“Ngay sau khi hoàn tất các giai đoạn cuối cùng của cuộc đàm phán, thỏa thuận sẽ được ký kết và công bố. Quá trình ban đầu sẽ được thực hiện dưới hình thức kỹ thuật số và mỗi bên sẽ ký từ xa”, Ngoại trưởng Abbas Araghchi nói trong cuộc phỏng vấn với truyền hình nhà nước Iran ngày 12/6.
Ông Araghchi thêm rằng lễ ký văn kiện “có thể diễn ra trong vài ngày tới” và bày tỏ “rất hy vọng” vào kết quả này.
Ông Araghchi cho biết sẽ công bố chi tiết về thỏa thuận sau khi nó được “kết luận và hoàn thiện”, cảnh báo rằng tiết lộ nội dung ngay bây giờ sẽ có nguy cơ “gây nguy hiểm cho kế hoạch ký thỏa thuận”.
Dự thảo thỏa thuận có điều khoản “chấm dứt hoàn toàn” lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển Iran được áp dụng từ ngày 13/4. “Đó là điểm đầu tiên được đề cập trong văn kiện”, ông nói.
Về eo biển Hormuz, Ngoại trưởng Araghchi cho hay “Iran đã đưa ra quyết định dứt khoát rằng quản lý eo biển sẽ không còn như trước nữa”, đồng thời nói rằng các cuộc thảo luận với Oman về vấn đề này đang diễn ra. Ông nhấn mạnh eo biển Hormuz là một trong những “công cụ răn đe chính” của Iran.
Ngoại trưởng Iran cũng xác nhận các vấn đề về chương trình hạt nhân của nước này, trong đó có kho dự trữ uranium làm giàu cao, sẽ được hai bên thảo luận trong thời hạn 60 ngày sau khi ký khung thỏa thuận sơ bộ. “Cách duy nhất để giải quyết kho uranium làm giàu là pha loãng nó tại chính Iran. Đó luôn là lập trường của chúng ta”, ông nói.
Ngoại trưởng Iran cũng cảnh báo về các nỗ lực phá hoại thỏa thuận tiềm năng, đặc biệt là từ Israel. Ông Araghchi nhận định những thay đổi vẫn có thể diễn ra, nhưng thỏa thuận sơ bộ cho thấy Iran đã mạnh mẽ hơn sau xung đột. “Iran là bên chiến thắng trong cuộc chiến với Mỹ”, ông nói.
Trong bài đăng trên mạng xã hội cùng ngày, Ngoại trưởng Araghchi nhận định rằng hai bên chưa bao giờ tiến gần đến thỏa thuận chấm dứt xung đột như vậy, thêm rằng văn kiện sẽ mang tên “Bản ghi nhớ Islamabad”, đề cập thủ đô của quốc gia trung gian hòa giải là Pakistan.
Tổng thống Trump cùng ngày đã chỉ trích Iran đang đưa ra “những thông tin không đúng” về điều khoản mà hai bên thỏa thuận.
“Những gì họ nói, bao gồm cả tuyên bố yếu đuối và đáng thương của họ về đạt được một thỏa thuận, không phải là sự thật. Những người này rất thiếu trung thực khi giao dịch. Với họ, không có chuyện giao dịch thiện chí”, ông viết trên mạng xã hội Truth Social.
Tuy nhiên, lãnh đạo Mỹ sau đó chia sẻ ảnh chụp màn hình bài đăng của Ngoại trưởng Iran, nhận xét “chưa bao giờ hai bên tiến gần thỏa thuận đến thế”.
Một quan chức cấp cao Mỹ cũng bày tỏ sự lạc quan rằng các bên sắp đạt được thỏa thuận. “Nếu phải nói về khả năng ký kết thỏa thuận này, sáng nay tôi sẽ nói là 75%, bây giờ có lẽ là khoảng 80-85%, nhưng chưa phải là 100%”, người này nói với AFP.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tuyên bố rằng văn bản cuối cùng của thỏa thuận hòa bình đã được các bên thống nhất. “Hòa bình chưa bao giờ ở gần như lúc này”, ông Sharif nói.
Theo thông cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 22.5, đợt công bố mới gồm thêm 50 video và tài liệu về UFO/UAP, trong đó có các tư liệu kéo dài nhiều thập niên, lời khai của dân thường và thành viên quân đội.
Động thái này diễn ra sau đợt công bố đầu tiên hồi đầu tháng 5 với 162 tập tin liên quan các vụ nhìn thấy UAP. Số tài liệu này đã thu hút hơn 1 tỉ lượt truy cập vào trang web của chính phủ Mỹ, theo The Guardian.
Một số đoạn video được công bố ghi lại các vật thể bay không xác định tại Trung Đông. Trong một video năm 2019, ba vật thể được cho là xuất hiện theo đội hình trên vịnh Ba Tư. Một video khác năm 2022 cho thấy 4 vật thể bay ngang qua vùng biển ngoài khơi Iran.
Một đoạn phim quay tại Syria năm 2021 ghi lại một vật thể di chuyển rất nhanh - tương tự như gia tốc siêu tốc tức thời trong các bộ phim khoa học viễn tưởng. Trong khi đó, một đoạn video khác được ghi lại vào tháng 10.2022 cho thấy một vật thể hình điếu xì gà bay qua địa điểm dường như là khu dân cư.
Tuy nhiên, các đoạn video không đi kèm lời giải thích cụ thể. Văn phòng giải quyết dị thường toàn diện của Lầu Năm Góc trước đây khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy bất kỳ vật thể nào trong các hồ sơ UAP có nguồn gốc ngoài trái đất.
Lầu Năm Góc cũng lưu ý các tài liệu được tổng hợp từ nhiều nguồn, gồm quân đội, Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI), Bộ Ngoại giao và Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA). Lầu Năm Góc lưu ý: "Nhiều tài liệu trong số này thiếu bằng chứng xác thực về nguồn gốc".
Dù vậy, việc công bố thêm hồ sơ nhiều khả năng tiếp tục khơi dậy tranh luận tại Mỹ, nơi chủ đề UFO từ lâu gắn với các giả thuyết về việc chính phủ che giấu thông tin.
Hồi tháng 2, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ đạo công bố tài liệu liên quan UAP và khả năng tồn tại sự sống ngoài trái đất, viện dẫn "sự quan tâm rất lớn" của công chúng. Khi đó, ông Trump nói cá nhân ông không biết liệu người ngoài hành tinh có thật hay không.
Đợt công bố lần này cũng bao gồm một số bản ghi âm của NASA, trong đó có mô tả của các phi hành gia về những vật thể bí ẩn và ánh sáng lạ trong không gian. Tuy nhiên, nhà vật lý thiên văn Neil deGrasse Tyson cho rằng việc đưa các tài liệu NASA vào hồ sơ UAP của Lầu Năm Góc có thể gây hiểu lầm.
Theo ông, các tài liệu NASA này chưa từng được xếp loại bí mật và những gì phi hành gia nhìn thấy nhiều khả năng có thể được giải thích bằng các hiện tượng thông thường. "Trong lịch sử khoa học, lời giải thích đúng đắn chưa bao giờ là phép thuật hay người ngoài hành tinh", ông Tyson nói.
Ngày 22.5, Lầu Năm Góc cho biết họ đang chuẩn bị công bố đợt thứ 3 các tập tin về UAP (hiện tượng vật thể bay không xác định), và sẽ thông báo "trong tương lai gần".
Trả lời phóng viên trước khi rời Nhà Trắng để tới căn cứ liên hợp Andrews tại bang Maryland ngày 12/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông kỳ vọng sẽ có "cuộc trao đổi dài" với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề Iran. Tuy nhiên, ông cũng giảm nhẹ những bất đồng liên quan Iran.
"Tôi không nghĩ chúng tôi cần bất kỳ sự giúp đỡ nào về Iran. Chúng tôi sẽ thắng bằng cách này hay cách khác, thắng trong hòa bình hoặc bằng biện pháp khác", ông Trump nói.
Tại căn cứ Andrews, ông lên chuyên cơ Không lực Một, bắt đầu hành trình kéo dài 14 tiếng tới Bắc Kinh. Đệ nhất Phu nhân Melania không tham gia chuyến công du.
Chuyến thăm của ông Trump ban đầu dự kiến diễn ra vào tháng 3, nhưng đã bị hoãn do chiến sự Iran. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump kể từ chuyến công du cấp nhà nước hồi năm 2017 trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Tổng thống Mỹ ngày 11/5 cho biết ông sẽ trao đổi với ông Tập về việc Mỹ bán vũ khí cho đảo Đài Loan, đánh dấu sự thay đổi so với lập trường lâu nay của Mỹ là Washington không thảo luận với Bắc Kinh về sự hỗ trợ dành cho hòn đảo này.
Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc cùng mối quan hệ thương mại đầy sóng gió giữa hai nước cũng được dự đoán sẽ nằm trong chương trình nghị sự.
Bắc Kinh đã siết kiểm soát an ninh từ hôm 12/5, khi cảnh sát giám sát các nút giao thông lớn và kiểm tra giấy tờ tùy thân của hành khách đi tàu điện ngầm.
"Đây chắc chắn là sự kiện rất quan trọng. Nhất định hai bên sẽ đạt được một số tiến triển", Wen Wen, 24 tuổi, đến từ thành phố Nam Kinh, nói. Cô bày tỏ hy vọng Trung Quốc và Mỹ có thể duy trì "sự hòa hợp lâu dài" bất chấp "tình hình thế giới gần đây đầy bất ổn".
Quan hệ Mỹ - Trung còn nhiều bất đồng, từ thương mại, tiếp cận tài nguyên chiến lược đến vấn đề Đài Loan. Quan hệ giữa hai nước căng thẳng kể từ khi ông Trump áp đặt thuế quan mạnh tay đối với Trung Quốc vào đầu nhiệm kỳ thứ hai của mình. Bắc Kinh cũng đã tiến hành tẩy chay mạnh mẽ hàng nông sản của Mỹ trong phần lớn năm ngoái.
Căng thẳng hạ nhiệt sau cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước tại Hàn Quốc năm ngoái, khi họ đạt được thỏa thuận ngừng leo thang thuế quan trong một năm và nhất trí ổn định quan hệ.
Thặng dư thương mại lớn của Trung Quốc với Mỹ từ lâu đã khiến ông Trump khó chịu và ông đã áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Phái đoàn tháp tùng ông Trump thăm Trung Quốc lần này bao gồm nhiều lãnh đạo tập đoàn, trong đó có CEO Tesla Elon Musk, CEO Apple Tim Cook, CEO Kelly Ortberg của Boeing. Ông Ortberg cho biết Boeing hy vọng chính quyền Trump sẽ giúp hãng giành đơn đặt hàng lớn từ Trung Quốc.
Cuộc chiến do Mỹ, Israel phát động nhằm vào Iran hồi đầu năm đã gây ra những thách thức mới cho quan hệ Bắc Kinh - Washington. Bộ Tài chính Mỹ ngày 11/5 áp lệnh trừng phạt 12 cá nhân và tổ chức, trong đó có nhiều thực thể tại Hong Kong, bị cáo buộc hỗ trợ bán và vận chuyển dầu Iran sang Trung Quốc.
Khi được hỏi về động thái này, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn tuyên bố Bắc Kinh "kiên quyết phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp".
Theo Hãng tin AFP, ngày 29-4, Tổng công tố viên Ukraine Ruslan Kravchenko chính thức yêu cầu Israel bắt giữ tàu hàng mà Kiev cho là chở ngũ cốc Matxcơva "đánh cắp" từ các vùng lãnh thổ Ukraine đang do Nga kiểm soát.
Ông Kravchenko nêu trong tuyên bố: "Phía Ukraine kêu gọi các đối tác Israel bắt giữ tàu và hàng hóa, tiến hành khám xét, thu giữ tài liệu liên quan, lấy mẫu ngũ cốc và thẩm vấn các thành viên thủy thủ đoàn".
Ông Kravchenko cho biết cơ quan của ông đã chuyển hồ sơ đến phía Israel và lập biên bản về việc tàu này "tiến vào các cảng đã đóng cửa của Ukraine trái phép".
Đây là diễn biến mới nhất trong căng thẳng ngoại giao giữa Kiev và Tel Aviv quanh cáo buộc Israel tiếp tục nhập khẩu nông sản có nguồn gốc từ vùng lãnh thổ Ukraine do Nga kiểm soát.
Ngày 27-4, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha thông báo đã triệu đại sứ Israel với cáo buộc Tel Aviv không có động thái ngăn chặn các lô ngũ cốc trên được vận chuyển vào Israel.
Đại sứ Israel được yêu cầu có mặt ngày 28-4 để Kiev "trao công hàm phản đối và yêu cầu hành động phù hợp".
"Việc Israel thiếu phản ứng phù hợp trước yêu cầu chính đáng của Ukraine liên quan tới những chuyến tàu chở hàng hóa bị đánh cắp đến Haifa trước đó thật khó hiểu", ông Sybiha viết trên mạng X khi ấy.
Ông cảnh báo Israel "không nên tiếp nhận lô ngũ cốc đánh cắp và làm tổn hại quan hệ song phương".
Đáp lại, Ngoại trưởng Israel Gideon Sa'ar khẳng định Ukraine chưa cung cấp bằng chứng nào, đồng thời chỉ trích Kiev "làm ngoại giao qua truyền thông".
"Quan hệ ngoại giao không được tiến hành trên Twitter hay báo chí", ông Sa'ar viết.
Cùng ngày, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố máy bay không người lái (drone) nước này đã tập kích thành công một trạm bơm dầu nằm sâu trong lãnh thổ Nga, gần dãy núi Ural và cách biên giới Ukraine hơn 1.500km.
"Khoảng cách đường thẳng là hơn 1.500km. Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng tầm bắn này", ông Zelensky viết trên X. Ông gọi đây là "một giai đoạn mới trong việc sử dụng vũ khí Ukraine để hạn chế tiềm lực chiến tranh của Nga".
Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) sau đó cho biết mục tiêu là trạm bơm dầu của Tập đoàn Transneft gần thành phố Perm, được mô tả là "trung tâm chiến lược" trong mạng lưới vận chuyển dầu của Nga. Thống đốc địa phương xác nhận có cháy tại một cơ sở công nghiệp.
Theo Reuters, từ năm 2022 tới nay Ukraine đã tăng tầm tấn công vào lãnh thổ Nga thêm 170%. Trước đó một ngày, drone Ukraine đã gây hỏa hoạn lớn tại nhà máy lọc dầu Tuapse ở Biển Đen, đánh dấu lần thứ ba trong chưa đầy hai tuần cơ sở này bị tấn công.
Theo nguồn tin thương mại và ước tính của Reuters, bất chấp các đợt tập kích trên, Nga vẫn duy trì được lượng dầu thô xuất khẩu trong tháng 4 ở mức tương đương tháng 3 và có thể tăng trong tháng 5.
Sản lượng xuất qua ba cảng chính phía tây gồm Primorsk, Ust-Luga (Biển Baltic) và Novorossiysk (Biển Đen) ước đạt khoảng 2,2 triệu thùng/ngày.
Cảng Ust-Luga đã phải tạm ngừng hoạt động từ ngày 25-3 đến 7-4 sau loạt tập kích, còn Novorossiysk khôi phục một phần từ ngày 9-4 sau bốn ngày gián đoạn.
"Có rất nhiều dầu trong hệ thống, ai cũng quan tâm tới việc xuất khẩu", một nguồn tin nói với Reuters. Tuy nhiên người này cũng cảnh báo những đợt tấn công mới của Ukraine có thể đảo lộn kế hoạch tăng sản lượng tháng 5.
Hiện Nga và Ukraine chưa bình luận về tuyên bố của đối phương.
