Ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, ngày 11/6 bác bỏ những cảnh báo mới nhất của Tổng thống Mxy Donald Trump, cho rằng đó chỉ là lời lẽ cường điệu của một nhà lãnh đạo chưa đạt được bất kỳ mục tiêu nào đã đề ra trong xung đột.
“Vị Tổng thống Mỹ nên biết rằng nếu ông ta có bất kỳ hành động tính toán sai lầm nào trên lãnh thổ Iran, không chỉ ở đảo Kharg mà ở bất kỳ nơi nào trên đất nước, ông ta sẽ nhận được một phản ứng được ghi vào lịch sử”, ông Azizi nói.
Trả lời Fox News ngày 10/6, ông Trump cho biết “lựa chọn ưu tiên của tôi luôn là kiểm soát đảo Kharg”, hòn đảo chiến lược nằm cách bờ biển Iran khoảng 32km, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran trước khi xung đột bùng nổ hôm 28/2.
“Tôi không biết nước Mỹ có đủ quyết tâm để làm điều đó hay không, thành thật mà nói”, ông Trump nói, đồng thời cho rằng “các bạn sẽ kiếm được cả gia tài”.
Trong một bài đăng khác trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump nói hải quân, không quân, hệ thống radar và phòng không của Iran đã bị “xóa sổ gần như hoàn toàn”.
“Trong tương lai không xa, chúng ta sẽ tiếp quản đảo Kharg cùng các cơ sở hạ tầng dầu mỏ khác và giành quyền kiểm soát hoàn toàn thị trường dầu khí của họ, tương tự như những gì chúng ta đã làm với Venezuela, điều đang mang lại kết quả tuyệt vời cho cả Venezuela và Mỹ”, ông Trump viết.
Ông Azizi cho biết ông đã trực tiếp tới thăm đảo Kharg cùng các nghị sĩ khác và khẳng định lực lượng vũ trang Iran đang ở trạng thái “sẵn sàng rất cao” trên toàn lãnh thổ, bao gồm cả hòn đảo chiến lược này.
“Mức độ sẵn sàng của lực lượng vũ trang chúng tôi ở đó cao đến mức tôi tin rằng trong tương lai, một trong những điều được chứng minh rõ nhất sẽ chính là mức độ chuẩn bị quân sự tối đa trên hòn đảo này”, ông nói.
Ali Fadavi, cố vấn cấp cao của Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cho rằng Iran đang “ở ngưỡng cửa của một chiến thắng” với sức kháng cự to lớn trước đối thủ.
Ông Fadavi khẳng định lực lượng thuộc “trục kháng chiến” sẽ tiếp tục chiến đấu “mạnh mẽ” và giành chiến thắng.
Đảo Kharg có diện tích bằng khoảng 1/3 đảo Manhattan, sở hữu hệ thống cảng đủ sức tiếp nhận các siêu tàu chở dầu và có sức chứa khoảng 31 triệu thùng dầu.
Truyền thông Mỹ dẫn lời các quan chức Lầu Năm Góc cho biết, kế hoạch kiểm soát đảo Kharg đã nhiều lần bị gác lại vì bị đánh giá là “quá rủi ro”, có thể khiến Mỹ chịu thương vong rất lớn, trong khi khả năng thành công “rất không chắc chắn vì mục tiêu được bảo vệ ở mức độ cao”.
Mặt khác, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Tehran đang ở vị thế mạnh mẽ hơn, sẵn sàng hơn và có năng lực răn đe lớn hơn bao giờ hết, đồng thời duy trì ưu thế về tình báo đối với mọi hoạt động của đối phương và luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
IRGC cảnh báo họ có đủ khả năng tung ra phản ứng mang tính quyết định, tức thời và khiến đối thủ phải hối hận trước bất kỳ mối đe dọa, hành động khiêu khích hay sai lầm nào.
Hải quân Mỹ hôm 29/6 công bố ảnh chụp tàu sân bay USS Nimitz tham gia diễn tập FLEETEX 250, cho thấy nguyên mẫu máy bay không người lái (UAV) tiếp dầu MQ-25 Stingray đỗ trên sàn cất hạ cánh, xung quanh là hai vận tải cơ C-2 và 4 tiêm kích đa năng F/A-18E.
Nguyên mẫu MQ-25 được sơn màu xám của phi cơ trong biên chế, không có những vệt màu cam ở mũi và cánh thường dùng trên máy bay thử nghiệm. Thân phi cơ được sơn mã đăng ký N234MQ cùng số hiệu 250.
Chưa rõ chiếc MQ-25 có cất cánh và tham gia diễn tập FLEETEX 250 hay chỉ góp mặt vào buổi chụp ảnh. Phi cơ không mang cụm vòi tiếp dầu Cobham, thường được lắp phía dưới cánh trái.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X cùng ngày, nhà sản xuất Boeing cho biết sự hiện diện của UAV MQ-25 trên USS Nimitz "nhằm kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ", cũng như "mang đến cái về lực lượng không quân trên tàu sân bay Mỹ trong tương lai".
Đây không phải lần đầu MQ-25 xuất hiện trên tàu sân bay. Hồi tháng 12/2021, hải quân Mỹ và Boeing từng đưa nguyên mẫu T1 lên tàu USS George H.W. Bush để thử nghiệm hệ thống điều khiển từ xa và đảm bảo phi cơ có thể di chuyển trên sàn cất hạ cánh như máy bay thông thương.
Chiếc MQ-25 đầu tiên được sản xuất hàng loạt đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm ngày 25/4. Một tháng sau, hải quân Mỹ phê duyệt kế hoạch sản xuất mẫu UAV tiếp dầu này với số lượng nhỏ.
Chương trình MQ-25 được khởi động từ năm 2006 nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết về UAV hoạt động trên tàu sân bay và có khả năng tiếp dầu. Nguyên mẫu T1 từng tiếp dầu cho một chiếc F/A-18F vào tháng 6/2021 bằng cụm hệ thống Cobham.
Hải quân Mỹ dự tính mua tổng cộng 76 chiếc MQ-25, nhằm thay thế vai trò tiếp dầu đang được một số tiêm kích F/A-18E/F đảm nhận, giúp tăng số tiêm kích sẵn sàng chiến đấu khi thực hiện nhiệm vụ. Ngoài ra, MQ-25 còn có thể thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát cho nhóm tác chiến tàu sân bay.
"Eo biển Hormuz đã mở hoàn toàn cho tất cả các tàu thương mại đi qua trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thông báo trong bài đăng trên X hôm nay.
Tổng thống Mỹ Donald Trump lập tức đăng bài trên mạng xã hội Truth Social hoan nghênh động thái của Iran. "Iran vừa thông báo rằng eo biển đã hoàn toàn mở cửa và sẵn sàng cho việc lưu thông tự do. Cảm ơn", ông viết.
Trong bài đăng sau đó, ông Trump cho hay lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng Iran vẫn còn hiệu lực cho đến khi thỏa thuận giữa Mỹ với Iran "hoàn thành 100%".
Ảnh vệ tinh thương mại được chuyên trang hải quân Naval News phân tích ngày 13/5 cho thấy hai tàu ngầm hạt nhân lớp Borei của Nga neo đậu tại cầu cảng ở căn cứ Rybachiy, phía trên có lưới căng che phủ toàn thân. Một tàu dường như thuộc Đề án 955 nguyên bản, chiếc còn lại là mẫu 955A nâng cấp.
H. I. Sutton, chuyên gia quân sự và tác chiến tàu ngầm, chỉ ra rằng căn cứ Rybachy nằm ở bán đảo Kamchatka, cách biên giới Nga - Ukraine khoảng 7.400 km, hoàn toàn ngoài tầm hoạt động của mọi loại máy bay không người lái (UAV) trong xung đột. "Tuy nhiên, các chỉ huy tại căn cứ đã nghiêm túc đề phòng nguy cơ bị tập kích bất ngờ bằng UAV", ông nhận xét.
Biện pháp phòng vệ dường như được triển khai sau khi Cơ quan An ninh Ukraine tiến hành chiến dịch tập kích quy mô lớn bằng thiết bị bay không người lái (drone) nhằm vào các căn cứ không quân chiến lược Nga hồi tháng 6/2025. Địa điểm xa nhất bị tấn công là sân bay Belaya tại tỉnh Irkutsk, cách biên giới khoảng 4.300 km.
Theo H. I. Sutton, đây là lần đầu Nga dùng lưới bao phủ toàn bộ thân tàu ngầm tại cảng. Vật liệu này không che giấu chiến hạm hoặc cản trở vệ tinh chụp ảnh. "Những tấm lưới giúp bảo vệ chiến hạm trước nguy cơ bị drone cỡ nhỏ tấn công. Tuy nhiên, chúng cũng có nguy cơ khiến thủy thủ đoàn mắc kẹt trong trường hợp xảy ra sự cố", ông nhận định.
Hải quân Nga từng triển khai một số biện pháp bảo vệ chiến hạm khỏi drone. Hình ảnh công bố ngày 11/5 cho thấy hai tàu tuần tra Đề án 21980 thuộc Hạm đội Biển Đen của Nga được lắp mái bảo vệ trên khu vực mũi tàu, thượng tầng và đuôi tàu.
Video được kênh Rossiya-24 công bố tháng 3/2024 cho thấy tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo K-114 Tula được lắp kết cấu giống mái che khi neo đậu ở quân cảng Gadzhievo, tỉnh Murmansk, dường như nhằm chống drone thả lựu đạn xuống cửa tháp chỉ huy.
Các tàu ngầm hạt nhân chiến lược thuộc Đề án 955 Borei và 955A Borei-A có lượng giãn nước hơn 14.000 tấn khi nổi và 24.000 tấn khi lặn, chiều dài 170 m, tốc độ tối đa 54 km/h, từng vận hành thử nghiệm ở độ sâu 400 m.
Mỗi tàu mang theo 16 tên lửa đạn đạo RSM-56 Bulava, mỗi quả đạt tầm bắn 10.000 km và trang bị 6 đầu đạn hạt nhân hồi quyển độc lập (MIRV). Biến thể 955 có 8 ống phóng ngư lôi 533 mm, trong khi mẫu 955A rút xuống còn 6 ống phóng. Ngoài ra, tàu có 6 ống phóng đặc biệt bên ngoài, mang theo tên lửa diệt hạm có thể trang bị đầu đạn hạt nhân RPK-2.
Rybachiy là căn cứ tàu ngầm hạt nhân chủ chốt của Hạm đội Thái Bình Dương thuộc hải quân Nga. Các tàu ngầm đóng quân tại đây thường làm nhiệm vụ tuần tra răn đe tầm xa tại khu vực Thái Bình Dương.
