World Cup 2026 đang diễn ra tại 3 nước thuộc khu vực Bắc Mỹ và sẽ kéo dài hơn 1 tháng, với 104 trận đấu. Trong đó, có nhiều trận đấu sẽ diễn ra ở thời điểm nửa đêm và sáng sớm, theo giờ Việt Nam.
Ngoài việc thức khuya liên tục, nhiều người có thói quen ăn đêm, uống bia rượu khi xem bóng đá. Điều này ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?
Thử thách sức khỏe cấp số nhân
TS.BS Võ Hồng Minh Công, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TPHCM) cho biết, thức khuya xem bóng đá vốn đã là một thử thách lớn với cơ thể. Nhưng khi bạn thêm vào đó thói quen ăn đêm và uống bia rượu, tác hại với sức khỏe không chỉ cộng dồn mà gia tăng theo cấp số nhân.
Bác sĩ Công phân tích, nhiều cổ động viên nghĩ rằng một lon bia sẽ giúp họ thư giãn và dễ ngủ hơn sau những phút giây căng thẳng hướng mắt vào màn hình để theo dõi trận đấu kéo dài, nhưng sự thật hoàn toàn ngược lại.
Bia rượu phá hủy cấu trúc giấc ngủ, đặc biệt là giai đoạn REM (giấc ngủ chuyển động mắt nhanh) – thời điểm vàng mà cơ thể phục hồi sâu nhất – khiến bạn thức dậy với cảm giác mệt mỏi dù tưởng chừng đã ngủ đủ giấc.
Chưa dừng lại ở đó, bia rượu có thể gây giãn mạch đột ngột làm tụt huyết áp, sau đó gây hiệu ứng bật ngược khiến huyết áp tăng vọt vào những giờ tiếp theo, một cơ chế cực kỳ nguy hiểm cho người tăng huyết áp và bệnh tim.
Tình trạng rối loạn nhịp tim sau những đêm uống rượu thâu đêm được giới chuyên môn gọi là “Hội chứng trái tim ngày lễ” (holiday heart syndrome). Không phải lời cảnh báo suông, đây là hồi chuông báo động từ hàng nghìn ca cấp cứu sau mỗi mùa giải thể thao lớn.
Về việc ăn đêm, hệ tiêu hóa của mỗi người cũng có chiếc đồng hồ sinh học riêng. Theo thiết kế tự nhiên, dạ dày và ruột cần được nghỉ ngơi vào ban đêm để tái tạo niêm mạc và cân bằng vi khuẩn.
Khi nhồi nhét món chiên xào, nhiều dầu mỡ, thịt đỏ và tinh bột tinh chế lúc nửa đêm, bạn đang bắt buộc cả một hệ thống làm thêm giờ cưỡng bức. Hậu quả trước mắt là trào ngược dạ dày thực quản, đầy bụng, khó tiêu, ợ nóng. Lâu dài, thói quen này dẫn đến tăng cân, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ và tăng nguy cơ đái tháo đường.
Làm sao vừa theo dõi World Cup vừa bảo đảm sức khỏe?
Lãnh đạo Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết, các chuyên gia dinh dưỡng toàn cầu không yêu cầu người dân từ bỏ hoàn toàn những niềm vui nhỏ khi xem bóng đá. Nhưng nếu phải ăn khuya, hãy lựa chọn đồ ăn phù hợp.
Song song đó, cần tận hưởng World Cup một cách thông minh và bền vững hơn. Trước tiên, hãy lên kế hoạch xem có chọn lọc, không nhất thiết phải xem tất cả mà hãy ưu tiên những trận đấu quan trọng nhất, cân nhắc theo dõi các trận khác qua các nội dung tóm tắt diễn biến chính vào sáng hôm sau.
Khi phải thức khuya, hãy cố gắng ngủ bù ít nhất 1-2 tiếng vào ban ngày và duy trì thói quen ngủ sớm vào những đêm không có trận đấu để bù đắp “nợ ngủ”.
Về chế độ dinh dưỡng, nên chuẩn bị sẵn các thực phẩm lành mạnh như trái cây tươi, sữa chua không đường, bánh mì nguyên cám phết bơ đậu phộng, các loại hạt hoặc sữa ít béo thay cho đồ chiên rán và các món ăn nhiều muối.
Đồng thời, cần uống đủ nước trong suốt thời gian theo dõi trận đấu, bởi mất nước là một trong những nguyên nhân gây đau đầu và mệt mỏi sau đêm thức khuya. Bên cạnh đó, nên hạn chế tối đa bia rượu và tránh sử dụng vào những giờ cuối trước khi đi ngủ.
Người có bệnh nền cần uống thuốc đầy đủ theo toa, theo dõi huyết áp, đường huyết thường xuyên hơn trong mùa World Cup và chuẩn bị sẵn thuốc cấp cứu theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Nếu có bất kỳ triệu chứng bất thường nào như đau ngực, khó thở, đau đầu dữ dội, chóng mặt hoặc tê liệt một bên người, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức, đừng cố nán lại xem hết trận.
“Hãy nhớ rằng sức khỏe là nền tảng để bạn còn được tận hưởng nhiều mùa World Cup tiếp theo. Một trận bóng đẹp sẽ qua đi, nhưng hậu quả của một đêm bất cẩn với sức khỏe có thể kéo dài rất lâu”, TS.BS Võ Hồng Minh Công nói.
Ngày 9-4, thông tin từ Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk cho biết đã có kết quả điều tra vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại tiệm bánh Q.H. tại xã Ea Drăng, tỉnh Đắk Lắk.
Theo đó, ngành y tế phối hợp các đơn vị liên quan, cùng sự hỗ trợ của Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên, tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm sau khi ghi nhận nhiều trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì tại cơ sở này.
Kết quả cho thấy, trong 10 mẫu bệnh phẩm có 5 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella.
Đối với 8 mẫu thực phẩm được lấy tại cơ sở, phát hiện 2 mẫu (rau và dăm bông) nhiễm Salmonella; riêng mẫu rau còn nhiễm vi khuẩn Escherichia coli.
Trước đó, trong ngày 27-3, cơ sở này bán ra khoảng 300 ổ bánh mì. Cùng ngày ghi nhận 4 người có biểu hiện sốt, đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn và nôn, được đưa đến Trung tâm Y tế Ea H'leo điều trị.
Đến tối 28-3, số ca nhập viện tăng lên 32. Ngày 29-3, đoàn điều tra đã làm việc với toàn bộ các trường hợp liên quan, đồng thời lấy mẫu bệnh phẩm và thực phẩm để xét nghiệm, yêu cầu cơ sở tạm ngừng hoạt động phục vụ điều tra.
Tính đến sáng 7-4, tổng cộng ghi nhận 86 trường hợp ngộ độc thực phẩm liên quan đến việc ăn bánh mì tại cơ sở trên. Hiện nay tất cả các bệnh nhân đã được điều trị ổn định và xuất viện.
Khoảnh khắc người bệnh chơi viola ngay trong khu cấp cứu
Trong video dài hơn 4 phút, người phụ nữ mặc trang phục bệnh nhân, tay cầm cây viola và trình diễn bản nhạc nhẹ nhàng. Âm nhạc vang lên khiến nhiều người có mặt dừng lại theo dõi. Một số bệnh nhân, người nhà và nhân viên y tế đã ghi lại khoảnh khắc này bằng điện thoại.
Nhân vật trong video là nghệ sĩ viola Nguyệt Thu, hiện đang điều trị tại bệnh viện. Chia sẻ với phóng viên Dân trí, bà cho biết quyết định chơi đàn xuất phát từ trải nghiệm cá nhân sau thời gian được chăm sóc tại đây.
"Sau khoảng thời gian được các y bác sĩ chăm sóc, tôi cảm nhận rõ sự tận tình trong công việc của họ. Tôi muốn gửi lời tri ân bằng chính ngôn ngữ mà mình theo đuổi là âm nhạc", bà nói.
Theo nghệ sĩ Nguyệt Thu, việc lựa chọn bản nhạc Song from the Secret garden không chỉ xuất phát từ cảm xúc cá nhân mà còn gắn với ý nghĩa của dịp đặc biệt khi diễn ra đúng vào ngày công tác xã hội.
"Tôi chọn bản nhạc này như một lời tri ân. Tôi nghĩ đến hình ảnh một khu vườn với nhiều loại hoa khác nhau, mỗi bông mang một màu sắc và hương thơm riêng. Ở bệnh viện cũng vậy, có những người tỏa sáng nhưng cũng có những người làm việc thầm lặng. Tất cả đều góp phần tạo nên một môi trường chung", bà chia sẻ.
Nữ nghệ sĩ cho rằng phòng công tác xã hội là một phần quan trọng trong "khu vườn" ấy.
"Phòng công tác xã hội làm rất nhiều việc nhưng thường âm thầm. Tôi muốn thông qua bản nhạc này để gửi lời cảm ơn đến họ. Mỗi người trong bệnh viện đều đang đóng góp một phần nhỏ của mình và chính những điều nhỏ đó tạo nên giá trị lớn cho xã hội", bà cười nói.
Bên cạnh đó, nghệ sĩ Nguyệt Thu cũng chia sẻ về trải nghiệm của mình trong không gian bệnh viện, nơi tồn tại nhiều trạng thái cảm xúc đan xen.
"Ở bệnh viện, nhiều khi âm thanh xung quanh khiến người ta căng thẳng. Khi tôi chơi đàn, tôi thấy lòng mình dễ chịu hơn và mọi người cũng có thể dừng một chút để thư giãn", bà chia sẻ.
Đưa âm nhạc vào bệnh viện như phương pháp hỗ trợ điều trị
Nghệ sĩ Nguyệt Thu cho biết, đây không phải là lần đầu tiên bà chơi đàn trong bệnh viện. Hoạt động lần này nằm trong chuỗi dự án âm nhạc chữa lành mà nữ nghệ sĩ đang theo đuổi, tiếp nối các chương trình đã triển khai từ năm 2024 với mục tiêu đưa âm nhạc đến gần hơn với môi trường y tế.
Khác với nhiều hoạt động hướng đến bệnh nhân, nghệ sĩ Nguyệt Thu lựa chọn tập trung vào đội ngũ y bác sĩ và nhân viên y tế, những người thường xuyên làm việc trong điều kiện áp lực cao.
"Chúng ta thường dành nhiều sự quan tâm cho bệnh nhân, nhưng những người làm việc trong bệnh viện cũng chịu áp lực rất lớn. Tôi mong âm nhạc có thể giúp họ có những khoảng thời gian thư giãn, dù chỉ trong chốc lát", bà chia sẻ.
Từ cách tiếp cận này, hoạt động của nữ nghệ sĩ không chỉ dừng lại ở một khoảnh khắc mang tính cá nhân mà còn đặt ra một góc nhìn khác về vai trò của âm nhạc trong môi trường chăm sóc sức khỏe.
Theo các chuyên gia, bên cạnh điều trị thể chất, việc hỗ trợ tinh thần cho nhân viên y tế là yếu tố ngày càng được quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh áp lực công việc gia tăng. Những hoạt động như âm nhạc có thể góp phần tạo ra khoảng cân bằng cần thiết trong môi trường làm việc đặc thù.
Ghi nhận từ đoạn video lan truyền cho thấy, dù không có sân khấu hay sự chuẩn bị cầu kỳ, phần trình diễn vẫn thu hút sự chú ý của nhiều người có mặt tại bệnh viện. Âm nhạc vang lên trong không gian quen thuộc đã tạo nên một trải nghiệm khác biệt so với thường ngày.
"Tôi không nghĩ đó là một buổi biểu diễn. Tôi không cần sân khấu, chỉ muốn chơi đàn một cách tự nhiên để gửi đi thông điệp của mình", bà nhấn mạnh mong muốn kết nối qua âm nhạc.
Một chuyên gia dinh dưỡng sẽ giải thích rõ về vấn đề trên, đồng thời mách bạn bí quyết để thưởng thức ổ bánh mì thơm ngon mà vẫn giữ đường huyết ổn định.
Chuyên gia dinh dưỡng Brittany Poulson, nhà tư vấn và giáo dục về bệnh tiểu đường của Mỹ, cho biết: Một ổ bánh mì thịt thường sẽ gây ra sự tăng lượng đường trong máu, đặc biệt là trong vòng 1 - 2 giờ đầu sau khi ăn.
Bánh mì trắng làm tăng đường huyết nhanh chóng vì được làm từ ngũ cốc tinh chế, có chỉ số đường huyết cao và ít carbohydrate phức hợp, khiến tiêu hóa và hấp thụ nhanh hơn so với ngũ cốc nguyên hạt.
Trong khi đó, thịt bổ sung protein nạc, đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh tốc độ hấp thụ carbohydrate. Protein giúp làm chậm quá trình làm trống dạ dày, trì hoãn sự hấp thụ đường và kích thích phản ứng insulin ít hơn, ổn định hơn.
Mặc dù không ngăn chặn hoàn toàn sự tăng đường huyết, protein giúp giảm tốc độ và mức độ tăng đột biến, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Chuyên gia Poulson cho biết: Bạn không cần từ bỏ món ngon này. Những điều chỉnh đơn giản sau sẽ giúp bạn thưởng thức bánh mì trong khi vẫn giữ lượng đường trong máu ổn định hơn.
Chú ý đến khẩu phần ăn: Để ngăn ngừa tình trạng đường huyết tăng đột biến, nguyên tắc chung là nên tiêu thụ 30 - 60 gram carbohydrate mỗi bữa - tương đương với 1 ổ bánh mì trắng. Tuy nhiên, để kiểm soát lượng đường trong máu hiệu quả hơn, chỉ nên giới hạn mỗi lần nửa ổ bánh mì, chứa 10 - 25 gram carbohydrate.
Chọn loại bánh mì: Bánh mì đen (nguyên cám) có chỉ số đường huyết thấp hơn nhiều (49) so với bánh mì trắng (69), khiến lượng đường trong máu tăng chậm và ổn định hơn.
Thêm rau: Bổ sung rau, dưa chuột, cà chua, hành tây hoặc ớt chuông để tăng chất xơ.
Thêm chất béo lành mạnh: Dùng bơ trái, phô mai hoặc sốt mayonnaise.
Những thay đổi nhỏ này giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và giảm mức độ tăng đột biến lượng đường trong máu.
Đặc biệt, để tốt cho sức khỏe tổng thể, nên chọn thịt gà hoặc thịt nạc, tránh thịt mỡ hoặc thịt chế biến sẵn.
Ngoài ra, điều quan trọng là cần kết hợp với chế độ ăn uống tổng thể cân bằng, lành mạnh trong suốt cả ngày.
