Jonathan Sanchez là triệu phú tự thân người Mỹ và là đồng sáng lập nền tảng giáo dục tài chính gia đình Parent Portfolio. Xuất phát điểm là một kỹ sư phần mềm, lớn lên trong gia đình đơn thân với tư duy chắt chiu từ mẹ, anh đã cán mốc tài sản một triệu USD ở tuổi 37 nhờ chiến lược tích lũy kỷ luật, đầu tư bất động sản cho thuê và đa dạng hóa các luồng thu nhập thụ động.
Điểm nổi bật trong câu chuyện của Sanchez không nằm ở sự phô trương của cải, mà ở triết lý “tiết kiệm có chủ đích”. Anh không vung tiền vào các tiêu sản hoặc những giá trị ảo (như mua ô tô mới nguyên chiếc hay thời trang nhanh), thay vào đó, dùng tiền làm đòn bẩy để “mua” lại thời gian tự do, chăm sóc gia đình và nuôi dạy con cái.
Không muốn các con bối rối hay sợ hãi khi nhắc đến tiền bạc, vợ chồng anh biến giáo dục tài chính thành một phần tự nhiên trong gia đình. “Tiền không phải điều bí ẩn, mà là công cụ bọn trẻ cần hiểu và tự tin sử dụng”, anh nói.
Thay vì những bài giảng, Jonathan chọn cách lặp lại 5 câu nói đơn giản để rèn luyện tư duy tài chính cho con.
“Con có thể kiếm tiền ngay cả khi đang ngủ”
Lần đầu nghe câu này, các con của Sanchez đều bất ngờ. Anh giải thích đây là sự tăng trưởng lãi kép thông qua đầu tư.
Vợ chồng anh bắt đầu từ những bước nhỏ. Khi nhận tiền tiêu vặt hay sinh nhật, những đứa trẻ trích một phần để mua cổ phiếu quỹ. Sanchez cho con xem biểu đồ tăng trưởng và kiểm tra tiến độ định kỳ. Tiền sẽ làm việc trên thị trường chứng khoán. Họ thảo luận việc giá cổ phiếu tăng là tốt hay xấu tùy thuộc vào quyết định mua hay bán.
Theo anh, việc biến đầu tư thành thực tế giúp tiết kiệm giống một trò chơi, nuôi dưỡng sự tò mò và tính kiên nhẫn của trẻ.
“Tiết kiệm giúp con tránh được căng thẳng trong tương lai”
Câu nói giúp trẻ suy nghĩ dài hạn. Dù chưa phải trả tiền nhà hay mua xe, trẻ có thể gặp sự cố như mất đồ chơi, hỏng xe hay quên đóng phí ở trường. Sanchez dạy con chuẩn bị cho các tình huống bất ngờ. Anh khuyên con nghĩ “khi nào” sự cố xảy ra thay vì “nếu”. Tư duy này biến tiết kiệm thành sự an tâm.
Các con của Sanchez thường dành một khoản tiền tiêu vặt cho trường hợp dự phòng để biết cách xử lý khi có sự cố.
“Khi con trai làm mất hàm niềng răng, bé đề nghị tự trả tiền mua mới. Chúng tôi vẫn chi trả, nhưng dùng cơ hội này để khen trách nhiệm của con và nhắc nhở tầm quan trọng của tiết kiệm”, anh nói.
“Con đâu muốn phải làm việc mãi mãi”
Câu nói này khiến các con suy nghĩ. Sanchez cho biết làm việc giúp chi trả nhu cầu thiết yếu, nhưng mục tiêu là đạt đến thời điểm tiền bạc làm việc cho mình.
Khi đầu tư sớm, trẻ có nhiều lựa chọn trong tương lai như chọn công việc phù hợp, dành thời gian cho gia đình hoặc nghỉ hưu sớm.
Anh nhắc nhở việc thu nhập tăng thường đi kèm cám dỗ mua sắm. Tự do đến từ quyền lựa chọn, không phải sở hữu đồ đạc. Tiết kiệm và đầu tư giúp tránh áp lực tài chính sau này.
“Hãy tiết kiệm để mua thứ con thực sự muốn”
Theo Sanchez, sự tiện lợi của các dịch vụ tức thời khiến con người mất kiên nhẫn. Anh nhắc các con sự chờ đợi tạo ra giá trị. Thẻ tín dụng và ứng dụng “mua trước trả sau” đáp ứng nhu cầu tức thì, nhưng nợ nần gây căng thẳng dài hạn.
Khi trẻ muốn mua đồ, anh khuyến khích tiết kiệm thay vì dùng tín dụng. Quá trình này dạy tính kỷ luật. Sau vài tuần tiết kiệm, trẻ thường không còn muốn món đồ đó và chọn giữ tiền hoặc mua đồ rẻ hơn.
“Hãy trân trọng những gì con đã vất vả làm ra”
Khi trẻ tự đạt được tiền bạc, điểm số hay giải thưởng, chúng sẽ trân trọng hơn. Các con của Sanchez giữ gìn đồ đạc tự tiết kiệm mua vì hiểu nỗ lực bỏ ra.
Tiết kiệm dạy tính kiên nhẫn, xây dựng lòng biết ơn và sự tự tin. Trẻ học được những gì đạt được đòi hỏi sự kiên trì.
“Khi con cân nhắc trước khi mua hàng hoặc khoe số dư tiết kiệm, tôi biết bài học phát huy tác dụng. Con không chỉ tiết kiệm, mà đang học cách lập kế hoạch”, anh nói.
Một thói quen đơn giản vào buổi sáng có thể mang lại nhiều lợi ích cho hệ tiêu hóa và gan: uống nước ép táo tươi. Loại nước ép quen thuộc này đang được nhiều chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao nhờ khả năng hỗ trợ làm sạch ruột và tăng cường hoạt động thải độc của gan một cách tự nhiên.
Táo là loại trái cây được yêu thích và vô cùng quen thuộc trên toàn thế giới. Không chỉ có hương vị thơm ngon, chúng còn chứa một loạt các chất dinh dưỡng, bao gồm carbohydrate, chất xơ, chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất.
Táo là một món ăn nhẹ tuyệt vời khi đói và chúng là một trong những loại trái cây được tiêu thụ nhiều nhất trên toàn cầu. Điều đó chủ yếu là do mùa nào cũng có táo nhưng chúng cũng rất ngon và linh hoạt khi chế biến thành món ăn.
Hỗ trợ làm sạch ruột nhờ pectin tự nhiên
Táo chứa hàm lượng cao chất xơ hòa tan, đặc biệt là pectin. Đây là hoạt chất có khả năng "gom" các chất dư thừa trong đường ruột như độc tố, chất béo và kim loại nặng, sau đó đào thải ra ngoài cơ thể.
Uống nước ép táo vào buổi sáng khi dạ dày còn rỗng có thể kích thích nhu động ruột hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giảm tình trạng táo bón và hỗ trợ làm sạch hệ tiêu hóa.
Một số nghiên cứu đăng trên Journal of Functional Foods cũng ghi nhận việc uống nước ép táo không đường trong thời gian ngắn giúp cải thiện nhu động ruột và giảm vi khuẩn gây viêm trong đường ruột.
Hỗ trợ gan thải độc và giảm áp lực hoạt động
Gan là cơ quan giữ vai trò lọc và xử lý độc tố trong cơ thể. Khi chịu áp lực từ rượu bia, đồ ăn nhiều dầu mỡ hoặc lối sống ít vận động, chức năng gan có thể bị ảnh hưởng.
Trong nước ép táo có chứa polyphenol chất chống oxy hóa giúp giảm stress oxy hóa tại tế bào gan. Theo National Institutes of Health, các hợp chất này còn hỗ trợ tăng hoạt động của enzyme giải độc, giúp gan xử lý chất độc hiệu quả hơn.
Một số nghiên cứu trên Journal of Agricultural and Food Chemistry cũng cho thấy việc sử dụng nước ép táo thường xuyên có thể giúp cải thiện chỉ số men gan ở người có dấu hiệu gan nhiễm mỡ nhẹ.
Kích thích tiêu hóa nhờ axit malic
Táo còn chứa axit malic hợp chất tự nhiên giúp kích thích sản xuất mật, hỗ trợ gan và túi mật hoạt động hiệu quả hơn. Khi lượng mật được tiết ra ổn định, quá trình tiêu hóa chất béo diễn ra thuận lợi và hạn chế tình trạng tích tụ độc tố.
Vì vậy, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên uống nước ép táo trước bữa sáng khoảng 30 phút để giúp hệ tiêu hóa "khởi động" nhẹ nhàng.
Lưu ý khi sử dụng nước ép táo
Theo khuyến cáo từ Cleveland Clinic, nên ưu tiên nước ép táo tươi, không thêm đường và chỉ dùng khoảng 150-200 ml mỗi ngày.
Người bị tiểu đường hoặc rối loạn đường huyết nên pha loãng nước ép để giảm lượng đường tự nhiên. Đồng thời, việc kết hợp với chế độ ăn nhiều rau xanh và tập luyện thường xuyên sẽ giúp tối ưu hiệu quả hỗ trợ thải độc gan và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Ben Sanderson, một TikToker, thu hút hơn một triệu lượt xem khi chia sẻ trải nghiệm ngủ trưa tại rạp chiếu phim AMC ở khu Midtown (New York). Anh chi 15 USD để mua vé, ngồi ghế ngả, đeo tai nghe, che mắt bằng mũ và nhanh chóng chìm vào giấc ngủ. Sanderson đánh giá đây là một trong những giấc ngủ chất lượng nhất, đồng thời cho rằng rạp chiếu phim có thể là không gian nghỉ trưa lý tưởng cho những người phải đi làm xa từ Brooklyn hay New Jersey.
Tại Mỹ, ngủ trưa không phải là thói quen phổ biến. Văn hóa làm việc hối hả đề cao sự liên tục. Việc chợp mắt giữa giờ dễ bị đánh giá là thiếu tập trung hoặc kém chuyên nghiệp. Người lao động thường duy trì sự tỉnh táo bằng cà phê hoặc những khoảng nghỉ rất ngắn.
Tuy nhiên, áp lực kéo dài đang khiến thói quen này thay đổi, đặc biệt ở người trẻ. Báo cáo "The State of Sleep in 2026: Sleep Survey Statistics" của tổ chức NapLab chỉ ra khoảng 68% Gen Z tại Mỹ có thói quen ngủ ngắn, ít nhất một lần mỗi tuần, cao hơn hẳn các thế hệ trước. Thậm chí, 1/6 lao động trẻ coi phòng nghỉ trưa là tiện ích bắt buộc phải có của văn phòng.
Nắm bắt nhu cầu này, mô hình buồng ngủ cho thuê đang phát triển mạnh tại các đô thị lớn với tốc độ tăng trưởng hàng năm đạt từ 8,4% đến 15%. Điển hình là Nap York, một hệ thống cung cấp buồng cách âm với giường, quạt và ánh sáng dịu nhẹ, giá 27 USD một giờ. Trung bình mỗi tháng hệ thống này phục vụ khoảng 10.000 khách.
Ngoài các dịch vụ trả phí, giới trẻ cũng tận dụng mọi không gian riêng tư miễn phí hoặc ít tốn kém để chợp mắt. Các địa điểm được nhắc đến nhiều trên mạng xã hội bao gồm phòng thử đồ của thương hiệu thời trang, quán cà phê yên tĩnh, cho đến các trạm tàu điện ngầm hay bãi cỏ công viên.
Lý giải hiện tượng này, tiến sĩ tâm lý học thần kinh Sanam Hafeez tại New York nhận định, cơ thể luôn tự phản ứng khi chịu áp lực. Bà cho biết một giấc ngủ ngắn 10-20 phút có thể cải thiện khả năng tập trung và điều hòa cảm xúc. Nghỉ ngơi nên được xem là nhu cầu thiết yếu thay vì một phần thưởng.
"Cơ thể sẽ ghi nhớ những căng thẳng kéo dài. Khi thiếu thời gian phục hồi, hệ thần kinh không còn xin nghỉ mà sẽ buộc bạn phải nghỉ", bà Hafeez nói.
Ở chiều ngược lại, doanh nhân và cố vấn quốc tế Jessen James lại cho rằng một bộ phận lao động trẻ đang phản ứng quá mức trước áp lực, thiếu kỹ năng quản lý bản thân và chưa đáp ứng được yêu cầu của môi trường chuyên nghiệp.
Jean Paul Getty (Jean Paul Getty) là một trong những tỷ phú giàu có bậc nhất thế kỷ 20 nhờ đế chế dầu mỏ khổng lồ mà ông xây dựng. Sở hữu khối tài sản hàng tỷ USD, cuộc đời ông gắn liền với danh xưng "người giàu nhất thế giới" trong một giai đoạn dài. Thế nhưng, trái ngược với sự xa hoa mà người ta thường hình dung về giới siêu giàu, Getty lại nổi tiếng với lối sống tiết kiệm đến mức cực đoan, thậm chí bị gắn với biệt danh gây tranh cãi: "tỷ phú keo kiệt nhất thế giới".
Jean Paul Getty sinh năm 1892 tại Mỹ trong một gia đình có nền tảng tài chính vững chắc. Cha ông, George Getty, là một doanh nhân thành đạt, từng khởi nghiệp từ nghề luật sư trước khi bước chân vào lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, bất động sản và đặc biệt là dầu mỏ.
Chính sự chuyển hướng mạnh mẽ trong sự nghiệp của người cha đã tạo ảnh hưởng sâu sắc đến tư duy kinh doanh của Jean Paul Getty từ khi còn nhỏ. Ông lớn lên trong môi trường giàu có, được tiếp xúc sớm với các hoạt động đầu tư và tài chính, nhưng đồng thời cũng chịu áp lực lớn từ hình mẫu thành công của cha mình.
Dù được học tập tại những môi trường danh giá, trong đó có Đại học Oxford, Getty lại không nổi bật về thành tích học thuật. Tuy nhiên, ông sớm bộc lộ tư duy thực tế và niềm quan tâm đặc biệt đến kinh doanh hơn là con đường học thuật truyền thống.
Ban đầu, Jean Paul Getty có nhiều lựa chọn nghề nghiệp khác nhau, từ ngoại giao đến văn chương. Tuy nhiên, trong quá trình theo cha tham gia các dự án kinh doanh, ông dần bị cuốn hút bởi ngành công nghiệp dầu mỏ lĩnh vực đang bùng nổ mạnh mẽ vào đầu thế kỷ 20.
Một khoảnh khắc mang tính bước ngoặt là khi ông trực tiếp chứng kiến cảnh khai thác dầu tại các mỏ ở Oklahoma. Hình ảnh những dòng dầu phun trào mạnh mẽ đã khiến ông nhận ra tiềm năng khổng lồ của ngành "vàng đen", từ đó quyết định dồn toàn bộ sự nghiệp vào lĩnh vực này.
Bắt đầu với số vốn ban đầu do cha hỗ trợ, Getty từng bước học cách đầu tư, mua lại các mỏ dầu tiềm năng với giá thấp và khai thác hiệu quả. Những thương vụ đầu tiên mang lại lợi nhuận lớn, giúp ông nhanh chóng tích lũy tài sản.
Chỉ sau vài năm, Getty đã trở thành triệu phú trẻ tuổi. Khi cha ông qua đời, ông tiếp quản toàn bộ đế chế kinh doanh và tiếp tục mở rộng quy mô mạnh mẽ. Đến giữa thế kỷ 20, khối tài sản của ông đã vượt mốc hàng tỷ USD, đưa ông trở thành một trong những người giàu nhất thế giới thời bấy giờ.
Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Jean Paul Getty lại có lối sống tiết kiệm đến mức gây tranh cãi. Ông nổi tiếng là người kiểm soát chặt chẽ từng khoản chi tiêu, không chỉ trong kinh doanh mà cả đời sống cá nhân.
Getty trải qua 5 cuộc hôn nhân và có đời sống tình cảm phức tạp. Ông từng thừa nhận có nhiều mối quan hệ và con ngoài giá thú, nhưng luôn giữ thái độ lạnh lùng trong các vấn đề liên quan đến tài chính và gia đình.
Chính sự mâu thuẫn giữa khối tài sản khổng lồ và cách chi tiêu khắt khe đã khiến ông trở thành nhân vật gây tranh cãi bậc nhất giới tài phiệt, vừa được ngưỡng mộ về khả năng làm giàu, vừa bị chỉ trích vì sự lạnh lùng trong cách ứng xử.
Bi kịch lớn nhất trong cuộc đời Getty xảy ra khi cháu trai ông bị một nhóm tội phạm bắt cóc. Kẻ bắt cóc yêu cầu khoản tiền chuộc lên tới 17 triệu USD con số khổng lồ vào thời điểm đó với niềm tin rằng một tỷ phú như Getty sẽ sẵn sàng chi trả.
Tuy nhiên, phản ứng ban đầu của ông khiến dư luận sốc nặng. Getty từ chối trả tiền chuộc, thậm chí tuyên bố rằng ông có quá nhiều cháu và không thể chi tiền cho mọi tình huống như vậy. Thái độ lạnh lùng này khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn, khi kẻ bắt cóc đáp trả bằng việc gửi bằng chứng thương tích của nạn nhân.
Chỉ sau khi nhận được những bằng chứng nghiêm trọng, Getty mới đồng ý thương lượng. Tuy nhiên, ông vẫn đàm phán để giảm số tiền chuộc xuống mức thấp hơn và thậm chí chỉ chi trả một phần, phần còn lại được xem như khoản vay có lãi đối với gia đình.
Dù cuối cùng cháu trai ông được giải cứu, vụ việc để lại hậu quả nặng nề về thể chất lẫn tinh thần. Đồng thời, nó cũng khiến hình ảnh của Getty bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong mắt công chúng, gắn liền với biệt danh "tỷ phú keo kiệt nhất thế giới".
Câu chuyện về Jean Paul Getty không chỉ là hành trình làm giàu của một trong những doanh nhân thành công nhất lịch sử, mà còn là ví dụ điển hình về mặt tối của sự giàu có cực độ. Ông vừa là biểu tượng của thành công trong ngành dầu mỏ, vừa là nhân vật gây tranh cãi về cách đối xử với tiền bạc và gia đình.
Vụ bắt cóc cháu trai của ông sau này đã được tái hiện trong điện ảnh, góp phần khắc sâu hình ảnh một tỷ phú giàu có nhưng lạnh lùng, luôn đặt tiền bạc lên hàng đầu.
Jean Paul Getty qua đời tại dinh thự ở Anh vào năm 1976 ở tuổi 83, để lại khối tài sản 4 tỷ USD (tương đương 17,3 tỷ USD ngày nay). Hầu hết số tài sản này được chuyển vào J. Paul Getty Trust - hiện là một trong những tổ chức nghệ thuật giàu có nhất thế giới.
Cho đến ngày nay, cái tên Jean Paul Getty vẫn được nhắc đến như một trong những tỷ phú gây tranh luận nhất lịch sử nơi ranh giới giữa sự giàu có và sự keo kiệt trở thành đề tài không bao giờ ngừng tranh cãi.
