Ngày 5.5, ông Lê Văn Toàn, Trưởng thôn Vĩnh Hội, xã Cát Tiến, tỉnh Gia Lai (trước đây thuộc huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định) cho biết dân làng đã hoàn tất việc mai táng cho cá Ông dạt vào biển Cát Tiến ngày 4.5.
Vài ngày qua, bãi biển thôn Vĩnh Hội phủ một màu trầm lặng khác thường. Giữa tiếng sóng đều đặn, hàng trăm người dân lặng lẽ tụ về, đứng thành vòng tròn quanh một ụ cát vừa được đắp. Ở đó, một “đám tang đặc biệt” đang diễn ra, lễ tiễn đưa cá Ông nặng hơn 2 tấn vừa dạt vào bờ.
Ước tính khoảng 400 người của vài thôn, làng có mặt. Mọi nghi thức đưa tiễn diễn ra trong sự trang nghiêm, xen lẫn nhịp khẩn trương của một buổi mai táng cá ông quen thuộc ở vùng biển này.
Ông Toàn cho biết khoảng 14 giờ ngày 3.5, ngư dân phát hiện cá mắc cạn gần bờ trong tình trạng suy yếu. Trên thân cá xuất hiện nhiều vết thương, đặc biệt ở vùng lưng và mắt.
“Thấy cá còn sống, bà con không ai bảo ai, lao xuống biển đẩy cá ra. Người kéo, người lội, người dùng dây hỗ trợ, cố đưa cá trở lại vùng nước sâu,” ông Toàn kể.
Nỗ lực đưa cá ra khơi kéo dài suốt nhiều giờ. Với ngư dân nơi đây, cứu được cá Ông không chỉ là hành động nhân đạo mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc.
Thế nhưng, đến trưa 4.5, xác cá voi được phát hiện cách bờ vài trăm mét. Con cá dài khoảng 4 m, nặng ước hơn 2 tấn. Khi cá được đưa vào bờ, nhiều người không giấu được tiếc nuối.
Thông tin nhanh chóng được báo lên chính quyền địa phương. Một cuộc họp ngắn giữa Ban Vạn đầm và các bậc cao niên được tổ chức ngay trên bãi biển để thống nhất phương án mai táng.
Theo tập tục, tang lễ cá Ông thường kéo dài nhiều ngày. Tuy nhiên, trong trường hợp này, việc mai táng được quyết định thực hiện ngay trong chiều 4.5.
“Thầy xem ngày, nói phải làm liền trong ngày. Cá lớn quá, để lâu sẽ ảnh hưởng môi trường. Nên vừa làm nhanh, vừa phải đảm bảo đầy đủ nghi thức,” ông Toàn nói.
Không có quan tài vì kích thước cá quá lớn. Người dân dùng bạt, vải đỏ, giấy đỏ để khâm liệm. Dù giản lược về hình thức, nhưng các lễ vật vẫn được chuẩn bị đầy đủ gồm kim ngân, trà quả… đặt trang trọng bên cạnh.
Khó khăn lớn nhất là khâu vận chuyển. Xác cá Ông nặng hàng tấn không thể di chuyển thủ công. Người dân phải thuê xe múc và công nông để đưa xác cá từ mép nước lên vị trí chôn cất.
Chi phí cho toàn bộ tang lễ khoảng 15 triệu đồng, do bà con ngư dân tự nguyện đóng góp.
Đối với ngư dân miền biển, cá Ông không chỉ là sinh vật biển mà còn là biểu tượng của sự che chở. Họ tin cá Ông từng cứu người gặp nạn, dẫn đường cho tàu thuyền trong những chuyến ra khơi đầy sóng gió. Bởi vậy, khi cá dạt vào bờ, việc tổ chức tang lễ chu đáo được xem như một nghĩa cử thiêng liêng.
Đến khoảng 19 giờ 30 cùng ngày, lễ an táng hoàn tất. Một ngôi mộ cát được đắp lên, không xây dựng kiên cố, nằm lặng lẽ bên bờ biển.
Theo tục lệ địa phương, sau 2 – 3 năm, khi phần thịt đã phân hủy, người dân sẽ làm lễ cải táng, đưa bộ xương vào Lăng ông Nam Hải để thờ phụng cùng các cá Ông khác.
“Đây là cá Ông lớn nhất từ trước đến nay dạt vào bờ biển của thôn. Trước đó thôn chỉ ghi nhận cá ông lụy bờ nặng vài tạ. Hiện Lăng ông Nam Hải ở thôn đang thờ phụ 3 bộ hài cốt cá Ông, 1 cá Ông khác mới chôn cất khoảng 1 năm chưa đến thời điểm cải táng”, ông Toàn nói.
Cũng theo ông Toàn, trong những ngày tới, người dân sẽ tiếp tục thay nhau đến thắp nhang, dâng lễ vật. Những nén nhang không chỉ là sự tiễn biệt, mà còn gửi gắm một niềm tin quen thuộc của làng biển mong cho mỗi chuyến ra khơi đều bình an, thuận buồm xuôi gió. Sau 3 ngày, việc cúng viếng sẽ kết thúc cho đến thời điểm cải táng.
Tôi viết những dòng này khi gió chướng đang lùa qua những cánh rừng đước bạt ngàn tại dải đất cuối cùng của Tổ quốc. Ở Cà Mau, nơi phù sa vẫn miệt mài bồi đắp cho những giấc mơ xanh, tôi thường dõi mắt về phía bắc chân trời, nơi có một "đóa hoa lửa" không bao giờ tắt. Đó là TP.HCM - một "trái tim" kinh tế chưa bao giờ ngừng đập nhịp hối hả.
Nhưng đã bao giờ ta tự hỏi: Điều gì đã nuôi dưỡng nhịp đập bền bỉ ấy suốt nửa thế kỷ qua? Câu trả lời không nằm ở những con số tăng trưởng khô khan, mà nằm trong những "mạch máu" xuyên suốt lòng đất, trong những sợi cáp vắt ngang tầng không, và đặc biệt là trong ý chí sắt đá của những con người tại Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC).
Nửa thế kỷ qua, EVNHCMC không chỉ quản lý năng lượng mà còn đang cầm trịch cả một dòng chảy lịch sử, biến bóng tối của những ngày đầu tiếp quản năm 1976 thành một bình minh rực rỡ, viên mãn cho đến tận năm 2026 này.
Ngược dòng thời gian về những ngày đầu khi Sở Quản lý và phân phối điện vừa thành lập, giữa bộn bề thiếu thốn của thời hậu chiến, mỗi dòng điện thắp sáng lúc bấy giờ chính là một lời cam kết cho sự hồi sinh. Khi ấy, điện là năng lượng; điện là hy vọng, là niềm tin để những công xưởng cũ bắt đầu vận hành trở lại, để những bệnh viện có thêm ánh sáng cứu người. Triết lý "Điện đi trước một bước" đã trở thành kim chỉ nam xuyên suốt 50 năm qua.
Điện đi đến đâu, công xưởng mọc lên đến đó; điện thắp sáng đến đâu, văn minh rạng ngời đến đó. Từ những ngành sản xuất công nghiệp nặng làm đòn bẩy kinh tế cho đến những startup công nghệ tinh hoa của kỷ nguyên 4.0, dấu chân của ngành điện hiện hữu như một "người khổng lồ thầm lặng", âm thầm nâng đỡ khát vọng hóa rồng của cả một dân tộc.
Ấn tượng đặc trưng nhất làm nên thương hiệu của EVNHCMC chính là tinh thần "tự lực tự cường" hòa quyện cùng một tư duy duy mỹ sâu sắc. Đối với một đô thị lớn như TP.HCM, việc đảm bảo an ninh năng lượng đã khó, nhưng làm sao để dòng điện vừa an toàn, vừa làm đẹp cho thành phố lại càng khó hơn.
Dự án ngầm hóa lưới điện là một cuộc cách mạng về diện mạo đô thị, là tâm huyết của biết bao thế hệ lãnh đạo và nhân viên ngành điện nhằm trả lại khoảng trời xanh ngắt, thông thoáng cho những tâm hồn mơ mộng giữa lòng phố thị. Những "mạng nhện" dây cáp chằng chịt của quá khứ đã được thay thế bằng sự ngăn nắp, hiện đại của một đô thị văn minh. Đây chính là minh chứng cho việc ngành điện không chỉ quan tâm đến hiệu suất công việc mà còn trân trọng giá trị thẩm mỹ và chất lượng sống của cư dân thành phố.
Nhìn vào hành trình 50 năm, ta thấy một sự đa dạng kỳ diệu trong sức lan tỏa của ánh sáng. Điện hiện diện trong mọi ngõ ngách của đời sống, từ sự hào nhoáng của những tòa cao ốc trung tâm đến những nụ cười trong trẻo của trẻ thơ vùng ngoại ô đang học bài dưới ánh đèn trắng.
Điện có mặt trong những ca trực xuyên đêm đầy áp lực của đội ngũ y bác sĩ, giữ cho sự sống được duy trì liên tục. Đặc biệt, sự kết nối của EVNHCMC với cộng đồng còn mang đậm tính trắc ẩn thông qua sự đồng hành của những cơ quan ngôn luận uy tín. Sự phối hợp này đã biến những câu chuyện nghề nghiệp khô khan thành những dòng cảm xúc chạm đến trái tim người đọc. Những chương trình thiện nguyện, những chiến dịch tiết kiệm điện bảo vệ môi trường hay những suất học bổng cho học sinh nghèo... tất cả đã khẳng định rằng ngành điện không chỉ có dây và cáp khô lạnh, mà còn có cả một tâm hồn nồng hậu và một trái tim luôn hướng về đồng bào.
Trong mắt một thế hệ trẻ như chúng tôi, EVNHCMC chính là "nhà tài trợ" lớn nhất cho sự an tâm và thịnh vượng. Việc tiên phong làm chủ lưới điện thông minh (Smart Grid) và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản trị không chỉ là sự khẳng định vị thế dẫn đầu tại miền Nam, mà còn là một lời hứa về một tương lai xanh, bền vững.
Những "chiến binh áo cam" - những người lấy mồ hôi viết nên sấm sét, lấy sự tận tụy thắp sáng niềm tin - đã trở thành biểu tượng sống động nhất cho sự tử tế và tính chuyên nghiệp. Dù có như thế nào, họ vẫn lặng lẽ leo cao, luồn sâu để giữ cho mạch máu năng lượng không một phút giây ngừng trệ. Sự hy sinh ấy tuy lặng lẽ nhưng lại có sức công phá mạnh mẽ vào nhận thức của thế hệ trẻ về tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nghề.
Khép lại trang sử 50 năm (1976 - 2026), chúng ta không chỉ thấy một hành trình của những km dây điện được kéo dài, mà thấy một hành trình của đức tin được củng cố. Từ điểm cực Nam xa xôi của tổ quốc, tôi hiểu rằng ánh sáng của TP.HCM không bao giờ chỉ dừng lại ở biên giới địa lý.
Điện còn là ngọn hải đăng soi rọi cho khát vọng phát triển của mọi miền quê Việt Nam, từ rừng sâu đến hải đảo xa xôi. Xin được gửi lời tri ân sâu sắc nhất đến EVNHCMC - những người gác đền ánh sáng, những sứ giả của kỷ nguyên mới. 50 năm đã qua là một huyền thoại được viết bằng công sức của bao thế hệ cha anh, và 50 năm tới chắc chắn sẽ là một thiên anh hùng ca mới.
Ở đó, ánh sáng điện năng và tình người sẽ mãi hòa quyện, rực rỡ và vĩnh cửu như chính tên gọi của thành phố mang tên Bác kính yêu.
Chị Mẩy Kim tên thật là Lý Tả Mẩy (29 tuổi), hiện sống và làm việc tại thôn Sả Xéng, xã Tả Phìn (Lào Cai). Thời gian qua, chị được nhiều người yêu mến qua những clip giới thiệu cuộc sống thường ngày của người Dao đỏ ở quê hương mình.
Trên trang mạng xã hội cá nhân mang tên "Mẩy Kim Dao đỏ", người phụ nữ Lào Cai thường xuyên chia sẻ những khoảnh khắc đời thường gắn với núi rừng, nương rẫy, ruộng đồng hay bếp lửa gia đình.
Những video giản dị nhưng đậm màu sắc văn hóa vùng cao giúp nhiều người hiểu hơn về nếp sống của đồng bào Dao đỏ ở Tây Bắc. Cách nói chuyện mộc mạc, tự nhiên của chị Mẩy Kim cũng khiến nhiều cư dân mạng yêu mến.
Nhiều clip của chị nhận về hàng triệu lượt xem cùng hàng ngàn bình luận bày tỏ sự thích thú trước cuộc sống yên bình nơi vùng cao. Không ít người cho biết sau khi xem video mong muốn có dịp đến Lào Cai để trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và cảnh sắc thiên nhiên nơi đây.
Chị Mẩy Kim cho biết ý tưởng quay video bắt đầu từ khoảng tháng 11.2023. Ban đầu, chị chỉ muốn lưu giữ những kỷ niệm thường ngày của gia đình cũng như chia sẻ vẻ đẹp quê hương đến với bạn bè gần xa. "Không ngờ những clip đó lại được nhiều người yêu thích và đón nhận như vậy. Có nhiều anh chị nhắn tin nói rằng nhờ xem video của mình mà muốn đến Lào Cai du lịch, khám phá cuộc sống vùng cao. Điều đó khiến mình rất vui", chị chia sẻ.
Trong số những video từng đăng tải, chị nhớ nhất clip hướng dẫn du khách nước ngoài học cày ruộng bằng trâu. Khoảnh khắc những vị khách phương Tây lóng ngóng tập làm nông dân vùng cao giữa ruộng bùn khiến nhiều người thích thú. Cũng từ video này, chị Mẩy Kim được biết đến nhiều hơn trên mạng xã hội.
Theo chị Mẩy Kim, điều khiến chị tự hào nhất về văn hóa người Dao đỏ chính là những nét đẹp gắn với đời sống thường ngày. Nếu phải giới thiệu với du khách về quê hương mình, chị muốn nhắc đầu tiên đến ẩm thực với những món ăn đặc trưng như xôi bảy màu, bánh dày sắn hay các món ăn chế biến từ nguyên liệu vùng núi.
Ngoài ra, chị cũng yêu thích những nét văn hóa gắn với việc dựng nhà, làm nông hay những bài thuốc tắm nổi tiếng của người Dao đỏ. "Các bài thuốc tắm bằng thảo mộc của người Dao đỏ từ lâu đã được nhiều du khách biết đến. Hầu như ai đến đây cũng muốn thử trải nghiệm một lần", chị nói.
Trước đây, chị Mẩy Kim từng làm hướng dẫn viên du lịch, thường xuyên giới thiệu văn hóa địa phương với du khách trong và ngoài nước. Hiện tại, ngoài công việc làm nông, đầu tháng 4.2026 chị vừa mở thêm một homestay tại quê nhà để đón khách lưu trú.
Đồng hành cùng chị trong quá trình quay video là chồng chị - anh Chảo Láo Tả (29 tuổi). Anh chính là người đứng sau máy quay trong phần lớn những clip được chia sẻ trên mạng xã hội. "Thấy nhiều người yêu thích cuộc sống và văn hóa quê mình, vợ chồng mình rất vui", anh cho biết.
Hiện vợ chồng chị Mẩy Kim có 2 con nhỏ. Cả gia đình sinh sống và làm việc ngay trên mảnh đất nơi họ sinh ra và lớn lên.
Những năm gần đây, lượng khách du lịch đến Lào Cai ngày càng đông khiến chị cảm thấy tự hào hơn về quê hương của mình. "Trước đây tôi từng lên phố làm việc một thời gian, khoảng 8 tháng, nhưng rồi vẫn muốn trở về quê. Với tôi, quê hương là nơi bình yên nhất. Tôi yêu cuộc sống ở đây từ những điều rất nhỏ", người phụ nữ Dao đỏ bộc bạch.
Ông Vũ Xuân Quý, Chủ tịch UBND xã Tả Phìn, nhận xét chị Mẩy Kim là cá nhân trẻ năng động, có tinh thần quảng bá văn hóa truyền thống địa phương, đặc biệt là văn hóa Dao đỏ, khi tích cực ứng dụng mạng xã hội để giới thiệu hình ảnh con người, thiên nhiên, bản sắc văn hóa và sản phẩm đặc trưng của xã.
"Các hoạt động của chị Mẩy Kim cũng như nhiều người dân địa phương đã góp phần vào việc phát triển du lịch cộng đồng và kinh tế bản địa. Xã Tả Phìn hiện có khoảng 40 homestay và dịch vụ lưu trú, những tháng đầu năm 2026 du lịch khởi sắc khi số lượng du khách tăng so với những năm trước", ông Quý chia sẻ.
Lúc 18 giờ 30 hôm nay 23.4, Vietlott thông báo kết quả kỳ quay số mở thưởng kỳ 01336 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Power 6/55. Bộ số may mắn trúng thưởng trong lần quay tối nay là: 05 – 16 – 17 – 22 – 33 – 53 và số cộng thêm là 55.
Trong phiên xổ số tối nay không có người trúng giải độc đắc nên số tiền cộng dồn của loại hình xổ số Power 6/55 là 35.429.210.400 đồng. Trong khi đó, giải Jackpot 2 ghi nhận có 1 người trúng với số tiền cộng dồn là 4.058.059.450 đồng.
Trong khi đó, hệ thống ghi nhận có 15 người trúng giải nhất trị giá 40 triệu đồng, có 669 người trúng giải nhì trị giá 500.000 đồng… và các giải khác.
Trước đó, vào tối 16.4, Vietlott thông báo kết quả kỳ quay số mở thưởng kỳ 01333 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Power 6/55. Bộ số may mắn trúng thưởng trong lần quay này là: 02 – 07 – 15 – 22 – 47 – 52 và số cộng thêm là 55.
Trong phiên xổ số này có 1 người trúng giải Jackpot 1 với số tiền cộng dồn của loại hình xổ số Power 6/55 là 91.889.389.200 đồng. Ngay khi xác định có người trúng nên giải độc đắc quay lại số tiền ban đầu là 30 tỉ đồng.
