tài liệu, dịch thuật công chứng để hỗ trợ doanh nghiệp khi nộp hồ sơ nên được cảm ơn.
“Vậy tiền mà doanh nghiệp và cá nhân khi nộp hồ sơ đưa cho các chuyên viên là tiền gì?, chủ tọa truy vấn.
Ông Phong cho rằng lúc chưa khai với cơ quan điều tra thì nghĩ đấy không phải là tiêu cực. Bởi tại thời điểm đó ông hiểu nếu doanh nghiệp đúng mà yêu cầu chi tiền thì đấy mới là hối lộ.
“Còn nếu giúp doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ chuẩn mà người ta bồi dưỡng, cảm ơn thì bị cáo nghĩ đấy không phải là hối lộ. Nhưng sau này khi làm việc với cơ quan điều tra, được giải thích, bị cáo hiểu đấy cũng là hối lộ. Bị cáo nhận thấy sai phạm của mình”, ông Phong phân trần.
“Trường hợp bị cáo không đồng ý thì các chuyên viên có dám nhận tiền không?”, chủ tọa hỏi. Ông Phong đáp: “Nếu bị cáo không đồng ý không ai dám nhận tiền”.
Theo hồ sơ vụ án, giai đoạn 2018-2025, một số lãnh đạo, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế đã lợi dụng quy định pháp luật còn chung chung để hình thành cơ chế “xin – cho”, nhận hối lộ có hệ thống trong nhiều khâu quản lý.
Sai phạm chủ yếu xảy ra trong hoạt động thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận GMP.
Tổng cộng, ông Phong, bà Nga cùng hàng chục cấp dưới đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền 93,7 tỉ đồng trong cấp giấy tiếp nhận; 12,7 tỉ đồng trong cấp phép quảng cáo và 1 tỉ đồng liên quan GMP…
Người kế nhiệm ông Phong, bà Trần Việt Nga, phụ trách mảng cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo, bị cơ quan tố tụng cáo buộc đã yêu cầu chuyên viên đưa ít nhất 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm với mỗi hồ sơ trình ký.
Đầu mối nhận hồ sơ là Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, do bà Trần Thị Thu Liễu là Phó phòng phụ trách.
Được bà Nga “bật đèn xanh”, các chuyên viên đề nghị doanh nghiệp muốn cấp giấy xác nhận đúng hạn mà không phải chỉnh sửa nhiều lần phải chi tiền ngoài lệ phí từ 2 – 8 triệu đồng. Tiền thu được, các chuyên viên thống nhất cơ chế ăn chia theo từng cấp độ. Riêng bà Nga từ 2 – 3,5 triệu đồng/hồ sơ.
Tại tòa phúc thẩm, bà Nga thừa nhận hành vi và cho biết sai phạm bắt đầu từ cuộc gặp với cấp dưới Liễu. Tuy nhiên bà cho hay mục đích chỉ là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, chứ không chỉ đạo, đặt ra mức nhận tiền của các chuyên viên.
“Thế tại sao bị cáo lại nghĩ ra việc thu tiền ngoài hồ sơ?”, chủ tọa truy vấn. Bà Nga nói chỉ nghĩ không làm sai hồ sơ, sau khi chuyên viên hướng dẫn thì được doanh nghiệp họ cảm ơn.
Cũng như ông Phong, bà Nga thừa nhận nếu bản thân không đồng ý thì các chuyên viên không ai dám nhận tiền.
Ngày mai (21-5), phiên tòa tiếp tục phần luận tội.
Chuối là loại trái cây giàu dinh dưỡng, đặc biệt chứa nhiều kali có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng Aviv Joshua (Mỹ), chuối cũng chứa lượng đường tự nhiên nên có thể làm tăng đường huyết. Mức độ tăng này phụ thuộc nhiều vào khẩu phần ăn và độ chín của chuối.
Một quả chuối chín cỡ trung bình có chỉ số đường huyết GI khoảng 51 (thấp), nhưng chỉ số tải lượng đường huyết là 13 (ở mức trung bình). Khi chuối chín, tinh bột chuyển hóa thành đường, làm tăng chỉ số GI. Theo đó, chuối xanh (chưa chín) có GI thấp nhất (30 - 40), giúp đường huyết ổn định hơn. Ngược lại, chuối quá chín có GI cao nhất (65-70), khiến đường huyết tăng nhanh hơn.
Để thưởng thức chuối mà không gây tăng đột biến đường huyết, chuyên gia Joshua đưa ra lời khuyên đơn giản sau đây:
Chọn chuối xanh hoặc chưa chín: Hàm lượng tinh bột kháng cao trong chuối xanh giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, giữ chỉ số GI thấp.
Lưu ý khẩu phần: Chọn quả nhỏ hơn hoặc chia nhỏ quả lớn để ăn rải rác trong ngày.
Kết hợp thực phẩm: Ăn chuối cùng protein, chất xơ hoặc chất béo lành mạnh (như các loại hạt, sữa chua, yến mạch) để trì hoãn sự tăng đường huyết.
Bảo quản lạnh: Giữ chuối trong tủ lạnh giúp làm chậm quá trình chín, trì hoãn việc chuyển hóa tinh bột thành đường và duy trì chỉ số GI thấp.
Đối với người tập thể dục, chuối là lựa chọn phổ biến vì carbohydrate cung cấp nguồn năng lượng nhanh chóng, còn kali hỗ trợ chức năng cơ bắp.
Hiệp hội Tiểu đường Mỹ khẳng định: Đối với hầu hết mọi người (kể cả người bệnh tiểu đường), chuối hoàn toàn có thể là một phần trong chế độ ăn uống cân bằng nếu bạn chú ý đến độ chín, khẩu phần và cách kết hợp thực phẩm đi kèm, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Trong các hình thức vận động, đi bộ được xem là bài tập đơn giản, dễ duy trì và phù hợp với nhiều người bị thoái hóa khớp. Dù vậy, người bệnh không nên đi bộ tùy ý hoặc cố gắng tập quá sức, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Tốc độ đi, thời gian đi, mặt đường và tư thế đi đều ảnh hưởng đến khớp. Nếu thực hiện đúng cách, đi bộ sẽ giúp khớp vận động linh hoạt hơn mà không làm tăng áp lực quá mức lên vùng khớp bị tổn thương.
Chuyên gia vật lý trị liệu người Mỹ Heather Broach cho biết đi bộ chậm và đều giúp các cơ quanh khớp hoạt động ổn định hơn, đồng thời hỗ trợ lưu thông dịch khớp, vốn là chất giúp nuôi dưỡng sụn. Người mới bắt đầu có thể đi khoảng 10 - 15 phút mỗi lần rồi tăng dần thời gian theo khả năng chịu đựng của cơ thể.
Một điều cần lưu ý là bề mặt đi bộ sẽ ảnh hưởng khá nhiều đến khớp gối và cột sống. Đi lâu trên nền bê tông cứng hoặc mặt đường gồ ghề có thể khiến khớp chịu lực nhiều hơn, dễ gây đau hoặc khó chịu sau khi vận động.
Người bị thoái hóa khớp nên ưu tiên đi ở công viên, đường chạy bộ có bề mặt mềm hơn hoặc sử dụng máy đi bộ có khả năng giảm chấn. Ngược lại, nên hạn chế leo dốc liên tục, đi cầu thang quá nhiều hoặc đi trên mặt đường trơn trượt vì dễ làm khớp bị quá tải và tăng nguy cơ té ngã.
Một sai lầm khá phổ biến là cố gắng chịu đau để luyện khớp. Thực tế, đau kéo dài hoặc đau tăng mạnh sau khi đi bộ có thể là dấu hiệu khớp đang bị quá tải.
Nếu cảm giác đau nhẹ xuất hiện lúc mới vận động rồi giảm dần khi đi, tình trạng này thường không quá đáng lo. Tuy nhiên, nếu đau tăng rõ rệt, khớp sưng hoặc đau kéo dài nhiều giờ sau khi tập, người bệnh nên giảm cường độ hoặc nghỉ ngơi hợp lý.
Nhiều chuyên gia phục hồi chức năng cho rằng người bị thoái hóa khớp chỉ nên vận động ở ngưỡng đau có thể chịu được, không nên tập đến mức đi khập khiễng hoặc đau quá mức.
Ngoài ra, khớp thoái hóa thường dễ bị cứng sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu. Nếu đứng lên đi ngay với cường độ cao, khớp có thể khó thích nghi và dễ gây đau.
Trước khi đi bộ, người bệnh nên dành vài phút để xoay cổ chân, co duỗi gối nhẹ nhàng hoặc kéo giãn cơ đùi và bắp chân. Khởi động giúp tăng lưu thông máu đến cơ và khớp, từ đó giúp giảm cảm giác cứng khớp khi bắt đầu vận động, theo Verywell Health.
Tổng giám đốc WHO, tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, cho biết ngày nay chúng ta hiểu rõ hơn bao giờ hết về các yếu tố làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ. Hướng dẫn mới này giúp chuyển những hiểu biết đó thành các hành động cụ thể.
Các khuyến nghị cập nhật tập trung vào việc:
WHO khuyến nghị người trưởng thành, kể cả những người có chức năng nhận thức bình thường hoặc mới suy giảm nhận thức mức độ nhẹ, nên duy trì các hoạt động sau vì có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ:
WHO cũng tiếp tục khuyến nghị các biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm, đồng thời góp phần giảm nguy cơ sa sút trí tuệ, gồm:
Bên cạnh đó, việc kiểm soát tốt các bệnh lý chuyển hóa - tim mạch như tăng huyết áp, tiểu đường, tăng cholesterol máu cũng có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.
Đáng chú ý, WHO không khuyến cáo sử dụng vitamin nhóm B, vitamin E, axit béo omega-3 (PUFA) hoặc các chế phẩm đa vitamin, khoáng chất nhằm phòng ngừa suy giảm nhận thức hoặc sa sút trí tuệ ở những người không bị thiếu hụt các chất này.
Lý do là hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học cho thấy việc bổ sung các vitamin hoặc omega-3 ở người không thiếu các chất này giúp giảm nguy cơ suy giảm nhận thức hay sa sút trí tuệ. Vì vậy, WHO không khuyến cáo sử dụng thường quy do lợi ích chưa được chứng minh rõ ràng.
WHO nhấn mạnh rằng việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ và chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa có thể giúp cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống, đồng thời giúp mọi người sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn và duy trì được sự độc lập lâu hơn, theo News Medical (Anh).
