Ngày 11/6, SpaceX phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Theo Reuters, đợt chào bán giúp công ty huy động kỷ lục 75 tỷ USD thông qua việc bán 555,56 triệu cổ phiếu. Nhờ đó, giá trị doanh nghiệp đạt 1.770 tỷ USD, mức định giá cao nhất từng ghi nhận với một công ty trong lần đầu niêm yết.
Dù ban đầu dự án có vẻ viển vông, SpaceX đã đi từ con số 0 đến doanh nghiệp công nghệ vũ trụ hàng đầu. “Khi Elon Musk nói điều gì đó, bạn phải dừng lại thay vì buột miệng kêu ‘không thể’. Hãy im lặng, suy nghĩ và tìm cách thực hiện”, Gwynne Shotwell, Chủ tịch SpaceX, nói trong hội nghị TED năm 2018.
Câu chuyện bắt đầu năm 2001, khi Musk đến Nga để đàm phán mua tên lửa cho nhiệm vụ tương lai, với mục tiêu xây dựng Ốc đảo Sao Hỏa – một nhà kính trên hành tinh đỏ. Tuy nhiên, theo Business Insider, ông quyết định thành lập công ty riêng sau khi bị từ chối và cũng do chi phí cho kế hoạch ban đầu quá cao.
Tháng 3/2002, chưa đầy một năm sau chuyến đi tới Nga, ông thành lập SpaceX. Ông bỏ ra 100 triệu USD, phần lớn trong số tiền kiếm được từ việc bán PayPal. Ông gọi tên lửa của SpaceX là Falcon, gợi nhớ tàu Millennium Falcon trong loạt phim Star Wars (Chiến tranh giữa các vì sao). Phương tiện phóng đầu tiên, Falcon 1, là tên lửa hai tầng dùng một lần, có chi phí chế tạo khoảng 100 triệu USD.
Một năm sau, công ty ra mắt phương tiện vũ trụ thứ hai, Dragon, đặt tên theo bài hát Puff the Magic Dragon của nhóm Peter, Paul and Mary. Musk nói ông chọn tên này vì nhiều người nghĩ tầm nhìn của ông bất khả thi. Thời đó, SpaceX là một trong số rất ít công ty cố gắng chế tạo tên lửa vũ trụ thương mại.
Theo CNBC, năm 2003, Musk cho Falcon 1 diễu hành trên đường phố Washington với hy vọng thu hút sự chú ý của cơ quan chính phủ và thành công. Đến 2006, ông đầu tư khoảng 1/3 tài sản của mình vào SpaceX, lúc này có 160 nhân viên. Công ty cũng nhận được 278 triệu USD từ NASA theo chương trình Dịch vụ Vận tải Quỹ đạo Thương mại, cùng nguồn tài trợ cho hai lần phóng Falcon đầu tiên từ Bộ Quốc phòng Mỹ.
SpaceX không gặt hái thành quả ngay lập tức. Ba tên lửa đầu tiên phóng trong giai đoạn 2006-2008 đều không lên tới quỹ đạo. Falcon 1 gặp sự cố rò rỉ nhiên liệu dẫn đến cháy, hai phương tiện tiếp theo trục trặc sau khi tách tầng đẩy, khiến SpaceX gần như phá sản, giữa lúc Musk cũng đang gặp khó khăn tài chính với một công ty khác là Tesla.
Tất cả phụ thuộc vào lần phóng thử thứ tư, diễn ra ngày 28/9/2008 trên đảo Omelek thuộc quần đảo Marshall. Nguy cơ thất bại rất lớn khi tên lửa không có cải tiến kỹ thuật đáng kể nào so với bản trước, trừ việc tăng nhẹ thời gian từ khi tầng thứ nhất đốt hết nhiên liệu đến lúc chia tách tầng thứ hai. Tuy nhiên, Musk chia sẻ “số phận đã mỉm cười với chúng tôi hôm đó” và Falcon 1 trở thành tên lửa nhiên liệu lỏng do tư nhân phát triển đầu tiên bay lên quỹ đạo Trái Đất.
Sau đó, SpaceX nhận thêm vốn từ NASA và một số nhà đầu tư. Falcon 1 hoạt động từ năm 2006 đến 2009. Trong lần phóng cuối cùng, phương tiện này đưa vệ tinh quan sát Trái Đất của Malaysia, RazakSAT, lên quỹ đạo.
SpaceX từng cân nhắc phát triển tên lửa trung gian Falcon 5, sau đó bỏ qua và tiến thẳng tới Falcon 9. Ngay từ đầu, SpaceX luôn chú trọng tái sử dụng tầng đẩy (tầng thứ nhất) của mẫu tên lửa mới để tiết kiệm chi phí phóng, dù những thử nghiệm ban đầu không thành công.
Theo Space, cột mốc lịch sử tiếp theo diễn ra năm 2012, khi tàu Dragon phóng lên không gian bằng tên lửa thế hệ mới Falcon 9, trở thành tàu vũ trụ tư nhân đầu tiên cập bến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Cuối 2015, công ty lần đầu cho tầng đẩy của một tên lửa quỹ đạo quay về Trái Đất và hạ cánh có kiểm soát bằng cách đốt động cơ. Musk khi đó nói: “Nếu tìm ra cách tái sử dụng tên lửa hiệu quả như máy bay, chi phí tiếp cận không gian sẽ giảm cả trăm lần. Chưa phương tiện nào có thể tái sử dụng hoàn toàn như vậy trước đây. Đó thực sự là bước đột phá căn bản cần thiết để cách mạng hóa việc tiếp cận không gian”.
Hai năm sau, SpaceX thu hút sự chú ý của toàn thế giới khi thực hiện chuyến bay đầu tiên của một tầng tên lửa quỹ đạo tái sử dụng, mở đường cho những vụ phóng “nhanh và rẻ”.
Ngày 30/5/2020, công ty tiếp tục gây tiếng vang khi triển khai nhiệm vụ tư nhân đầu tiên nhằm đưa phi hành gia lên không gian. Trong đó, tên lửa Falcon 9 đưa tàu Crew Dragon cùng hai phi hành gia đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), đánh dấu chuyến bay chở người từ đất Mỹ sau khoảng một thập kỷ.
“Hôm nay đánh dấu một kỷ nguyên mới trong hoạt động du hành vũ trụ có người lái khi chúng ta một lần nữa đưa phi hành gia Mỹ lên trạm ISS từ đất Mỹ, bằng tên lửa Mỹ”, Jim Bridenstine, Giám đốc NASA khi đó, chia sẻ. Trước đó, sau khi tàu con thoi “về hưu” năm 2011, NASA phải dựa vào tàu Soyuz của Nga để đưa phi hành gia lên ISS.
Hiện SpaceX tập trung phát triển Starship, tên lửa khổng lồ hướng đến chở người lên Mặt Trăng và Sao Hỏa. Lần phóng thử nghiệm gần nhất diễn ra cuối tháng 5 với phiên bản V3. Với chiều cao khoảng 124 m, tương đương tòa nhà chọc trời 40 tầng, và sức đẩy vượt 8 triệu kg, đây là tên lửa lớn và mạnh nhất lịch sử.
Theo New Atlas, không chỉ đi đầu về dịch vụ phóng, SpaceX còn tiên phong xây dựng mạng lưới vệ tinh đồ sộ trên quỹ đạo. Công ty lần đầu thông báo về mạng lưới vệ tinh Internet Starlink năm 2015 và phóng lô vệ tinh đầu tiên lên không gian năm 2019. Đến nay, hệ thống Starlink gồm khoảng 10.300 vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất và vẫn tiếp tục tăng, dự kiến có thể lên đến 42.000. Starlink là mạng lưới vệ tinh lớn nhất từng được xây dựng, chiếm 2/3 tổng số vệ tinh vận hành trên quỹ đạo Trái Đất.
Ngoài hàng không vũ trụ, SpaceX cũng mở rộng hoạt động sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Hồi tháng 1, SpaceX công bố kế hoạch phóng một triệu vệ tinh để làm trung tâm dữ liệu, cho phép vượt qua hạn chế của lưới điện dưới mặt đất. Cụm này sẽ dùng pin mặt trời để vận hành phần cứng điện toán AI. Theo Musk, pin mặt trời trên quỹ đạo có thể tạo ra lượng điện gấp 5 lần so với dưới mặt đất, vốn bị khí quyển cản trở.
Hồi đầu năm, Musk nói lý do SpaceX mua lại công ty trí tuệ nhân tạo xAI – cũng do ông sáng lập – là để tạo hệ thống đổi mới tích hợp theo chiều dọc tham vọng nhất trong và ngoài Trái Đất, gồm AI, tên lửa, Internet vệ tinh, liên lạc trực tiếp với thiết bị di động cùng các nền tảng thông tin thời gian thực và tự do ngôn luận hàng đầu thế giới. Theo ông, cần một lượng lớn vệ tinh để tạo các trung tâm dữ liệu không gian, đảm bảo SpaceX sẽ có nguồn doanh thu ổn định và lớn hơn nữa trong tương lai gần. Ông đề cập các mục tiêu bằng ngôn ngữ đầy tham vọng, gợi nhớ những câu chuyện khoa học viễn tưởng về việc nhân loại chinh phục không gian và du hành xuyên thiên hà.
Trên website công ty, Musk viết: “Điều cốt lõi của việc trở thành nền văn minh du hành vũ trụ là tin tưởng tương lai và nghĩ tương lai sẽ tốt đẹp hơn quá khứ. Tôi không thấy có gì thú vị hơn là được ra ngoài kia và đi giữa các vì sao”.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay giảm 0,29% so với hôm qua. Tính đến 8 giờ ngày 30.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 76.086 USD. Trước đó, khi thông tin Fed quyết định giữ nguyên lãi suất, tiền mã hóa giá trị nhất thế giới đã giảm mạnh từ 77.881 USD xuống còn 75.018 USD. Sau đó, thị trường dần phục hồi, lấy lại mốc 76.000 USD.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa cũng giảm khoảng 0,24%, xuống còn 2.550 tỉ USD. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, tiếp tục giảm thêm 0,5%, hiện còn 2.270 USD mỗi token. Các dự án khác như BNB, XRP, Solana cũng giảm nhẹ trong vòng 24 giờ qua.
Theo giới phân tích, việc Fed giữ nguyên lãi suất phù hợp với kỳ vọng của thị trường. Tuy nhiên, giá Bitcoin vẫn ở trạng thái dễ biến động. CEO Shubh Varma của Hyblock mô tả diễn biến giá trong 24 giờ qua là "phản ứng bán ra thông thường" sau cuộc họp của FOMC (Ủy ban Thị trường Mở liên bang, cơ quan chính của Fed).
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chỉ sau vài giờ, tiền mã hóa giá trị nhất thế giới đã nhanh chóng phục hồi về mức trước khi thông tin về lãi suất được công bố. Điều này cho thấy niềm tin mạnh mẽ của các nhà đầu tư. Ông Varma cho biết thêm, tỷ lệ giá mua/giá bán của Bitcoin đã tăng vọt lên 0,3 (một trong những mức cao nhất), trong khi khối lượng hợp đồng mở giảm khi giá điều chỉnh. Đây là hành vi điển hình của việc cân bằng vị thế và săn lệnh dừng lỗ sau cuộc họp FOMC, chứ không phải là bán ra do yếu tố niềm tin.
Sau khi biên bản cuộc họp FOMC được công bố, có lúc Bitcoin đã chạm đáy 74.937 USD. Giá này thấp hơn so với đường trung bình động đơn giản 20 ngày (MA20) - 75.664 USD. Một số nhà phân tích xem đây là chỉ số đặc biệt quan trọng để xác nhận sự đảo chiều hỗ trợ kháng cự của BTC. Trước đó, dữ liệu từ Cointelegraph cho thấy Bitcoin cần vượt mốc kháng cự từ 75.500 USD đến 76.500 USD nếu muốn phục hồi.
Trước cuộc họp của Fed, các nhà phân tích của Glassnode nhận thấy các nhà giao dịch Bitcoin đang tăng cường đòn bẩy bán khống, viện dẫn lý do khối lượng giao dịch mở tăng sau đợt điều chỉnh giá hôm 29.4 lên 79.000 USD. Nguồn vốn vẫn ở mức trung lập và có sự chênh lệch lớn giữa delta khối lượng tích lũy (CVD) của thị trường giao ngay và thị trường tương lai. CVD là chỉ báo quan trọng, phản ánh sự khác biệt giữa khối lượng mua và bán trên thị trường tiền mã hóa.
Phân tích bổ sung từ báo cáo The Week Onchain của Glassnode cho thấy diễn biến giá Bitcoin đang "bị mắc kẹt dưới mức trung bình", với vùng hỗ trợ từ 65.000 USD đến 70.000 USD. Hiện tại, nhu cầu mua vào yếu là nguyên nhân lớn nhất ngăn cản việc hình thành đợt tăng giá bền vững.
Theo Glassnode, Bitcoin đã không vượt qua được giá trung bình thị trường thực tế (True Market Mean) ở mức 79.000 USD. Việc ngày càng nhiều người nắm giữ Bitcoin trong ngắn hạn chốt lời và các hợp đồng tương lai ký quỹ chuyển sang vị thế bán ròng, đã làm suy yếu đà tăng giá của BTC.
Dù những yếu tố này làm tăng khả năng Bitcoin sẽ trải qua một đợt giảm giá mạnh, nhiều nhà phân tích vẫn tỏ ra lạc quan khi dòng vốn từ tổ chức đổ vào các quỹ ETF BTC giao ngay vẫn tăng. Khối lượng giao dịch mở trên CME cũng đã hình thành một "cụm tích lũy lớn" trong khoảng 65.000 - 70.000 USD.
Ngày 8-5, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), thuộc Bộ Tài chính phối hợp với EXCEL Services Corporation tổ chức Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hoa Kỳ với chủ đề phát triển năng lượng tiên tiến phục vụ các ngành công nghệ chiến lược. Sự kiện được tổ chức tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, TP Hà Nội.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Võ Xuân Hoài - Phó giám đốc NIC - cho biết đây là dịp để tăng cường kết nối giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến các đối tác quốc tế. Qua đó, thúc đẩy hợp tác trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, hướng tới từng bước hình thành nền tảng năng lượng phù hợp cho sự phát triển của các ngành công nghệ chiến lược.
Trong bối cảnh các ngành công nghệ chiến lược ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng năng lượng quy mô lớn, ổn định và bền vững, thì việc phát triển các giải pháp năng lượng tiên tiến có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế.
Trên thực tế, NIC đã bắt tay với EXCEL Services, với trọng tâm là nghiên cứu triển khai các trung tâm sản xuất điện năng có độ tin cậy cực cao tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM. Việc hợp tác nhằm phục vụ những lĩnh vực khắt khe như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và hàng không.
Còn theo ông Dan Ludwig - Phó chủ tịch EXCEL Services, Việt Nam cần nguồn cung năng lượng ổn định nhằm duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu về các linh kiện, hệ thống và dịch vụ IT, AI.
Và giải pháp kỹ thuật được đưa ra là sử dụng các lò phản ứng hạt nhân quy mô nhỏ và vi mô (SMR), tích hợp cùng lưới điện vi mô thông minh (smart micro grid). Đây là mô hình phát điện không chỉ giúp đảm bảo nhu cầu nội khu mà còn giảm áp lực đầu tư cho hệ thống truyền tải quốc gia.
"Nhiệm vụ của chúng tôi không phải là cạnh tranh với EVN hay PVN. Việc phát triển nguồn điện tại chỗ sẽ giảm bớt áp lực tài chính cho EVN, nhất là trong việc đầu tư quy mô lớn vào hệ thống truyền tải và phân phối điện toàn quốc", ông Dan Ludwig chia sẻ thêm.
Ông Phạm Quang Vinh, nguyên đại sứ Việt Nam tại Mỹ, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt - Mỹ, cũng cho rằng để đạt tốc độ tăng trưởng hai con số thì cần có đủ năng lượng ổn định và thân thiện với môi trường. Các đối tác Mỹ có thể cung cấp cho Việt Nam những công nghệ phù hợp.
Tuy nhiên, ông Vinh cũng chỉ ra những điểm cần chú ý trong hợp tác năng lượng giữa Việt Nam và Mỹ, đó là cạnh tranh tạo ra công nghệ, cạnh tranh cũng buộc các nước phải tạo độ tin cậy cao, phải chuyển giao được công nghệ thông qua đào tạo nguồn nhân lực.
Thứ hai ở cấp chính phủ phải tiếp tục đàm phán về điều khoản D1, D3 liên quan đến công nghệ cao mà Mỹ đang hạn chế đối với Việt Nam.
Thứ ba phải thành lập liên doanh để cùng làm điện hạt nhân, nếu không thì sẽ rất khó chuyển giao công nghệ.
Cuối cùng là doanh nghiệp Việt Nam phải tham gia vào chuỗi cung ứng của các đối tác lớn.
Trợ lý AI (trí tuệ nhân tạo) Gemini có khả năng viết luận, tóm tắt tài liệu PDF và thảo luận về kế hoạch kỳ nghỉ. Tuy nhiên, khi người dùng yêu cầu đặt hẹn giờ nhà bếp, Gemini thường báo lỗi ngay cả khi chức năng vẫn hoạt động bình thường.
Cụ thể, khi người dùng Pixel và Android thiết lập báo thức hoặc hẹn giờ với Gemini, người dùng chỉ nhận được thông báo với nội dung "Thao tác thất bại". Mặc dù báo thức vẫn được tạo ra trong ứng dụng Đồng hồ, Gemini lại không thể xác nhận thành công và thông báo lỗi cho người dùng.
Đáng chú ý, Google thừa nhận đây là một "sự cố đã biết", đồng thời khuyến nghị người dùng tắt và bật lại Gemini Apps Activity để đồng bộ hóa. Tuy nhiên, đây không phải là một giải pháp thực sự mà chỉ đơn giản là một cách để phân loại sự cố kỹ thuật cho tính năng mà Google Assistant đã thực hiện trơn tru trong hơn một thập kỷ.
Sự cố diễn ra trong bối cảnh Google đang dần khai tử Google Assistant và dự kiến đến giữa năm 2026, tất cả các điện thoại Android mới sẽ chỉ được trang bị Gemini. Đây chính là lý do khiến người dùng cảm thấy lo lắng khi các tính năng của Google Assistant đang bị loại bỏ dần, từ chế độ lái xe đến Family Bell.
Lỗi hẹn giờ không chỉ là một sự bất tiện nhỏ mà còn ảnh hưởng đến lòng tin của người dùng. Những tác vụ như hẹn giờ nấu ăn, nhắc nhở uống thuốc hay báo thức buổi sáng đều yêu cầu độ tin cậy cao. Một thông báo lỗi không chính xác có thể khiến người dùng không biết phải tin tưởng vào điều gì.
Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu tiên Gemini gặp trục trặc với các tính năng cơ bản. Trước đó, đã có báo cáo về việc Gemini Live gặp lỗi trên Android Auto và từ khóa "Hey Google" không hoạt động trên Pixel sau khi cập nhật Android 17 Beta.
Mặc dù Gemini rất ấn tượng với các truy vấn phức tạp và cuộc hội thoại dài, Google không thể tiếp tục thúc đẩy người dùng sử dụng một trợ lý gặp trục trặc với những tác vụ đơn giản nhưng cần thiết. Cách tiếp cận hợp lý là giữ nguyên các chức năng đã được chứng minh của Assistant cho các tác vụ cấp hệ thống như báo thức, hẹn giờ và sự kiện lịch, trong khi để Gemini xử lý các truy vấn mở mà nó được thiết kế để thực hiện.
