Đó là nội dung được PGS-TS-BS Huỳnh Nguyễn Khánh Trang, Trưởng khối Sản, Bệnh viện Hùng Vương; Trưởng bộ môn Sản phụ khoa, Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, chia sẻ tại hội nghị khoa học thường niên về sức khỏe tâm thần do Hiệp hội Y học TP.HCM tổ chức ngày 19.7.
Phó giáo sư Khánh Trang cho biết, gần 1 trên 7 người trên thế giới đang sống chung với 1 rối loạn tâm thần. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tỷ lệ trầm cảm và lo âu ở phụ nữ cao gấp đôi nam giới.
Đáng chú ý, tại Việt Nam, khoảng 70% phụ nữ ngại tìm kiếm hỗ trợ khi gặp vấn đề sức khỏe tâm thần vì sợ bị xem là “yếu đuối” hoặc “điên”.
Ông phân tích, sức khỏe tâm thần của phụ nữ là sự giao thoa giữa các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội. Sự biến động của estrogen và progesterone có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, giấc ngủ, trí nhớ và khả năng tập trung. Trong khi đó, nhiều phụ nữ phải chịu “áp lực kép”: vừa chăm lo gia đình, vừa theo đuổi sự nghiệp.
Phó giáo sư Trang cho biết, sức khỏe tâm thần phụ nữ thay đổi theo từng giai đoạn cuộc đời. Ở tuổi dậy thì và trưởng thành, khoảng 3 – 8% phụ nữ có thể gặp rối loạn khó chịu tiền kinh nguyệt với các biểu hiện như cáu gắt, giận dữ, tuyệt vọng, mất ngủ hoặc kiệt sức.
Ở trẻ vị thành niên, phó giáo sư cảnh báo những dấu hiệu của hành vi tự hại do có vấn đề sức khoẻ tâm thần như: những vết cắt được che dưới áo dài tay, sự thu mình, né tránh hoạt động tập thể, đảo lộn thói quen ăn ngủ, mất tập trung hoặc sa sút học tập. Theo ông, những biểu hiện này không nên bị xem đơn thuần là “bướng bỉnh” hay “làm quá”.
Trong giai đoạn đi làm, phụ nữ có nguy cơ kiệt sức cao hơn đáng kể do “gánh nặng kép”. Một số nghiên cứu chỉ ra 46% phụ nữ từng trải qua kiệt sức, trong khi nam giới là 38%.
Phó giáo sư nhấn mạnh, trong giai đoạn thai kỳ và sau sinh, khoảng 1 trên 7 phụ nữ bị trầm cảm sau sinh. Ông cho rằng đây là biểu hiện của bệnh lý, không phải là “lười biếng” hay “kém cỏi”. Người mắc trầm cảm sau sinh có thể mất khả năng chăm sóc bản thân và con, rối loạn giấc ngủ, cảm thấy vô dụng, tuyệt vọng.
Theo ông, loạn thần sau sinh là tình trạng nặng nhất, có thể dẫn đến nguy cơ tự sát. Tình trạng này xảy ra khoảng 1 – 2 trên 1.000 ca sinh, thường khởi phát đột ngột trong 2 tuần đầu sau sinh với các biểu hiện hoang tưởng, ảo giác, lú lẫn hoặc mất định hướng.
“Đây là tình trạng cấp cứu tâm thần do có nguy cơ tự sát hoặc gây hại cho trẻ, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám ngay”, ông nói.
Bàn về chăm sóc sức khỏe tâm thần cho phụ nữ, phó giáo sư Trang cho rằng, cần chuyển từ điều trị khi bệnh đã xuất hiện sang chủ động nhận diện nguy cơ, sàng lọc và can thiệp sớm.
Trong những năm gần đây, ngành sản khoa đã thúc đẩy đưa sàng lọc sức khỏe tâm thần vào hoạt động khám thường quy. Nhiều phương pháp có thể hỗ trợ phát hiện nguy cơ trong thai kỳ, sau sinh và trong cộng đồng.
Theo ông, mô hình chăm sóc nên được triển khai theo 3 bậc: giáo dục, phòng ngừa cho tất cả phụ nữ; tư vấn và can thiệp tâm lý ngắn hạn khi phát hiện nguy cơ; phối hợp sản khoa, tâm thần và tâm lý lâm sàng đối với trường hợp nặng.
“Thay vì phát hiện bệnh rồi mới điều trị, chúng ta nên sàng lọc chủ động. Phát hiện sớm giúp việc can thiệp nhẹ nhàng, hiệu quả và ít tốn kém hơn”, phó giáo sư cho hay.
Thông tin từ Công an tỉnh Lai Châu cho biết, trong ngày 18.7, lực lượng Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Lai Châu đã phối hợp với lực lượng quân đội và chính quyền địa phương vận động di dời 219 hộ dân (hơn 1200 nhân khẩu) bản Noong Thăng (xã Mường Than) ra khỏi địa bàn.
219 hộ dân này nằm dưới chân núi của bản Noong Thăng. Chính quyền địa phương phát hiện ra nước từ trên đỉnh núi đã hình thành 3 rãnh lớn. Cạnh đó, trên núi đã có vết sạt trượt nằm ở lưng chừng dốc nên nguy cơ sạt lở đất là rất cao.
Những hộ dân di dời sẽ mang theo giấy tờ cá nhân và vật dụng cần thiết, di chuyển về điểm tập kết tập trung ở Trường THCS Pác Ta (xã Pác Ta, tỉnh Lai Châu).
Cùng ngày, Sở Xây dựng tỉnh Lai Châu thông báo đã khắc phục xong tuyến đường QL12 nối Lai Châu với Điện Biên bị sạt lở hôm 16.7. Các phương tiện có thể đi qua Km76+250 trên QL12 thuộc địa phận xã Lê Lợi (Lai Châu) từ 7 giờ sáng nay.
Cũng trong sáng nay, Trường trung cấp 24 Biên phòng (Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Bộ Quốc phòng) tiếp tục điều thêm 4 huấn luyện viên, 4 chó nghiệp vụ đi thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn tại bản Chít, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu.
Như vậy, Đội sử dụng chó nghiệp vụ sẽ có tổng cộng 6 huấn luyện viên và 6 chó nghiệp vụ tham gia tìm kiếm 4 nạn nhân còn mất tích tại bản Chít, xã Mường Than.
Theo báo cáo của UBND tỉnh Lai Châu, tính đến 17 giờ ngày 18.7, mưa lũ đã khiến 4 người chết, gồm: anh Lò Văn Ch. (31 tuổi), cháu Phạm Xuân Tr. (8 tuổi) và chị Phạm Thị L. (32 tuổi), cùng trú tại bản Chít, xã Mường Than; cháu Bàn Thị L. (10 tuổi, trú bản Nậm Sáng, xã Mường Than).
Cạnh đó, trong quá trình tìm kiếm nạn nhân mất tích tại Đội 11 (bản Chít, xã Mường Than), Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự xã Mường Than đã phát hiện 1 thi thể nam giới (không phải người dân trên địa bàn xã Mường Than, khoảng 13 - 15 tuổi) đang trôi dạt tại khu vực bản Khoang, vùng hạ lưu thủy điện Mường Mít. Công an xã Mường Than nhận định, thi thể chết trước thời điểm xảy ra lũ quét tại Mường Than.
4 người đang mất tích gồm: bà Lường Thị X. (45 tuổi), bà Đỗ Thị H. (54 tuổi), bà Nguyễn Thị M. (68 tuổi), cháu Phạm Bảo Ch. (11 tuổi) cùng trú tại bản Chít. Mưa lũ cũng khiến 9 người bị thương (7 người tại Mường Than, 1 người tại Pa Ủ, 1 người tại Hua Bum).
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 19.7, khu vực vùng núi và trung du miền Bắc tiếp tục có mưa vừa, mưa to và giông với lượng mưa phổ biến 50 - 100 mm, có nơi mưa rất to trên 250 mm.
Sáng 5.5, tin từ Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Tây Ninh cho biết, đơn vị đang khẩn trương điều tra vụ xô xát khiến một người tử vong, xảy ra trên địa bàn xã Tân Hưng.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 11 giờ ngày 4.5, ông L.V.N (64 tuổi, ở xã Tân Hưng, tỉnh Tây Ninh - trước đây là huyện Tân Hưng, tỉnh Long An) trêu ghẹo ông Nguyễn Văn Trương (47 tuổi, nhà đối diện) khi thấy ông này đi nhậu về ngang nhà.
Bực tức nhưng ông Trương không nói gì mà về nhà lấy cây kéo rồi quay lại đâm nhiều nhát vào người ông N. khiến ông bị thương nặng.
Trên đường đi làm về, thấy cha ruột bị hành hung, Lê Văn Rãi (43 tuổi, con trai ông N.) vào can ngăn và xảy ra xô xát với ông Trương. Trong lúc xô xát, Rãi đã đánh và bóp cổ khiến ông Trương bất tỉnh, sau đó tử vong tại Trung tâm y tế khu vực Tân Hưng.
Cơ quan công an đang tạm giữ Lê Văn Rãi để điều tra làm rõ hành vi đánh và bóp cổ khiến ông Trương tử vong.
Theo khảo sát của PV Thanh Niên, trên địa bàn TP.HCM nhiều chủ trọ thu tiền điện theo mức cào bằng từ 3.500 - 5.000 đồng/kWh, cao hơn so với giá bán lẻ điện sinh hoạt theo quy định. Trong khi đó, theo quy định mới hiệu lực từ ngày 25.5, hành vi thu tiền điện vượt mức quy định có thể bị xử phạt từ 20 - 30 triệu đồng.
Chiều 14.5, tại buổi họp báo cung cấp các vấn đề liên quan đến tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM, ông Trần Minh Hóa, Phó trưởng phòng Quản lý năng lượng (Sở Công thương TP.HCM) đã trả lời Báo Thanh Niên về việc các trọ thu tiền điện sai quy định.
Sở Công thương TP.HCM cho biết, đơn vị đã ban hành Công văn số 5023 đề nghị Chủ tịch UBND các phường, xã và đặc khu Côn Đảo chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp Tổng công ty Điện lực TP.HCM tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định về giá bán điện cho người thuê nhà.
Các địa phương đồng thời phải xử phạt vi phạm hành chính đối với các trường hợp vi phạm và báo cáo định kỳ kết quả thực hiện về Sở Công thương TP.HCM.
Theo kế hoạch kiểm tra chuyên đề năm 2026, đơn vị này cũng sẽ kiểm tra chuyên đề việc chấp hành quy định về hoạt động điện lực và giá điện tại các trung tâm thương mại, tòa nhà văn phòng cho thuê.
Hiện Tổng công ty Điện lực TP.HCM đã cấp định mức điện cho gần 1,94 triệu sinh viên và người lao động thuê nhà tại 110.322 khu nhà trọ trên địa bàn.
Đến nay, đã có 109.717 chủ nhà trọ ký cam kết bán điện đúng giá quy định cho người thuê nhà.
Tính đến tháng 4.2026, ngành điện thành phố đã thực hiện 145.974 lượt kiểm tra giá điện tại các khu nhà trọ.
"Về số liệu xử phạt cụ thể, Sở Công thương sẽ cung cấp sau khi nhận được báo cáo từ UBND các xã, phường và đặc khu", ông Hóa nói.
Liên quan đến việc nhiều chủ nhà trọ cho rằng mức giá điện 3.500 - 5.000 đồng/kWh nhằm bù đắp chi phí hao hụt điện năng và vận hành như: thang máy, đèn hành lang, camera hay máy giặt chung…
Sở Công thương TP.HCM khẳng định quan điểm trên "không phù hợp quy định". Bởi trường hợp người thuê nhà không giao kết hợp đồng trực tiếp với bên bán điện thì tổng tiền điện chủ nhà cho thuê thu của người thuê nhà không được vượt quá tiền điện trong hóa đơn tiền điện hằng tháng do đơn vị bán lẻ điện phát hành.
Theo ông Hóa, giá điện là mặt hàng do Nhà nước quản lý, chủ nhà trọ phải thu theo đúng biểu giá bán điện do Bộ Công thương ban hành.
Các khoản chi phí như: điện bơm nước, chiếu sáng hành lang, camera an ninh hay các chi phí vận hành khác phải được tách riêng thành phí dịch vụ hoặc phí quản lý theo thỏa thuận giữa chủ nhà và người thuê, không được cộng dồn vào giá điện để thu chênh lệch.
"Việc thu tiền điện cao hơn giá quy định để hưởng chênh lệch là hành vi vi phạm và sẽ bị xử phạt từ 20 - 30 triệu đồng kể từ ngày 25.5. Thẩm quyền xử phạt thuộc Chủ tịch UBND cấp xã", Sở Công thương TP.HCM nhấn mạnh.
Theo ông Hóa, biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt hiện được áp dụng theo Quyết định số 1279 của Bộ Công thương. Đối với người thuê nhà để ở, việc tính giá điện được thực hiện theo Khoản 5 Điều 12 Thông tư số 60.
Sở Công thương TP.HCM nhấn mạnh, nếu người thuê nhà không ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị bán điện thì tổng số tiền điện chủ nhà thu của người thuê "không được vượt quá tiền điện trong hóa đơn tiền điện hằng tháng do đơn vị bán lẻ điện phát hành".
