Ngày 11.6, công ty hàng không vũ trụ SpaceX của tỉ phú Elon Musk đã phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), huy động kỷ lục 75 tỉ USD thông qua việc bán 555,56 triệu cổ phiếu. Cổ phiếu SpaceX được IPO với giá 135 USD, nhưng trong phiên giao dịch đầu tiên, giá trị đã tăng 12%, đạt 150 USD một cổ phiếu.
Cơn sốt SpaceX cũng lan rộng sang thị trường tiền mã hóa khi các sàn giao dịch hàng đầu như Binance, Bybit, Bitget thông báo sẽ mã hóa cổ phiếu SpaceX lên blockchain (token hóa cổ phiếu) bằng mã token xStocks theo tỷ lệ 1:1 so với giá trị cổ phiếu gốc.
Việc token hóa cổ phiếu cho phép người dùng có thể giao dịch 24/7, không bị giới hạn về địa giới hành chính. Tuy nhiên, trước sức nóng của đợt IPO lịch sử, các sàn giao dịch thông báo phải hủy bỏ kế hoạch do không mua được cổ phiếu SpaceX để đáp ứng nhu cầu khách hàng.
Cụ thể, hôm 12.6, sàn giao dịch Bybit cho biết sẽ không có người dùng nào được phân bổ token xStocks, Bybit không nhận được bất kỳ khoản phân bổ nào. Do đó, tất cả tiền người dùng đăng ký mua xStocks trước đó sẽ được hoàn trả tự động. Sàn giao dịch này bồi thường cho người dùng thêm 10% giá trị giao dịch.
Bitget cũng ra thông báo tương tự. Sàn giao dịch này cho biết họ không thể đảm bảo và phân phối số token SPCXx được phân bổ liên quan đến đợt IPO của SpaceX. “Nhóm xStocks đã nỗ lực hết sức để đảm bảo phân bổ cổ phiếu, nhưng cuối cùng không được như mong đợi”, Bitget thông báo đến người dùng.
Binance, sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới, cũng hủy bỏ chiến dịch, do “những thay đổi nằm ngoài tầm kiểm soát”. Ngoài số tiền gốc hoàn trả cho người dùng, sàn sẽ airdrop (phát miễn phí) 1 triệu USD token bStocks SpaceX sắp ra mắt.
Sàn giao dịch Kraken nói với The Block: “Nhu cầu thị trường quá lớn khiến sàn không thể đáp ứng được các lệnh mua của người dùng”.
Một tuần qua, Bitcoin (BTC) dao động mạnh trong vùng giá 60.000 – 64.000 USD. Đầu tuần, mỗi BTC được giao dịch quanh mức 63.000 USD, sau đó giảm mạnh về 60.000 USD hôm 9.6.
Thị trường tiền mã hóa đối mặt khủng hoảng thanh khoản trên phạm vi toàn cầu. Tâm lý của nhà đầu tư vẫn đang trong vùng “sợ hãi tột độ”. Chỉ số tham lam và sợ hãi đang ở mức 16/100. Khảo sát từ Đại học Michigan (Mỹ) cho thấy tâm lý người dùng đang ở mức thấp kỷ lục.
Một trong những tin tức đáng chú ý nhất trong tuần là nỗ lực lật ngược bản án 25 năm tù vì tội gian lận của cựu tỉ phú Sam Bankman-Fried (SBF), nhà sáng lập sàn giao dịch FTX, đã thất bại. Theo Reuters, hội đồng thẩm phán của Tòa phúc thẩm khu vực 2 Mỹ, có trụ sở tại Manhattan cho biết: “Bằng chứng các công tố viên đưa ra để chống lại Bankman-Fried vô cùng chắc chắn”. Trước đó, cựu CEO 9x cũng nộp đơn ân xá gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhưng không có gì đảm bảo ông sẽ được giảm án.
Đến cuối tuần, giá BTC hồi phục lên mốc 64.000 USD khi dòng tiền quay lại các quỹ ETF Bitcoin. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn đưa ra các dự báo thận trọng. Trong kịch bản tồi tệ nhất, Bitcoin có thể chạm đáy 50.000 USD khi lợi nhuận của thợ đào đang bị bào mòn.
Cụ thể, khi người dùng nhập một từ khóa thông dụng vốn thường dùng để tra cứu các xu hướng trực tuyến, thuật toán Facebook lại trả về hàng loạt kết quả là các video mang nội dung đồi trụy, khiêu dâm. Sự cố này được ghi nhận xuất hiện đồng bộ trên cả nền tảng web lẫn ứng dụng di động dành cho hệ điều hành iOS và Android.
Đáng chú ý, các video phản cảm này không được áp dụng các thủ thuật che mờ hay làm biến đổi hình ảnh đại diện (thumbnail) để qua mặt hệ thống kiểm duyệt. Trên giao diện điện thoại, các nội dung 18+ thậm chí còn tự động kích hoạt chế độ phát video kèm âm thanh ngay khi xuất hiện trên màn hình mà không cần sự tương tác từ người dùng. Do từ khóa bị ảnh hưởng là một cụm từ phổ biến, lỗ hổng thuật toán này đang đe dọa trực tiếp đến trải nghiệm an toàn của cộng đồng, đặc biệt là nhóm đối tượng người dùng vị thành niên.
Trao đổi với Thanh Niên, anh Nhân Nguyễn - chuyên gia mạng xã hội, CEO của Nhan Nguyen Sharing cho biết tình trạng xuất hiện video người lớn lần này không có rào cản nào, khiến nội dung có thể tiếp cận bất kể nhóm người dùng nào. "Điều này sẽ rất nguy hiểm và có tác động xấu vì người dùng nhỏ tuổi, trẻ vị thành niên có thể tiếp xúc với nội dung người lớn ngay trên Facebook", anh Nhân nhận định.
Bên cạnh đó, chuyên gia này cũng bày tỏ quan ngại khi xuất hiện tình trạng các quảng cáo ứng dụng AI nhưng dùng video khiêu dâm tạo từ trí tuệ nhân tạo để lôi kéo người dùng. Sau đó, họ có thể bị lôi kéo đến các đường dẫn website lạ, tiềm ẩn rủi ro chứa mã độc hoặc các trang cá cược, bài bạc...
Theo bộ Tiêu chuẩn cộng đồng do Meta công bố, các nội dung có tính chất khiêu dâm và đồi trụy thuộc danh mục nghiêm cấm hiển thị và sẽ bị gỡ bỏ ngay lập tức khi phát hiện, đi kèm chế tài khóa tài khoản vĩnh viễn đối với người đăng tải. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn diễn ra và không phải lần đầu tiên hệ thống kiểm duyệt để lọt nội dung cấm. Vào cuối năm 2025, người dùng mạng xã hội này cũng từng phản ánh tình trạng chỉ cần nhập một chữ cái ngẫu nhiên vào ô tìm kiếm là hệ thống sẽ tự động đề xuất một danh sách dài các video 18+. Ở thời điểm đó, lỗi vận hành chỉ được âm thầm khắc phục sau khi các cơ quan báo chí chính thức lên tiếng phản ánh.
Sự cố bộ lọc nội dung lần này tiếp tục kéo dài chuỗi trục trặc kỹ thuật của Meta trong thời gian qua. Chỉ cách nay vài ngày, vào tối 12.6, toàn bộ hệ sinh thái của tập đoàn này bao gồm Facebook, Instagram, Threads và WhatsApp cũng đã trải qua một đợt gián đoạn kết nối trên diện rộng kéo dài khoảng 40 phút, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động liên lạc và kinh doanh của hàng triệu người dùng.
Gerko, sinh năm 1979, lấy bằng cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ tại Đại học Quốc gia Moskva, cùng hai bằng thạc sĩ ở các trường kinh tế của Nga. Ông bắt đầu sự nghiệp tài chính ở ngân hàng Deutsche Bank, trước khi tham gia lĩnh vực giao dịch ngoại tệ rồi chuyển đến sống tại Anh từ năm 2006 và nhập quốc tịch.
Tháng 1/2015, Gerko thành lập và nắm giữ 75% cổ phần tại XTX Markets, công ty sử dụng thuật toán AI tự phát triển để giao dịch chênh lệch giá thị trường giữa các nền tảng. Doanh thu của họ tại Anh năm ngoái đạt 5,3 tỷ USD, tăng trưởng 44% so với một năm trước đó. Lợi nhuận cũng tăng 33%, lên mức 2,3 tỷ USD, trở thành một trong những công ty thu lợi cao nhất trong lĩnh vực giao dịch thuật toán. Con số này chưa tính đến chi nhánh của công ty tại Singapore, vốn đạt doanh thu ngang ngửa với trụ sở Anh.
Các đối thủ trong ngành như Citadel Securities và Jane Street đạt doanh thu cao hơn, nhưng cần hàng nghìn nhân viên, thay vì 250 người như XTX. Công ty cũng không có nhà đầu tư bên ngoài, đồng nghĩa toàn bộ lợi nhuận dành cho một nhóm nhỏ cổ đông trong XTX. Gerko cũng nằm trong nhóm tỷ phú giàu nhất ở Anh, với tài sản ước tính 12 tỷ USD.
Theo WSJ, trong năm nay, XTX dự kiến vận hành trung tâm dữ liệu đầu tiên trong số 5 cơ sở triển khai ở Phần Lan, mở rộng năng lực xử lý lượng lớn dữ liệu tài chính và huấn luyện các mô hình AI để dự đoán biến động giá thị trường.
Công ty tự xây dựng tổ hợp có trị giá hơn một tỷ USD, thay vì thuê năng lực tính toán từ doanh nghiệp công nghệ - cách tiếp cận thường thấy trong ngành tài chính. Điều này giúp họ duy trì chi phí đào tạo mô hình AI tương đối rẻ, giữa lúc cơn sốt AI đòi hỏi ngày càng nhiều năng lực xử lý dữ liệu trên toàn thế giới.
Đây là cuộc đua mới trong lĩnh vực vốn cạnh tranh gay gắt. Cách đây nhiều năm, các doanh nghiệp giao dịch điện tử đã xây dựng những mạng lưới vô tuyến nhanh nhất để có thể thực thi lệnh giao dịch trong vài mili giây. Hiện nay, khi gặp giới hạn về vật lý, họ dần chuyển sang phát triển những phương thức thông minh hơn. Gerko được coi là người dẫn đầu xu thế dịch chuyển sang AI trong ngành giao dịch tài chính.
"Các công ty cố gắng nhảy cóc, vượt qua nhau bằng cách hành động ngày càng nhanh. Chúng tôi quyết định đứng ngoài cuộc chơi đó", Gerko nói với sinh viên trong một hội thảo hồi năm 2019.
XTX đặt trụ sở tại Khu Tri thức ở London, gần nhiều văn phòng của tập đoàn công nghệ hàng đầu như Google, Meta. Trong công ty trưng bày bản sao kích thước thật của khoang chỉ huy Apollo 11 và một máy mã hóa Enigma được Đức chế tạo từ năm 1943.
Không có nhân viên nào của XTX làm việc như người giao dịch truyền thống. Họ không quyết định tài sản nào cần mua đi bán lại, mà giám sát hàng loạt thuật toán dùng mô hình học sâu để dự báo biến động giá trên thị trường sau từ vài giây cho đến vài giờ. Nhiều giao dịch của XTX xoay quanh chiến lược sẵn sàng mua bán tài sản và thu chênh lệch, số khác tập trung phát hiện những khác biệt so với quy luật thị trường và đánh cược mức giá sẽ nhanh chóng trở lại bình thường.
Mỗi ngày, doanh nghiệp này giao dịch lượng tài sản, như cổ phiếu, ngoại tệ và tiền kỹ thuật số, có trị giá trung bình 250 tỷ USD. Các nguồn tin am hiểu vấn đề tiết lộ XTX gần đây mở rộng sang giao dịch điện năng.
Để huấn luyện mô hình dự báo, XTX sử dụng khoảng 25.000 chip AI, phần lớn do Nvidia sản xuất. Trung tâm dữ liệu đầu tiên ở Phần Lan có diện tích bằng ba sân bóng đá, trong khi cơ sở thứ hai gần hoàn thiện và dự kiến hoạt động từ năm 2027. Phần Lan được chọn vì thời tiết mát mẻ, hỗ trợ quá trình giải nhiệt cho hệ thống.
"Cách tiếp cận của họ dường như là dồn toàn lực vào canh bạc AI", Agustin Lebron, nhà nghiên cứu tại công ty giao dịch EquiLibre Technologies ở Cộng hòa Czech, cho hay.
Các cựu nhân viên kể với WSJ rằng Gerko là nhà quản lý rất sâu sát với hoạt động trong công ty, luôn xuất hiện trên các kênh Slack với hình đại diện là nhân vật trong phim hoạt hình Rick and Morty. Hình ảnh mới đây được đổi thành Thanos, nhân vật phản diện trong loạt phim Avengers.
"Robot bất ngờ nổi điên, suýt va chạm với người xung quanh tại lễ hội ở Trung Quốc", tài khoản Beefeater đăng video trên X tuần này. "Sản phẩm của Unitree bị lỗi nghiêm trọng, vung cánh tay sắt và các thế võ như Lý Tiểu Long. May mắn không có 'cuộc đấu' nào xảy ra".
Trong video, robot thực hiện động tác nhảy múa và những cú đá võ thuật trên sân. Tuy nhiên, mọi chuyện trở nên tồi tệ khi nhóm học sinh chạy vào để thực hiện màn đồng diễn với robot.
Vài giây sau, robot tự vấp ngã xuống đất, mất kiểm soát và vung tay chân loạn xạ, khiến người xung quanh lùi ra xa. Sự cố được kiểm soát khi người điều khiển chạy vào sân và khóa hệ thống.
Theo NDTV, đội ngũ kỹ thuật đứng sau cho biết robot "bối rối" vì có quá nhiều người xung quanh, dẫn đến mất kiểm soát. Mẫu này là Unitree G1, được sử dụng cho biểu diễn văn nghệ tại một trường học ở Tân Cương.
Cuối tháng trước, một sự cố khác cũng được ghi nhận ở trường học. Trong video do Global Times đăng ngày 27/4, tình huống xảy ra tại lễ khai mạc cuộc thi thể thao ở Đại học Âu - Á Tây An, tỉnh Thiểm Tây. Nhân viên phụ trách đã nhanh chóng can thiệp và kéo cỗ máy ra.
Theo Gao Huan, Phó giám đốc Phòng thí nghiệm AI - Đại học Sư phạm Trùng Khánh, dựa trên thông tin hiện có, các sự cố xảy ra với robot hình người có thể do những bất thường trong điều khiển chuyển động, sai lệch trong quá trình thực thi hoặc thiếu hệ thống an toàn dự phòng tại chỗ. Robot biểu diễn thường hoạt động dựa trên kịch bản chuyển động được lập trình sẵn. Do đó, nếu xảy ra lỗi định vị, sai lệch nhận dạng tư thế, thay đổi trình tự thực hiện, hoặc người biểu diễn đi chệch khỏi quỹ đạo đã được thiết lập, có thể dẫn đến va chạm ngoài ý muốn giữa robot và người.
Khi robot hình người trở nên phổ biến, các sự cố liên quan cũng được ghi nhận nhiều hơn. Hồi tháng 3, một robot bị "đuổi" khỏi nhà hàng ở California (Mỹ) sau khi biểu diễn nhảy múa nhưng mất kiểm soát và làm vỡ bát đĩa. Năm ngoái, robot của Unitree tấn công về phía đám đông trong một lễ hội.