Những ngày này, sức nóng ở các gia đình có con thi vào lớp 10 trường công lập Hà Nội cũng không kém cạnh gì cái nắng nóng kỷ lục ở miền Bắc. Chủ đề được các ông bố, bà mẹ chia sẻ nhiều nhất không còn là chọn thầy cô, chọn trường nào, ôn thi ra sao mà là những lo lắng về sức khỏe và tâm lý của con.
Chị Lam An, có con thi vào lớp 10 nguyện vọng 1 là Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam, chia sẻ: “Nhiều ý kiến hay chỉ trích cha mẹ tạo áp lực cho con nhưng không biết rằng chính các con tự đặt mục tiêu cho mình từ rất sớm và quyết tâm để đạt được mục tiêu đó. Ví dụ con nhà tôi, mục tiêu số 1 của con là vào lớp 10 chuyên Anh và cháu tự đề xuất về kế hoạch ôn thi từ lớp 7. Gia đình đã “nhắm” cả một trường tư chất lượng tốt để con thoải mái tâm lý rằng, dù thế nào con cũng có một chỗ học tử tế”.
Thế nhưng, theo chị, cháu vẫn “học ngày cày đêm” để đạt ước mơ của mình. Những ngày gần thi, bố mẹ muốn con dừng việc học lại để có một tâm lý thoải mái nhất. Thậm chí, đến 10 giờ đêm là tắt đèn, nhắc con đi ngủ thay vì học bài nhưng chờ bố mẹ ngủ rồi con vẫn lén dậy để tranh thủ học vì nói rằng nằm cũng không ngủ được vì lo. “Thương hơn cả chữ thương”, chị An nói.
Kỳ thi vào 10 với tỷ lệ “chọi” căng thẳng nên không chỉ trường chuyên mà cuộc đua để có suất vào trường công lập không chuyên cũng không kém phần “khốc liệt”.
Nhiều gia đình dành những điều kiện tốt nhất cho con, chăm sóc chu đáo từng bữa ăn, giấc ngủ. Nhiều phụ huynh cho biết, lên lớp 9 là “tạm hoãn” các việc nhà mà con phải làm trước đây để con chuyên tâm học hành.
Sát ngày thi, Hà Nội trải qua đợt nắng nóng kỷ lục khiến nhiều ông bố, bà mẹ càng bất an hơn. Nỗi lo thường trực là con ốm đúng ngày dự thi thì mọi nỗ lực sẽ uổng phí. Khác với kỳ thi tốt nghiệp THPT, thí sinh sẽ không được “đặc cách” trong kỳ thi này nếu chẳng may gặp tai nạn, ốm đau trước ngày thi. Phụ huynh lo lên mạng tìm kiếm, chia sẻ kinh nghiệm nên cho con ăn gì trong những ngày này để vừa an toàn, vừa bồi bổ sức khỏe và giúp tập trung nhất.
Nhiều phụ huynh tếu táo viết trên mạng xã hội: “Lưu ý: Nhà có con thi vào 10, xin đừng hỏi han nhiều. Nó khùng lên không ai chịu trách nhiệm”. Có mẹ thì trào phúng: “Những ngày ngày cả nhà phải đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên”…
Dù chỉ đùa vui nhưng đủ thấy mức độ căng thẳng, áp lực của thí sinh. Suốt gần 10 năm đi học, đây là kỳ thi cam go nhất mà hầu hết học sinh phải trải qua và ít có sự lựa chọn nếu muốn vào trường công lập.
Thời điểm này, việc tổ chức ôn tập cho học sinh lớp 9 của các trường đã dừng lại. Thầy cô không còn nhắc các con về những đề cương, “chiến thuật” ôn thi nữa mà dành chỗ cho những lời động viên và nhắc nhở về tâm lý, kỷ luật phòng thi để đạt kết quả tốt nhất.
Ngày 27.5, sân trường THCS Chu Văn An (P.Tây Hồ, Hà Nội) như lặng đi trong một bầu không khí thật đặc biệt. Tiếng chuông quen thuộc vang lên cũng là lúc buổi học cuối cùng của các học sinh khối 9 dưới mái nhà “Chu2” khép lại, nhẹ nhàng, lưu luyến và đầy yêu thương.
Không còn những tiết học vội vã hay bài giảng trên bục giảng, hôm nay là những lời dặn dò thật khẽ trước kỳ thi quan trọng, là ánh mắt tin yêu, những cái ôm siết chặt và những lời chúc bình an gửi đến từng học sinh 2K11. Có những giọt nước mắt đã rơi, có những nụ cười xen lẫn nghẹn ngào, có những cái ôm thật lâu…
Thầy Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (Hà Nội) thì ân cần dặn dò học sinh từng chút về các thời điểm trước, trong và sau kỳ thi. Các em cần lắng nghe thật kỹ những phổ biến trong ngày 29.5, ngày mà các em phải có mặt tại các điểm thi, nghe phổ biến quy chế thi, thông báo bảng ghi tên dự thi để thí sinh kiểm tra, báo sai sót (nếu có) cho điểm thi.
Phụ huynh, học sinh cần đọc thông tin về điểm thi trong phiếu báo thi để đến đúng điểm thi và đúng giờ. Trong buổi phổ biến, học sinh cần lưu ý để xác nhận với cán bộ coi thi về những thông tin trên tờ giấy báo dự thi, bảng ghi tên dự thi, lắng nghe kỹ những quy định trong quá trình dự thi, những vật dụng được mang vào, không được mang vào phòng thi.
Thầy Cường cũng nhắc nhở các em về thiết bị cấm mang vào phòng thi, như điện thoại, đồng hồ thông minh… “Các em có thể mang theo chai nước uống trong suốt, không dán nhãn. Học sinh nên chuẩn bị 2 – 3 chiếc bút làm bài cùng loại, cùng màu. Bút tô trắc nghiệm nên dùng loại bút chì HB, 2B để tô cho nhanh và đậm đều, dễ tẩy nếu cần sửa. Các em nên mua 1 cục tẩy mới để tẩy sửa các ô trắc nghiệm cho sạch đẹp”, thầy Cường ân cần.
Với cha mẹ trong những ngày kỳ thi cận kề, thầy hiệu trưởng mong muốn cha mẹ đồng hành cùng con mỗi ngày, cùng con điều chỉnh để con có nhịp sinh học cho phù hợp với thời gian của những buổi thi. Động viên con, không tạo áp lực không cần thiết cho con.
Trong thời gian thi, cha mẹ hoặc người thân nên bố trí đưa học sinh đi thi để đảm bảo yên tâm không đến sai điểm thi và một số tình huống có thể phát sinh mà học sinh xử lý chậm như quên giấy tờ, đồ dùng học tập… Động viên con tự tin, không đặt nặng vấn đề về điểm, đỗ, trượt cho con mình.
“Đặc biệt, không nên xem đáp án các môn sau mỗi buổi thi và yêu cầu con đối chiếu”, thầy Cường đề nghị và cho rằng, sau kỳ thi, cha mẹ cần ổn định tâm lý cho con cho dù con làm bài tốt hay không tốt.
Với học sinh, thầy Cường cũng dặn dò các em không nên trao đổi với nhau về kết quả của bài thi đã làm trong mỗi buổi thi. Sau buổi, ngày thi không nên xem đáp án của buổi thi đó mà nên nghỉ ngơi chuẩn bị cho buổi thi tiếp theo.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 – 2027 của Hà Nội diễn ra trong các ngày 30 và 31.5; kỳ thi vào lớp 10 chuyên tổ chức ngày 1.6. Toàn thành phố có 224 điểm thi với khoảng 5.300 phòng thi chính thức và gần 400 phòng thi dự phòng.
Năm nay, có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng hơn 20.000 em so với năm trước, trong khi trường công lập chỉ đáp ứng khoảng 55% chỉ tiêu. Dù vậy, năm nay có khoảng 22.000 học sinh lớp 9 chủ động không đăng ký dự thi vào lớp 10 công lập.
Ngoài xét tốt nghiệp, điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT còn được sử dụng làm căn cứ tuyển sinh ĐH.
Ở một số trường ĐH, phương thức xét tuyển chủ đạo dựa vào kết quả kỳ thi tốt nghiệp, đặc biệt là các trường khối ngành đặc thù khoa học sức khỏe. Trường ĐH Y dược TP.HCM, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch… nhiều năm nay vẫn duy trì phương thức tuyển sinh duy nhất dựa vào điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Song song đó, nhiều trường ĐH sử dụng điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT làm một trong nhiều phương thức tuyển sinh bên cạnh xét học bạ và xét điểm kỳ thi đánh giá năng lực. Với những trường này, điểm thi tốt nghiệp là một trong nhiều cánh cửa để vào ĐH và không phải là căn cứ xét tuyển bắt buộc.
Chẳng hạn các trường thuộc Bộ Công an năm nay tuyển sinh theo 3 phương thức gồm: tuyển thẳng theo quy chế tuyển sinh của Bộ GD-ĐT và Bộ Công an; xét tuyển kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế với kết quả bài thi đánh giá của Bộ Công an; xét tuyển kết hợp kết quả thi tốt nghiệp THPT với kết quả bài thi đánh giá của Bộ Công an.
Một điểm khác biệt của năm nay so với những năm trước là sự thay đổi tại nhiều trường ĐH tốp đầu về cách thức sử dụng điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển. Theo đó, điểm kỳ thi này được sử dụng như một thành tố trong tổng điểm xét tuyển của phương thức xét tuyển tổng hợp.
Với các trường thuộc hệ thống ĐH Quốc gia TP.HCM, tỷ trọng điểm thi tốt nghiệp THPT trong tổng điểm xét tuyển từng trường không giống nhau. Chẳng hạn với Trường ĐH Bách khoa, tỷ trọng này chiếm 20% tổng điểm xét tuyển; Trường ĐH Khoa học sức khỏe là 30%; Trường ĐH Công nghệ thông tin chiếm 47,5%... Với các trường này, điểm chuẩn được xác lập trên một hồ sơ năng lực tổng hợp của thí sinh (TS) với nhiều tiêu chí.
Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ, cố vấn Tuyển sinh và đào tạo Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), nhìn nhận với những trường ĐH chỉ sử dụng một phương thức tuyển sinh độc lập và duy nhất dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm chuẩn phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả kỳ thi. Còn với các trường sử dụng phương thức tổng hợp, điểm xét tuyển gồm nhiều thành tố, trong đó điểm thi tốt nghiệp chỉ giữ trọng số nhất định. "Nhưng về nguyên tắc, dù trọng số cao hay thấp, TS đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn có lợi thế hơn TS có mức điểm thấp hơn trong cuộc đua xét tuyển vào ĐH", tiến sĩ Hạ nhận định.
Tiến sĩ Phạm Hồng Danh, Hiệu trưởng Trường THPT Vĩnh Viễn (TP.HCM), cho rằng đề thi tốt nghiệp THPT năm nay có một số môn giảm độ khó khoảng 20% so với năm ngoái, ví dụ môn toán. Tuy vậy, môn toán vẫn có sự phân hóa và điểm trung bình môn này chỉ có thể nhích hơn năm trước 0,5 - 1 điểm. Các môn khác cũng giữ cấu trúc đề thi và độ phân hóa. Riêng các môn lý, hóa và sinh, độ khó cơ bản giữ ổn định như năm trước. Ngược lại, môn giáo dục kinh tế và pháp luật có xu hướng giảm độ dễ so với năm ngoái.
Nhìn chung, với xu hướng cân bằng hơn độ khó dễ của đề thi các môn, điểm chuẩn xét tuyển vào ĐH được dự báo sẽ tăng ở nhiều mức khác nhau tùy theo tổ hợp xét tuyển. Trong đó, tổ hợp toán - văn - tiếng Anh có thể tăng nhiều nhất tới mức 2 điểm; tổ hợp toán - lý - hóa có thể tăng khoảng 1 điểm, trong khi tổ hợp toán - hóa - sinh tăng ở phạm vi 0,5 - 1 điểm…
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Anh, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho rằng năm nay dự báo điểm chuẩn sẽ không tăng hoặc giảm đồng loạt, mà phân hóa mạnh theo từng nhóm ngành, từng trường và từng phương thức xét tuyển. Điểm đáng chú ý là đề toán được đánh giá "dễ thở" hơn ở phần cơ bản, nên nhóm TS đạt mức trung bình khá có thể đông hơn. Điều này có thể làm tăng cạnh tranh ở các tổ hợp có môn toán (như A00, A01, D01) và nhất là ở các ngành công nghệ, kinh tế, logistics, marketing, tài chính, quản trị. Tuy nhiên, các câu phân hóa vẫn giữ vai trò sàng lọc nhóm điểm cao, nên điểm chuẩn các ngành top chưa chắc tăng mạnh.
Với môn ngữ văn, tiến sĩ Quốc Anh nhìn nhận đề thi theo hướng mở, hạn chế học tủ và văn mẫu. Vì vậy, học sinh học lệch, học tủ có thể gặp khó; phổ điểm môn văn nhiều khả năng sẽ phân hóa rõ hơn. Các tổ hợp có môn văn vì thế khó tạo ra mặt bằng tăng điểm mạnh trên diện rộng, nhưng ở những ngành có sức hút cao (như truyền thông, quan hệ công chúng, ngôn ngữ, luật, tâm lý), điểm chuẩn vẫn có thể giữ ổn định hoặc tăng nhẹ do nhu cầu đăng ký lớn.
"Ngoài đề thi, một yếu tố rất quan trọng là năm nay nhiều trường thay đổi cách sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT, kết hợp thêm học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ, điểm đánh giá năng lực hoặc tiêu chí phụ. Điều này khiến điểm chuẩn theo phương thức điểm thi THPT có thể biến động khác nhau giữa các trường. Trường nào dành chỉ tiêu THPT ít hơn, ngành lại có nhiều TS đăng ký thì điểm chuẩn có thể nhích lên; ngược lại, nếu nguồn tuyển phân tán sang nhiều phương thức khác, điểm chuẩn có thể ổn định", tiến sĩ Quốc Anh phân tích thêm.
Vì vậy, tiến sĩ Quốc Anh dự báo nhóm ngành công nghệ, kinh tế số, truyền thông, logistics, thương mại, sức khỏe có khả năng giữ mức cạnh tranh cao; một số ngành có thể tăng nhẹ từ 0,5 - 1 điểm nếu phổ điểm thuận lợi. Các ngành có nguồn tuyển rộng hơn có thể giữ ổn định hoặc dao động nhẹ.
Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), nhìn nhận đề thi tốt nghiệp THPT 2026 nhìn chung không "sốc" như năm 2025, nhưng vẫn giữ định hướng phân hóa theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Do đó, dự báo điểm chuẩn ĐH 2026 có xu hướng tăng nhẹ so với 2025 ở các ngành top và tổ hợp có toán/tiếng Anh. Bởi lẽ, năm 2026 TS đã quen cấu trúc mới hơn và đề toán được nhận định dự kiến sẽ có phổ điểm đẹp hơn.
Riêng đối với nhóm ngành STEM, thạc sĩ Tiến dự đoán xu hướng điểm chuẩn sẽ tăng mạnh hơn, đặc biệt là công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, bán dẫn, tự động hóa, robot và kỹ thuật ứng dụng. Động lực tăng đến từ nhu cầu nhân lực công nghệ cao, định hướng ưu tiên của Đảng và Nhà nước đối với khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cùng các chính sách học bổng, hỗ trợ đào tạo và thu hút người học vào các ngành chiến lược.
"Tuy nhiên, xu hướng này có thể thay đổi vì sẽ phụ thuộc vào số lượng cũng như chất lượng của TS đăng ký xét tuyển. Ngoài ra, năm nay nhiều trường không còn xét riêng từng phương thức như trước, mà chuyển sang xét tuyển tổng hợp, quy đổi về thang điểm chung. Mỗi trường sẽ có công thức, tỷ lệ điểm thành phần khác nhau. Đây là thay đổi có tác động trực tiếp đến điểm chuẩn và cách TS sắp xếp nguyện vọng", thạc sĩ Tiến nói thêm.
Chiều 24.4, ĐH Quốc gia TP.HCM thông báo việc bổ sung địa điểm thi đánh giá năng lực đợt 2 diễn ra trong tháng 5.
Theo đó, trước nhu cầu đăng ký dự thi đánh giá năng lực đợt 2 tăng cao, ĐH Quốc gia TP.HCM đã chủ động phối hợp với các cơ sở giáo dục ĐH khu vực miền Trung để mở rộng địa điểm tổ chức thi. Giải pháp này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh, đồng thời góp phần giảm áp lực đi lại, đặc biệt đối với thí sinh ở các tỉnh xa.
Theo kế hoạch, đợt 2 kỳ thi bắt đầu đăng ký từ ngày 18.4 đến hết ngày 25.4. Kỳ thi được tổ chức vào ngày 24.5 tại 36 đơn vị thuộc 9 tỉnh, thành phố gồm: Huế; Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, TP.HCM, Đồng Nai, Đồng Tháp và An Giang. Kết quả thi đợt 2 dự kiến được công bố vào ngày 6.6.
Tuy nhiên, ngoài các điểm thi theo kế hoạch trên, nay ĐH Quốc gia TP.HCM quyết định bổ sung điểm thi tại các địa phương gồm: Đà Nẵng (tại Đà Nẵng và Quảng Nam cũ), Quảng Ngãi (tại Quảng Ngãi cũ) và Đắk Lắk (tại Phú Yên cũ). Việc mở rộng các điểm thi này giúp thí sinh tại khu vực miền Trung và các tỉnh lân cận có thêm lựa chọn địa điểm dự thi phù hợp, tiết kiệm chi phí và thời gian di chuyển.
Để đảm bảo kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc và đúng quy chế, ĐH Quốc gia HCM đã phối hợp chặt chẽ với các trường ĐH đối tác tại các địa phương nêu trên trong việc chuẩn bị cơ sở vật chất, bố trí nhân sự, tổ chức coi thi và đảm bảo an ninh. Công tác tổ chức được triển khai đồng bộ theo đúng quy trình của kỳ thi nhằm bảo đảm tính công bằng, khách quan cho tất cả thí sinh.
Theo kế hoạch, thí sinh đăng ký dự thi đợt 2 đến hết ngày 25.4 theo thông báo trước đó. Đồng thời, thí sinh có thể thực hiện điều chỉnh, thay đổi địa điểm dự thi đến hết ngày 27.4 nhằm phù hợp với nhu cầu và điều kiện di chuyển.
Trước đó, hôm 16.4, ĐH Quốc gia TP.HCM thông báo về điểm thi đánh giá năng lực đợt 1 năm 2026 của hơn 133.000 thí sinh dự thi. Phổ điểm có dạng gần phân bố chuẩn với điểm trung bình và trung vị đều bằng 682 điểm. Phổ điểm trải rộng với độ lệch chuẩn bằng 141,2 thể hiện khả năng phân loại thí sinh tốt. Khoảng 30% thí sinh đạt dưới 600 điểm, 55% dưới 700 điểm và chỉ khoảng 6% đạt từ 900 điểm trở lên, cho thấy sự phân tầng rõ rệt giữa các nhóm năng lực.
Tại dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) chủ trì xây dựng, Bộ đề xuất phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với cơ sở giáo dục mầm non có hành vi tổ chức cho trẻ em học trước chương trình lớp 1 hoặc dạy kiến thức vượt quá yêu cầu của Chương trình giáo dục mầm non.
Ngay sau khi thông tin được đăng tải trên Dân trí với tiêu đề: Dạy trước chương trình lớp 1 cho trẻ mầm non có thể bị phạt 20 triệu đồng, nhiều ý kiến cho rằng cần làm rõ khái niệm "dạy trước chương trình lớp 1" để tránh lúng túng trong quá trình thi hành các quy định trên thực tế.
Lo ngại "đánh đồng" phát triển năng lực với dạy trước chương trình
Trao đổi với phóng viên Dân trí, dưới góc nhìn của một người làm trong lĩnh vực giáo dục mầm non, Tiến sĩ (TS) Nguyễn Diệu Hương, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Giáo dục Qibi, cho biết bà đã có góp ý gửi Bộ GD&ĐT ngày 29/6. Bà Hương bày tỏ hoàn toàn ủng hộ chủ trương của Bộ GD&ĐT nhằm bảo vệ trẻ khỏi áp lực học trước chương trình tiểu học, chạy theo thành tích và làm mất đi bản chất của giáo dục mầm non.
Tuy nhiên, theo bà Hương, quy định hiện nay chưa định nghĩa cụ thể thế nào là "tổ chức cho trẻ học trước chương trình lớp 1", dẫn đến nguy cơ mỗi nơi hiểu theo một cách khác nhau.
Bà Nguyễn Diệu Hương cho rằng, dự thảo cần trả lời rõ: dạy trước chương trình được hiểu là dạy theo sách giáo khoa lớp 1 hay chỉ cần trẻ đạt năng lực đọc, viết, tính toán tương đương học sinh lớp 1 cũng bị coi là vi phạm? Việc đánh giá sẽ dựa trên nội dung giảng dạy, phương pháp tổ chức hay kết quả đầu ra của trẻ?
Một băn khoăn khác được TS Hương đề cập là cần phân biệt rõ giữa "học trước chương trình" và "phát triển năng lực". Theo bà, nhiều mô hình giáo dục hiện đại ngày nay đều tổ chức hoạt động học thông qua trò chơi, trải nghiệm và giáo cụ trực quan.
Trong môi trường đó, trẻ có thể tự đọc những câu chuyện ngắn, nhận biết chữ, hiểu khái niệm số lượng, thực hiện các phép tính đơn giản hoặc phát triển tư duy logic sớm hơn độ tuổi.
Do đó, bà kiến nghị Bộ GD&ĐT chỉ xử lý các trường hợp tổ chức dạy đúng nội dung chương trình tiểu học, luyện chữ, luyện toán, kiểm tra, đánh giá theo yêu cầu của chương trình lớp 1 hoặc gây áp lực học tập cho trẻ; đồng thời ban hành định nghĩa chính thức và bộ tiêu chí nhận diện hành vi "dạy trước chương trình lớp 1".
Cần tách bạch giữa "chuẩn bị vào lớp 1" và "học trước lớp 1"
Đồng quan điểm, Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý giáo dục Nguyễn Mai Duyên, người có nhiều năm tư vấn về quản trị giáo dục mầm non cho rằng phải phân định rõ giữa việc chuẩn bị hành trang cho trẻ vào lớp 1 với hành vi dạy trước chương trình tiểu học.
Theo vị chuyên gia, dạy trước chương trình là việc tổ chức cho trẻ học trước nội dung thuộc chương trình giáo dục phổ thông lớp 1, như học theo sách giáo khoa, học theo cấu trúc môn học của tiểu học, hoàn thành chuẩn kiến thức lớp 1 hoặc bị kiểm tra, đánh giá theo chuẩn của học sinh tiểu học.
Ngược lại, chuẩn bị sẵn sàng vào lớp 1 là quá trình giúp trẻ hình thành các năng lực nền tảng như ngôn ngữ, giao tiếp, làm quen sách, làm quen chữ cái, phát triển vận động tinh, khả năng tập trung, kỹ năng xã hội và tâm thế tích cực khi bước vào môi trường học tập mới.
Bà Duyên dẫn chứng Quyết định số 4222/QĐ-BGDĐT ban hành Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi, trong đó lần đầu tiên xác định "Tiếp cận với việc học" là một lĩnh vực phát triển riêng, bên cạnh các lĩnh vực thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm - xã hội và thẩm mỹ.
Đáng chú ý, bộ chuẩn này cũng quy định trẻ 5 tuổi cần "sẵn sàng cho việc học đọc, học viết", bao gồm các năng lực như yêu thích sách, nhận biết chữ cái tiếng Việt, nhận biết âm giống nhau trong tiếng, bắt chước hành vi viết...
Theo bà Mai Duyên, điều này cho thấy chính Bộ GD&ĐT đã xác định việc chuẩn bị năng lực để trẻ sẵn sàng vào lớp 1 là mục tiêu của giáo dục mầm non, chứ không phải hành vi dạy trước chương trình tiểu học.
Bà cũng nhìn nhận, nếu quy định không được diễn giải rõ sẽ dẫn đến việc giáo viên e ngại tổ chức các hoạt động phát triển ngôn ngữ vì sợ vi phạm, trong khi một số cơ sở khác lại lợi dụng khái niệm "chuẩn bị vào lớp 1" để dạy trước chương trình.
Từ thực tiễn đó, bà Duyên kiến nghị dự thảo cần quy định cụ thể những hoạt động như phát triển ngôn ngữ, làm quen sách, làm quen chữ cái, hoạt động tiền đọc - tiền viết, tạo nét hay ứng dụng các phương pháp giáo dục hiện đại sẽ không bị coi là vi phạm, nếu không thay thế chương trình lớp 1, không tổ chức dạy theo mô hình tiểu học, không kiểm tra theo chuẩn lớp 1 và không gây áp lực học tập cho trẻ.
Theo bà Mai Duyên, việc hoàn thiện quy định theo hướng tường minh sẽ giúp ngăn chặn tình trạng "tiểu học hóa" giáo dục mầm non, đồng thời vẫn bảo đảm quyền được phát triển tối đa tiềm năng của trẻ trong giai đoạn vàng.
