Bộ Giáo dục: Chưa bị lộ, lọt đề thi tốt nghiệp THPT 2026

Nhiều học sinh đánh giá chương trình mang lại ý nghĩa thiết thực, giúp các em hiểu rõ hơn về ngành học và môi trường đại học.

Ngày 17-4, Trường THPT Ernst Thälmann (phường Bến Thành, TP.HCM) đã tổ chức cho hơn 100 em học sinh đến tham quan tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM.

Thầy Lê Bá Khoa - trợ lý thanh niên Trường THPT Ernst Thälmann - cho biết đây là đợt thứ hai trong năm nhà trường tổ chức cho học sinh tham quan các trường đại học theo nguyện vọng và sở thích cá nhân.

Theo khảo sát hơn 400 học sinh khối 12, nhiều em đã đăng ký tìm hiểu tại các cơ sở đào tạo như Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM; Trường đại học Sư phạm TP.HCM; Trường đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM…

Theo thầy Khoa, chương trình không chỉ giúp học sinh có cơ hội tiếp cận thực tế môi trường đại học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nghề nghiệp. Thông qua trải nghiệm trực tiếp, các em có thể hiểu rõ hơn về ngành học, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp với năng lực và mục tiêu tương lai, thay vì quyết định theo cảm tính.

Tương tự, thầy Huỳnh Thanh Phú - Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân - cho rằng hướng nghiệp sau THPT từ lâu đã được xem là một nhiệm vụ quan trọng của nhà trường, nhưng không phải lúc nào cũng chạm được vào nhu cầu thật sự của học sinh.

Đến nay nhiều hoạt động hướng nghiệp vẫn mang nhiều tính hình thức và lặp lại theo lịch trình quen thuộc. Vì vậy thay vì tổ chức đại trà, nhà trường đã cho học sinh đăng ký tham quan các trường đại học theo chính sở thích của mình.

“Dù chỉ vài chục em tham gia, nhưng đó là những em thực sự có nhu cầu, có sự quan tâm. Chính sự ‘ít mà chất’ ấy lại tạo nên giá trị rằng mỗi chuyến đi trở thành một trải nghiệm có ý nghĩa, không còn là một cuộc dạo chơi mang tính thủ tục”, thầy Phú khẳng định.

Đăng ký tham quan trải nghiệm tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM, em Nguyễn Hoàng Quân - học sinh lớp 12A10, Trường THPT Ernst Thälmann - cho biết từ đầu năm học em đã xác định sẽ đặt nguyện vọng tại một ngành ở trường, tuy nhiên em vẫn khá mơ hồ về ngành nghề này, về điểm xét tuyển, phương thức và cơ hội nghề nghiệp ra sao.

"Sau khi tham quan, tụi em hiểu rõ hơn về cơ sở vật chất cũng như rõ hơn về ngành học mình đang hướng đến", Quân chia sẻ.

ThS Võ Ngọc Nhơn - Phó giám đốc tuyển sinh Trường đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) - cho biết tính từ đầu năm đến nay trường đã đón rất nhiều đoàn THPT đến tham quan, trải nghiệm thực tế. Có những tháng HUTECH đón hơn 10 đoàn thầy cô - học sinh với ngàn lượt học sinh.

“Rõ ràng có sự khác biệt rất lớn giữa môi trường ở đại học và THPT, và mỗi trường đại học lại có một bầu không khí khác nhau. Thông qua trải nghiệm và quan sát thực tế, các bạn học sinh sẽ có sự hứng khởi và động lực lớn hơn để vào một trường đại học nào đó”, thầy Nhơn nhấn mạnh.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Thời gian qua, lĩnh vực báo chí - truyền thông tại VN ghi nhận tốc độ phát triển mạnh mẽ. Nếu như trước đây, đào tạo báo chí, truyền thông chủ yếu tập trung ở một số cơ sở truyền thống như Học viện Báo chí và Tuyên truyền, hay Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), thì hiện nay hệ thống đào tạo đã mở rộng với rất nhiều trường đào tạo ngành báo chí như: Học viện Ngoại giao, Trường ĐH Văn hóa, Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông, ĐH Huế, ĐH Cần Thơ, ĐH Vinh, ĐH Thái Nguyên…

Không chỉ khối trường công lập, đào tạo báo chí - truyền thông hiện ghi nhận sự tham gia mạnh mẽ của nhiều trường ĐH tư thục. Một số trường như Văn Lang, Kinh tế - Tài chính, Hoa Sen, Văn Hiến, Phenikaa, Đại Nam, Hòa Bình, Thăng Long… tập trung vào những ngành như truyền thông đa phương tiện, quan hệ công chúng, công nghệ truyền thông… góp phần mở rộng quy mô đào tạo.

Thống kê cho thấy cả nước hiện có khoảng 35 trường ĐH, học viện đào tạo các ngành thuộc nhóm báo chí - truyền thông; riêng ngành báo chí có khoảng 15 cơ sở đào tạo chuyên biệt với số lượng đào tạo mỗi năm khoảng hơn 1.000 cử nhân. Đó là chưa kể hàng ngàn sinh viên tốt nghiệp các ngành như truyền thông đa phương tiện, quan hệ công chúng cũng sẵn sàng gia nhập thị trường lao động báo chí. Số lượng chỉ tiêu tuyển sinh cũng tăng dần theo từng năm.

Đặc biệt, nhóm ngành này thu hút rất đông thí sinh đăng ký dự thi, khiến điểm đầu vào rất cao. Ở một số trường lấy mức điểm gần như tuyệt đối. Điển hình tại Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), tổ hợp môn ngữ văn, lịch sử, địa lý (khối C00) ngành báo chí năm 2024 lên tới mức 29,03 điểm cho thấy thí sinh phải đạt trung bình hơn 9,6 điểm mỗi môn mới trúng tuyển.

Trong khi đào tạo báo chí bùng nổ thì thực tế nhu cầu ngành báo chí - truyền thông lại có chiều hướng ngược lại.

Nhà báo Bùi Ngọc Hải, lãnh đạo một cơ quan truyền thông, cho biết trong dòng chảy chung của công cuộc sắp xếp bộ máy, việc sáp nhập các cơ quan báo chí đã tạo ra một lực lượng lớn nhân sự dư thừa. Mặt khác, những cơ quan báo chí thực sự năng động và có tiềm lực kinh tế cũng phải cắt giảm nhân sự đáng kể do sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI). Ở những cơ quan này, AI tham gia rất sâu vào quá trình sản xuất, đẩy số lượng tin bài lên cao và giá thành sản xuất xuống thấp. Một số loại tin bài hiện nay được tạo ra 100% bằng AI. Vì vậy, nguồn nhân lực được tinh gọn, hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, thời nay, điều tạo nên sự khác biệt nội dung so với mạng xã hội chính là báo chí dữ liệu. Đại đa số các cơ quan báo chí còn đang loay hoay với hướng đi này nên lại càng mới đối với hệ thống đào tạo nghề báo. "Nói chung, việc đào tạo nghề báo hiện nay trong các trường đang trở nên quá chậm và lạc hậu so với những yêu cầu của thực tiễn. Có thể khẳng định: Chưa bao giờ nghề báo đứng trước thử thách cực đại như bây giờ", ông Bùi Ngọc Hải nói.

Bà Bùi Hương Giang, một nhà báo kỳ cựu với gần 30 năm kinh nghiệm, từng giữ các vị trí quản lý tại Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), cho biết thực tế thị trường việc làm ngành báo chí, truyền thông hiện nay vô cùng khốc liệt và đang trong tình trạng bão hòa. Sự bùng nổ của mạng xã hội (TikTok, YouTube…) khiến báo chí chính thống phải cạnh tranh "sinh tử" với các KOL, nhà sáng tạo nội dung độc lập. Sinh viên mới ra trường non nớt về tuổi đời lẫn tuổi nghề gần như "không có cửa" để cạnh tranh.

Thêm vào đó, AI đang tạo ra một cơn chấn động trong ngành. Đồng thời, công cuộc quy hoạch, sáp nhập báo chí từ T.Ư đến địa phương cũng đang tạo ra một làn sóng cắt giảm nhân sự. Những người trụ lại phải chịu áp lực KPI khốc liệt và phải đa năng "4 trong 1" (viết bài, chụp ảnh, quay phim, dựng video).

Nhà báo Hương Giang cũng cho rằng các bạn trẻ không nên suy nghĩ theo hướng "không làm báo thì làm truyền thông doanh nghiệp". Thực tế, các tập đoàn lớn không tuyển sinh viên mới ra trường làm PR mà chỉ "trải thảm đỏ" săn đón những nhà báo gạo cội, có sẵn kinh nghiệm và mạng lưới quan hệ sâu rộng.

Nhà báo Thúy Hà, từng có 20 năm gắn bó với nghề báo, nhìn nhận "cánh cửa" bước vào nghề báo hiện nay đã thu hẹp một cách đáng báo động. Cuộc tinh giản bộ máy cộng với sức mạnh của AI dẫn đến hệ quả là các cơ quan báo chí không còn mặn mà với sinh viên mới ra trường. Những tòa soạn lớn nếu cần thì sẽ tuyển dụng những nhà báo đã có kinh nghiệm thực chiến để làm việc được ngay.

Chia sẻ về việc vì sao nhu cầu ngành báo đang có xu hướng thu hẹp nhưng quy mô đào tạo vẫn tăng và về cơ hội cho sinh viên ra trường, TS Lê Thu Hà, Phó viện trưởng Viện Báo chí - Truyền thông (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), cho rằng cần nhìn nhận vấn đề ở góc độ rộng hơn.

Theo TS Hà, điều đang diễn ra không phải là sự thu hẹp cơ hội, mà là tái phân bổ cơ hội nghề nghiệp. Báo chí ngày nay không còn là con đường nghề nghiệp đơn tuyến. Những kỹ năng báo chí hiện đại đang trở thành nền tảng quan trọng để người học bước vào nhiều lĩnh vực khác nhau như truyền thông số, sáng tạo nội dung, phân tích dữ liệu, truyền thông doanh nghiệp hay công nghiệp văn hóa.

"Người học không nên tự giới hạn mình trong suy nghĩ rằng làm báo là phải công tác tại cơ quan báo chí. Điều quan trọng là người học xây dựng năng lực linh hoạt: có tư duy báo chí, khả năng phát hiện vấn đề, kiểm chứng thông tin và kể chuyện có trách nhiệm, đồng thời có kỹ năng công nghệ để thích ứng với nhiều môi trường khác nhau", TS Hà nhấn mạnh.

Theo TS Hà, việc sáp nhập các cơ quan báo chí không đồng nghĩa rằng cử nhân báo chí mất đi cơ hội việc làm. Ngược lại, đây là quá trình thanh lọc và nâng chuẩn nghề nghiệp, buộc người làm nghề phải tinh nhuệ hơn, đa năng hơn. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều lĩnh vực mới đang mở ra như báo chí dữ liệu, sản xuất podcast, sáng tạo nội dung đa nền tảng, quản trị rủi ro truyền thông hay chiến lược nội dung số. Đây đều là những "mảnh đất" giàu tiềm năng cho sinh viên báo chí nếu được chuẩn bị tốt.

Tuy nhiên, TS Hà cũng cho rằng đào tạo báo chí cần phải đổi mới theo hướng gia tăng tích hợp kỹ năng số, tư duy dữ liệu, khả năng kể chuyện đa nền tảng, năng lực thích ứng nghề nghiệp cũng như tính liên ngành.

Theo nhà báo Bùi Ngọc Hải, muốn không thất nghiệp, sinh viên báo chí đừng chỉ học viết mà phải biết làm nội dung đa phương tiện trên cơ sở sử dụng tốt AI. Tức là mỗi nhà báo phải biến bản thân thành một "tòa soạn di động nhỏ". Một người đa nhiệm, sắc sảo sẽ luôn có chỗ, dù môi trường báo chí khốc liệt như thế nào. Thậm chí, không vào được cơ quan báo chí, họ cũng có thể xây dựng sự nghiệp dựa trên thương hiệu cá nhân.

Tin Gốc: Thanh Niên

Những ngày này, sức nóng ở các gia đình có con thi vào lớp 10 trường công lập Hà Nội cũng không kém cạnh gì cái nắng nóng kỷ lục ở miền Bắc. Chủ đề được các ông bố, bà mẹ chia sẻ nhiều nhất không còn là chọn thầy cô, chọn trường nào, ôn thi ra sao mà là những lo lắng về sức khỏe và tâm lý của con.

Chị Lam An, có con thi vào lớp 10 nguyện vọng 1 là Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, chia sẻ: "Nhiều ý kiến hay chỉ trích cha mẹ tạo áp lực cho con nhưng không biết rằng chính các con tự đặt mục tiêu cho mình từ rất sớm và quyết tâm để đạt được mục tiêu đó. Ví dụ con nhà tôi, mục tiêu số 1 của con là vào lớp 10 chuyên Anh và cháu tự đề xuất về kế hoạch ôn thi từ lớp 7. Gia đình đã "nhắm" cả một trường tư chất lượng tốt để con thoải mái tâm lý rằng, dù thế nào con cũng có một chỗ học tử tế".

Thế nhưng, theo chị, cháu vẫn "học ngày cày đêm" để đạt ước mơ của mình. Những ngày gần thi, bố mẹ muốn con dừng việc học lại để có một tâm lý thoải mái nhất. Thậm chí, đến 10 giờ đêm là tắt đèn, nhắc con đi ngủ thay vì học bài nhưng chờ bố mẹ ngủ rồi con vẫn lén dậy để tranh thủ học vì nói rằng nằm cũng không ngủ được vì lo. "Thương hơn cả chữ thương", chị An nói.

Kỳ thi vào 10 với tỷ lệ "chọi" căng thẳng nên không chỉ trường chuyên mà cuộc đua để có suất vào trường công lập không chuyên cũng không kém phần "khốc liệt".

Nhiều gia đình dành những điều kiện tốt nhất cho con, chăm sóc chu đáo từng bữa ăn, giấc ngủ. Nhiều phụ huynh cho biết, lên lớp 9 là "tạm hoãn" các việc nhà mà con phải làm trước đây để con chuyên tâm học hành.

Sát ngày thi, Hà Nội trải qua đợt nắng nóng kỷ lục khiến nhiều ông bố, bà mẹ càng bất an hơn. Nỗi lo thường trực là con ốm đúng ngày dự thi thì mọi nỗ lực sẽ uổng phí. Khác với kỳ thi tốt nghiệp THPT, thí sinh sẽ không được "đặc cách" trong kỳ thi này nếu chẳng may gặp tai nạn, ốm đau trước ngày thi. Phụ huynh lo lên mạng tìm kiếm, chia sẻ kinh nghiệm nên cho con ăn gì trong những ngày này để vừa an toàn, vừa bồi bổ sức khỏe và giúp tập trung nhất.

Nhiều phụ huynh tếu táo viết trên mạng xã hội: "Lưu ý: Nhà có con thi vào 10, xin đừng hỏi han nhiều. Nó khùng lên không ai chịu trách nhiệm". Có mẹ thì trào phúng: "Những ngày ngày cả nhà phải đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên"…

Dù chỉ đùa vui nhưng đủ thấy mức độ căng thẳng, áp lực của thí sinh. Suốt gần 10 năm đi học, đây là kỳ thi cam go nhất mà hầu hết học sinh phải trải qua và ít có sự lựa chọn nếu muốn vào trường công lập.

Thời điểm này, việc tổ chức ôn tập cho học sinh lớp 9 của các trường đã dừng lại. Thầy cô không còn nhắc các con về những đề cương, "chiến thuật" ôn thi nữa mà dành chỗ cho những lời động viên và nhắc nhở về tâm lý, kỷ luật phòng thi để đạt kết quả tốt nhất.

Ngày 27.5, sân trường THCS Chu Văn An (P.Tây Hồ, Hà Nội) như lặng đi trong một bầu không khí thật đặc biệt. Tiếng chuông quen thuộc vang lên cũng là lúc buổi học cuối cùng của các học sinh khối 9 dưới mái nhà "Chu2" khép lại, nhẹ nhàng, lưu luyến và đầy yêu thương.

Không còn những tiết học vội vã hay bài giảng trên bục giảng, hôm nay là những lời dặn dò thật khẽ trước kỳ thi quan trọng, là ánh mắt tin yêu, những cái ôm siết chặt và những lời chúc bình an gửi đến từng học sinh 2K11. Có những giọt nước mắt đã rơi, có những nụ cười xen lẫn nghẹn ngào, có những cái ôm thật lâu…

Thầy Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (Hà Nội) thì ân cần dặn dò học sinh từng chút về các thời điểm trước, trong và sau kỳ thi. Các em cần lắng nghe thật kỹ những phổ biến trong ngày 29.5, ngày mà các em phải có mặt tại các điểm thi, nghe phổ biến quy chế thi, thông báo bảng ghi tên dự thi để thí sinh kiểm tra, báo sai sót (nếu có) cho điểm thi.

Phụ huynh, học sinh cần đọc thông tin về điểm thi trong phiếu báo thi để đến đúng điểm thi và đúng giờ. Trong buổi phổ biến, học sinh cần lưu ý để xác nhận với cán bộ coi thi về những thông tin trên tờ giấy báo dự thi, bảng ghi tên dự thi, lắng nghe kỹ những quy định trong quá trình dự thi, những vật dụng được mang vào, không được mang vào phòng thi.

Thầy Cường cũng nhắc nhở các em về thiết bị cấm mang vào phòng thi, như điện thoại, đồng hồ thông minh… "Các em có thể mang theo chai nước uống trong suốt, không dán nhãn. Học sinh nên chuẩn bị 2 - 3 chiếc bút làm bài cùng loại, cùng màu. Bút tô trắc nghiệm nên dùng loại bút chì HB, 2B để tô cho nhanh và đậm đều, dễ tẩy nếu cần sửa. Các em nên mua 1 cục tẩy mới để tẩy sửa các ô trắc nghiệm cho sạch đẹp", thầy Cường ân cần.

Với cha mẹ trong những ngày kỳ thi cận kề, thầy hiệu trưởng mong muốn cha mẹ đồng hành cùng con mỗi ngày, cùng con điều chỉnh để con có nhịp sinh học cho phù hợp với thời gian của những buổi thi. Động viên con, không tạo áp lực không cần thiết cho con.

Trong thời gian thi, cha mẹ hoặc người thân nên bố trí đưa học sinh đi thi để đảm bảo yên tâm không đến sai điểm thi và một số tình huống có thể phát sinh mà học sinh xử lý chậm như quên giấy tờ, đồ dùng học tập... Động viên con tự tin, không đặt nặng vấn đề về điểm, đỗ, trượt cho con mình.

"Đặc biệt, không nên xem đáp án các môn sau mỗi buổi thi và yêu cầu con đối chiếu", thầy Cường đề nghị và cho rằng, sau kỳ thi, cha mẹ cần ổn định tâm lý cho con cho dù con làm bài tốt hay không tốt.

Với học sinh, thầy Cường cũng dặn dò các em không nên trao đổi với nhau về kết quả của bài thi đã làm trong mỗi buổi thi. Sau buổi, ngày thi không nên xem đáp án của buổi thi đó mà nên nghỉ ngơi chuẩn bị cho buổi thi tiếp theo.

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027 của Hà Nội diễn ra trong các ngày 30 và 31.5; kỳ thi vào lớp 10 chuyên tổ chức ngày 1.6. Toàn thành phố có 224 điểm thi với khoảng 5.300 phòng thi chính thức và gần 400 phòng thi dự phòng.

Năm nay, có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng hơn 20.000 em so với năm trước, trong khi trường công lập chỉ đáp ứng khoảng 55% chỉ tiêu. Dù vậy, năm nay có khoảng 22.000 học sinh lớp 9 chủ động không đăng ký dự thi vào lớp 10 công lập.

Tin Gốc: Thanh Niên