Theo kênh CNBC, cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh ngày 14-5 đã phát đi tín hiệu hạ nhiệt trong quan hệ song phương, khi hai nước này vốn đối đầu nhiều năm về các vấn đề từ sở hữu trí tuệ, nhân quyền đến công nghệ và thương mại.
Trong cuộc họp, hai bên đã trao đổi hàng loạt vấn đề nóng như quan hệ hợp tác, Đài Loan và tình hình địa chính trị toàn cầu.
Theo thông cáo từ phía Trung Quốc, ông Tập và ông Trump nhất trí xây dựng “quan hệ Trung – Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược”, được xem là định hướng mới cho quan hệ song phương trong ít nhất ba năm tới.
Ông Tập nhấn mạnh quan hệ giữa hai nước này là “mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới” và hai bên cần bảo đảm quan hệ này vận hành đúng hướng. “Cả Trung Quốc và Mỹ đều hưởng lợi từ hợp tác và chịu thiệt hại từ đối đầu. Hai nước nên là đối tác chứ không phải là đối thủ”, ông nói.
Bắc Kinh cho biết khuôn khổ mới này sẽ dựa trên hợp tác và “cạnh tranh có kiểm soát”, đồng thời nhấn mạnh khuôn khổ này cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể.
Nhà kinh tế cấp cao Tianchen Xu của Economist Intelligence Unit nhận định động thái này nhằm tránh để căng thẳng leo thang mất kiểm soát như từng xảy ra trong năm 2025.
Đặc biệt, nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng đặt câu hỏi liệu Washington và Bắc Kinh có thể tránh được “bẫy Thucydides” hay không.
Khái niệm này được giáo sư Graham Allison (Đại học Harvard) đưa ra và phổ biến rộng rãi, dùng để chỉ xu hướng lịch sử về việc căng thẳng leo thang giữa một cường quốc đang trỗi dậy và một siêu cường hiện hữu.
Thuật ngữ này bắt nguồn từ quan sát của sử gia Hy Lạp cổ đại Thucydides về xung đột giữa Athens và Sparta. Trong cuốn sách Destined for War xuất bản năm 2017, ông Allison cho rằng xung đột không phải điều tất yếu, nhưng để tránh điều đó cần các nỗ lực ngoại giao sâu rộng và liên tục.
Một điểm nhấn khác là kết quả “cân bằng và tích cực” từ cuộc họp giữa các đoàn đàm phán thương mại hai nước tại Hàn Quốc trước đó một ngày.
Ông Tập khẳng định Bắc Kinh rất hoan nghênh việc Mỹ tăng cường hợp tác thương mại và nhấn mạnh sẽ tiếp tục mở cửa thị trường rộng hơn cho doanh nghiệp Mỹ. Trong chuyến thăm lần này, ông Trump cũng đưa theo nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn của Mỹ, trong đó có Elon Musk và Jensen Huang.
Bên cạnh đó, ông Tập kêu gọi hai bên cần tận dụng tốt hơn các kênh liên lạc ngoại giao và quân sự, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, nông nghiệp và du lịch.
Nhà Trắng cũng cho biết hai bên nhấn mạnh sự cần thiết phải kiểm soát dòng chảy fentanyl vào Mỹ, cũng như tăng mua các sản phẩm nông nghiệp Mỹ từ phía Trung Quốc.
Đáng chú ý, giữa những thông tin tích cực, phía Trung Quốc dành phần lớn thông cáo để nhấn mạnh vấn đề Đài Loan. Ông Tập gọi đây là “vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung – Mỹ”, đồng thời cảnh báo mức độ nhạy cảm rất lớn của vấn đề này. “Nếu xử lý tốt, mối quan hệ sẽ được duy trì; ngược lại, hai nước có nguy cơ va chạm hoặc xung đột”, ông nói.
Trong khi đó, phía Nhà Trắng không nhắc đến Đài Loan trong thông cáo sau cuộc gặp, thậm chí Tổng thống Trump cũng không trả lời các câu hỏi của báo chí về vấn đề Đài Loan.
Theo báo Guardian, thông cáo của Nhà Trắng nhấn mạnh hai bên nhất trí duy trì “mở cửa” eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới – nhằm bảo đảm dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Washington cho biết ông Tập phản đối việc quân sự hóa eo biển Hormuz và bày tỏ mong muốn mua thêm dầu Mỹ để giảm phụ thuộc vào tuyến vận tải chiến lược này. Hai nhà lãnh đạo cũng thống nhất rằng Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân.
Bên cạnh xung đột Trung Đông, hai bên cũng trao đổi về chiến sự tại Ukraine và tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhưng hiện chưa công bố chi tiết nội dung thảo luận.
Theo Hãng tin Reuters, cuộc tập trận kéo dài ba ngày, bắt đầu từ ngày 19-5, diễn ra trên lãnh thổ Nga và Belarus.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng nước này đã diễn tập đưa các đơn vị vào trạng thái "sẵn sàng chiến đấu cao nhất để sử dụng vũ khí hạt nhân".
Cuộc diễn tập huy động khoảng 64.000 binh sĩ, hơn 200 bệ phóng tên lửa, 140 máy bay, 73 tàu mặt nước và 13 tàu ngầm. Nội dung huấn luyện bao gồm quy trình triển khai và phóng vũ khí hạt nhân chiến thuật của Nga tại Belarus.
Video do Bộ Quốc phòng Nga công bố cho thấy các đơn vị hạt nhân di chuyển theo đoàn xe qua khu vực rừng rậm, triển khai ngụy trang phương tiện và dựng ống phóng vào tư thế sẵn sàng khai hỏa.
Tuy nhiên địa điểm cụ thể của cuộc tập trận không được tiết lộ.
Bộ Quốc phòng Nga công bố video cuộc diễn tập, trong đó có nội dung vận chuyển đầu đạn hạt nhân tới các hệ thống tên lửa Iskander - Video: TACC
Iskander-M là hệ thống tên lửa đạn đạo cơ động do Nga phát triển, được NATO định danh là "SS-26 Stone", thay thế dòng tên lửa Scud từ thời Liên Xô. Loại tên lửa này có tầm bắn lên tới 500km và có thể mang cả đầu đạn thông thường lẫn đầu đạn hạt nhân.
Truyền thông Nhà nước Nga cho hay Matxcơva đã sử dụng Iskander-M trong chiến sự tại Ukraine. Nga cũng từng triển khai hệ thống này tại vùng Kaliningrad, Belarus, đặt Ukraine và một số quốc gia thành viên NATO vào tầm bắn.
Trong suốt cuộc chiến ở Ukraine, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhiều lần nhấn mạnh sức mạnh hạt nhân của Nga, như một lời cảnh báo phương Tây không nên đi quá xa trong việc hỗ trợ Kiev.
Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW) nhận định cuộc tập trận nhằm khuếch đại thông điệp lâu nay của Nga, qua đó tác động đến quá trình ra quyết định của NATO theo hướng bất lợi cho Ukraine.
Nga khẳng định lực lượng của họ vẫn đang tiến công tại Ukraine, và mục tiêu kiểm soát phần còn lại của vùng Donbass ở miền đông nước này không thay đổi.
Giá phân bón tăng đang trở thành mối quan tâm lớn trong ngành nông nghiệp. Giá của loại phân bón nitơ phổ biến nhất là urê đã tăng 54% từ tháng 2-3, lên tới 726 USD/tấn, theo Nikkei Asia dẫn số liệu thống kê của Ngân hàng Thế giới.
Con số này thể hiện mức tăng hơn 80% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức giá cao nhất kể từ tháng 4.2022. Đó là lúc giá cả tăng vọt sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine.
Trong số nitơ, axit photphoric và kali cần thiết cho sản xuất lương thực, urê và amoniac được sản xuất bằng cách chiết xuất hydro từ khí đốt tự nhiên và tổng hợp khí này với nitơ từ khí quyển.
Nhà kinh tế học John Baffes của Ngân hàng Thế giới cho hay giá khí đốt tự nhiên đã tăng khoảng 60% từ tháng 2-3, đẩy giá urê và các loại phân bón khác leo thang. Ông Baffes nhận định tình trạng các tuyến vận chuyển ở Trung Đông bị gián đoạn không chỉ ảnh hưởng đến phân bón và năng lượng, mà còn cả các nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất lương thực.
Theo Tổ chức Nông Lương Liên Hiệp Quốc (FAO), các quốc gia vùng Vịnh chiếm từ 30-35% lượng xuất khẩu urê toàn cầu và từ 20% đến 30% lượng xuất khẩu amoniac.
Một nhà máy sản xuất urê ở Qatar đã ngừng hoạt động sau các cuộc tấn công trả đũa của Iran, và việc vận chuyển phân bón qua eo biển Hormuz cũng gần như bị đình trệ hoàn toàn, theo Nikkei Asia.
Nguồn cung cấp phân bón gốc axit photphoric cũng đang khan hiếm. Quặng photphat được sản xuất ở Trung Quốc, Morocco, Jordan và các nơi khác, nhưng axit sulfuric được sử dụng để chế biến quặng này thành phân bón lại phụ thuộc vào lưu huỳnh từ các quốc gia vùng Vịnh.
Khoảng 50% thương mại toàn cầu về lưu huỳnh, một sản phẩm phụ của quá trình lọc dầu và khí đốt, được xuất khẩu qua eo biển Hormuz. Giá quốc tế của phosphat và phân DAP đã tăng 5% từ tháng 2-3.
Không giống dầu thô, không có kho dự trữ phân bón chiến lược được hình thành dưới sự phối hợp quốc tế, khiến việc xoay xở những đợt gián đoạn chuỗi cung ứng trở nên khó khăn hơn, theo FAO.
Mối quan ngại chính về giá phân bón tăng vọt là tác động đến giá lương thực. Giá lúa mì và dầu thực vật quốc tế đã bắt đầu tăng.
Giá giao dịch lúa mì của Mỹ trong tháng 3 là 276 USD/tấn, tăng 7% so với tháng 2, theo Ngân hàng Thế giới. Vùng Trung Tây Mỹ, một khu vực sản xuất chính, đang bị hạn hán, và nhiệt độ cao bất thường trong tháng 3 đã ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của lúa mì vụ đông, được thu hoạch vào tháng 6 và tháng 7.
Trong bối cảnh giá dầu thô tăng, nhu cầu về đậu nành, dầu cọ và các loại dầu thực vật khác làm nhiên liệu sinh học đang gia tăng, đẩy giá lên cao. Một số quốc gia ở Đông Nam Á đang chuyển sang tăng tỷ lệ nhiên liệu sinh học so với xăng để giảm thiểu tác động đến người tiêu dùng tại các trạm xăng. Giá dầu đậu nành trong tháng 3 đã tăng 16% so với tháng 2.
Mùa gieo trồng vụ xuân đã bắt đầu ở Bắc bán cầu. Nếu tình trạng eo biển Hormuz bị đóng cửa kéo dài, tình trạng này sẽ ảnh hưởng đến việc trồng lúa ở châu Á, vốn sắp bước vào mùa vụ cao điểm, và việc gieo trồng nói chung ở Nam bán cầu.
Phân bón chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí nông nghiệp ở các nước đang phát triển, khiến những nước này đặc biệt dễ bị tổn thương trước tình trạng giá cả tăng. Trong khi phân bón chỉ chiếm khoảng 10% giá trị các lô hàng ngô ở Bắc Mỹ, con số này lên tới 56% ở Tây Phi, theo Nikkei Asia.
Trước tình trạng giá phân bón tăng vọt, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã kêu gọi Iran và các nước khác khôi phục việc vận chuyển phân bón qua eo biển Hormuz vì lo ngại cho sản xuất lương thực ở châu Phi và Nam Á.
Đội cờ vua của trường Rosalyn Yalow ở South Bronx vừa giành chức vô địch Giải Cờ vua Học đường bang New York lần thứ 58. Tháng tới, các em sẽ dự giải cờ vua toàn quốc tại Baltimore, bang Maryland.
Đây là ngôi trường được đặt tên theo nhà vật lý hạt nhân Rosalyn Yalow, cũng là ngôi trường "nghèo nhất nhì New York", với gần như toàn bộ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, trong đó 22% em đến từ các gia đình vô gia cư.
Ngôi trường nhỏ này đào tạo học sinh từ mẫu giáo đến lớp 8, trong đó 17% em có nhu cầu giáo dục đặc biệt. Khoảng 50% em là người da màu, phần lớn là con em gia đình nhập cư Tây Phi, 50% còn lại là học sinh gốc Latin.
Dù vậy, kết quả trong các bài kiểm tra chuẩn hóa của học sinh trường vượt xa lứa cùng khu vực và toàn bang. 73% học sinh Rosalyn Yalow vượt bài thi toán chuẩn hóa của bang, cao hơn 34 điểm phần trăm so với mức trung bình của các trường công xung quanh tại học khu số 7 ở Bronx. Tỷ lệ này cũng cao hơn 16 điểm phần trăm với mức trung bình toàn bang.
Tỷ lệ đỗ bài thi Anh văn tại trường này cũng đạt 64%, cao hơn 25 điểm phần trăm so với các trường xung quanh và hơn 11 điểm phần trăm so với trung bình toàn bang.
Ngày học của học sinh Rosalyn Yalow kéo dài từ 8h đến 17h. Các em còn được tham gia những hoạt động ngoại khóa như cờ vua và đấu kiếm, vốn được lồng vào chương trình chính khóa hằng ngày.
Trường được hiệu trưởng Alec Diacou thành lập năm 2015 theo mô hình trường công lập bán tự chủ, nơi ban lãnh đạo được tự quyết về chương trình giảng dạy. Ông sau đó quyết định đưa cờ vua, đấu kiếm vào giờ học chính khóa. Trước đây, ba con của ông học ngoại khóa hai môn này, nên ông muốn học sinh của mình có cơ hội tương tự.
Đội cờ vua của trường có 26 thành viên, tranh tài với hơn 1.700 "kỳ thủ nhí" khắp bang. Trong đội có Roger Basurto, 6 tuổi, một trong những kỳ thủ nhỏ tuổi nhất giải. Ngoài ra còn có Ishaan Nikhil, 11 tuổi, mới bắt đầu chơi cờ từ năm ngoái.
"Khi nhìn ra một nước hay, cháu đi ngay trước khi quên mất", Roger chia sẻ với truyền thông, cho biết cờ vua dạy em nhiều bài học cuộc sống. "Thất bại không phải sai lầm, không rút ra bài học từ thất bại mới là sai lầm".
Đội cờ vua của trường được nhiều kỳ thủ hàng đầu cả nước huấn luyện, trong đó có Irina Krush, nữ kỳ thủ Mỹ đầu tiên và duy nhất đạt danh hiệu Đại kiện tướng quốc tế.
Samuel Lin, thành viên đội, cho biết phần lớn những ký ức đẹp nhất của em đều gắn với cờ vua.
"Cháu thật sự rất thích những buổi tập với Đại kiện tướng Irina Krush và Kiện tướng quốc gia Ilia Kakushadze, cũng như được đi thi đấu cùng bạn bè", Lin nói. "Cháu luôn cố gắng tận hưởng và học từ các sai lầm của mình và đối thủ, thay vì chỉ chăm chăm vào kết quả".
Hiệu trưởng Diacou gọi màn trình diễn của đội trong giải là "tuyệt vời".
"Thành công này không chỉ là chuyện cờ vua. Nó còn phản ánh cách chúng tôi chuẩn bị cho học sinh bước vào đời. Mục tiêu của chúng tôi là chuẩn bị cho các em hành trang cho tương lai. Đó là lý do trường xây dựng một trong những chương trình cờ vua tốt nhất nước Mỹ, đủ sức cạnh tranh với bất kỳ trường tư hàng đầu nào trong khu vực", ông nói.
