Cuộc đua gay cấn cho vị trí ‘người giàu nhất châu Á’

Hôm qua (16.5), tờ The Japan Times đưa tin Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang xem xét xuất khẩu tên lửa đất đối hạm sang Philippines. Hồi tháng trước, Nhật Bản đã công bố việc dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu vũ khí chưa từng có kể từ khi kết thúc Thế chiến 2.

Loại tên lửa mà Tokyo xem xét xuất khẩu cho Manila được cho là dòng tên lửa đất đối hạm Type 88. Trong cuộc tập trận vừa diễn ra trong tháng này giữa Mỹ, Nhật Bản, Úc và Philippines, tên lửa Type 88 cũng đã được bắn thử.

Thời gian qua, Tokyo nổi lên như một đối tác quân sự quan trọng của Manila. Mới đây, Nhật Bản cho biết đang xem xét để sớm cung cấp tàu hộ tống lớp Abukuma và máy bay TC-90 cho Philippines. Trong đó, tàu lớp Abukuma có độ choán nước hơn 2.000 tấn có thể mang theo tên lửa đối hạm Harpoon, ngư lôi và được trang bị pháo cận chiến Phalanx, cùng pháo chính 76 mm. Còn TC-90 là loại máy bay huấn luyện và tuần tra biển. Nhật Bản cũng đã chuyển giao một số hệ thống radar cho Philippines để tăng cường khả năng giám sát vùng biển.

Hơn 10 năm qua, Philippines không ngừng tăng cường năng lực quốc phòng, nhất là về năng lực tác chiến trên biển, giữa bối cảnh nước này liên tục xảy ra nhiều căng thẳng với Trung Quốc ở Biển Đông. Nếu như đầu thập niên 2010, Philippines gần như chỉ sở hữu những chiến hạm lỗi thời từ thập niên 1970, thì năng lực hải quân nước này đã được cải thiện. Điển hình, Philippines đã đặt mua 4 tàu hộ tống lớp Miguel Malvar, 2 tàu hộ tống lớp Jose Rizal, 6 tàu tuần tra lớp Rajah Sulayman đều của Hàn Quốc, trong đó đã nhận 2 tàu cho mỗi loại. Nước này còn đặt mua 4 tàu đổ bộ lớp Tarlac của Indonesia và đã nhận 2 chiếc. Kèm theo, Manila còn mua một số dòng máy bay trực thăng hải quân, máy bay tuần tra của phương Tây.

Không những vậy, Philippines đặt mua tên lửa bội siêu thanh Brahmos do liên doanh Ấn Độ - Nga sản xuất, có tốc độ gấp 2,8 lần vận tốc âm thanh cùng tầm bắn khoảng 300 km. Manila đã nhận tên lửa Brahmos dần dần từ năm 2024.

Trả lời Thanh Niên, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) đánh giá việc nếu Nhật Bản xuất khẩu tên lửa Type 88 sang Philippines thì sẽ là thương vụ mang tính bước ngoặt.

Thứ nhất, theo TS Nagao, thương vụ trên thể hiện chiến lược đối phó với Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo-Pacific) - nơi Trung Quốc đang không ngừng tăng cường sức mạnh quân sự. Nếu xảy ra xung đột, Trung Quốc triển khai lực lượng nhằm vào các căn cứ quân sự của Nhật Bản, Đài Loan và Philippines ở Thái Bình Dương, thì sự hỗ trợ từ Mỹ sẽ bị siết chặt. Vì thế, phía Mỹ muốn kiềm chế các hoạt động quân sự của Trung Quốc trong chuỗi đảo thứ nhất (từ Nhật Bản, qua Đài Loan đến Philippines). Vì thế, tên lửa Type 88 là một vũ khí thích hợp vì tầm bắn của nó là 200 km. Ví dụ, giữa Philippines và Đài Loan có khoảng cách 350 km. Nếu cả hai bên triển khai tên lửa tầm bắn 200 km, tất cả các tàu chiến Trung Quốc đi qua khu vực giữa Philippines và Đài Loan đều sẽ nằm trong tầm bắn.

Hiện tại, Philippines sở hữu tên lửa chống hạm Brahmos tầm bắn 290 km (được sản xuất bởi liên doanh Ấn Độ-Nga) và tên lửa chống hạm SSM-700K C-Star tầm bắn 180 km (của Hàn Quốc) được gắn trên tàu khu trục. Nếu Nhật Bản bổ sung thêm tên lửa chống hạm Type 88 phóng từ đất liền, Philippines sẽ nâng cao sức mạnh quân sự và nếu hợp tác với Nhật Bản, Đài Loan và Mỹ, chuỗi đảo thứ nhất sẽ càng được củng cố.

"Thứ hai, Nhật Bản đang chia sẻ gánh nặng an ninh với Mỹ và trở thành "nhà cung cấp an ninh" trong khu vực này. Mỹ cần giải quyết nhiều vấn đề trên toàn thế giới. Kể từ thời Tổng thống Barack Obama, Mỹ bắt đầu chiến lược chuyển trọng tâm về châu Á - Thái Bình Dương, quân đội nước này ở châu Âu đã giảm từ 100.000 sau Chiến tranh Lạnh xuống còn 35.000 lính vào năm 2021. Nhưng sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine từ năm 2022, con số này đã quay trở lại 100.000 lính. Ở Trung Đông, Mỹ đang sử dụng rất nhiều vũ khí. Từ tình hình như vậy, Nhật Bản đang dần đáp ứng yêu cầu từ Mỹ về việc các đồng minh và đối tác chia sẻ gánh nặng an ninh", TS Nagao đánh giá.

Thứ ba, theo vị chuyên gia này, việc Nhật Bản cung cấp tên lửa cho thấy chính Tokyo đang thay đổi nhận thức về quân sự. Vì vậy, so với tàu tuần tra ven biển, máy bay cứu hộ, tên lửa hoàn toàn mang tính quân sự cao hơn. Trước đây, Nhật Bản ngần ngại buôn bán những vũ khí mang tính quân sự cao, nhưng tình hình hiện tại đang khiến nước này thay đổi. Điều này sẽ tạo ra ảnh hưởng quan trọng trong cán cân an ninh giữa Mỹ và Trung Quốc.

Tin Gốc: Thanh Niên

Đã có trục trặc cửa đóng tàu Vostok 1 ngay trước giờ phóng. Gagarin cũng không lên đúng quỹ đạo kế hoạch mà bay cao hơn. Đặc biệt, một vụ phóng thử trước đó không lâu đã thất bại. Phi thuyền bị nổ ít giây sau vụ phóng.

Sau khi phóng thành công phi thuyền Vostok 1 (Phương Đông 1), Liên Xô đã công bố trước thế giới là quốc gia đầu tiên thực hiện thành công chuyến bay vũ trụ 108 phút (sau này có nguồn cho rằng chính xác là 106 phút).

Theo Russianspace, sau cuộc liên lạc vô tuyến thử đầu tiên của Gagarin với trạm điều hành lúc 7h20 giờ Matxcơva vào sáng lịch sử 12-4-1961, tổng công trình sư trưởng Sergei Korolev cho lệnh đóng nắp khoang tàu đã có phi hành gia sẵn sàng ở bên trong. Các kỹ thuật viên Ivanovsky, Morozov và Skoptsov cùng đóng tấm nắp nặng 100kg và siết chặt bằng 30 con ốc chuyên dụng đảm bảo an toàn cho chuyến bay.

Tuy nhiên trục trặc bất ngờ đã xảy ra. Một trong ba đèn báo hiệu việc kích hoạt cơ chế phóng cửa thoát hiểm không sáng lên trong hầm điều khiển phóng.

Điều này có nghĩa việc phóng không thể thực hiện được hoặc chuyến bay sẽ bị nguy hiểm nghiêm trọng. Korolev yêu cầu kỹ thuật viên mở cửa ra để đóng lại lần nữa. Lần này thì thành công, cả ba đèn đều sáng, sau khi Ivanovsky dùng tuốc vít điều chỉnh nhẹ tiếp điểm bị lỗi trước khi đóng cửa lại lần thứ hai.

Mọi người rời bệ phóng, chỉ còn một mình Gagarin ngồi ở khoang đầu phi thuyền Vostok 1, nhận lãnh trách nhiệm lịch sử của nhân loại: lần đầu tiên bay ra vũ trụ như bước chân đầu tiên trên hành trình dài đến những vì sao.

Tất cả đã sẵn sàng cho thời khắc lịch sử. Một phần nhỏ của giây trước 9h07 giờ Matxcơva, phi thuyền Vostok 1 phụt khói lửa gầm rú bay lên bầu trời trong xanh không một gợn mây và chếch mũi về phương Đông như chính con tàu mang tên. Sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan giữa thảo nguyên đang mùa hoa tulip dại mờ dần phía dưới.

Bên trong tàu, áp lực gia tốc đè nặng lên người phi hành gia đầu tiên. Nhịp tim vọt lên đến 150 nhưng anh đã được huấn luyện kỹ cho chuyện phi hành gia nào cũng phải trải qua khi rời Trái đất. Có lúc Gagarin như cứng đờ, không thể nói được. Dưới mặt đất mọi người rất lo lắng.

Chỉ huy Korolev gọi vô tuyến như hét lên: "Tuyết tùng, tuyết tùng, anh thế nào?". Tuyết tùng là mật danh chuyến bay. Mặt Korolev biến sắc, tay ông cầm máy gọi mà run lên và mặt chỉ giãn ra khi nghe tiếng trả lời của Gagarin. Sự thật trước đó nhiều chú chó được phóng thử nghiệm đã không thể có "vé về", trừ đôi chó may mắn Belka và Strelka.

Sau này nhiều tài liệu được giải mật cho rằng vụ phóng tàu Vostok 1 đã được thực hiện quá nhanh. Tổng công trình sư trưởng Korolev và một số lãnh đạo khác chấp thuận quá nhanh một số vấn đề kỹ thuật trước áp lực thời Chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Liên Xô...

Trang Russianspace ghi lại: "Hai phút rưỡi sau khi phóng, lớp vỏ bao phủ tàu vũ trụ tách thành hai cánh hoa với một cú giật mạnh và rơi xuống để lộ cho phi công một khung cảnh ngoạn mục ở cửa sổ phía dưới. "Tuyệt đẹp", Gagarin thốt lên sau khi nhìn thấy một trong hai cánh hoa của chóp mũi từ từ rơi ra khỏi tên lửa, phía sau là bề mặt Trái đất tuyệt đẹp".

Tầng thứ ba tên lửa sau đó được kích hoạt tăng tốc tàu vũ trụ lên tốc độ gần 8km mỗi giây cần thiết để đạt đến quỹ đạo khoảng 10 phút sau khi cất cánh. Theo Korolev, khoảng 13 phút sau khi phóng, Gagarin đã trở thành người đầu tiên đến được quỹ đạo Trái đất. Kỷ nguyên vũ trụ thêm bước tiến mới cực kỳ trọng đại.

Điểm viễn cực trên quỹ đạo mà Vostok 1 bay tới là 327km so với bề mặt Trái đất, cao hơn hẳn kế hoạch 230km thiết lập bay. Vì phi thuyền có người lái đầu tiên này thiếu động cơ hãm dự phòng nên quỹ đạo bay của nó được thiết lập khoảng 230km, để cao độ đó có thể làm chậm tàu vũ trụ cho nó quay về khí quyển và đáp xuống 5-7 ngày sau khi phóng.

Lượng không khí, thức ăn, nước uống và các vật dụng tiêu hao thiết yếu khác cho chuyến bay chỉ được chuẩn bị đủ 10 ngày. Tuy nhiên các số liệu khoa học Vostok 1 bay đến quỹ đạo cao thực tế này khiến con tàu cần hơn hai tuần để có thể trở về Trái đất. Do đó nếu động cơ hãm bị hỏng mà không có dự phòng, Gagari có thể sẽ phải nhận cái chết từ từ trên quỹ đạo.

09h25 giờ Matxcơva ngày 12-4-1961, Gagarin gọi về Trái đất và được trạm mặt đất Zarya 3 ở bán đảo Kamchatka, vùng Viễn Đông Liên Xô tiếp nhận. Russianspace ghi lại những trao đổi này từ tài liệu được giải mật. Trong đó Kedr là mật danh Gagarin và Karpenko là người liên lạc dưới mặt đất:

Kedr (Gagarin): Gọi Zarya 3, anh nghe rõ không?

Kedr: Zarya 3, anh nghe rõ không, anh nghe rõ không? Không nghe thấy Vesna (trạm mặt đất sóng ngắn), không nghe thấy Vesna.

Zarya 3 (Karpenko): Đã hiểu; chúng tôi nghe rõ anh.

Kedr: Chuyến bay đang diễn ra tốt đẹp, mọi thứ đều ổn. Anh có thể cho tôi biết gì không?

Hành trình trở về Trái đất của Gagarin ban đầu diễn ra thuận lợi. Động cơ hãm được khởi động lúc 10h25. Gagarin viết lại trong nhật ký của mình: "Ngay khi TDU (động cơ hãm) tắt, có một cú giật mạnh. Tàu vũ trụ bắt đầu quay quanh trục của nó với tốc độ rất cao. Trái đất đang di chuyển trong Vzor (cửa sổ) từ trên xuống dưới và từ phải sang trái. Tốc độ quay khoảng 30 độ mỗi giây, không dưới...

Mọi thứ đều quay cuồng. Một khoảnh khắc tôi nhìn thấy châu Phi - nó xảy ra trên châu Phi - khoảnh khắc khác là đường chân trời, khoảnh khắc khác là bầu trời. Tôi hầu như không kịp che chắn mình khỏi ánh nắng mặt trời để ánh sáng không làm chói mắt tôi. Tôi đưa chân về phía cửa sổ (dưới cùng) nhưng không đóng rèm. Tôi muốn tự mình tìm hiểu chuyện gì đang xảy ra".

Theo thiết lập bay, khoang về Trái đất của Gagarin sẽ tách khỏi mô đun thiết bị trong vòng 10-12 giây sau khi quá trình giảm quỹ đạo kết thúc nhưng điều đó đã không xảy ra. Tàu vũ trụ tiếp tục quay tròn dữ dội khi tiến gần đến các tầng khí quyển dày đặc. Cuối cùng, quá trình tách rời diễn ra lúc 10h35, khi tàu vũ trụ đang trên bầu trời biển Địa Trung Hải.

Khi khoang trở về Trái đất lao xuống bầu khí quyển, phi hành gia đầu tiên của loài người nhìn thấy một vầng sáng đỏ rực xuất hiện phía sau cửa sổ cùng với tiếng lách tách của lớp cách nhiệt bị thiêu rụi dần.

"Có một khoảnh khắc, khoảng 2-3 giây, khi dữ liệu trên các đồng hồ điều khiển bắt đầu trông mờ đi. Nó bắt đầu chuyển sang màu xám trong mắt tôi. Tôi cố gắng giữ bình tĩnh. Điều đó có ích, mọi thứ dường như trở lại vị trí ban đầu".

Có mùi khét xuất hiện trong khoang nhưng may mắn chỉ thoảng qua chốc lát. Việc hạ cánh tiếp tục an toàn. Ở độ cao 7km trên bề mặt Trái đất, cửa khoang được tách ra, Gagarin phóng ra ngoài.

Đó là lúc 10h42 giờ Matxcơva. Ghế phóng phi hành gia bung ra thành công rơi tự do xuống đất. Dù chính và dù dự phòng lần lượt mở bung. Gagarin hạ cánh với hai chiếc dù. Quá trình này kéo dài khoảng sáu phút, Gagarin gặp khó khăn khi mở một van trong bộ đồ phi hành gia để thở không khí nhưng rồi ông đã làm được.

Cánh đồng vừa được cày xới gần làng Smelovka (quận Ternovsky, thành phố Saratov, Liên Xô) đã in dấu chân đầu tiên trở lại mặt đất của Gagarin lúc 10h55 (hoặc 10h53 theo một nguồn khác).

Anna, vợ một kiểm lâm địa phương, và cháu gái đang trồng khoai tây gần đó đã thấy người đàn ông mặc bộ đồ màu cam. Họ chào nhau bằng tiếng Nga. Sau bối rối ban đầu, Anna giúp Gagarin mở khóa mũ bảo hiểm và mời ông uống sữa.

Thiếu tá Akhmed Gasiev, chỉ huy đơn vị phòng không số 40218 gần đó, cũng đến sau ít phút. Gagarin giơ tay chào báo cáo với Gasiev: "Trung úy Gagarin. Hạ cánh an toàn". Và Gasiev đáp lại bằng cái ôm thật chặt. Gagarin đã hạ cánh chệch khỏi địa điểm dự kiến 300km về phía đông bắc.

*************

>> Kỳ tới: Phi hành gia Mỹ Alan Shepard - người thứ 2 lên vũ trụ

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo Đài CNN, ngày 24-4, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (76 tuổi) cho biết hai tháng qua ông đã trì hoãn việc công bố kết quả khám sức khỏe định kỳ hằng năm của mình - trong đó lần đầu tiên tiết lộ ông được chẩn đoán mắc ung thư - nhằm tránh để Iran lợi dụng làm công cụ tuyên truyền trong lúc xung đột diễn ra ở Trung Đông.

Nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất trong lịch sử Israel từng trải qua ca phẫu thuật phì đại tuyến tiền liệt vào tháng 12-2024. Văn phòng Thủ tướng Israel đã công bố thông này vào thời điểm đó.

Trong lần kiểm tra gần đây sau phẫu thuật, ông Netanyahu cho biết trên mạng xã hội rằng các bác sĩ đã phát hiện một khối u ác tính ở tuyến tiền liệt, có kích thước dưới 1cm.

Văn phòng Thủ tướng Israel cũng công bố hai bức thư từ các bác sĩ. "Đây là trường hợp phát hiện sớm một tổn thương rất nhỏ, chưa có di căn, như tất cả các xét nghiệm khác đã xác nhận một cách chắc chắn" - một trong hai bức thư nêu rõ.

Ông Netanyahu không tiết lộ thời điểm lần kiểm tra gần nhất, nhưng một nguồn tin Israel am hiểu vấn đề nói với Đài CNN rằng ông Netanyahu được chẩn đoán mắc ung thư cách đây vài tháng.

Theo nguồn tin này, ông Netanyahu bắt đầu xạ trị khoảng hai tháng rưỡi trước và gần đây đã hoàn tất liệu trình.

Nhà lãnh đạo Israel nói rằng mình đã lựa chọn phương pháp xạ trị đích và "tổn thương đã biến mất hoàn toàn".

"Tạ ơn Chúa, tôi khỏe mạnh. Tôi chỉ gặp một vấn đề y tế nhỏ ở tuyến tiền liệt và đã được điều trị hoàn toàn" - ông Netanyahu chia sẻ trên mạng xã hội.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ