Hầu như ai cũng từng trải qua những tin nhắn, cuộc gọi lừa đảo, đặc biệt là vào những lúc như đang vội vã rời khỏi nhà hoặc khi đang đi ngủ.
Trong khi đa số chọn cách xóa, đánh dấu là tin rác hoặc chặn cuộc gọi. Một số người lại coi đây là cơ hội để “đùa giỡn” với kẻ lừa đảo.
Họ trả lời bằng danh tính giả, cố tình kéo dài cuộc trò chuyện bằng những câu chuyện vô lý, hình ảnh chế nhạo hoặc các phản hồi gây khó hiểu.
Hành động này được gọi là “scambaiting”, tức cố tình tương tác với kẻ lừa đảo nhằm làm mất thời gian hoặc trêu chọc chúng.
Trên Reddit và YouTube thậm chí còn có những cộng đồng chuyên chia sẻ các màn đối đáp như vậy.
Winter Miller, nhà viết kịch và tác giả sách thiếu nhi tại Brooklyn (Mỹ), thường đăng tải các cuộc trò chuyện hài hước với những kẻ lừa đảo trên Instagram.
Bà cho rằng việc đáp lại những tin nhắn vô lý bằng những câu trả lời còn vô lý hơn có thể mang lại tiếng cười cho mọi người.
Ngoài giải trí, với một số người, việc chống lại các đối tượng lừa đảo đã trở thành nhiệm vụ, công việc thực sự.
Điển hình là YouTuber Pierogi, một cựu chuyên gia an ninh mạng, nổi tiếng nhờ những màn kéo dài cuộc gọi hoặc cuộc trò chuyện với kẻ lừa đảo.
Ban đầu, các cuộc gọi của Pierogi chủ yếu mang tính hài hước. Nhưng sau đó, anh bắt đầu xây dựng những danh tính giả và các tình huống phức tạp để giữ chân kẻ lừa đảo càng lâu càng tốt.
Có lúc anh giả vờ đang tổ chức đám cưới ngay giữa cuộc gọi, hoặc thông báo vừa gặp tai nạn xe hơi.
Theo Pierogi, mục đích của anh vừa là giải trí, vừa là cản trở hoạt động của các đối tượng lừa đảo.
Mỗi giờ anh khiến chúng bận rộn tranh cãi cũng đồng nghĩa với việc chúng có ít thời gian hơn để tiếp cận những nạn nhân khác.
Trong một vụ việc, thậm chí những tương tác của Pierogi với các đối tượng lừa đảo đã góp phần hỗ trợ cơ quan chức năng Mỹ triệt phá một đường dây từng nhắm vào hàng nghìn người cao tuổi.
Vì sao phản hồi những kẻ lừa đảo có thể gây hại?
Tuy nhiên, theo các chuyên gia an ninh mạng, phần lớn người dùng không nên làm theo cách này.
“Có vẻ vô hại, nhưng bạn không thể biết điều gì đang diễn ra ở phía sau hậu trường”, Mayra Rosario Fuentes, chuyên gia nghiên cứu về mối đe dọa tại công ty nghiên cứu bảo vệ số kỹ thuật số TrendLife cho biết.
Theo bà, ngay cả khi người dùng chỉ cung cấp thông tin giả và không nhấp vào bất kỳ đường link nào, việc phản hồi cũng đã gửi đi một tín hiệu quan trọng: số điện thoại (hoặc tài khoản) đó đang hoạt động và chủ nhân sẵn sàng tương tác.
Điều này có thể khiến số điện thoại bị đưa vào danh sách có giá trị đối với các nhóm lừa đảo khác hoặc bị mua bán trên các diễn đàn “thế giới ngầm”.
Suzanne Sando, nhà phân tích về quản lý gian lận tại Javelin Strategy & Research, cho biết nhiều người đánh giá thấp lượng thông tin có thể bị thu thập từ một cuộc trò chuyện tưởng như vô hại.
“Khi tương tác, người dùng có thể vô tình xác nhận nhiều thông tin cá nhân như nơi làm việc, tình trạng hôn nhân hoặc trường học của con cái”, bà nói.
Ngay cả những chi tiết nhỏ như thời điểm trả lời tin nhắn cũng có thể giúp đối tượng lừa đảo suy đoán múi giờ hoặc thói quen sinh hoạt.
Một câu đùa có thể hé lộ độ tuổi, còn việc đề cập đến kế hoạch du lịch có thể trở thành dữ liệu hữu ích cho các cuộc tấn công sau này.
Theo các chuyên gia, ngay cả việc trả lời “dừng lại” để yêu cầu ngừng gửi tin nhắn cũng có thể phản tác dụng, bởi nó xác nhận rằng số điện thoại đang được sử dụng.
Chuyên gia khuyến cáo: Bỏ qua, chặn và báo cáo
Các chuyên gia cho rằng nhiều người có tâm lý chủ quan vì nghĩ rằng mình sẽ an toàn miễn là không chuyển tiền hoặc không nhấp vào đường link lạ.
Tuy nhiên, những thông tin nhỏ thu thập được từ các cuộc trò chuyện có thể bị lợi dụng trong các chiến dịch lừa đảo tinh vi hơn trong tương lai, đặc biệt vào những thời điểm người dùng mất cảnh giác.
Do đó, lời khuyên được các chuyên gia đồng thuận là không phản hồi bất kỳ kẻ lừa đảo nào.
Người dùng không nên nhấp vào liên kết, quét mã QR hoặc gọi lại số điện thoại, ngay cả khi chúng trông có vẻ đáng tin.
Nếu tin nhắn tự nhận là từ ngân hàng, công ty vận chuyển hoặc một dịch vụ quen thuộc, hãy truy cập trực tiếp ứng dụng hoặc website chính thức của đơn vị đó để kiểm tra thông tin thay vì làm theo hướng dẫn trong tin nhắn.
Mayra Rosario Fuentes tóm tắt cách xử lý bằng ba từ: “Bỏ qua, chặn và báo cáo”.
Dù cách này có thể kém thú vị hơn việc trêu chọc kẻ lừa đảo, nhưng bà nhận định đó vẫn là lựa chọn an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân trước các chiêu trò lừa đảo hiện nay.
Theo BusinessInsider, Anthropic - công ty tạo ra Claude AI, cho rằng Mỹ có thể tạo ra khoảng cách từ 12 đến 24 tháng trước Trung Quốc trong năng lực AI tuyến đầu, nhưng điều này chỉ xảy ra nếu Mỹ và các đồng minh hành động nhanh. Nhận định này được công ty đưa ra trong một bài viết dài, phác thảo hai kịch bản cho cục diện AI vào năm 2028 khi Mỹ hạn chế hiệu quả khả năng tiếp cận năng lực tính toán AI của Trung Quốc, hoặc không làm được điều đó.
Theo Anthropic, lợi thế hiện tại của Mỹ nằm ở năng lực tính toán, đặc biệt là khả năng tiếp cận chip AI tiên tiến. Công ty cho rằng nhiệm vụ trước mắt của Mỹ không chỉ là mở rộng lợi thế, mà còn phải tránh để lợi thế sẵn có bị lãng phí vì các lỗ hổng chính sách.
Anthropic cảnh báo "cửa sổ cơ hội" để giữ khoảng cách này sẽ không kéo dài. Nếu Trung Quốc tiếp tục thu hẹp chênh lệch, cuộc đua giữa các phòng thí nghiệm AI của hai nước có thể trở nên sát nút hơn. Khi đó, các công ty có thể chịu áp lực tung mô hình mới nhanh hơn, trong khi thời gian kiểm tra an toàn và quản trị rủi ro bị rút ngắn.
Công ty cho rằng một cuộc đua quá cân bằng giữa các phòng thí nghiệm AI Mỹ và Trung Quốc sẽ khiến nỗ lực quản trị AI của cả ngành công nghiệp lẫn chính phủ trở nên khó khăn hơn. Đây là lý do Anthropic đặt vấn đề cạnh tranh công nghệ song song với an toàn AI, thay vì chỉ xem đây là câu chuyện về tốc độ phát triển mô hình.
Hai vấn đề được Anthropic nhấn mạnh là kiểm soát xuất khẩu chip và hành vi trích xuất năng lực từ mô hình AI. Theo công ty, Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách với Mỹ thông qua các kẽ hở trong kiểm soát chip, cũng như việc dùng một mô hình AI đã phát triển để huấn luyện mô hình nhỏ hơn.
Về chip, Anthropic kêu gọi Mỹ củng cố kiểm soát xuất khẩu, tăng ngân sách thực thi và đóng các lỗ hổng cho phép chip AI tiếp tục chảy vào Trung Quốc. Mỹ đã áp đặt kiểm soát xuất khẩu chip sang Trung Quốc từ năm 2022, sau đó tiếp tục bổ sung các quy định liên quan đến Nvidia và AMD.
Tuy nhiên, các nỗ lực né kiểm soát vẫn tồn tại. Giới chức Mỹ từng cáo buộc một số bên tìm cách buôn lậu chip Nvidia tiên tiến bằng cách dán nhãn lại dưới tên khác. Điều này cho thấy chính sách hạn chế xuất khẩu chỉ có hiệu quả nếu đi kèm năng lực giám sát và thực thi.
Ở vấn đề thứ hai, Anthropic cho rằng Mỹ cần ngăn các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc rút trích năng lực từ những mô hình AI hàng đầu. Hồi tháng 2, công ty từng cáo buộc ba doanh nghiệp AI lớn của Trung Quốc gồm DeepSeek, MiniMax và Moonshot AI sử dụng Claude một cách "bất hợp pháp" để hỗ trợ phát triển mô hình riêng.
Dù vậy, không phải mọi ý kiến đều đồng thuận với nhận định Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách. Zhang Chi, cựu kỹ sư ByteDance và hiện là nhà nghiên cứu tại Đại học Bắc Kinh, cho rằng AI Trung Quốc thực tế đang tụt xa hơn vì thiếu dữ liệu chất lượng cao và hạn chế tiếp cận chip tiên tiến.
Sáng 2/4, Cục Tần số vô tuyến điện, Bộ Khoa học và Công nghệ thông báo một tàu du lịch hoạt động tại Cát Bà, Hải Phòng trong quý I/2026 đã sử dụng thiết bị thu phát sóng vệ tinh (hay đài vệ tinh trái đất) Starlink để cung cấp Internet cho khách du lịch. Thiết bị này chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định tại Việt Nam.
Doanh nghiệp chủ tàu này đã bị xử phạt vi phạm hành chính 70 triệu đồng. "Cơ quan chức năng đang truy vết nguồn gốc xuất xứ thiết bị thu phát sóng vệ tinh Starlink để xử lý", đại diện Cục Tần số cho biết.
Đây được đánh giá là hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực tần số vô tuyến điện, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả, theo Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử.
Starlink của SpaceX là dịch vụ Internet vệ tinh nước ngoài đầu tiên được thí điểm tại Việt Nam. Giữa tháng 2, sau khi hoàn tất thủ tục, dịch vụ đã được cấp phép tại Việt Nam, song chưa công bố thời gian triển khai cụ thể, tức dịch vụ này chưa được triển khai chính thức. Trên bản đồ của dịch vụ, Starlink cũng chưa hiển thị việc cung cấp khu vực Việt Nam.
Thời gian qua, trên mạng xã hội xuất hiện một số người dùng cho biết đã sử dụng Internet Starlink tại Việt Nam, nhưng đây phần lớn là các thiết bị sử dụng trái phép, có thể đến từ việc đăng ký ở nước ngoài sau đó mang thiết bị về Việt Nam sử dụng. Cục Tần số vô tuyến điện nhấn mạnh việc tuân thủ quy định pháp luật về tần số vô tuyến điện "là trách nhiệm của mọi tổ chức, cá nhân".
Tại họp báo của Bộ Khoa học và Công nghệ ngày 1/4, đại diện Cục Viễn thông cho biết Starlink sẽ được triển khai tại Việt Nam theo hình thức thí điểm, với quy mô tối đa 600.000 thuê bao. Sau khi được cấp phép, Starlink hoạt động như một doanh nghiệp viễn thông và phải tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam về viễn thông.
Để sử dụng, người dùng cần mua thiết bị thu phát tín hiệu vệ tinh và đăng ký thuê bao. Hệ thống sau khi lắp đặt sẽ kết nối trực tiếp với vệ tinh để cung cấp Internet theo hình thức trọn gói, không giới hạn dung lượng. Theo phương án dự kiến, người dùng tại Việt Nam phải trả 435 USD trong tháng đầu dùng Starlink, gồm tiền mua thiết bị 350 USD (9 triệu đồng) và tiền cước 85 USD (2,2 triệu đồng). Các tháng tiếp theo, phí duy trì là 85 USD.
Jesus Ortea, giáo sư danh dự tại Đại học Oviedo (Tây Ban Nha), phát hiện sinh vật thân mềm nhỏ bé, màu đỏ tươi này ở vùng biển Caribbean và chọn công bố nghiên cứu cùng thời gian diễn ra World Cup.
Ortea cho biết ông muốn ghi nhận "vai trò nổi bật" của thủ môn Josimar Dias, hay Vozinha, đồng thời gợi nhắc đến trận đấu với đối thủ được xem là ứng viên vô địch World Cup 2026 này.
Với dân số chỉ 530.000 người, Cape Verde là quốc gia nhỏ nhất góp mặt tại vòng knock-out World Cup. Dù mới lần đầu dự giải đấu bóng đá lớn nhất hành tinh, tại vòng 1/16, họ gây nhiều khó khăn cho đương kim vô địch Argentina, cầm hòa trong hai hiệp chính và chỉ chịu thất bại sau hai hiệp phụ với tỷ số chung cuộc 2-3.
Trước đó, nhờ màn trình diễn xuất sắc của Vozinha, Cape Verde giành điểm đầu tiên tại World Cup trong trận hòa không bàn thắng với nhà vô địch châu Âu Tây Ban Nha, vốn được mệnh danh là La Roja (Đội tuyển đỏ) theo màu áo truyền thống.
Vozinha thi đấu cho đội tuyển quốc gia Cape Verde từ 2012, khoác áo CLB GD Chaves tại giải Liga Portugal 2 từ năm 2024. Trong trận đấu với Tây Ban Nha, thủ môn 40 tuổi này có hàng loạt pha cản phá với 27 cú sút của đối thủ (7 cú sút hướng cầu môn) để giữ sạch lưới.
Màn trình diễn trong trận đấu đó giúp danh tiếng của anh bùng nổ, số người theo dõi trên Instagram tăng vọt từ 45.000 lên 11,5 triệu chỉ sau hai ngày. "Thật điên rồ", Vozinha viết trên Instagram khi chứng kiến con số đột biến trên tài khoản của mình.
Theo Reuters, Ortea từng tiến hành nghiên cứu sâu rộng về vùng biển xung quanh Cape Verde và được quốc đảo này trao tặng Huân chương Công trạng năm 2023.
BBC cho biết, đây không phải lần đầu nhà sinh vật 75 tuổi này thể hiện niềm đam mê bóng đá trong công việc. Ông từng đặt tên cho một sinh vật mới phát hiện ở Costa Rica theo Keylor Navas, cựu thủ môn của đội tuyển nước này, đồng thời từng khoác áo Real Madrid, Paris Saint-Germain và Nottingham Forest. Một sinh vật nhỏ bé khác với màu sắc giống CLB Sporting Gijon (Tây Ban Nha) cũng được đặt tên theo cựu tiền đạo Quini.
