Bộ Thương mại Trung Quốc chặn lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào 5 nhà máy lọc dầu

Trong những tuần đầu xung đột, trung đội của Vladyslav Tovstyi từng có lần rơi vào cảnh ngặt nghèo khi lính Nga siết vòng vây. Trong lúc tuyệt vọng, họ lấy ra một chiếc máy bay không người lái (UAV) dân sự mua trên thị trường và điều khiển nó bay lên không trung.

"Sau khi điều khiển chiếc Mavic bay lên, chúng tôi có thể nhìn thấy 50 khí tài đối phương và chỉ thị mục tiêu cho pháo binh", Tovstyi kể. "Trước đó, chúng tôi không hay biết gì về những ổ hỏa lực này".

Sau hơn 4 năm chiến sự, mọi chuyện giờ đây đã khác. Tovstyi giờ nằm trong số những binh sĩ công nghệ cao, đang chỉ huy hàng chục người điều khiển UAV từ một hầm chỉ huy ở Donetsk.

Những màn hình độ phân giải cao được gắn trên các bức tường cách nhiệt, mỗi màn hình hiển thị một góc nhìn từ UAV về lực lượng hay khí tài Nga, hoặc một vùng chiến hào và dây thép gai chằng chịt.

Chiếc máy tính xách tay của Tovstyi kết nối anh với các đơn vị khác đang điều khiển UAV xâm nhập sâu vào lãnh thổ Nga. Trong đó, một số nỗ lực làm gián đoạn tuyến tiếp tế hậu phương, một số khác tấn công các nhà máy lọc dầu cách biên giới Ukraine hàng nghìn km.

Với nguồn tài trợ từ châu Âu, Ukraine đã trở thành nhà sản xuất vũ khí ngày càng đáng gờm, đặc biệt là các hệ thống UAV. Từ vài chiếc quadcopter, loại UAV bốn cánh quạt mua sẵn trên thị trường, Ukraine giờ đã phát triển mạng lưới UAV ba tầng: tầm ngắn, tầm trung và tầm xa.

Một thế hệ UAV tầm xa chiến lược mới do Ukraine sản xuất đang xâm nhập sâu vào lãnh thổ Nga chưa từng thấy, buộc Moskva phải tăng cường phòng thủ những vùng lãnh thổ mà họ chưa từng nghĩ sẽ bị đe dọa. Vào tháng 2, một chiếc UAV đã lao vào nhà máy lọc dầu nằm ở Cộng hòa Komi gần vòng Bắc Cực, sau khi thực hiện hành trình dài gần 1.780 km.

Hàng chục nghìn UAV tác chiến tầm trung đang bao phủ khu vực có bán kính lên tới hơn 300 km phía sau tiền tuyến, làm đảo lộn các tuyến tiếp tế, nhắm mục tiêu vào trung tâm chỉ huy hậu phương và săn tìm các khẩu đội phòng không của Nga.

Dọc theo tiền tuyến dài hơn 1.200 km, Ukraine đang giảm số lượng binh sĩ trong vùng chiến sự bằng cách tăng cường sử dụng các đội UAV. Các thiết bị không người lái trên không giúp phát hiện và tấn công lính Nga, trong khi robot mặt đất hỗ trợ tiếp tế cho quân đội Ukraine và sơ tán người bị thương.

Đà tiến quân của Nga, quốc gia từng kiểm soát lãnh thổ Ukraine trung bình gần 400 km2 mỗi tháng ở thời điểm đỉnh cao năm ngoái, đã chậm lại. Vào tháng 4, lần đầu tiên trong gần hai năm, Nga đã mất nhiều lãnh thổ kiểm soát hơn là giành được, theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Washington.

Yevgen Karas, người từng chỉ huy một số đội UAV tầm xa thử nghiệm đầu tiên vào năm 2022, cho biết số lượng UAV tấn công tầm xa mà Ukraine phóng mỗi tháng tăng gấp 20-30 lần kể từ đó. Số lượng UAV tầm trung hàng tháng cũng đã tăng thêm 1.000%.

"Tôi nghĩ họ sẽ gặp rắc rối lớn hơn trong nửa còn lại của năm nay vì chúng tôi sẽ triển khai nhiều cuộc tập kích hơn nữa. Đối với Nga, đó sẽ là những khoảng thời gian khó khăn", Karas nói tại trung tâm chỉ huy ở Dnipro.

Karas đã phát động một trong những cuộc tấn công phía sau chiến tuyến đầu tiên vào tháng 9/2022, đánh trúng một kho nhiên liệu của Nga cách đó hơn 80 km bằng UAV. Khi đó, chiếc UAV phải cất cánh ở vị trí gần tiền tuyến đến mức những người điều khiển phải ngồi giữa làn hỏa lực của Nga.

Giờ đây, họ đánh trúng hàng trăm mục tiêu mỗi tháng từ các trung tâm điều khiển bí mật trên khắp Ukraine, nơi việc kết nối vào mạng lưới điện và Internet quan trọng hơn là khoảng cách gần mặt trận. Hôm 27/5, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov công bố chương trình "phong tỏa hậu cần" mới trị giá 112 triệu USD để giúp nước này có thể tiến hành nhiều cuộc tấn công tầm trung hơn vào mục tiêu Nga.

"Đà tiến công của Nga đang bị chậm lại một cách nghiêm trọng", Sergei Markov, nhà phân tích chính trị Nga thân Điện Kremlin, thừa nhận.

Markov cho hay các cuộc tấn công bằng UAV tầm trung của Ukraine đã làm gián đoạn việc vận chuyển nhu yếu phẩm và binh sĩ ra mặt trận. "Giờ đây họ buộc phải ở cách xa các vị trí của Ukraine hơn 150 km. Điều này đang làm giảm khả năng cơ động tác chiến của lực lượng Nga", ông nói.

Riêng trong tháng 3, Ukraine đã phóng 7.000 UAV, lần đầu tiên họ vượt Nga về số lượng thiết bị không người lái được triển khai, theo dữ liệu mà ABC News công bố.

Tuy nhiên, Ukraine vẫn phải đối mặt với những thách thức dai dẳng kể từ đầu xung đột. Họ thiếu binh sĩ, tên lửa đánh chặn và phụ thuộc nặng nề vào nguồn tài trợ từ châu Âu.

Liên minh châu Âu tháng trước thông qua khoản vay trị giá 90 tỷ euro (khoảng 105 tỷ USD), nhưng Ukraine được cho là vẫn thiếu hụt khoảng 60 tỷ USD nhu cầu ngân sách.

Các nhà phân tích cho biết việc Ukraine phô diễn sức mạnh UAV không có nghĩa là họ sắp giành chiến thắng hoàn toàn, theo WP. Chiến tuyến vẫn chứng kiến giao tranh ác liệt và các quan chức Ukraine đã ghi nhận 233 trận giao tranh chỉ trong một ngày vào tuần trước.

Nga cũng đã phát động một trong những cuộc không kích lớn nhất trong cuộc chiến cuối tuần trước, sử dụng các UAV tự sát, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình, gồm cả một tên lửa siêu vượt âm Oreshnik. Lực lượng Nga hiện vẫn kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine, và cả hai bên đều chưa tiến gần đến một chiến thắng quân sự mang tính quyết định.

Mặc dù vậy, Ukraine đang bắt đầu mùa hè thứ 5 của xung đột với sự tự tin ngày càng tăng.

"Đây là cuộc chiến tiêu hao. Nó giống như trận đấu quyền Anh không giới hạn số hiệp vậy. Chúng tôi chỉ cần đứng vững trên đôi chân của mình cho đến hiệp cuối cùng", Mykola Bielieskov, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc gia Ukraine kiêm nhà phân tích cấp cao tại tổ chức phi lợi nhuận Come Back Alive cho biết.

Tin Gốc: Vnexpress

Kế hoạch được công bố trong chuyến thăm Thụy Điển của Tổng thống Volodymyr Zelensky, trong đó Ukraine dự định phân bổ 2,9 tỷ USD từ khoản cho vay của Liên minh châu Âu để mua 20 tiêm kích đa năng Gripen E/F.

Trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Zelensky tại căn cứ không quân ở thành phố Uppsala hôm nay, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cho biết mục tiêu là nhanh chóng hoàn tất thỏa thuận cuối cùng để bắt đầu chuyển giao tiêm kích từ năm 2030.

Ông cũng thông báo Thụy Điển sẽ tặng cho Ukraine 16 chiến đấu cơ Gripen C/D đời cũ và đã qua sử dụng, những chiếc đầu tiên sẽ được chuyển giao vào đầu năm 2027. "Đây là quyết định lịch sử đối với Thụy Điển, đồng thời tăng cường đáng kể năng lực phòng không của Ukraine", Thủ tướng Kristersson nói.

Hai nước hồi tháng 10/2025 ký ý định thư về việc Ukraine muốn mua 100-150 tiêm kích Gripen E do Thụy Điển sản xuất. Tổng thống Zelensky bày tỏ hy vọng sẽ mua được toàn bộ 150 máy bay. "Chúng tôi mong tìm được nguồn tài chính để làm điều đó", ông nói.

Chính phủ Thụy Điển cho biết phi đội Gripen C/D nằm trong gói viện trợ quân sự thứ 22 dành cho Ukraine với tổng giá trị khoảng 2,7 tỷ USD. Stockholm đã hậu thuẫn mạnh mẽ cho Kiev và cung cấp tổng cộng 13,7 tỷ USD viện trợ quân sự kể từ khi xung đột bùng phát.

JAS 39 Gripen là tiêm kích hạng nhẹ một động cơ do tập đoàn Saab của Thụy Điển phát triển và đưa vào biên chế từ năm 1996. Tổng cộng khoảng 300 chiếc đã được xuất xưởng, phục vụ trong lực lượng vũ trang của 7 nước trên thế giới.

Biến thể JAS 39E/F hiện đại nhất bắt đầu được sản xuất từ cuối năm 2023, với giá bán khoảng 85 triệu USD mỗi chiếc. Chúng có kích thước lớn hơn đời cũ, mang được gần 7 tấn nhiên liệu, trang bị động cơ tua-bin phản lực F414-GE-39E do tập đoàn General Electric của Mỹ sản xuất.

JAS 39E/F có thể đạt trạng thái siêu hành trình, cho phép bay tốc độ siêu thanh mà không cần bật chế độ tăng lực. Bán kính chiến đấu của máy bay là 925-1.500 km, tùy cấu hình vũ khí và nhiệm vụ. Mỗi chiếc có 10 giá treo với tải trọng vũ khí tối đa khoảng 7,2 tấn.

Giới chuyên gia quân sự phương Tây chỉ ra rằng dòng Gripen có nhiều ưu điểm vượt trội so với tiêm kích F-16 và phù hợp với nhu cầu chiến đấu của Ukraine. Quá trình vận hành và bảo dưỡng tiêm kích Gripen không đòi hỏi lượng lớn binh sĩ được đào tạo chuyên sâu, cũng không cần nhiều hạ tầng mặt đất hỗ trợ.

"Gripen được thiết kế để hoạt động ở những địa điểm khắc nghiệt và nằm ngoài căn cứ truyền thống. F-16 cũng có khả năng làm vậy, nhưng chúng cần được chăm sóc kỹ lưỡng hơn và quá trình này nhìn chung cũng khó thực hiện hơn", Gareth Jennings, chuyên gia hàng không của tạp chí quốc phòng Janes, cho biết.

Theo Jennings, tiêm kích Gripen có khả năng cất hạ cánh trên đường cao tốc và đường băng dã chiến. Mẫu chiến đấu cơ này còn có thể nhanh chóng nạp dầu trong điều kiện khắc nghiệt và lạnh giá, giúp tăng tính linh hoạt khi tác chiến.

Đây là những yếu tố rất quan trọng khi Nga thường xuyên tiến hành đòn tập kích hiệp đồng bằng tên lửa và máy bay không người lái tự sát nhằm vào các căn cứ không quân Ukraine, gây tổn thất nặng về người và khí tài. Kiev cũng từng phàn nàn rằng những máy bay như F-16 không đáp ứng được nhu cầu chiến sự thực tế.

Tin Gốc: Vnexpress

Vụ xả súng tại Trung tâm Hồi giáo San Diego (ICSD) đã khiến 3 người đàn ông thiệt mạng. Cảnh sát phát hiện 2 kẻ tấn công đã tự sát sau đó, theo Reuters.

Một ngày sau vụ xả súng, cảnh sát, FBI và các quan chức hôm 19.5 đã tổ chức một cuộc họp báo tập trung vào 3 người đàn ông đã thiệt mạng, ca ngợi họ đã đặt mình vào nguy hiểm để cứu người khác.

Cảnh sát trưởng San Diego Scott Wahl cho hay nhân viên bảo vệ ICSD tên Amin Abdullah, còn được bạn bè gọi là Brian Climax, ngay lập tức nhận ra 2 kẻ tấn công là mối đe dọa và đã nổ súng vào chúng khi chúng chạy ngang qua bên ngoài đền thờ Hồi giáo này. Ông Wahl cho biết thêm các nghi phạm sau đó đã dừng lại để bắn trả.

Ông Abdullah bị bắn chết trong bãi đậu xe, cùng với hai người đàn ông khác đã đánh lạc hướng các nghi phạm sau khi chúng xông vào tòa nhà ICSD, thu hút sự chú ý để dụ các tay súng quay trở lại ra ngoài, theo ông Wahl.

Hai người đàn ông khác nói trên, gồm thành viên lớn tuổi của ICSD tên Mansour Kaziha, và tài xế Uber Nadir Awad đã bị dồn vào đường cùng và bị bắn chết trong bãi đậu xe khi những kẻ xả súng quay lại. Ông Awad là một người hàng xóm có vợ làm giáo viên tại ICSD.

Trong lúc đối đầu, chính ông Abdullah là người đã phát tín hiệu vô tuyến kích hoạt lệnh phong tỏa an ninh, giúp ngăn chặn thêm thương vong, theo Cảnh sát trưởng Wahl.

Cũng theo ông Wahl, cuộc đấu súng và báo động an ninh đã giúp những người khác trong tòa nhà có thời gian tìm chỗ trú ẩn trong các phòng được khóa kín,còn hai ông Kaziha và Awad thuyết phục các nghi phạm ra khỏi tòa nhà. Cảnh sát cho biết ông Kaziha cũng là người đầu tiên gọi điện khẩn cấp 911 trước khi bị bắn.

Vài phút trước khi các cảnh sát từ khắp thành phố San Diego đổ dồn về ICSD, hai nghi phạm đã bỏ trốn bằng ô tô. Cảnh sát cho hay sau đó đã phát hiện họ đã chết trong xe, cách ICSD vài dãy phố. Cảnh sát cho rằng hai nghi phạm tự sát bằng súng.

Giám đốc ICSD Taha Hassane gọi cả 3 nạn nhân là "những người tử vì đạo và anh hùng của chúng ta".

Cảnh sát trưởng Wahl đặc biệt khen ngợi ông Abdullah vì "hành động anh hùng" của ông ấy, và nói thêm rằng lúc đầu, "Tôi không hề biết những hành động đó anh hùng đến mức nào".

"Hành động của ông ấy, không nghi ngờ gì nữa, đã làm chậm lại, đánh lạc hướng và cuối cùng ngăn chặn hai cá nhân đó tiếp cận các khu vực rộng lớn hơn của đền thờ Hồi giáo, nơi có tới 140 trẻ em chỉ cách các nghi phạm khoảng 4,5 m", ông Wahl nói với các phóng viên.

Tại một cuộc họp báo riêng ở công viên địa phương, con gái của ông Abdullah là cô Hawaa Abdullah đã cầu nguyện và tỏ lòng kính trọng sâu sắc đối với cha mình, một người đàn ông hết mực yêu thương gia đình và tận tâm với công việc đến nỗi không nghỉ để ăn khi đang làm nhiệm vụ.

Cô Hawaa kêu gọi mọi người thuộc mọi tín ngưỡng hãy tôn vinh cha mình bằng cách đoàn kết và đối xử tử tế với nhau. "Ông phản đối mọi hình thức thù hận", cô nhấn mạnh.

Cảnh sát và FBI cho hay họ đang điều tra vụ xả súng nói trên như một tội ác thù hận nhưng từ chối cung cấp chi tiết về động cơ có thể xảy ra.

Các nhà điều tra vẫn chưa kết luận chắc chắn rằng ICSD "là mục tiêu cụ thể", theo đặc vụ FBI Mark Remily. Ông nói: "Điều tôi có thể nói là (các nghi phạm) chắc chắn có lòng thù hận lớn đối với rất nhiều người". ICSD được xếp hạng là đền thờ Hồi giáo lớn nhất ở hạt San Diego và là nơi đặt trường học Hồi giáo mang tên Học viện Bright Horizon.

Giới chức cho hay cảnh sát đã thu giữ hơn 30 khẩu súng và một cây nỏ trong các cuộc khám xét nhà ở có liên quan đến các nghi phạm. Tất cả những vũ khí đó đều được đăng ký dưới tên cha mẹ của một trong những nghi phạm, theo Cảnh sát trưởng Wahl.

Một quan chức Bộ Tư pháp Mỹ nắm rõ cuộc điều tra cho hay "những bài viết chống Hồi giáo" đã được tìm thấy trong một chiếc xe có liên quan đến các nghi phạm.

Các nhà chức trách cũng tiết lộ rằng hai kẻ tấn công được cho là đã quen nhau trên mạng và dường như đã bị "cực đoan hóa" bởi tư tưởng thù hận trên internet. Các nghi phạm xả súng đã được xác định là Cain Clark (17 tuổi) và Caleb Vasquez (18 tuổi), theo Reuters dẫn lời của một quan chức Bộ Tư pháp Mỹ.

Vị quan chức cho biết thêm mẹ của Clark đang hợp tác với chính quyền. Cảnh sát đã hành động hôm 18.5, khoảng 2 giờ trước vụ xả súng, khi bà gọi điện cho cảnh sát mô tả con trai mình có ý định tự tử và nói rằng cậu ta đã bỏ trốn cùng chiếc xe và 3 khẩu súng của bà.

Lúc đầu, cảnh sát đã nhanh chóng đến một trung tâm mua sắm địa phương và trường học của cậu ta trước khi nhận được các cuộc gọi về vụ xả súng tại ICSD.

Tin Gốc: Thanh Niên