Suốt nhiều năm, giới khoa học đã tìm kiếm những cách thức để không cần dùng đến chân tay giả, hướng tới khôi phục chức năng, cảm giác và chuyển động tự nhiên cho người bị tổn thương chi. Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences tháng này, nhóm tác giả tiến hành nghiên cứu kỳ giông Mexico, cá ngựa vằn và chuột vì mỗi loài đều cung cấp thông tin độc đáo về quá trình tái tạo. Kết quả, họ phát hiện nhóm gene chung mang tên SP có thể giúp phát triển liệu pháp tái tạo chi cho con người trong tương lai.
Kỳ giông Mexico nổi tiếng với “siêu năng lực” tái tạo toàn bộ chi, đuôi, hàm, mô tủy sống và các phần cơ quan gồm tim, não, phổi, gan. Cá ngựa vằn cũng có khả năng chữa lành mạnh mẽ như tái tạo vây đuôi bị tổn thương nhiều lần, phục hồi tim, não, tủy sống, thận, võng mạc, tuyến tụy. Trong khi đó, chuột là động vật có vú giống con người, có thể tái tạo phần đầu ngón. Con người đôi khi cũng có thể mọc lại đầu ngón tay nếu nền móng vẫn còn nguyên vẹn sau chấn thương, cho phép da, thịt và xương phục hồi.
Phó giáo sư sinh học Josh Currie tại Đại học Wake Forest, thành viên nhóm nghiên cứu, cùng đồng nghiệp phát hiện lớp biểu bì tái tạo ở cả ba loài đều kích hoạt hai gene SP6 và SP8. Họ điều tra cách các gene này tham gia tái tạo và nhận thấy, SP8 đặc biệt quan trọng với quá trình mọc lại chi ở kỳ giông Mexico.
Sử dụng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR, nhóm của Currie thử loại bỏ SP8 khỏi bộ gene của kỳ giông Mexico. Kết quả, chúng không thể tái tạo xương chi trọn vẹn. Họ cũng nhận thấy vấn đề tương tự ở chuột khi thiếu gene SP6 và SP8 trong quá trình tái tạo ngón.
Phòng thí nghiệm của bác sĩ David A. Brown tại Đại học Duke, thành viên nhóm nghiên cứu, thiết kế một liệu pháp gene virus dựa trên chất tăng cường tái tạo mô. Liệu pháp cung cấp cho cơ thể phân tử tín hiệu FGF8, thường được kích hoạt bởi SP8. Ở chuột, thử nghiệm giúp thúc đẩy tái tạo xương ở những ngón tổn thương và phục hồi một phần khả năng tái tạo bị mất khi thiếu các gene SP.
Chi người không thể tự tái tạo như kỳ giông, nhưng nhóm nghiên cứu tin rằng các liệu pháp tương lai có thể bắt chước một số cơ chế sinh học do gene SP điều khiển. Họ cảnh báo, nghiên cứu mới vẫn đang trong giai đoạn đầu và cần thêm nhiều phân tích, đánh giá, trước khi ứng dụng trên người. Dù vậy, Currie nhận định, đây vẫn là nền tảng quan trọng cho phương pháp điều trị tái tạo.
Được đăng tải bởi kênh YouTube fpt, video dựng hình iPhone 20 cho thấy thiết kế có thể sẽ là một trong những thay đổi lớn nhất trong lịch sử dòng sản phẩm iPhone.
Theo thông tin từ video, iPhone 20 đang ở giai đoạn sản xuất ban đầu. Mặc dù Apple chưa xác nhận bất kỳ thông tin nào, nhưng hình ảnh trong video kết hợp với nhiều tin đồn từ các báo cáo chuỗi cung ứng và các nhà phân tích như Mark Gurman đã tạo nên sự kỳ vọng lớn.
Thiết kế của iPhone 20 được cho là gần như không có viền màn hình, với kính trải dài khắp bốn cạnh. Mặt lưng hoàn toàn bằng kính, mặt trước tích hợp Face ID dưới màn hình và các cạnh bên không có nút vật lý nào. Điều đó có thể gây nhầm lẫn về tên gọi khi người tiêu dùng kỳ vọng rằng mẫu máy năm 2027 sẽ mang tên iPhone 19.
Tuy nhiên, Apple được cho là bỏ qua việc chọn iPhone 19 và trực tiếp ra mắt iPhone 20 để kỷ niệm 20 năm ngày giới thiệu chiếc iPhone đầu tiên. Đây là điều tương tự những gì Apple đã làm vào năm 2017 khi công ty kỷ niệm 10 năm ra mắt iPhone bằng cách bỏ qua iPhone 9 và ra mắt iPhone X, với những thay đổi lớn như Face ID và màn hình gần như tràn viền.
Video cũng chỉ ra ba thay đổi thiết kế chính trên iPhone 20. Đầu tiên là màn hình cong ở bốn cạnh, với sự hợp tác của Apple và Samsung để phát triển tấm nền OLED tùy chỉnh. Thay đổi lớn thứ hai có thể là việc loại bỏ Dynamic Island, với camera trước và hệ thống Face ID nằm hoàn toàn bên dưới màn hình. Cuối cùng, Apple có thể loại bỏ các nút vật lý truyền thống, thay thế bằng các điều khiển cảm ứng bán dẫn với phản hồi rung.
Ngoài thiết kế, iPhone 20 dự kiến sẽ được trang bị chip A21 2nm mới và cảm biến chính 200 megapixel với công nghệ HDR cải tiến. Apple cũng đang nghiên cứu công nghệ pin silicon-carbon cho mẫu điện thoại này. Hiện tại, công ty đang hợp tác với Samsung và LG để giải quyết các vấn đề kỹ thuật liên quan đến màn hình cong, bao gồm hiện tượng giảm độ sáng ở các cạnh cong và thách thức trong việc tích hợp cảm biến Face ID dưới màn hình.
Quyết định này thu hút sự chú ý đặc biệt, nhất là khi Google đang cạnh tranh trực tiếp với Apple trên thị trường smartphone. Tuy nhiên, đây là điều không phải ngẫu nhiên bởi Google nhận thức rõ rằng phần lớn người dùng AI trong tương lai của họ là những người sử dụng iPhone và Mac.
Trong bài thuyết trình, khán giả cũng thấy các máy Mac đang chạy bản demo của Gemini, điều này phù hợp với nỗ lực gần đây của Google nhằm mở rộng Gemini trên các nền tảng của Apple, bao gồm cả một ứng dụng macOS chuyên dụng.
Google hiểu rằng việc thuyết phục người dùng iPhone sử dụng dịch vụ của Gemini dễ dàng hơn nhiều so với việc yêu cầu họ chuyển sang một thiết bị khác. Việc trình diễn Gemini Spark hoạt động mượt mà trên phần cứng của Apple gửi đi một thông điệp rõ ràng đến hàng triệu người theo dõi sự kiện: bạn không cần phải sở hữu Pixel để trải nghiệm các công cụ trí tuệ nhân tạo của Google.
Google cũng nhấn mạnh rằng họ đang lắng nghe và sắp xếp phản hồi từ người dùng, tập trung vào những sản phẩm mà người dùng thực sự mong muốn. Hiện tại, người dùng Apple đại diện cho một cơ hội lớn cho công ty. Theo các báo cáo, iPhone 17 đã trở thành smartphone bán chạy nhất thế giới trong quý 1/2026, trong khi thị phần của các thiết bị Pixel vẫn còn khiêm tốn.
Chạy trên nền tảng Gemini 3.5, Gemini Spark kết nối với các ứng dụng như Gmail, Docs, Slides và các ứng dụng Workspace khác giúp xử lý các tác vụ định kỳ và quy trình làm việc hiệu quả. Google cho biết trợ lý AI này sẽ được triển khai cho người dùng thử nghiệm trước khi chính thức ra mắt cho người dùng đăng ký Google AI Ultra tại Mỹ vào tuần tới.
Điều đáng chú ý nhất từ bài phát biểu này không chỉ là chiếc điện thoại mà còn là việc Google công khai thể hiện rằng tương lai trí tuệ nhân tạo của họ phụ thuộc nhiều vào người dùng Apple.
Theo AFP, Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu (ECMWF) hôm 8/5 thông báo nhiệt độ mặt biển những ngày qua chỉ thấp hơn đôi chút so với ngưỡng cao nhất mọi thời đại của năm 2024. Samantha Burgess, trưởng nhóm chiến lược về khí hậu tại ECMWF, nhận định rằng nhiều khả năng mức nhiệt trong tháng 5 sẽ phá kỷ lục.
Theo Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus do ECMWF giám sát, sự gia tăng nhiệt độ đại dương trong tháng 3 và tháng 4 phản ánh quá trình chuyển đổi từ điều kiện trung tính sang El Nino, vốn là pha ấm của El Nino - Dao động Nam (ENSO), chu kỳ khí hậu tự nhiên được thúc đẩy bởi sự biến động nhiệt độ đại dương và áp suất khí quyển ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nhiệt đới. ENSO gây ra tác động dây chuyền lan khắp toàn cầu, ảnh hưởng đến mọi thứ như lượng mưa, hạn hán, bão, sóng nhiệt. Ngoài El Nino, chu kỳ còn gồm La Nina (pha lạnh) và pha trung tính.
Copernicus cho biết, nhiệt độ mặt biển tháng 4 là mức cao thứ hai từng ghi nhận, với các đợt sóng nhiệt dữ dội ở vùng biển giữa Thái Bình Dương nhiệt đới và Mỹ. Băng biển Bắc Cực vẫn ở gần mức thấp kỷ lục, trong khi châu Âu trải qua điều kiện thời tiết đa dạng, tạo tiền đề cho mùa hè nóng và khô hơn, tiềm ẩn nguy cơ hạn hán, cháy rừng.
Tháng trước, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết El Nino có thể phát triển sớm nhất từ tháng 5 đến tháng 7. Đợt El Nino gần nhất đã góp phần khiến 2023 và 2024 lần lượt trở thành năm nóng thứ hai và thứ nhất lịch sử. Một số cơ quan khí tượng dự báo hiện tượng sắp tới sẽ còn mạnh hơn, có thể sánh ngang với siêu El Nino ba thập kỷ trước.
Zeke Hausfather, nhà khoa học từ tổ chức nghiên cứu khí hậu độc lập Berkeley Earth, tuần trước cho biết, một đợt El Nino mạnh có thể làm tăng đáng kể khả năng 2027 trở thành năm nóng nhất từng ghi nhận.
Burgess cho rằng còn quá sớm để dự đoán chính xác cường độ của El Nino năm nay, nhưng hiện tượng này vẫn rất đáng chú ý. "2027 có thể vượt qua 2024 để trở thành năm nóng nhất lịch sử", bà nói, đồng thời giải thích rằng tác động của El Nino đến nhiệt độ toàn cầu thường rõ rệt nhất vào năm sau khi hiện tượng đạt đỉnh.
El Nino không phải nguyên nhân duy nhất khiến đại dương ấm lên bất thường hay gây ra những hệ quả như tẩy trắng san hô và sóng nhiệt đại dương. Theo giới khoa học, hiện tượng này diễn ra trong bối cảnh toàn cầu ấm lên dài hạn, chủ yếu do phát thải khí nhà kính, và đại dương hấp thụ khoảng 90% lượng nhiệt dư thừa từ hoạt động của con người.
