Mũi tiêm “xóa sổ” hoàn toàn khối u ở 15 bệnh nhân ung thư
Theo The Guardian, đây là kết quả của một thử nghiệm quốc tế được thực hiện tại 11 quốc gia trên 102 bệnh nhân ung thư đầu cổ (nghiên cứu OrigAMI-4). Loại thuốc này có tên là Amivantamab, được sử dụng cho những bệnh nhân ung thư đã di căn hoặc tái phát và không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị khác.
Kết quả cho thấy, thuốc đã giúp thu nhỏ khối u ở hơn một phần ba số bệnh nhân (43 bệnh nhân), với những thay đổi rõ rệt chỉ sau vài tuần. Đáng chú ý, trong số đó có 15 bệnh nhân, các bác sĩ ghi nhận khối u đã biến mất hoàn toàn.
Giáo sư Kevin Harrington, chuyên gia về liệu pháp sinh học điều trị ung thư tại Viện Nghiên cứu Ung thư London (Anh) cho biết, đây là những đáp ứng mạnh mẽ chưa từng có ở nhóm bệnh nhân đã kháng cả hóa trị lẫn liệu pháp miễn dịch.
Nhóm bệnh nhân này có rất ít lựa chọn điều trị, vì vậy mức độ hiệu quả này thực sự rất đáng chú ý.
Khác với nhiều phương pháp điều trị ung thư hiện nay, Amivantamab được tiêm dưới da thay vì truyền tĩnh mạch.
Loại thuốc tiêm này tác động lên tế bào ung thư theo ba cơ chế khác nhau: Chặn EGFR (thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì), một protein giúp khối u phát triển, chặn MET, con đường mà tế bào ung thư thường sử dụng để né tránh điều trị, đồng thời kích hoạt hệ miễn dịch tấn công khối u.
Các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng thử nghiệm tập trung vào những người mắc ung thư đầu cổ, không bao gồm những người mắc ung thư biểu mô tế bào vảy vùng hầu họng dương tính với virus HPV. Điều này đặc biệt quan trọng, vì ung thư đầu cổ không do HPV gây ra thường khó điều trị hơn.
Thuốc Amivantamab đang được đánh giá trong khoảng 60 thử nghiệm lâm sàng, chủ yếu ở ung thư phổi, ngoài ra còn có ung thư đại trực tràng, não và dạ dày.
Hiểu thế nào cho đúng về hiệu quả của thuốc Amivantamab?
ThS.BS Trịnh Thế Cường, khoa Hóa trị liệu, Bệnh viện E (Hà Nội), cho biết, kết quả nghiên cứu trên là rất đáng chú ý. Tuy nhiên, bệnh nhân và người nhà cần hiểu đầy đủ bản chất khoa học.
Thứ nhất, đáp ứng trên hình ảnh không đồng nghĩa với khỏi bệnh hoàn toàn. Việc khối u biến mất trên phim chụp (tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn 15%) là tín hiệu rất tốt, nhưng các tế bào ung thư ở mức độ vi thể vẫn có thể còn tồn tại.
Thứ hai, thời gian kiểm soát bệnh có giới hạn. Chỉ số trung vị PFS là 6,8 tháng, theo kết quả của nghiên cứu, nghĩa là sau khoảng thời gian này, một nửa số bệnh nhân trong nghiên cứu đã có tình trạng bệnh tiến triển trở lại. Do đó, đây là thuốc giúp kéo dài và kiểm soát bệnh, chưa thể coi là thuốc chữa khỏi hẳn ung thư.
Thứ ba, không tự ý áp dụng cho bệnh khác. Nghiên cứu trên chỉ được thực hiện trên nhóm bệnh nhân ung thư đầu cổ tế bào vảy không liên quan HPV. Vì thế, tuyệt đối không thể lấy kết quả này để tự suy diễn rằng bệnh nhân ung thư gan, ung thư dạ dày, ung thư vú… cứ dùng là sẽ có hiệu quả tương tự.
Tại Việt Nam, vào năm ngoái, thuốc Amivantamab đã được Bộ Y tế cấp số đăng ký lưu hành dưới dạng dung dịch truyền tĩnh mạch (lọ 350 mg/7 ml). Thuốc thường được biết đến với tên thương mại là Rybrevant.
Theo hướng dẫn sử dụng được đăng trên cổng dịch vụ công của Cục Quản lý Dược, thuốc được chỉ định cho bệnh nhân ung thư phối không phải tế bào nhỏ (NSCLC) tiến triển tại chỗ hoặc di căn có đột biến chèn ở Exon 20 thụ thể hoạt hóa yếu tố tăng trưởng biểu bì (EGFR), mà đã tiến triển khi đang dùng hoặc sau khi dùng hóa trị liệu bằng phác đồ có dẫn xuất platin.
“Như vậy, không phải bệnh nhân ung thư phổi nào cũng dùng được thuốc này”, BS Cường nhấn mạnh.
Gánh nặng về chi phí
Bên cạnh đó, theo BS Cường, gánh nặng chi phí cũng là điều cần cân nhắc kỹ. Đây là rào cản lớn nhất mà người bệnh và gia đình phải đối diện.
Trong nghiên cứu OrigAMI-4, liều dùng tiêm dưới da được áp dụng theo chu kỳ nghiêm ngặt dựa trên cân nặng của bệnh nhân. Dạng Amivantamab tiêm dưới da chưa được phê duyệt ở Việt Nam nên chưa có giá chính thức.
Tuy nhiên, nếu tạm quy đổi tương đương theo dạng lọ truyền tĩnh mạch 350mg đang có tại Việt Nam cho một bệnh nhân nặng 60kg, với mức giá kê khai khoảng 34,5 triệu đồng/lọ, thì trong khoảng 3 tháng đầu tiên, tổng chi phí tiền thuốc ước tính khoảng 1,4 tỷ đồng. Chi phí này là giả sử dạng tiêm có chi phí bằng dạng truyền tĩnh mạch.
“Amivantamab là một thành tựu y học hiện đại với những dữ liệu lâm sàng rất tích cực. Tuy nhiên, một phương thuốc dù tốt đến đâu vẫn phải đáp ứng đủ 5 yếu tố: Đúng loại bệnh, đúng giai đoạn, đúng chỉ định, đúng khả năng chi trả và đúng kỳ vọng điều trị”, BS Cường nói.
Một chuyên gia đầu ngành về ung thư tại Bệnh viện Bạch Mai cũng cho biết thêm, điều trị ung thư là điều trị đa mô thức, phối hợp nhiều phương pháp (phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, thuốc trúng đích, thuốc điều trị miễn dịch…). Việc điều trị cũng không giống nhau giữa các bệnh nhân mà cá thể hóa.
Tại Việt Nam, phác đồ điều trị ung thư luôn được cập nhật theo các hướng dẫn của các hiệp hội ung thư và Tổ chức Y tế thế giới, bao gồm cả thuốc mới. Kết quả của nghiên cứu OrigAMI-4 là rất đáng chú ý, tuy nhiên vẫn cần thêm dữ liệu lâm sàng và thời gian theo dõi dài hơn để có thể đánh giá đầy đủ hiệu quả cũng như vai trò của thuốc trong điều trị ung thư.
Amivantamab hiện chưa có trong danh mục thuốc được đấu thầu tại Bệnh viện Bạch Mai.
Trứng là một trong những thực phẩm giàu protein chất lượng cao nhất. Một quả trứng cung cấp đầy đủ các a xít amin thiết yếu mà cơ thể cần để duy trì cơ bắp, phục hồi mô và tham gia vào nhiều hoạt động chuyển hóa. Ngoài protein, trứng còn chứa vitamin B12, vitamin D, choline, selenium và nhiều dưỡng chất quan trọng khác, theo trang thông tin sức khỏe Everyday Health (Mỹ).
Dưới đây là những sai lầm thường gặp khi ăn trứng mà nhiều người chưa để ý:
Nhiều người có thói quen chiên trứng đến khi cháy cạnh hoặc chiên quá lâu để trứng thật giòn. Tuy nhiên, nhiệt độ quá cao có thể làm giảm chất lượng của protein và một số vitamin trong trứng.
Khi protein bị tác động dưới nhiệt quá mạnh trong thời gian dài, cấu trúc của chúng có thể thay đổi nhiều, làm món ăn trở nên khô cứng và khó tiêu hóa hơn. Một số vitamin nhạy nhiệt như vitamin nhóm B cũng có thể bị hao hụt.
Ngoài ra, chiên ở nhiệt độ cao còn có thể làm cholesterol trong lòng đỏ bị ô xy hóa. Đây là điều không được khuyến khích nếu diễn ra thường xuyên. Luộc, hấp hoặc áp chảo nhẹ ở nhiệt vừa phải thường là cách chế biến giúp giữ dinh dưỡng tốt hơn.
Nhiều người giảm cân hoặc tập gym thường bỏ lòng đỏ vì lo ngại cholesterol. Tuy nhiên, điều này khiến cơ thể mất đi khá nhiều dưỡng chất quan trọng.
Lòng trắng chứa phần lớn protein. Thế nhưng, lòng đỏ cũng cung cấp một lượng protein đáng kể cùng nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin D, vitamin A, choline, lutein và zeaxanthin.
Choline đặc biệt quan trọng cho hoạt động của não bộ và hệ thần kinh. Trong khi đó, lutein và zeaxanthin là các chất chống ô xy hóa có lợi cho mắt. Với đa số người khỏe mạnh, ăn nguyên quả trứng với lượng hợp lý thường tốt hơn là chỉ ăn lòng trắng.
Một số người có thói quen ăn trứng tái vì sở thích. Tuy nhiên, cơ thể thực tế hấp thu protein từ trứng chín tốt hơn so với trứng sống.
Khi được nấu chín vừa phải, protein trong trứng sẽ biến tính nhẹ, giúp enzyme tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Ngược lại, protein trong lòng trắng trứng sống khó tiêu hóa hơn và cơ thể hấp thu kém hơn. Ngoài ra, ăn trứng sống thường xuyên cũng làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn Salmonella, có thể gây ngộ độc thực phẩm.
Trứng là nguồn protein tốt nhưng ăn quá nhiều không đồng nghĩa cơ thể sẽ phát triển cơ bắp tốt hơn. Khả năng hấp thu protein còn phụ thuộc vào mức vận động, giấc ngủ, tổng chế độ ăn và nhu cầu của từng người, giáo sư dinh dưỡng José Antonio tại Đại học Nova Southeastern (Mỹ) cho biết.
Nếu chỉ tập trung ăn quá nhiều trứng mà không đa dạng thực phẩm, cơ thể vẫn có thể thiếu các dưỡng chất khác như omega-3 hoặc chất xơ. Các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến khích đa dạng nguồn protein từ cá, đậu, sữa, thịt nạc và trứng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một loại thực phẩm, theo Everyday Health.
Ngày 2/6, BS.CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết bệnh nhi mất đêm qua dù các bác sĩ đã nỗ lực hồi sức tích cực. Bố và mẹ bé đã tử vong sau vụ cháy.
Nửa tháng trước bé được chuyển từ Cà Mau lên TP HCM trong tình trạng nguy kịch, bỏng độ 2-3 hơn 90% diện tích cơ thể, bỏng đường hô hấp, nhiễm trùng huyết và tổn thương đa cơ quan. Êkíp điều trị cho bé thở máy, dùng thuốc vận mạch, hồi sức chuyên sâu và chăm sóc bỏng tích cực. Tuy nhiên, do diện tích bỏng quá lớn kèm nhiều biến chứng nặng, tình trạng của bé không cải thiện.
Vụ cháy xảy ra sáng 17/5 tại căn nhà cấp 4 ở ấp Nhàn Dân B, xã Phong Thạnh, tỉnh Cà Mau. Người bố tử vong trên đường đến bệnh viện. Mẹ bé, 43 tuổi, bỏng nặng và không qua khỏi vào chiều 18/5. Cơ quan điều tra nghi người bố đã phóng hỏa sau mâu thuẫn tình cảm với vợ.
Mới đây, Viện sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Maii) tiếp nhận nữ sinh viên đại học ở Hà Nội đang bảo lưu kết quả học, được gia đình đưa đến khám tại Viện Sức khỏe tâm thần do có ý tưởng tự sát, sau khi sinh con đầu lòng.
Khoảng 3 tuần trước vào viện, tại nhà, bệnh nhân bế con (6 tháng tuổi) đứng trên ban công với ý định tự sát, nhưng gia đình phát hiện kịp thời.
Tại Viện Sức khỏe tâm thần, qua khám và các test chuyên khoa, bệnh nhân được chẩn đoán rối loạn hành vi và tâm thần nặng kết hợp với thời kỳ sinh đẻ (trầm cảm sau sinh có triệu chứng loạn thần).
Chia sẻ về bệnh trầm cảm sau sinh, thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Phương Linh, Viện Sức khỏe tâm thần, cho biết tỷ lệ mắc trầm cảm sau sinh khoảng 10 - 15% bà mẹ mới sinh; nguy cơ suốt đời là 10 - 25%; nguy cơ 2 tháng sau sinh là 5,7% và 6 tháng sau sinh là 5,6%.
Trầm cảm sau sinh chủ yếu liên quan đến rối loạn nội tiết do sự thay đổi hormone đột ngột sau khi sinh con. Sự suy giảm nhanh chóng estrogen và progesterone sau sinh làm mất ổn định hệ thống dẫn truyền thần kinh, rối loạn điều hòa cảm xúc. Ngoài ra còn có yếu tố gen, gia đình.
Tình trạng này đặc trưng bởi cảm giác buồn bã, lo âu, cùng với các triệu chứng như mất ngủ, cảm giác vô dụng và đôi khi có ý nghĩ tự tử.
Bác sĩ Linh chia sẻ, trầm cảm sau sinh gây ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe bà mẹ, chăm sóc em bé. Người chồng cũng gián tiếp chịu áp lực tâm lý, mối quan hệ vợ chồng dễ mất sự kết nối khiến nguy cơ chồng lo âu, thậm chí khởi phát rối loạn sức khỏe tâm thần.
"Nhiều chồng băn khoăn 'không biết tôi có lỗi gì không' và tâm trạng rất buồn, lo lắng khi đưa vợ đi khám trầm cảm sau sinh. Có không ít cặp vợ chồng cùng điều trị rối loạn sức khỏe tâm thần, sau khi vợ bị trầm cảm sau sinh", PGS-TS, bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện sức khỏe tâm thần, cho biết thêm.
Với ca bệnh nêu trên, bác sĩ Linh cho biết, bệnh nhân được điều trị kết hợp các biện pháp: thuốc, điều biến não (kích thích từ xuyên sọ) và liệu pháp tâm lý.
Sau 3 tuần điều trị, người bệnh vui vẻ hoạt bát, thấy thoải mái hơn trong việc chăm sóc con, được xuất viện.
2 tháng sau khi ra viện, sức khỏe về mặt tinh thần của người bệnh hoàn toàn ổn định, bệnh nhân chuẩn bị quay trở lại học và có dự định đi làm.
