Theo kênh CNBC, cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh ngày 14-5 đã phát đi tín hiệu hạ nhiệt trong quan hệ song phương, khi hai nước này vốn đối đầu nhiều năm về các vấn đề từ sở hữu trí tuệ, nhân quyền đến công nghệ và thương mại.
Trong cuộc họp, hai bên đã trao đổi hàng loạt vấn đề nóng như quan hệ hợp tác, Đài Loan và tình hình địa chính trị toàn cầu.
Theo thông cáo từ phía Trung Quốc, ông Tập và ông Trump nhất trí xây dựng “quan hệ Trung – Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược”, được xem là định hướng mới cho quan hệ song phương trong ít nhất ba năm tới.
Ông Tập nhấn mạnh quan hệ giữa hai nước này là “mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới” và hai bên cần bảo đảm quan hệ này vận hành đúng hướng. “Cả Trung Quốc và Mỹ đều hưởng lợi từ hợp tác và chịu thiệt hại từ đối đầu. Hai nước nên là đối tác chứ không phải là đối thủ”, ông nói.
Bắc Kinh cho biết khuôn khổ mới này sẽ dựa trên hợp tác và “cạnh tranh có kiểm soát”, đồng thời nhấn mạnh khuôn khổ này cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể.
Nhà kinh tế cấp cao Tianchen Xu của Economist Intelligence Unit nhận định động thái này nhằm tránh để căng thẳng leo thang mất kiểm soát như từng xảy ra trong năm 2025.
Đặc biệt, nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng đặt câu hỏi liệu Washington và Bắc Kinh có thể tránh được “bẫy Thucydides” hay không.
Khái niệm này được giáo sư Graham Allison (Đại học Harvard) đưa ra và phổ biến rộng rãi, dùng để chỉ xu hướng lịch sử về việc căng thẳng leo thang giữa một cường quốc đang trỗi dậy và một siêu cường hiện hữu.
Thuật ngữ này bắt nguồn từ quan sát của sử gia Hy Lạp cổ đại Thucydides về xung đột giữa Athens và Sparta. Trong cuốn sách Destined for War xuất bản năm 2017, ông Allison cho rằng xung đột không phải điều tất yếu, nhưng để tránh điều đó cần các nỗ lực ngoại giao sâu rộng và liên tục.
Một điểm nhấn khác là kết quả “cân bằng và tích cực” từ cuộc họp giữa các đoàn đàm phán thương mại hai nước tại Hàn Quốc trước đó một ngày.
Ông Tập khẳng định Bắc Kinh rất hoan nghênh việc Mỹ tăng cường hợp tác thương mại và nhấn mạnh sẽ tiếp tục mở cửa thị trường rộng hơn cho doanh nghiệp Mỹ. Trong chuyến thăm lần này, ông Trump cũng đưa theo nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn của Mỹ, trong đó có Elon Musk và Jensen Huang.
Bên cạnh đó, ông Tập kêu gọi hai bên cần tận dụng tốt hơn các kênh liên lạc ngoại giao và quân sự, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, nông nghiệp và du lịch.
Nhà Trắng cũng cho biết hai bên nhấn mạnh sự cần thiết phải kiểm soát dòng chảy fentanyl vào Mỹ, cũng như tăng mua các sản phẩm nông nghiệp Mỹ từ phía Trung Quốc.
Đáng chú ý, giữa những thông tin tích cực, phía Trung Quốc dành phần lớn thông cáo để nhấn mạnh vấn đề Đài Loan. Ông Tập gọi đây là “vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung – Mỹ”, đồng thời cảnh báo mức độ nhạy cảm rất lớn của vấn đề này. “Nếu xử lý tốt, mối quan hệ sẽ được duy trì; ngược lại, hai nước có nguy cơ va chạm hoặc xung đột”, ông nói.
Trong khi đó, phía Nhà Trắng không nhắc đến Đài Loan trong thông cáo sau cuộc gặp, thậm chí Tổng thống Trump cũng không trả lời các câu hỏi của báo chí về vấn đề Đài Loan.
Theo báo Guardian, thông cáo của Nhà Trắng nhấn mạnh hai bên nhất trí duy trì “mở cửa” eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới – nhằm bảo đảm dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Washington cho biết ông Tập phản đối việc quân sự hóa eo biển Hormuz và bày tỏ mong muốn mua thêm dầu Mỹ để giảm phụ thuộc vào tuyến vận tải chiến lược này. Hai nhà lãnh đạo cũng thống nhất rằng Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân.
Bên cạnh xung đột Trung Đông, hai bên cũng trao đổi về chiến sự tại Ukraine và tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhưng hiện chưa công bố chi tiết nội dung thảo luận.
Theo giới chức địa phương Ukraine, tính đến sáng sớm 21.6, các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine trong 24 giờ bị cáo buộc đã khiến ít nhất 11 dân thường thiệt mạng và ít nhất 91 người bị thương.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 105 máy bay không người lái (UAV) cảm tử tầm xa kiểu Shahed cùng 4 tên lửa đạn đạo vào rạng sáng. Ukraine tuyên bố đã bắn hạ 96 chiếc UAV. Tuy nhiên, các tên lửa đạn đạo và 6 chiếc UAV đã đánh trúng 6 địa điểm, trang The Kyiv Independent đưa tin.
Đợt tấn công diễn ra sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng lực lượng Nga đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công quy mô lớn và kêu gọi người dân đặc biệt cẩn trọng.
"Tối nay và trong những giờ tới, điều đặc biệt quan trọng là phải hết sức chú ý đến các cảnh báo không kích. Người Nga đã chuẩn bị cho một cuộc tấn công quy mô lớn. Xin hãy tự bảo vệ mình", Tổng thống Zelensky nói vào khuya 20.6.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, các lực lượng vũ trang đã sử dụng UAV Gerbera để tấn công cơ sở năng lượng chủ chốt của quân đội Ukraine tại các tỉnh Kyiv, Sumy, Chernihiv và Donetsk. Nga không bình luận về thiệt hại nhân mạng của Ukraine nhưng lâu nay khẳng định không nhắm mục tiêu vào dân thường.
Theo tỉnh trưởng do Nga bổ nhiệm tại Crimea, một cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine nhằm vào bán đảo này đã khiến 4 người thiệt mạng và 28 người bị thương vào rạng sáng 21.6, Reuters đưa tin.
Quân đội Ukraine được cho là đã tấn công các bến trung chuyển nhiên liệu và cơ sở hạ tầng cảng ở cả hai bờ eo biển Kerch vào rạng sáng 21.6. Eo biển Kerch - tuyến đường thủy dài khoảng 35 km nối biển Đen với biển Azov - ngăn cách bán đảo Kerch thuộc Crimea do Nga kiểm soát với bán đảo Taman của Nga, đồng thời đóng vai trò là hành lang hậu cần quan trọng của Moscow.
Tại phía bên này eo biển, chính quyền địa phương vùng Krasnodar của Nga cho biết một cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine nhằm vào một cơ sở vận chuyển dầu mỏ đã khiến một người trên chiếc phà chở khách thiệt mạng và gây hỏa hoạn tại một kho chứa dầu.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 21.6 tuyên bố đã bắn hạ 8 quả bom dẫn đường và 483 UAV của Ukraine trong vòng 24 giờ.
Tỉnh trưởng Crimea Sergei Aksyonov do Nga bổ nhiệm cho biết các trạm xăng trên toàn bán đảo đã ngừng bán nhiên liệu cho người dân và doanh nghiệp. Hiện tại, nguồn cung chỉ được ưu tiên dành cho các cơ quan nhà nước phụ trách các dịch vụ thiết yếu và an ninh, theo TASS. Nga sáp nhập Crimea vào năm 2014 sau một cuộc trưng cầu dân ý không được Ukraine công nhận.
Đơn vị vận hành lưới điện địa phương cũng thông báo mất điện tại nhiều khu vực do hệ thống điện bị hư hại, trong khi hoạt động phà qua eo biển Kerch, nối Crimea với vùng Krasnodar, đã tạm thời bị đình chỉ.
Nhà chức trách cũng ra lệnh ngừng lưu thông trên cây cầu nối Crimea với vùng Krasnodar của Nga trong hơn 9 giờ, khiến 11 chuyến tàu bị chậm lịch trình. Ủy ban Điều tra Nga đã mở cuộc điều tra đối với vụ tấn công tại Crimea.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận quân đội Ukraine đã tấn công kho dầu tại Kerch và một cơ sở vận chuyển dầu mỏ tại Krasnodar vào rạng sáng 21.6.
Ukraine gần đây đã gia tăng các cuộc tấn công bằng UAV tầm xa vào các cơ sở năng lượng Crimea và lãnh thổ Nga, gồm đợt tấn công lớn nhất từ đầu chiến sự vào cơ sở lọc dầu ở Moscow vào hôm 18.6. Ngày 20.6, Tổng thống Zelensky xác nhận UAV đã đánh trúng một cơ sở lọc dầu tại vùng Tyumen ở miền tây Siberia (Nga), cách biên giới Ukraine gần 2.000 km, và tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch tấn công tầm trung và xa trong thời gian tới.
Trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov ngày 21.6 ngầm thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn rằng thỏa thuận giữa Nga và Mỹ liên quan vấn đề Ukraine đang tạm thời bị đóng băng.
"Đến thời điểm này, một bên vẫn cam kết với những hiểu biết đã được thảo luận tại Anchorage, trong khi bên còn lại có vẻ đã không thể hoàn thành các nghĩa vụ của mình", ông Ushakov nói, theo TASS.
Những hiểu biết được nhắc đến là các nội dung từng được Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump thảo luận tại Anchorage, bang Alaska (Mỹ) hồi tháng 8.2025. Không có thỏa thuận nào được ký kết tại cuộc gặp nhưng phía Nga cho rằng đã có một số hiểu biết được hai nhà lãnh đạo thống nhất.
"Chúng tôi không chờ những hiểu biết hay thỏa thuận này được thực hiện. Chúng tôi đang chờ chiến thắng. Chúng tôi chờ đợi các mục tiêu của chúng tôi sẽ được hoàn thành", ông Ushakov nói thêm, hàm ý Nga hiện ưu tiên mục tiêu quân sự hơn là thúc đẩy những thỏa thuận đạt được tại Anchorage.
Vị quan chức bổ sung rằng để đánh giá chính xác tình hình, các nước phương Tây phải phân tích hành động của quân đội Nga trên tiền tuyến, đồng thời khẳng định việc hy vọng đánh bại Nga là điều sai lầm.
Mỹ chưa bình luận về phát ngôn mới của ông Ushakov.
Những cảnh báo của chính quyền Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đối với Belarus không có nhiều ý nghĩa, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko tuyên bố, theo hãng thông tấn BelTA.
Nguyên thủ Belarus đưa ra phát ngôn trên khi được yêu cầu bình luận về các phát biểu cứng rắn từ Kiev, trong đó có tuyên bố rằng Ukraine đã xác định khoảng 500 mục tiêu tiềm năng trên lãnh thổ Belarus.
Trước đó, Thiếu tá Robert Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine, thường được biết đến với biệt danh “Magyar”, đã cảnh báo Belarus khi tuyên bố chính phủ Kiev đã xác định sẵn 500 mục tiêu nhắm đến đầu tiên trên lãnh thổ Belarus.
Tổng thống Zelensky cũng công khai cảnh báo Belarus không nên đóng vai trò lớn hơn trong cuộc chiến ở Ukraine, nói rằng sẽ có "hậu quả" và Kiev sẵn sàng thực hiện "các biện pháp phòng ngừa" để đáp trả các mối đe dọa tiềm tàng.
Ông Lukashenko cho biết: "Có thể họ đã xác định được 500 mục tiêu. Còn chúng tôi có một mục tiêu rất quan trọng với tọa độ chính xác, và nó nằm không xa Belarus. Họ cũng hiểu điều đó".
Ông cho rằng lập trường của quân đội Ukraine khác xa với các tuyên bố chính trị: "Quân đội Ukraine không muốn chiến sự với Belarus. Tôi biết điều đó chắc chắn. Họ hiểu rằng điều đó sẽ đồng nghĩa với việc xuất hiện thêm 1.500km mặt trận mới dọc biên giới. Mà biên giới Belarus - Ukraine không phải là nơi dễ dàng".
Ông Lukashenko cho biết ông thường suy nghĩ về lý do Ukraine gần đây đưa ra những phát biểu như vậy. Ông nghi ngờ một số quốc gia châu Âu có thể đang thúc đẩy chính quyền Tổng thống Ukraine làm điều đó.
Ngoài ra, ông khẳng định Belarus sẽ không bao giờ tấn công Ukraine. "Điều đó sẽ không bao giờ xảy ra. Không bao giờ! Chúng tôi không có binh sĩ ở đó và sẽ không bao giờ có. Ông ấy biết điều này, và quân đội Ukraine cũng biết điều đó", ông khẳng định.
Ông Lukashenko đồng thời đưa ra lời cảnh báo cứng rắn: "Cầu Chúa đừng để một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Belarus được phát động từ bất kỳ lãnh thổ nào. Nếu điều đó xảy ra, cuộc chiến ở Ukraine sẽ mang một tính chất hoàn toàn khác. Tôi sẽ không nói cụ thể hơn, các ông hiểu ý tôi".
Mặt khác, Tổng thống Belarus cũng cảnh báo Armenia, một nước Liên Xô cũ, về mong muốn gia nhập EU. Ông cho rằng, Armenia cần hết sức thận trọng khi lựa chọn con đường tương lai của đất nước, dù là tiếp tục gắn bó với Liên minh kinh tế Á - Âu (EAEU) do Nga dẫn đầu hay hướng tới Liên minh châu Âu (EU).
Sau hội nghị ở Astana, các nhà lãnh đạo EAEU đã thông qua một tuyên bố chung ủng hộ việc tổ chức trưng cầu dân ý tại Armenia về vấn đề này. Ông cảnh báo, Armenia không nên để lặp lại "kịch bản Ukraine" và tự đưa mình vào một tình thế khó khăn vì chuyện này.
Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng cảnh báo đồng minh lâu năm Armenia với thông điệp tương tự. Ông Putin cho rằng, căng thẳng giữa Nga và Ukraine bắt đầu gia tăng kể từ khi Kiev bắt đầu có xu hướng ngả về phương Tây.
Nga cũng phát đi cảnh báo với Armenia, cho rằng nước này không thể vừa là thành viên của EAEU, vừa thuộc EU. Mặt khác, Armenia tuyên bố nước này chưa có ý định rời khỏi EAEU.
Trả lời báo giới khi đang có chuyến công du Hàn Quốc hôm 2.4, ông Macron khẳng định những bình luận của ông Trump là “không lịch thiệp và cũng chẳng đúng chuẩn mực”, sau khi Tổng thống Mỹ nhại giọng và chế nhạo nhà lãnh đạo Pháp, The Guardian đưa tin.
Khi dùng tiệc trưa vào ngày 1.4 tại Washington D.C (Mỹ) cùng các lãnh đạo tôn giáo và quan chức chính phủ, ông Trump đã chỉ trích các đồng minh châu Âu không tham gia cuộc chiến chống Iran.
Khi nêu đích danh đồng minh Pháp, ông Trump đã nhại theo giọng Pháp, nói rằng: “Tôi đã gọi cho Pháp, ông Macron - người bị vợ đối xử cực kỳ tệ bạc - vẫn còn đang hồi phục sau cú đấm vào hàm. Chúng tôi không cần Pháp giúp đối phó Iran, thế nhưng tôi vẫn đề nghị”, ông Trump nói.
Tổng thống Trump dường như ám chỉ đến đoạn video hồi tháng 5.2025, khi phóng viên ghi lại cảnh đệ nhất phu nhân Brigitte dùng tay giữ má của ông Macron và đẩy nhẹ, khi chủ nhân Điện Elysee đang chuẩn bị rời chuyên cơ. Vụ việc khiến ông Macron khựng lại một lúc, rồi mới vẫy tay chào mọi người. Tổng thống Pháp phủ nhận thông tin nội bộ gia đình lục đục, nói rằng đó là trò đùa thường thấy giữa ông và vợ.
“Những bình luận của ông Trump không lịch thiệp và cũng chẳng đúng chuẩn mực, vì vậy tôi sẽ không phản hồi. Điều đó không đáng để tôi phải bận tân trả lời”, ông Macron nói.
Các chính trị gia tại Pháp đã vô cùng phẫn nộ trước những bình luận của ông Trump. Chủ tịch Hạ viện Pháp Yael Barun-Pivet nói rằng: “Chúng ta đang thảo luận về tương lai của thế giới. Ngay lúc này là vấn đề Iran, vốn đang gây ra những hậu quả đến tính mạng của hàng triệu người, nhiều người đang ngã xuống trên chiến trường, vậy mà chúng ta lại có một vị tổng thống đang cười cợt và chế nhạo người khác”.
Ông Manuel Bompard, điều phối viên đến từ đảng cực tả Nước Pháp bất khuất (LFI), cũng lên tiếng bảo vệ ông Macron. “Các vị điều biết tôi bất đồng quan điểm với Tổng thống Macron đến mức nào, thế nhưng việc ông Donald Trump nói về vợ ông Macron theo cách đó là điều không thể chấp nhận được”, ông Bompard nói với Đài BFMTV.
