Sau khi Iran và Mỹ tiến hành các cuộc tấn công trả đũa lẫn nhau vào cuối tuần trước, sự chú ý một lần nữa đổ dồn vào con đường ngoại giao, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hai bên sẽ tổ chức các cuộc đàm phán tại Doha vào 30/6.
Tuy nhiên, hôm 29/6, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi đã bác bỏ thông tin cho rằng bất kỳ cuộc đàm phán cấp kỹ thuật nào với Mỹ sẽ được tổ chức tại Qatar trong tuần này. Thay vào đó, ông cho biết các cuộc tham vấn với giới chức Qatar vẫn đang diễn ra.
Trước đó, ông Mehdi Fazaeli, một thành viên thuộc văn phòng Lãnh tụ Tối cao Iran, cho hay các cuộc đối thoại được lên lịch với Mỹ vào ngày 28/6 đã bị các nhà đàm phán Iran hủy bỏ sau những bất đồng căn bản về vấn đề eo biển Hormuz và các vấn đề khác.
Eo biển Hormuz
Các cuộc không kích qua lại giữa Mỹ và Iran, cùng với tín hiệu từ Iran cho thấy họ không vội quay lại bàn đàm phán, đã chỉ ra một thực tế là: bất kỳ cuộc thảo luận nào sắp tới giữa Tehran và Washington sẽ tập trung vào việc thực thi những gì đã được đồng ý trước đó, đặc biệt là liên quan đến eo biển Hormuz.
Các cuộc tấn công tuần trước là động thái quân sự đầu tiên của cả hai bên kể từ khi Bản ghi nhớ (MOU) được ký kết vào ngày 17/6. Các cuộc tấn công tái diễn sau khi Iran tuyên bố một tuyến đường sơ tán dành cho các tàu bị mắc kẹt do Mỹ hậu thuẫn là “không thể chấp nhận được”.
Một tàu chở container và một tàu chở dầu sử dụng tuyến đường này đã bị tấn công vào hôm 25/6. Phía Mỹ cáo buộc Iran đứng sau các vụ tấn công, sau đó đã ném bom vào các cơ sở hạ tầng và lắp đặt trên các hòn đảo phía nam của Iran, Tehran đáp trả bằng cách tấn công các căn cứ của Mỹ ở Bahrain và Kuwait.
hai bên đều cáo buộc nhau vi phạm các cam kết trong Bản ghi nhớ, bao gồm Điều 5, trong đó quy định Iran sẽ “nỗ lực hết sức để thu xếp cho các tàu thương mại qua lại an toàn và không thu phí trong vòng 60 ngày, chỉ tính từ vịnh Ba Tư đến biển Oman và ngược lại”.
Các cuộc tấn công gần đây đã làm rõ mối nguy hiểm từ việc thiếu phối hợp tại eo biển Hormuz. Lập trường của Iran là họ sẽ không để mình bị gạt ra ngoài rìa. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố, các quốc gia khác không nên “can thiệp vào vấn đề quản lý eo biển Hormuz và các biện pháp do Iran áp dụng nhằm mở cửa trở lại eo biển này”.
Ông cho biết sẽ mất ít nhất một tháng để đưa eo biển này trở lại công suất trước xung đột.
Một đường dây nóng quân sự giữa Iran và Mỹ cũng đã được Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đề xuất, nhưng cho đến nay nó dường như chưa đem lại bất kỳ tác động rõ rệt nào trong việc ngăn chặn các cuộc đối đầu vũ trang tại eo biển. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã ẩn ý họ không mặn mà với một kênh liên lạc như vậy.
Giới chức Iran cũng cho biết họ kế hoạch củng cố quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz bằng cách thu phí bảo hiểm, phí môi trường và các dịch vụ khác, nhưng bất kỳ loại thuế phí nào kiểu này đều bị Washington và các bên khác kịch liệt phản đối. Bản ghi nhớ quy định rõ sẽ không có bất kỳ khoản phí nào trong thời hạn 60 ngày.
Quyền tiếp cận các khoản quỹ bị đóng băng
Một điểm tranh chấp lớn đối với Iran và là nội dung nhiều khả năng sẽ nằm trong chương trình nghị sự của bất kỳ cuộc đàm phán nào là việc giành lại quyền tiếp cận các khoản quỹ của chính nước này vốn bị phong tỏa ở nước ngoài trong nhiều năm do các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức khác đã nhấn mạnh rằng bất kỳ quyền tiếp cận quỹ nào cũng sẽ chỉ được thực hiện sau đó, dựa trên thể hiện của Iran trong việc thực thi các cam kết.
Các quan chức Iran đang cố gắng tránh lặp lại các thỏa thuận trước đây khi các khoản quỹ được giải phóng trên danh nghĩa nhưng trên thực tế vẫn không thể tiếp cận được. Tổng thống Masoud Pezeshkian cho biết Iran kỳ vọng ít nhất 6 tỷ USD do Qatar nắm giữ sẽ được giải ngân.
MOU quy định, các khoản quỹ của Iran sẽ “hoàn toàn sẵn sàng để sử dụng” một khi thỏa thuận được thực thi, với các quy trình giải ngân sẽ được hai bên cùng thống nhất trong quá trình đàm phán.
Văn bản này cũng nêu rõ các khoản quỹ phải hoàn toàn có thể sử dụng được, cho dù chúng ở lại tài khoản ban đầu hay được chuyển đi, và phải được thanh toán cho bất kỳ bên thụ hưởng cuối cùng nào do Ngân hàng Trung ương Iran chỉ định. Phía Mỹ có trách nhiệm thực hiện việc cấp tất cả các giấy phép và ủy quyền cần thiết.
Ông Trump nói Iran sẽ dùng số tiền được giải phóng để mua ngô và các mặt hàng nhân đạo khác như lương thực và thuốc men. Tuy nhiên, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnasser Hemmati cho biết, mặc dù nước này có thể chọn mua các sản phẩm nông nghiệp từ Mỹ nếu chất lượng và giá cả phù hợp, song văn bản của Bản ghi nhớ không bắt buộc họ phải làm như vậy.
Iran có một số mục tiêu khác khi tham gia vào các cuộc đàm phán sắp tới. Chúng bao gồm việc Mỹ công nhận chủ quyền và không can thiệp vào công việc nội bộ của Iran, Mỹ rút quân khỏi các khu vực ngoại vi của Iran, ngừng áp đặt các lệnh trừng phạt mới hoặc xây dựng lực lượng khu vực trong thời gian MOU có hiệu lực, một gói tái thiết hoặc phát triển kinh tế, và việc thiết lập các cơ chế giám sát và giải quyết tranh chấp chính thức.
Li Băng cũng là một trọng tâm lớn của Iran. Điều khoản đầu tiên của MOU quy định việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên “tất cả các mặt trận”, bao gồm cả Li Băng, nơi lực lượng Hezbollah do Tehran hậu thuẫn đã tiến hành cuộc chiến vũ trang chống lại Israel trong nhiều năm.
Mặc dù các cuộc tấn công của Israel ở miền NamLi Băng và các khu vực khác của nước này đã giảm bớt cường độ gần đây nhằm ngăn chặn một cuộc đối đầu trực tiếp khác với Iran, nhưng Mỹ rốt cuộc lại củng cố sự hiện diện quân sự của Israel bên trong Lebanon thông qua một thỏa thuận với chính phủ Li Băng.
Thỏa thuận được ký kết hôm 26/6 không bắt buộc binh sĩ Israel phải rút khỏi miền Nam Li Băng hay chấm dứt tất cả các cuộc tấn công, điều này về mặt bản chất đã làm xói mòn MOU đã ký với Iran.
Hezbollah cũng đã chỉ trích gay gắt thỏa thuận này, nhưng các quan chức chính phủ Li Băng coi đây là con đường hướng tới một tương lai nơi Hezbollah bị giải giáp hoàn toàn và được thay thế bởi quân đội chính quy quốc gia.
Chương trình hạt nhân
Một thực tế đã được xác định là chương trình tên lửa của Iran sẽ không phải là đối tượng thương lượng liên quan đến MOU.
Tuy nhiên, một số tiếng nói cứng rắn nhất ở Tehran còn muốn tiến xa hơn, và tin rằng chương trình hạt nhân của đất nước không còn là chủ đề được phép thảo luận với các cường quốc nước ngoài nữa.
Hơn 60 thành viên tương đương gần 3/4 thành viên của Hội đồng Chuyên gia Iran đầy quyền lực đã ký vào một tuyên bố khẳng định các nhà đàm phán không được phép vượt qua những “ranh giới đỏ” của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.
Theo hướng này, họ yêu cầu không đàm phán về các quyền hạt nhân của Iran, phải trả thù cho các nhà lãnh đạo bị ám sát, đóng cửa eo biển Hormuz, đòi bồi thường xung đột và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Trước đây, giới chức Iran từng bày tỏ thiện chí đưa ra các nhượng bộ về hạt nhân, bao gồm việc làm loãng lượng uranium làm giàu cấp độ cao đang bị chôn vùi dưới đống đổ nát của các cơ sở bị ném bom. Tuy nhiên, họ khẳng định điều này sẽ chỉ được thực hiện sau khi có một lộ trình từng bước rõ ràng nhằm đảm bảo Iran sẽ được hưởng các lợi ích kinh tế từ việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh trung ương Mỹ (CENTCOM), cho biết lực lượng nước này đã đánh chìm 6 tàu của IRGC khi chúng tìm cách cản trở nhiệm vụ hộ tống tàu qua eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó nói con số này là 7 tàu.
Tuy nhiên, Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB ngày 5.5 dẫn lời một chỉ huy quân sự giấu tên cho biết kết quả điều tra ban đầu cho thấy không có tàu IRGC nào bị trúng đạn. Thay vào đó, lực lượng Mỹ đã "tấn công 2 thuyền nhỏ chở dân thường" đang di chuyển từ Khasab (Oman) về phía Iran ngày 4.5, khiến 5 hành khách thiệt mạng. Tehran khẳng định Washington "phải chịu trách nhiệm" về vụ việc.
Quân đội Mỹ hiện chưa bình luận về cáo buộc này.
Căng thẳng leo thang trong bối cảnh Mỹ triển khai chiến dịch "Dự án tự do" nhằm mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz - khu vực bị Iran phong tỏa sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel ngày 28.2. Chiến dịch này được cho là đã làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh đạt được giữa 2 bên ngày 8.4, theo Al Jazeera.
Phát biểu ngày 5.5, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho rằng "một phương trình mới tại eo biển Hormuz đang hình thành", đồng thời cáo buộc Mỹ và đồng minh làm suy yếu an ninh hàng hải khu vực. Phía Iran thường xuyên cảnh báo các tàu thương mại không được đi qua eo biển nếu chưa được phép, đồng thời đe dọa tấn công lực lượng Mỹ nếu tiếp cận khu vực.
Cùng ngày, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cáo buộc Iran đã tấn công một tàu chở dầu của nước này bằng máy bay không người lái, đồng thời phóng 15 tên lửa đạn đạo và 4 UAV vào lãnh thổ UAE, theo Reuters.
Bình luận về vụ việc, một quan chức quân sự Iran khẳng định: "Iran không hề có kế hoạch tấn công các cơ sở dầu mỏ nói trên từ trước, và những gì đã xảy ra là kết quả của hành động phiêu lưu quân sự của Mỹ nhằm tạo ra một lối đi cho việc vận chuyển trái phép các tàu thuyền qua các tuyến đường thủy bị hạn chế của eo biển Hormuz".
Trong khi đó, quân đội Mỹ cho biết 2 tàu mang cờ Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz ngày 4.5 với sự hỗ trợ của tàu khu trục. IRGC phủ nhận thông tin này, song hãng vận tải biển toàn cầu Maersk sau đó xác nhận tàu Alliance Fairfax mang cờ Mỹ đã rời Vịnh Ba Tư qua eo biển với sự hộ tống của quân đội Mỹ.
Trong cuộc phỏng vấn ngày 4.5, Tổng thống Trump từ chối xác nhận thỏa thuận ngừng bắn với Iran còn hiệu lực hay không, nhưng cho rằng xung đột có thể kéo dài thêm "2 đến 3 tuần". Ông cũng tuyên bố Mỹ đang "kiểm soát" eo biển Hormuz trong khuôn khổ chiến dịch hiện tại.
Căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu - đã khiến giá dầu và phân bón tăng vọt, đồng thời làm dấy lên lo ngại về một cuộc suy thoái toàn cầu và tình trạng khẩn cấp về lương thực, theo Al Jazeera.
Chính quyền Ukraine ngày 4.6 thông báo ít nhất 16 người thiệt mạng và 86 người bị thương sau các cuộc tấn công của Nga trong vòng 24 giờ. Đa số nạn nhân ở tỉnh Kherson tại miền nam Ukraine, nơi quân Nga đang kiểm soát một phần phía bên kia sông Dnipro.
Tỉnh trưởng Kherson cho biết có 53 khu định cư bị tấn công, làm 6 người thiệt mạng và 26 người bị thương. Thành phố thủ phủ cùng tên là nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất khi các đợt oanh tạc của máy bay không người lái (UAV) lặp lại suốt ngày đêm.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 293 UAV sang Ukraine vào rạng sáng, trong đó 264 chiếc bị ngăn chặn. Các địa phương bị thiệt hại đáng kể khác gồm thành phố Kramatorsk thuộc tỉnh Donetsk, thành phố Kharkiv thuộc tỉnh Kharkiv, tỉnh Sumy, tỉnh Zaporizhzhia và tỉnh Dnipropetrovsk, theo trang The Kyiv Independent.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã ngăn chặn 272 UAV của Ukraine trên các vùng lãnh thổ Nga, cũng như bán đảo Crimea, biển Azov và biển Đen từ tối 3.6 đến rạng sáng 4.6.
Đợt tấn công làm 3 người thiệt mạng và 7 người bị thương tại thành phố Simferopol ở Crimea. Trong một vụ khác cũng ở Crimea, ít nhất một người chết và 3 người bị thương khi UAV rơi trúng đoàn tàu lửa đang đi từ Azovskoye sang Kerch, theo TASS.
Tại tỉnh Belgorod giáp Ukraine, các đợt tấn công trong vòng 24 giờ khiến 2 người thiệt mạng và 3 người bị thương.
Theo Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW, Mỹ), Ukraine đã tăng cường tấn công tầm xa vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng của Nga. Hôm 3.6, Ukraine tuyên bố tấn công một tàu chiến thuộc Hạm đội Baltic của Nga tại căn cứ hải quân ở tỉnh Leningrad và hạ tầng dầu mỏ tại thành phố Saint Petersburg ngay trong ngày thành phố khai mạc Diễn đàn Kinh tế quốc tế thường niên SPIEF.
Trả lời báo chí bên lề SPIEF ngày 4.6, ông Vladimir Saldo, quan chức do Nga bổ nhiệm ở Kherson, cáo buộc Kyiv không còn phân biệt mục tiêu quân sự và dân sự, và đó là lý do họ không cố gắng giải thích cho các cuộc tấn công chết chóc nhắm vào dân thường, theo TASS.
ISW cho rằng các quan chức Moscow gần đây đã tăng cường cáo buộc Kyiv tấn công mục tiêu dân sự để lấy cớ đáp trả Ukraine. Cả Nga và Ukraine lâu nay tuyên bố không nhắm mục tiêu vào dân thường.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo rằng nguy cơ leo thang trong cuộc xung đột quân sự giữa Nga và Ukraine là "có thật" khi Kyiv cho thấy năng lực ngày càng mạnh trong việc tấn công sâu vào bên trong lãnh thổ Nga.
Phát biểu được ông Rubio đưa ra tại một tiểu ban phân bổ ngân sách của Thượng viện Mỹ ngày 3.6 sau các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Saint Petersburg, theo AFP.
"Ukraine ngày càng trở nên hiệu quả trong việc thực hiện các cuộc tấn công tầm xa vào sâu bên trong Nga. Đó là một trong những điều nhắc nhở chúng ta rằng vì sao việc chấm dứt cuộc chiến này là quan trọng, nếu chúng ta có thể, bởi vì nguy cơ leo thang là có thật, hơn cả mức độ cách đây 2 năm", ông Rubio nói.
Trước đó, tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, Ngoại trưởng Mỹ phàn nàn về việc thiếu tiến triển trong đối thoại. "Đến thời điểm này, không bên nào sẵn lòng đưa ra nhượng bộ cần thiết, đặc biệt là phía Nga, nhằm mang lại hòa bình. Nhưng chúng ta sẵn sàng, chúng ta đã tiếp xúc và dành lượng lớn thời gian cấp cao cho cuộc xung đột đó trong năm qua", ông Rubio bổ sung.
Trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo Đức Frankfurter Allgemeine được đăng tải vào ngày 3.6, Thủ tướng Hungary Peter Magyar chia sẻ Budapest có thể trở thành nơi tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình giữa Ukraine và Nga.
"Hungary không thể đóng vai trò quyết định ở đây; đó là việc của các cường quốc. Chúng tôi có thể cung cấp viện trợ ngoại giao và nhân đạo, và Hungary cũng có thể là địa điểm diễn ra các cuộc đàm phán", ông Magyar cho biết.
Người tiền nhiệm của ông Magyar, cựu Thủ tướng Viktor Orban, trước đó vài tháng từng để ngỏ khả năng tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong một hội nghị thượng đỉnh nhưng cuối cùng đã bị hủy bỏ.
Ông Orban vốn được xem là một trong những nhà lãnh đạo thân Nga nhất tại châu Âu. Trong khi đó, ông Magyar thực hiện chiến dịch tranh cử với một nền tảng thân châu Âu hơn và thể hiện lập trường cứng rắn hơn đối với Moscow.
"Tại Ukraine, mọi thứ thực sự đang bị đe dọa. Rất nhiều người đang ngã xuống và có khả năng quốc gia này sẽ mất đi một phần lãnh thổ của mình. Do đó, Ukraine cần những bảo bối an ninh quốc tế thực chất và có tính thi hành", ông Magyar nói.
Thủ tướng Magyar lưu ý rằng các cam kết an ninh tiềm năng không nên đi vào vết xe đổ của Bản ghi nhớ Budapest năm 1994 - thỏa thuận mà trong đó Mỹ, Anh và Nga đã đảm bảo sẽ không sử dụng các biện pháp kinh tế hay quân sự để tấn công Ukraine.
"Vào năm 1994, từng có Bản ghi nhớ Budapest nổi tiếng, trong đó Mỹ và các cường quốc khác đã đảm bảo độc lập và toàn vẹn lãnh thổ cho Ukraine. Tuy nhiên, những lời hứa này đã không được thực hiện, bởi vì những khẩu hiệu suông chẳng mang lại ích lợi gì", ông Magyar nói.
Các quốc gia trên chưa bình luận về phát ngôn của Thủ tướng Hungary.
Các cuộc đàm phán hòa bình vẫn đang rơi vào bế tắc. Kyiv kiên quyết yêu cầu một lệnh ngừng bắn phải được thực thi dọc theo các vị trí chiến đấu hiện tại, trong khi Moscow đòi hỏi Ukraine phải rút quân khỏi phần còn lại của vùng Donbass đang nằm dưới sự kiểm soát của Kyiv.
Trong diễn biến liên quan, Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev ngày 4.6 cho hay đã điện đàm với các đặc phái viên Mỹ gồm ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner trong ngày 3.6.
Các cơ quan y tế trên khắp châu Âu đã được đặt trong tình trạng "báo động đỏ” vào ngày 26/6 khi đợt nắng nóng gây chết người lan rộng khắp châu lục.
Từ Anh, Pháp đến Đức, Italy, Áo và Serbia, châu Âu đang phải hứng chịu thời tiết cực đoan khi nhiệt độ cao kỷ lục càn quét khu vực. Các nhà khoa học nhận định đây là đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận ở châu Âu, nơi khí hậu đang thay đổi nhanh hơn bất kỳ khu vực nào khác.
Nhiệt độ được cho là đã qua đỉnh điểm ở Pháp và Anh, nơi các kỷ lục về nhiệt độ trong tháng 6 đã bị phá vỡ. Nhưng ở Italy, dự kiến nắng nóng sẽ còn gay gắt hơn vào cuối tuần này, khiến mức nhiệt độ đầu tiên của mùa hè lần đầu tiên lên tới 40 độ C.
Ít nhất 55 trường hợp tử vong liên quan đến đợt nắng nóng đã được báo cáo ở Pháp, nơi nhiệt độ tại Paris đạt 40,9 độ C vào ngày 24/6. Mặc dù dự kiến nhiệt độ sẽ giảm bớt, nhưng chính quyền Pháp vẫn chuẩn bị cho khả năng sẽ có nhiều thương vong hơn nữa.
Trên khắp lục địa châu Âu, các địa danh văn hóa buộc phải đóng cửa, và ngành nông nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề. Cảnh sát Paris đã yêu cầu các nhà tổ chức những sự kiện lớn, bao gồm lễ hội âm nhạc Solidays, hủy bỏ chương trình.
Nhiệt độ quá cao đã khiến mặt đường cao tốc A2 ở miền Đông Đức bị nứt vỡ và lún sâu trên nhiều làn đường vào tối 25/6, khiến 30 phương tiện bị hư hại, 2 người bị thương nhẹ và chính quyền buộc phải phong tỏa đường cao tốc.
Cơ quan Khí tượng Anh đã gia hạn cảnh báo “đỏ” về nắng nóng đến ngày 26/6 tại khu vực rộng lớn ở miền Nam Anh. Đây là lần đầu tiên cảnh báo như vậy được ban hành trong 3 ngày liên tiếp.
Một cảnh báo "đỏ" hiếm hoi về nắng nóng cực độ đã được ban hành cho gần như toàn bộ Hà Lan và nhiều trường học đã phải đóng cửa do nhiệt độ dự kiến lên tới 40 độ C.
Tại Serbia, chính quyền cũng ban hành cảnh báo về nắng nóng, với nhiệt độ dự kiến khoảng 36 độ C. Các nhà chức trách ở Belgrade khuyến cáo người dân nên uống nước và ở trong nhà trong những giờ nóng nhất.
Quạt đã trở thành mặt hàng bán chạy ở Anh, trong khi các nhà sản xuất máy điều hòa không khí châu Á báo cáo doanh số bán hàng bùng nổ ở châu Âu.
Tại Pháp, công ty điện lực nhà nước EDF cam kết chi 80 triệu euro (90 triệu USD) cho hệ thống làm mát cho trường học, nhà trẻ và trung tâm giữ trẻ.
Theo dữ liệu mới nhất từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trực thuộc OECD, được công bố vào tháng 7/2025, tỷ lệ hộ gia đình sở hữu máy điều hòa không khí ở châu Âu vẫn còn tương đối thấp, khoảng 20%.