Trường hợp người đàn ông 36 tuổi ở Trung Quốc qua đời vì xuyên uống rượu đã gióng lên hồi chuông cảnh báo sức khỏe đến nhiều người.
Người đàn ông xấu số tên Trương Đại Vỹ (36 tuổi), giám đốc kinh doanh tại một công ty lớn ở Bắc Kinh. Cuộc đời anh bước vào ngõ cụt khi bác sĩ thông báo anh mắc ung thư gan, nguyên nhân do có thói quen lạm dụng bia rượu kéo dài.
Có thể nhiều người ít để ý một trong những biểu hiện phổ biến của bệnh gan là cảm giác mệt mỏi kéo dài. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, dấu hiệu này dễ bị bỏ qua do nhiều người cho rằng nguyên nhân chỉ là thiếu nghỉ ngơi. Sự chủ quan này có thể khiến người bệnh đánh mất “thời điểm vàng” trong điều trị, tạo điều kiện cho bệnh tiến triển âm thầm và gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe.
Trên thực tế, việc bảo vệ lá gan đòi hỏi sự quan tâm toàn diện, từ chế độ sinh hoạt đến dinh dưỡng. Dù vậy, không ít người vẫn duy trì những thói quen thiếu lành mạnh, vô tình làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Nếu kéo dài, những thói quen này có thể trở thành “sát thủ thầm lặng”, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Câu chuyện của Trương Đại Vỹ gióng lên hồi chuông cảnh báo đến nhiều người.
Trước khi nhập viện, Đại Vỹ bắt đầu xuất hiện những cơn đau quặn vùng bụng. Khi đến bệnh viện thăm khám, anh được chẩn đoán mắc ung thư gan. Dù đã tích cực phối hợp với bác sĩ để điều trị và trải qua nhiều đợt hóa trị, anh không qua khỏi.
Các bác sĩ cảnh báo thói quen uống bia, rượu về lâu dài sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, đặc biệt là gan. Nguyên nhân là vì gan là nơi chủ yếu phân hủy rượu, uống nhiều hoặc lâu dài sẽ tạo gánh nặng lớn cho gan, gây ra gan nhiễm mỡ, bệnh tim mạch, làm tăng nguy cơ bị ung thư gan và thực quản ung thư, theo Sohu.
Bên cạnh đó, uống nhiều rượu bia có thể khiến thận bị tổn thương nghiêm trọng. Thận là cơ quan duy trì nước trong cơ thể, tuy nhiên rượu bia khử nước làm cơ thể bị mất nước gây ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan, đặc biệt là thận. Nếu hiện tượng này kéo dài có thể dẫn đến suy thận. Do đó, những người có thói quen này nên từ bỏ càng sớm càng tốt.
Uống rượu bia quá mức gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng cho gan, nhưng các triệu chứng ban đầu thường khó nhận biết.
– Dấu hiệu cảnh báo sớm: Theo Tiến sĩ Ameet Mandot (Giám đốc bộ phận Gan học tại Bệnh viện Gleneagles, Parel, Ấn Độ), tổn thương gan thường bắt đầu lặng lẽ, khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua các tín hiệu cảnh báo sớm. Các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, bao gồm mệt mỏi dai dẳng, chán ăn, buồn nôn, khó chịu ở vùng bụng và giảm cân không rõ nguyên nhân.
– Uống rượu nhiều vàng da hoặc vàng mắt: Khi tổn thương nặng hơn, cơ thể sẽ xuất hiện những biểu hiện rõ rệt như vàng da hoặc vàng mắt, bụng sưng to (cổ trướng), dễ bị bầm tím hoặc chảy máu và suy nhược cơ thể nghiêm trọng. Tiến sĩ Mandot nhấn mạnh rằng nếu bạn thường xuyên uống rượu và gặp các vấn đề về tiêu hóa không rõ lý do, việc kiểm tra chức năng gan là điều bắt buộc.
– Chỉ nên uống mỗi ngày 1 ly: Dù các bác sĩ luôn khuyến cáo nên tránh hoàn toàn rượu bia, nhưng nếu chọn uống, sự điều độ là yếu tố rất quan trọng. Tiến sĩ Mandot cho biết, mức giới hạn tối đa để giảm thiểu rủi ro là một ly mỗi ngày cho cả nam và nữ. Một ly tiêu chuẩn được quy đổi tương đương với 30ml rượu mạnh (whisky, vodka, rum), 100ml rượu vang hoặc 250ml bia. Vượt quá định mức này sẽ làm tăng áp lực lên gan, dẫn đến gan nhiễm mỡ, viêm gan và xơ gan vĩnh viễn.
– Gan nhiễm mỡ: Chỉ sau vài tuần uống rượu thường xuyên hoặc uống quá nhiều, gan có thể bắt đầu nhiễm mỡ. Nếu không dừng lại, tình trạng viêm gan do rượu sẽ xảy ra trong vòng vài tháng đến vài năm và cuối cùng dẫn đến xơ gan không thể hồi phục. Đặc biệt nhóm người có nguy cơ cao nhất bao gồm bệnh nhân tiểu đường, người béo phì, người mắc viêm gan B, C hoặc có tiền sử gia đình bị bệnh gan.
Để bảo vệ lá gan, Tiến sĩ Mandot khuyên mọi người nên tránh hoặc bỏ rượu bia; Duy trì chế độ ăn cân bằng với nhiều trái cây, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt; Tập thể dục đều đặn và duy trì cân nặng hợp lý; Uống đủ nước và kiểm tra chức năng gan định kỳ, theo Onlymyhealth.
Những ngày này, tại các điểm thu mua mo cau ở xã Thiện Tín, không khí mua bán khá sôi động. Người dân mang từng bó mo cau khô tập kết để bán cho thương lái và cơ sở sản xuất.
Bà Trịnh Thị Xí (67 tuổi, trú xã Thiện Tín) cho biết trước đây mo cau thường bị gom lại rồi đốt bỏ vì không ai sử dụng. Vài năm trở lại đây, khi có người thu mua, nhiều hộ dân bắt đầu tận dụng để kiếm thêm thu nhập.
"Người già ở quê như tôi giờ có thêm việc để làm. Trước kia mo cau bỏ đi hết, giờ nhặt bán cũng có đồng ra đồng vào", bà Xí nói.
Theo bà Xí, công việc chủ yếu là đi nhặt mo cau trong vườn, lựa những mo còn nguyên, không bị mốc hay rách rồi cắt bỏ phần lá và đem phơi khô trước khi bán.
Mỗi mo cau hiện được thu mua khoảng 1.000 đồng. Dù số tiền không lớn nhưng với nhiều lao động lớn tuổi hoặc người làm nông, đây là nguồn thu nhập phụ đáng kể trong thời gian nông nhàn.
Không chỉ người lớn tuổi, nhiều hộ dân có diện tích trồng cau cũng tranh thủ thu gom mo cau thay vì bỏ đi như trước. Theo tính toán, với 1 ha cau, mỗi năm có thể thu được khoảng 10.000 mo cau; trong đó khoảng 6.000 - 7.000 mo đạt tiêu chuẩn để bán.
Nhờ vậy, ngoài nguồn thu từ quả cau, người dân có thể tăng thêm khoảng 6 - 7 triệu đồng mỗi năm từ phần phế phẩm vốn từng không có giá trị.
Việc tận dụng mo cau cũng góp phần hạn chế tình trạng đốt bỏ gây khói bụi ở nhiều vùng quê, đồng thời hình thành thói quen tái sử dụng phế phẩm nông nghiệp để tạo giá trị kinh tế.
Người khởi đầu mô hình sản xuất chén, dĩa từ mo cau tại Quảng Ngãi là anh Nguyễn Văn Tuyến (43 tuổi), Giám đốc Công ty TNHH Mega Eco ở xã Nghĩa Hành.
Anh Tuyến cho biết trong quá trình tìm hiểu các sản phẩm xanh trên thị trường, anh biết tại Ấn Độ, mo cau được sử dụng để sản xuất đồ dùng sinh hoạt thay thế nhựa dùng một lần. Nhận thấy Quảng Ngãi có vùng nguyên liệu lớn, anh quyết định thử sức với hướng đi mới.
Năm 2020, anh nhập máy móc từ Ấn Độ về, thuê vài lao động địa phương để bắt đầu sản xuất. Tuy nhiên, thời gian đầu gặp rất nhiều khó khăn. "Lúc mới triển khai, nhiều người không tin mo cau có thể bán được nên việc thu mua nguyên liệu rất vất vả", anh Tuyến nhớ lại.
Không chỉ thiếu nguyên liệu, đầu ra sản phẩm cũng gặp nhiều trở ngại vì các sản phẩm làm từ mo cau còn khá xa lạ với thị trường trong nước."Có thời điểm gần như không bán được hàng. Mang sản phẩm đi giới thiệu nhiều nơi nhưng ít người quan tâm", anh Tuyến nói.
Dù vậy, anh vẫn tiếp tục theo đuổi mô hình bởi tin rằng xu hướng tiêu dùng thân thiện môi trường sẽ phát triển mạnh trong tương lai. Sau thời gian tìm kiếm thị trường, doanh nghiệp bắt đầu đẩy mạnh quảng bá trên mạng xã hội, đồng thời giới thiệu quy trình sản xuất tự nhiên, không sử dụng hóa chất.
Theo quy trình sản xuất, mo cau sau khi thu gom sẽ được làm sạch, ngâm mềm rồi đưa vào máy ép nhiệt khoảng 40 giây để tạo hình. Sau đó, sản phẩm được cắt gọt theo khuôn để hoàn thiện thành chén, dĩa hoặc khay đựng thực phẩm.
Nhờ đặc tính thân thiện môi trường, sản phẩm dần được thị trường đón nhận. Đơn hàng bắt đầu tăng, đặc biệt từ các thị trường như Mỹ, Hà Lan, Hàn Quốc và Canada.
Đầu năm 2023, anh Tuyến thành lập Công ty TNHH Mega Eco để mở rộng quy mô sản xuất và phát triển thương hiệu. Hiện doanh nghiệp sản xuất hơn 30 dòng sản phẩm từ mo cau với giá dao động khoảng 2.000 - 3.000 đồng/sản phẩm. Các mặt hàng tiêu thụ tốt gồm dĩa vuông, chén vuông và khay đựng thực phẩm.
Theo anh Tuyến, sản phẩm từ mo cau có độ cứng tốt, không thấm nước và có thể sử dụng để đựng thực phẩm, trái cây hoặc gia vị. Sau khi hoàn thiện, sản phẩm được khử khuẩn và đóng gói trước khi đưa ra thị trường.
Nếu như trước đây thị trường nội địa còn dè dặt thì hiện nay sức tiêu thụ đã tăng đáng kể. Nhiều hệ thống lớn như AEON hay hãng hàng không Vietjet Air đã sử dụng sản phẩm của doanh nghiệp.
Hiện tại, các sản phẩm của công ty anh Tuyến đã xuất đi thị trường 5 quốc gia gồm: Hà Lan, Mỹ, Hàn Quốc, Canada, Nhật Bản.
Theo kế hoạch, trong năm 2026, công ty dự kiến cung ứng ra thị trường khoảng 4,5 triệu sản phẩm từ mo cau. Sau hơn 6 năm theo đuổi mô hình, doanh nghiệp hiện tạo việc làm ổn định cho khoảng 25 lao động địa phương. Bên cạnh đó, khoảng 20 điểm thu mua mo cau cũng giúp hàng trăm hộ dân có thêm thu nhập.
Chiều nay (19-5), Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam đã ký kết chương trình hợp tác với Tập đoàn TCP (Thái Lan) duy trì các chương trình phối hợp, lan tỏa lối sống tích cực cho thanh niên.
Theo Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, trong giai đoạn 2026 - 2028, Hội và TCP tiếp tục phối hợp để thực hiện các chuỗi hoạt động nhằm chăm lo đời sống cho thanh niên công nhân, thanh niên yếu thế, lan tỏa lối sống tích cực của thanh niên.
Các chương trình lớn của Hội phối hợp có sức lan tỏa lớn như Ngày hội Thanh niên công nhân - Lan tỏa năng lượng tích cực, Tỏa sáng Nghị lực Việt, Giải thưởng Thanh niên sống đẹp, và Công trình Không gian Thể thao thanh niên - Tiếp năng lượng, bừng sức trẻ.
Ngoài ra còn có các chuỗi hoạt động khác như chăm lo đời sống thanh niên công nhân, tôn vinh những tấm gương thanh niên khuyết tật giàu nghị lực, lan tỏa hành động đẹp trong cộng đồng trẻ, đồng thời khuyến khích thanh niên rèn luyện thể chất và xây dựng lối sống tích cực.
Anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, cho hay các chương trình phối hợp trong nhiều năm qua của tổ chức Hội với tập đoàn này đã góp phần lan tỏa lối sống tích cực, cổ vũ tinh thần vượt khó, nâng cao thể chất, tinh thần trách nhiệm xã hội và khơi dậy khát vọng cống hiến trong giới trẻ.
Trong bối cảnh bùng nổ công nghệ hiện nay, thanh niên Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội lớn nhưng cũng không ít thách thức từ quá trình chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.
Theo anh Lâm, thời gian tới các hoạt động của chương trình hướng đến chăm lo thường xuyên, lâu dài để đông đảo thanh niên được thụ hưởng.
Theo Trung tâm Thông tin Mạng Internet Trung Quốc, tính đến cuối năm 2025, hơn 600 triệu người tại nước này sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh, tăng 141% so với năm trước. Công nghệ đang thay đổi cách họ làm việc, sinh hoạt và kết nối.
Lu Hengzhi, học sinh 11 tuổi tại Thượng Hải, không thích nghe nhạc có sẵn. Cậu dùng AI để tùy chỉnh thể loại, giai điệu và sáng tác bài hát. Lu được mẹ hướng dẫn dùng AI khi chuẩn bị phỏng vấn vào trường quốc tế. Từ đó, nam sinh tự viết truyện, lập trình game và gỡ lỗi các chương trình.
Dù hưởng lợi từ công nghệ, Lu cho biết cậu e ngại việc lạm dụng AI sẽ làm giảm khả năng tự đặt câu hỏi và kiểm chứng vấn đề. "AI giỏi đưa ra câu trả lời nhưng không hiểu vì sao cháu cần những đáp án đó. Đôi khi công cụ này đưa ra đáp án sai với văn phong rất tự tin", cậu nói.
Lu nói nếu AI biến mất, tiến độ học hỏi của cậu sẽ chậm lại. Cậu sẽ gặp khó khăn trong khâu sắp xếp suy nghĩ để bắt đầu dự án mới và phải quay lại với sách vở.
Với những người cao tuổi như bà Tang Rongrong, 79 tuổi, AI giúp giải quyết vấn đề cô đơn. Bà sống xa con, 10 năm qua chỉ đọc báo và nghe sách nói. Mọi tương tác chỉ là một chiều. Hiện tại, bà thuê một robot đồng hành tích hợp AI và có thể trò chuyện bằng tiếng Thượng Hải. Trước khi ra ngoài, bà thường nghe robot nhắc nhở mang theo ô hoặc cẩn thận khi trời mưa. Bà Tang nói những khoảnh khắc nhỏ bé ấy mang lại cảm giác ấm áp và an tâm. Các giao tiếp này là mảnh ghép cần thiết với những người sống một mình.
Công nghệ cũng thay đổi đời sống tình cảm của người trẻ. Tại Giang Tô, sinh viên Zhao Jingmiao, 21 tuổi, tự huấn luyện một bạn trai ảo theo các tiêu chuẩn cá nhân. Cô cho biết nhân vật này có cảm xúc ổn định và luôn sẵn sàng lắng nghe. Nhưng nữ sinh cũng lo lắng khi chính phủ siết chặt các quy định với ứng dụng AI vì sợ phải dừng sử dụng dịch vụ này.
Trong lĩnh vực y tế, bác sĩ Zhang Qiang, 59 tuổi, giám đốc một bệnh viện tại Thượng Hải, dùng AI để phân tích hình ảnh bệnh lý, đánh giá giai đoạn bệnh và diễn giải xét nghiệm. Bác sĩ Zhang nói việc phụ thuộc vào hệ thống là nguy hiểm nếu nền tảng lâm sàng của người khám không vững. Bác sĩ Zhang cho biết hệ thống máy móc xử lý dữ liệu tốt nhưng không có sự phán đoán và các giá trị đạo đức con người.
Ở nông thôn, AI đang bắt đầu đóng vai trò như một kỹ sư nông nghiệp. Tại tỉnh Hà Nam, nông dân Wang Zhipeng, 36 tuổi, dùng điện thoại tải ảnh lên hệ thống AI để nhận diện cỏ dại và tìm liều lượng thuốc diệt cỏ tương ứng trong vài giây. Ứng dụng giúp anh theo dõi vụ mùa và rút ngắn thời gian tính lương cho công nhân từ một ngày xuống 20 phút. Dù vậy, Wang nói các công cụ thông minh có thể làm giảm sự kết nối trực tiếp giữa con người.
Từng kiếm sống bằng nghề viết lách, Wang Boyuan, 39 tuổi ở Thiểm Tây, dùng ChatGPT biến ý tưởng thành phần mềm. Từ người không biết lập trình, Wang viết mã lệnh và xây dựng thành công nhiều ứng dụng. "Nhờ AI, tôi có khả năng làm nhiều việc hơn", anh nói.
Wang cho biết anh vẫn không thực sự biết lập trình và đang phụ thuộc vào công nghệ. "Nếu trí tuệ nhân tạo biến mất, tôi có thể sẽ phải quay lại làm công việc viết lách toàn thời gian", anh nói.
