Trở về nhà sau giờ làm, Tian Mi, ở Tô Châu nhìn thấy thông báo dán trên cửa căn hộ bỏ trống ở đối diện: “Phí dịch vụ từ 2019 đến 2025 chưa thanh toán. Đề nghị nhanh chóng hoàn tất”. Tòa nhà bàn giao năm 2018, đồng nghĩa suốt 7 năm chủ nhà không đóng phí.
Bức ảnh Tian Mi đăng lên mạng châm ngòi một cuộc tranh luận. Nhiều ý kiến ủng hộ việc không đóng phí với lý do “không dùng dịch vụ thì không trả tiền”. Zhou Jing, một bà mẹ hai con, cho biết: “Tôi mua nhà ở Hà Nam, cả năm về vài ngày. Công ty quản lý không giảm giá nên tôi ngừng đóng”.
Theo Bộ luật Dân sự Trung Quốc, chủ nhà không được lấy lý do “không sử dụng” hoặc “nhà bỏ trống” để chối bỏ nghĩa vụ thanh toán nếu đơn vị vận hành đã làm đúng hợp đồng. Nếu công ty khởi kiện và tòa án có phán quyết, chủ nhà từ chối thi hành án sẽ bị đưa vào danh sách nợ xấu. Họ bị hạn chế vay vốn ngân hàng, cấm mua vé máy bay, tàu cao tốc, cấm ở khách sạn hạng sang, ảnh hưởng đến hồ sơ xin việc hoặc xét tuyển học hành của con cái.
Bất chấp quy định, tình trạng từ chối đóng phí dịch vụ vẫn lan rộng khắp Trung Quốc do mâu thuẫn thực tế.
Tại Từ Châu, cô Nghiêu từng đóng phí đầy đủ cho đến khi đường ống từ một căn hộ tầng trên bị tắc. Hơn 30 cm nước thải tràn xuống làm hỏng toàn bộ sàn gỗ nhà cô. Hôm sau nhân viên tòa nhà mới xuất hiện. Khi đòi bồi thường, ban quản lý, cơ quan nhà ở và chủ đầu tư đùn đẩy trách nhiệm cho nhau. Nghiêu quyết định ngừng đóng phí dịch vụ.
Còn Ah Feng ở Hàng Châu ngừng đóng vì áp lực tài chính. Năm 2018, anh vay mượn mua căn hộ 117 m2. Nay giá nhà giảm một nửa, nhưng anh vẫn phải trả khoản phí quản lý khoảng 560 USD và 500 USD phí đỗ xe mỗi năm. Bị mất việc đầu năm, anh quyết định không đóng các khoản phí này.
Việc làn sóng ngừng đóng phí dịch vụ khiến hơn 1.200 công ty quản lý bất động sản phá sản trong năm 2025. Quý đầu năm 2026, thêm 400 công ty đóng cửa, ước tính khoảng 2.000 doanh nghiệp nữa sẽ ngừng hoạt động vào cuối năm. Tỷ lệ thu phí bình quân của 500 doanh nghiệp lớn nhất năm 2025 chỉ đạt 71% – thấp hơn mức tối thiểu để duy trì hoạt động là 80%.
Cuối năm 2025, Dao Dao, một nữ nhân viên thu phí tại khu chung cư 20 năm tuổi, xin nghỉ việc. Phí quản lý tại đây ở mức 0,3 USD/m2, nhưng công ty ép chỉ tiêu phải thu được 50% hàng tháng, nếu không sẽ bị phạt. Liên tục bị cư dân gắt gỏng hoặc cúp máy khi đòi nợ, Dao từ bỏ công việc có mức lương 560 USD một tháng.
Tại khu tái định cư ở Quý Dương, trong 531 hộ, chỉ 25 hộ đóng phí đúng hạn. Sau nhiều lần bỏ tiền túi để duy trì vận hành của tòa nhà, người quản lý tên Chen rời đi khi khoản nợ tiền thang máy, điện nước lên tới 110.000 USD. Chung cư này lập tức tê liệt, đèn đường và thang máy bị cắt điện.
Ở Trùng Khánh, cư dân một tòa nhà biểu quyết ép đơn vị vận hành giảm phí từ 0,45 USD xuống 0,26 USD/m2. Một năm sau, công ty này chịu lỗ 420.000 USD rồi rút lui. Một doanh nghiệp tại Nam Kinh cũng bỏ dự án sau 8 tháng vì chỉ thu được 6,5% tiền phí, chịu lỗ gần 131.000 USD.
Giải thích lý do không kiện những người nợ phí ra tòa, một chuyên gia pháp chế trong ngành cho biết: “Chi phí kiện một hộ nợ vài trăm USD không đủ trả tiền luật sư. Khi chúng tôi gom đủ người để kiện tập thể, cư dân lại mang ảnh rác không đổ, đèn hỏng ra phản tố. Thắng thì gây thù oán với tất cả cư dân, thua thì mất uy tín, nên cách tốt nhất là chấm dứt hợp đồng và rời đi”.
Sự rút lui của công ty quản lý khiến nhiều khu chung cư xuống cấp nhanh chóng.
Chung cư Dongpingyuan ở Quảng Châu bị bỏ không từ năm 2020. Sáu năm sau, rác chất thành núi, an ninh tê liệt. “Trước đây tôi kén người thuê nhà, giờ phải đi năn nỉ họ tới xem”, một chủ hộ nói.
Tình trạng này giáng đòn trực tiếp vào khối tài sản của cư dân. Tại khu Yueyahu Huayuan (Nam Kinh), chỉ nửa năm sau khi đơn vị vận hành rời đi, giá nhà sụt từ 4.200 USD xuống còn 3.360 USD/m2, giảm 20% giá trị.
Một chủ nhà vừa bán cắt lỗ tại đây thừa nhận: “Tiết kiệm vài trăm USD phí quản lý nhưng mất hàng chục nghìn USD giá trị nhà. Đúng là nhặt hạt vừng, đánh rơi quả dưa hấu”.
Tối 17-5, Hội thi “Đi tìm Thủ lĩnh học sinh THPT” năm học 2025-2026 và Hội thi “Thủ lĩnh sinh viên” lần thứ 8 năm 2026 diễn ra tại Trường đại học Luật TP.HCM.
Top 7 thí sinh mang đến góc nhìn thực tiễn về công tác Hội và phong trào sinh viên TP.HCM qua phần thi “Chân dung thủ lĩnh”; kiến thức ở phần “Thủ lĩnh chinh phục”.
Tại vòng thi “Thủ lĩnh nhạy bén”, bạn Phạm Hoàng Tấn Lộc (phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công tại TP.HCM) cho rằng người trẻ cảm nhận TP.HCM qua những điều bình dị bằng trải nghiệm, cảm xúc thật.
Từ đó, Lộc xây dựng dự án “5 xúc giác - 1 thành phố”, sinh viên dùng “tấm hộ chiếu” để khám phá TP qua năm giác quan. Thị giác với công trình văn hóa - lịch sử; thính giác với tiếng sóng, tiếng máy khu công nghiệp...; vị giác và khứu giác qua bánh mì Sài Gòn, hương hoa lê ki ma ở Côn Đảo gợi nhớ chị Võ Thị Sáu; và xúc giác qua hoạt động cộng đồng, thiện nguyện.
Bạn Trần Thị Ngân Phúc (Học viện Hàng không Việt Nam) đề xuất giải pháp nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng việc làm cho hội viên, sinh viên trong bối cảnh chuyển đổi số.
Phúc đề xuất chuyển từ học thụ động sang chủ động, phát triển kỹ năng số gắn với tư duy phản biện và tăng cường kết nối nhà trường - sinh viên - doanh nghiệp để gắn đào tạo với thực tiễn.
Đồng thời, xây dựng hệ sinh thái kỹ năng số, kết hợp nền tảng trực tuyến, học thuật và trải nghiệm thực tế giúp sinh viên nhanh chóng thích ứng thị trường lao động.
Trong phần thi quyết định "Bản lĩnh thủ lĩnh", bạn Hà Đức Cường (Trường đại học Luật TP.HCM) tranh biện về việc AI có đang cạnh tranh với con người trong làn sóng sa thải và đề xuất giải pháp giúp sinh viên thích ứng, làm chủ thời đại số.
Với lập luận sắc bén, Đức Cường nói cần tăng cường các hoạt động, chuyên đề nâng cao kỹ năng ứng dụng AI cho học sinh, sinh viên. AI là “trợ lý ảo” hỗ trợ hiệu quả trong học tập và công việc nếu được sử dụng đúng cách.
Nhà trường và Đoàn Thanh niên cần phối hợp tập huấn, hướng dẫn sử dụng AI an toàn và đưa AI vào giảng dạy để sinh viên ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn.
“Đừng né tránh AI, mà biết sử dụng nó một cách thông minh, hiệu quả và có trách nhiệm. Nếu đúng cách, AI sẽ trở thành một “trợ lý” giúp ta học tập tốt, làm việc hiệu quả và phát triển bản thân”, Cường nói.
Vượt qua 2 vòng thi "Chân dung thủ lĩnh" và "Trí tuệ thủ lĩnh", top 6 thí sinh "Đi tìm Thủ lĩnh học sinh THPT" đã tranh tài gay cấn.
Tại vòng "Chân dung thủ lĩnh", với chủ đề "Thủ lĩnh học sinh TP là ai?", bạn Phạm Nguyễn Bảo Hân (Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa) nói thủ lĩnh học sinh TP.HCM cần thích nghi, kết nối và lan tỏa.
“Biết thích nghi là chủ động cập nhật xu hướng mới, thích ứng với thay đổi để tiên phong và dẫn dắt tập thể. Biết kết nối là lắng nghe, thấu hiểu, gắn kết đoàn viên để xây dựng tập thể vững mạnh. Biết lan tỏa là biến đam mê và năng lượng tích cực thành giá trị cho cộng đồng”, Hân bày tỏ.
Còn bạn Lê Hoàng Duy (Trường THPT Thủ Thiêm) nói học giỏi có thể giúp một người nổi bật, nhưng bản lĩnh, trách nhiệm và sự tử tế mới làm nên một thủ lĩnh thật sự.
“Một thủ lĩnh không phải là người đứng trên tập thể mà là người dẫn dắt mọi người cùng tiến lên. Cần bản lĩnh để vượt qua khó khăn, trách nhiệm để dám đối diện, sửa sai và sự tử tế, nhân ái để giữ được niềm tin và yêu thương từ mọi người”, Duy nói.
Tại vòng thi “Xứng danh thủ lĩnh”, với chủ đề “đu trend”, bạn Lương Nguyễn Hiền Trinh (Trường THPT Võ Thị Sáu, xã Đất Đỏ) cùng tranh biện và cho rằng không phải mọi “trend” đều xấu, bởi nhiều xu hướng tích cực như lan tỏa lòng yêu nước, việc tốt hay bảo vệ môi trường có thể tạo ảnh hưởng tốt đến học sinh.
“Quan trọng là biết định hướng, tận dụng các trend tích cực và tránh “đú trend” tiêu cực. Nếu được theo dõi, định hướng đúng đắn và biết tận dụng những giá trị tích cực, thì các xu hướng trên mạng xã hội hoàn toàn có thể trở thành một công cụ hữu ích để giáo dục và lan tỏa những điều tốt đẹp trong học sinh”, Trinh nói.
Wan Denghui, 37 tuổi, ở Tiên Đào, tỉnh Hồ Bắc từng có thu nhập khoảng nửa triệu tệ mỗi năm từ việc kinh doanh nhà hàng lẩu và cửa hàng quần áo. Quá trình mở rộng kinh doanh không thuận lợi khiến anh phá sản và ôm khoản nợ hàng triệu tệ.
Tháng 4/2024, Wan bắt đầu công việc giao đồ ăn. "Ngoài công việc này, tôi không tìm được việc nào khác có mức lương 30.000 tệ (4.380 USD) mỗi tháng", anh nói.
Để nhanh chóng trả nợ, Wan làm việc 365 ngày không nghỉ với cường độ 14-16 tiếng mỗi ngày. Trên trang cá nhân, anh tự gọi mình là "ông hoàng cày cuốc". Trong năm đầu tiên, anh kiếm được 223.000 tệ. Sau hai năm, khoản nợ được thanh toán 400.000 tệ (58.400 USD).
Cường độ làm việc của Wan khiến nhiều người nghi ngờ anh dựng chuyện để "câu like". Đại diện nền tảng giao đồ ăn Meituan sau đó xác nhận hồ sơ của nam tài xế là thật. Nền tảng cho biết trong 714 ngày làm việc, Wan hoàn thành 47.393 đơn hàng, thu về hơn 65.000 USD.
Tuy nhiên, hệ thống dữ liệu của hãng cũng ghi nhận Wan bị cưỡng chế thoát khỏi ứng dụng 240 lần kể từ tháng 12/2024. Sự can thiệp này là một phần của "cơ chế chống mệt mỏi". Hệ thống tự động nhắc nhở khi tài xế làm việc đủ 8 tiếng và khóa ứng dụng khi thời gian nhận đơn chạm mốc 12 tiếng mỗi ngày.
Ban đầu, Wan phản kháng việc bị ứng dụng kiểm soát thời gian làm việc. Anh nói tính năng này ngăn cản tiến độ kiếm tiền trả nợ. Trạm trưởng quản lý trực tiếp của Wan cũng cho biết anh thường xuyên bỏ qua lời khuyên nghỉ ngơi. Dù vậy, Wan nói sau này anh nhận ra những lúc bị khóa ứng dụng là khoảng thời gian hiếm hoi anh buộc phải dừng lại để ăn uống và chợp mắt.
Báo cáo thực trạng nghề giao hàng năm 2025 của Đại học Chiết Giang cho biết 1/3 số tài xế gia nhập ngành công nghệ để kiếm tiền nhanh nhằm giải quyết nợ nần, mua nhà hoặc nuôi gia đình.
Các chuyên gia nghiên cứu lao động nhận định thời gian làm việc do người lao động tự quyết định. Các nền tảng cần xây dựng thuật toán vừa ngăn chặn tình trạng lao động quá sức để đảm bảo an toàn, vừa đáp ứng nhu cầu mưu sinh của tài xế.
Trước thông tin quốc tế về chùm ca bệnh do virus Hanta trên tàu du lịch quốc tế MV Hondius, ngày 13/5, Bộ Y tế đã phát đi thông tin cập nhật khẩn nhằm cảnh báo người dân, đồng thời nhấn mạnh không hoang mang, suy diễn về nguy cơ bùng phát dịch diện rộng.
Theo thông tin mới nhất từ WHO, đến nay chùm ca bệnh trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 9 trường hợp mắc virus Hanta chủng Andes (ANDV), trong đó có 3 ca tử vong.
WHO đánh giá nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn ở mức trung bình, trong khi nguy cơ với cộng đồng toàn cầu ở mức thấp. Tổ chức này cũng nhấn mạnh cơ chế lây truyền của virus Hanta khác với COVID-19 và đang tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ.
Về nguồn lây, WHO cho biết vẫn đang điều tra. Giả thuyết hiện nay là ca bệnh đầu tiên có thể nhiễm virus khi tiếp xúc môi trường hoặc chuột mang mầm bệnh trong hoạt động ngoài trời trước khi lên tàu. Sau đó, khả năng lây truyền hạn chế giữa người với người có thể xảy ra trong điều kiện tiếp xúc gần, kéo dài.
Cơ quan này khuyến cáo những người có mặt trên tàu hoặc các chuyến bay liên quan theo dõi sức khỏe trong 42 ngày kể từ lần phơi nhiễm cuối cùng.
Các triệu chứng ban đầu cần lưu ý gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ và rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng. Người dân cần thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người tiếp xúc nguy cơ cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và có thể cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày. Người nguy cơ thấp không cần cách ly, nhưng cần tự theo dõi sức khỏe và đi khám khi xuất hiện triệu chứng.
Tại Việt Nam, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết chưa ghi nhận công dân liên quan đến chùm ca bệnh này. Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu và cơ sở y tế, đồng thời đẩy mạnh vệ sinh môi trường, diệt chuột và phòng chống bệnh lây từ động vật sang người.
Theo cơ quan này, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng virus Andes. Một số nghiên cứu trước đây chỉ phát hiện các chủng Hanta khác như virus Seoul trên động vật.
Ngoài ra, người dân không nên hoang mang, tiếp tục giữ vệ sinh môi trường, hạn chế tiếp xúc với chuột và chất thải của chuột. Nếu xuất hiện sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa hoặc khó thở sau khi tiếp xúc nguồn nguy cơ, cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và tư vấn phù hợp.
