Cách cứu màn hình Apple Watch đột ngột ‘treo cứng’

Trào lưu trêu chọc những kẻ lừa đảo

Hầu như ai cũng từng trải qua những tin nhắn, cuộc gọi lừa đảo, đặc biệt là vào những lúc như đang vội vã rời khỏi nhà hoặc khi đang đi ngủ.

Trong khi đa số chọn cách xóa, đánh dấu là tin rác hoặc chặn cuộc gọi. Một số người lại coi đây là cơ hội để “đùa giỡn” với kẻ lừa đảo.

Họ trả lời bằng danh tính giả, cố tình kéo dài cuộc trò chuyện bằng những câu chuyện vô lý, hình ảnh chế nhạo hoặc các phản hồi gây khó hiểu.

Hành động này được gọi là “scambaiting”, tức cố tình tương tác với kẻ lừa đảo nhằm làm mất thời gian hoặc trêu chọc chúng.

Trên Reddit và YouTube thậm chí còn có những cộng đồng chuyên chia sẻ các màn đối đáp như vậy.

Winter Miller, nhà viết kịch và tác giả sách thiếu nhi tại Brooklyn (Mỹ), thường đăng tải các cuộc trò chuyện hài hước với những kẻ lừa đảo trên Instagram.

Bà cho rằng việc đáp lại những tin nhắn vô lý bằng những câu trả lời còn vô lý hơn có thể mang lại tiếng cười cho mọi người.

Ngoài giải trí, với một số người, việc chống lại các đối tượng lừa đảo đã trở thành nhiệm vụ, công việc thực sự.

Điển hình là YouTuber Pierogi, một cựu chuyên gia an ninh mạng, nổi tiếng nhờ những màn kéo dài cuộc gọi hoặc cuộc trò chuyện với kẻ lừa đảo.

Ban đầu, các cuộc gọi của Pierogi chủ yếu mang tính hài hước. Nhưng sau đó, anh bắt đầu xây dựng những danh tính giả và các tình huống phức tạp để giữ chân kẻ lừa đảo càng lâu càng tốt.

Có lúc anh giả vờ đang tổ chức đám cưới ngay giữa cuộc gọi, hoặc thông báo vừa gặp tai nạn xe hơi.

Theo Pierogi, mục đích của anh vừa là giải trí, vừa là cản trở hoạt động của các đối tượng lừa đảo.

Mỗi giờ anh khiến chúng bận rộn tranh cãi cũng đồng nghĩa với việc chúng có ít thời gian hơn để tiếp cận những nạn nhân khác.

Trong một vụ việc, thậm chí những tương tác của Pierogi với các đối tượng lừa đảo đã góp phần hỗ trợ cơ quan chức năng Mỹ triệt phá một đường dây từng nhắm vào hàng nghìn người cao tuổi.

Vì sao phản hồi những kẻ lừa đảo có thể gây hại?

Tuy nhiên, theo các chuyên gia an ninh mạng, phần lớn người dùng không nên làm theo cách này.

“Có vẻ vô hại, nhưng bạn không thể biết điều gì đang diễn ra ở phía sau hậu trường”, Mayra Rosario Fuentes, chuyên gia nghiên cứu về mối đe dọa tại công ty nghiên cứu bảo vệ số kỹ thuật số TrendLife cho biết.

Theo bà, ngay cả khi người dùng chỉ cung cấp thông tin giả và không nhấp vào bất kỳ đường link nào, việc phản hồi cũng đã gửi đi một tín hiệu quan trọng: số điện thoại (hoặc tài khoản) đó đang hoạt động và chủ nhân sẵn sàng tương tác.

Điều này có thể khiến số điện thoại bị đưa vào danh sách có giá trị đối với các nhóm lừa đảo khác hoặc bị mua bán trên các diễn đàn “thế giới ngầm”.

Suzanne Sando, nhà phân tích về quản lý gian lận tại Javelin Strategy & Research, cho biết nhiều người đánh giá thấp lượng thông tin có thể bị thu thập từ một cuộc trò chuyện tưởng như vô hại.

“Khi tương tác, người dùng có thể vô tình xác nhận nhiều thông tin cá nhân như nơi làm việc, tình trạng hôn nhân hoặc trường học của con cái”, bà nói.

Ngay cả những chi tiết nhỏ như thời điểm trả lời tin nhắn cũng có thể giúp đối tượng lừa đảo suy đoán múi giờ hoặc thói quen sinh hoạt.

Một câu đùa có thể hé lộ độ tuổi, còn việc đề cập đến kế hoạch du lịch có thể trở thành dữ liệu hữu ích cho các cuộc tấn công sau này.

Theo các chuyên gia, ngay cả việc trả lời “dừng lại” để yêu cầu ngừng gửi tin nhắn cũng có thể phản tác dụng, bởi nó xác nhận rằng số điện thoại đang được sử dụng.

Chuyên gia khuyến cáo: Bỏ qua, chặn và báo cáo

Các chuyên gia cho rằng nhiều người có tâm lý chủ quan vì nghĩ rằng mình sẽ an toàn miễn là không chuyển tiền hoặc không nhấp vào đường link lạ.

Tuy nhiên, những thông tin nhỏ thu thập được từ các cuộc trò chuyện có thể bị lợi dụng trong các chiến dịch lừa đảo tinh vi hơn trong tương lai, đặc biệt vào những thời điểm người dùng mất cảnh giác.

Do đó, lời khuyên được các chuyên gia đồng thuận là không phản hồi bất kỳ kẻ lừa đảo nào.

Người dùng không nên nhấp vào liên kết, quét mã QR hoặc gọi lại số điện thoại, ngay cả khi chúng trông có vẻ đáng tin.

Nếu tin nhắn tự nhận là từ ngân hàng, công ty vận chuyển hoặc một dịch vụ quen thuộc, hãy truy cập trực tiếp ứng dụng hoặc website chính thức của đơn vị đó để kiểm tra thông tin thay vì làm theo hướng dẫn trong tin nhắn.

Mayra Rosario Fuentes tóm tắt cách xử lý bằng ba từ: “Bỏ qua, chặn và báo cáo”.

Dù cách này có thể kém thú vị hơn việc trêu chọc kẻ lừa đảo, nhưng bà nhận định đó vẫn là lựa chọn an toàn và hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân trước các chiêu trò lừa đảo hiện nay.

Tin Gốc: Dân Trí

Nhiều thuê bao bị khóa vì chưa xác thực chính chủ

Những ngày đầu tháng 5, tại nhiều điểm giao dịch của Viettel, VinaPhone và MobiFone, lượng khách đến cập nhật thông tin thuê bao tăng mạnh. Không ít người chỉ phát hiện SIM bị khóa khi cần gọi điện hoặc nhắn tin.

Theo ghi nhận, phần lớn thuê bao bị khóa thuộc nhóm chưa xác thực chính chủ, sử dụng giấy tờ cũ hoặc SIM đứng tên người khác. Đây là nhóm đã nhận được tin nhắn cảnh báo từ nhà mạng trước đó nhưng chưa thực hiện cập nhật thông tin đúng thời hạn.

Theo Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ, hiện vẫn còn khoảng 33 đến 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ trên hệ thống VNeID. Trong đó, hơn 1 triệu số điện thoại đã được người dân xác nhận là không sử dụng.

Theo Thông tư 08/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 15/4, thuê bao không hoàn tất xác thực trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận thông báo sẽ bị khóa một chiều. Nếu tiếp tục không cập nhật, thuê bao sẽ bị khóa hai chiều và bị thu hồi theo lộ trình quản lý.

Tại nhiều cửa hàng giao dịch, nhân viên liên tục hỗ trợ người dùng xác thực thông tin thuê bao. Một số điểm ghi nhận lượng khách tăng gấp nhiều lần so với ngày thường, đặc biệt sau thời điểm các nhà mạng bắt đầu khóa một chiều theo quy định.

Người dùng cần chủ động xác thực để tránh gián đoạn liên lạc

Các nhà mạng khuyến nghị người dân không nên chờ đến khi SIM bị khóa mới cập nhật thông tin, bởi việc gián đoạn liên lạc có thể ảnh hưởng đến công việc, học tập, giao dịch ngân hàng và các dịch vụ số liên quan đến số điện thoại.

Người dùng có thể chủ động kiểm tra tình trạng thông tin thuê bao bằng cách soạn tin nhắn theo cú pháp: TTTB [dấu cách] Số CCCD/CMND gửi 1414

Nếu chưa xác thực, người dân có thể truy cập ứng dụng của nhà mạng như My Viettel, My MobiFone, My VNPT để cập nhật thông tin theo hướng dẫn. Với tài khoản định danh VNeID mức 2, người dùng có thể vào ứng dụng để xác nhận đang sử dụng hoặc không sử dụng số điện thoại.

Theo cơ quan quản lý, việc chủ động xác nhận sớm không chỉ giúp người dân tránh nguy cơ bị khóa SIM ngoài ý muốn mà còn góp phần làm sạch dữ liệu thuê bao trên toàn hệ thống, hạn chế tình trạng SIM rác, SIM không chính chủ.

Các nhà mạng tăng điểm hỗ trợ, khuyến nghị xác thực qua kênh chính thức

Trước nhu cầu xác thực thông tin thuê bao tăng mạnh, Viettel, MobiFone và VinaPhone đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ khách hàng.

Viettel cho biết đã gửi tin nhắn cảnh báo tới các thuê bao thuộc diện cần xác thực, đồng thời duy trì tổng đài 18008098 miễn phí để hướng dẫn người dùng kiểm tra và cập nhật thông tin.

Nhà mạng này hiện bố trí gần 50.000 điểm hỗ trợ trên toàn quốc, gồm cửa hàng chính thức, điểm giao dịch địa phương và các điểm hỗ trợ lưu động tại khu dân cư.

MobiFone cũng duy trì hoạt động tại nhiều điểm giao dịch trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, đồng thời hướng dẫn khách hàng xác thực trực tuyến qua ứng dụng My MobiFone kết hợp tài khoản VNeID. Nhà mạng này duy trì tổng đài 18001090, triển khai video hướng dẫn và lưu đồ thao tác trên ứng dụng để hỗ trợ người dùng.

Trong khi đó, VinaPhone liên tục phát đi cảnh báo tới các thuê bao chưa hoàn tất xác thực thông tin, hướng dẫn khách hàng kiểm tra tình trạng thuê bao qua tổng đài 1414 và cập nhật trực tuyến thông qua ứng dụng My VNPT hoặc nền tảng VNeID.

Các nhà mạng khuyến cáo người dân chỉ thực hiện xác thực qua kênh chính thức như ứng dụng, website, tổng đài hoặc điểm giao dịch của nhà mạng. Người dùng không cung cấp mã OTP, thông tin căn cước công dân hoặc dữ liệu cá nhân cho các cuộc gọi tự xưng hỗ trợ chuẩn hóa thuê bao để tránh nguy cơ bị lừa đảo.

Tin Gốc: Dân Trí

Từ các bài viết, hình ảnh độc quyền của báo chí chính thống, không ít trang mạng xã hội đã xây dựng “cỗ máy câu view” để kiếm tiền bằng cách đăng lại, cắt ghép, thậm chí bóp méo nội dung nhằm thu hút tương tác và bán quảng cáo.

Chục triệu đồng cho mỗi bài đăng

Một bài đăng trên các fanpage lớn có thể được rao bán với giá 32 triệu đồng. Nếu kèm các dịch vụ bổ sung như Share Link (chia sẻ liên kết), TOP comment (bình luận nổi bật) hay hashtag có sẵn, giá mỗi bài có thể lên tới 64 triệu đồng.

Ngay cả những bài cơ bản cũng được định giá cụ thể: bài có sẵn 17 triệu 280 nghìn đồng, bài sản xuất hình ảnh (photo) là 19 triệu 440 nghìn đồng.

Ước tính, nếu một bài đăng có sẵn được đặt hàng và đăng lên 24 hội nhóm, trang mạng xã hội trong một ngày, tổng thu nhập của hệ thống này có thể đạt 153 triệu đồng.

Đây là bảng giá của một hệ thống fanpage đang được nhiều người theo dõi, với 13 triệu người theo dõi và 3 tỷ lượt xem mỗi tháng trên một page Facebook.

Con số trên chỉ tính riêng cho page này, chưa kể các nền tảng khác, tạo nên một hệ sinh thái đồ sộ và lợi nhuận khổng lồ với bảng báo giá chi tiết cho từng loại bài đăng.

“Bóc tem” báo chí, lách luật, giật tít để câu view

Để duy trì lượt xem và tương tác, giữ "vị thế", nhiều trang mạng xã hội thực hiện nhiều chiêu thức: thu thập thông tin từ báo chí, giật tít câu view. Ngay khi các báo chính thống vừa lên bài, họ chỉ cần ngồi nhà đăng lại. Đáng chú ý, lượt tương tác đôi khi còn cao hơn bài gốc của báo.

Hình ảnh chiến sĩ Trịnh Duy Bình - Đồn Biên phòng Đồ Sơn - đứng giữa mưa cùng các lực lượng chức năng chống bão, được phóng viên Hải Long của báo Dân trí ghi lại trong bài Hải Phòng mưa to gió lớn, loạt phương tiện ra biển Đồ Sơn phải quay đầu. Bức ảnh không chỉ giàu giá trị thông tin, thể hiện sự lăn xả của phóng viên mà còn tạo ấn tượng mạnh với người đọc.

Tuy nhiên, ngay sau khi đăng tải, bức hình nhanh chóng lan truyền, nhiều trang mạng xã hội tái sử dụng, đăng lại chùm ảnh độc quyền của Dân trí mà không được phép.

“Hàng chục trang mạng xã hội đã đăng lại bức ảnh chiến sĩ cùng nhiều hình ảnh khác trong chùm ảnh độc quyền của Dân trí, thậm chí cố tình cắt logo, chỉnh sửa bố cục, không dẫn nguồn, không ghi tên tác giả”, phóng viên Hải Long chia sẻ, nhấn mạnh đây chỉ là một trong vô số lần hình ảnh và thông tin của anh cùng đồng nghiệp bị đánh cắp trắng trợn.

Để lách luật, nhiều trang đổi tiêu đề, cắt logo, dựng reel hoặc video ngắn, rồi đăng lên các nền tảng như Facebook, TikTok. Nhờ đó, họ thu về hàng trăm, thậm chí hàng triệu lượt xem, hàng nghìn lượt tương tác và hàng trăm bình luận.

Trong khi các phóng viên, nhà báo phải vượt dông bão, đối diện hiểm nguy, cập nhật tin tức từng giờ, nhiều cá nhân lại ung dung ngồi nhà đánh cắp chất xám, khai thác thông tin độc quyền ngay khi bài viết vừa được đăng tải.

Với hệ thống các trang mạng xã hội đồ sộ như vậy, họ tăng lượt truy cập bằng nội dung báo chí rồi bán tương tác với giá hàng chục triệu đồng mỗi bài.

Ảnh hưởng đến chuyên gia, uy tín báo chí

Thực trạng các trang mạng xã hội đăng lại nội dung báo chí không chỉ làm sai lệch thông tin mà còn gây tác động trực tiếp đến uy tín của các chuyên gia và cơ quan báo chí. Khi thông tin bị trình bày sai hoặc cắt xén, độc giả dễ hiểu nhầm ý chuyên gia, dẫn đến việc giảm niềm tin vào những kiến thức chuyên môn.

Một ví dụ điển hình gần đây là bản tin về “Những lưu ý khi dùng xăng E10” phát sóng trên kênh VTV9 ngày 22/5 vừa qua.

Trong phần phỏng vấn PGS.TS Đỗ Văn Dũng, ông chia sẻ: "Xăng E10 là hỗn hợp giữa xăng khoáng và ethanol (cồn sinh học) nên sẽ có hiện tượng tách pha, phân lớp trong bình xăng. Nếu được, trước khi nổ máy, mình phải lắc bình xăng để hỗn hợp nhiên liệu được trộn đều trở lại. Còn không, phần cồn và nước nằm dưới đáy sẽ được hút lên đầu tiên, dẫn tới đề rất khó nổ".

Phần chia sẻ của PGS Đỗ Văn Dũng là dành cho xe máy, tuy nhiên, nhiều trang mạng xã hội đã giật tít “Chuyên gia lên tiếng về trào lưu ‘lắc bình xăng’ khi dùng xăng E10”, không trích nguyên văn, không giải thích đầy đủ, khiến cho nhiều người đọc hiểu sai, diễn giải rằng ô tô sử dụng xăng E10 cũng phải “lắc xe” mạnh trước khi khởi động để tránh hỏng động cơ.

Các bài viết này sau đó nhận hàng nghìn lượt tương tác và hàng trăm bình luận. Khi thông tin bị đăng lại trên nhiều nền tảng mà không có hướng dẫn dư luận, hậu quả là người dân hiểu sai ý chuyên gia, uy tín của người trả lời bị ảnh hưởng, đồng thời ảnh hưởng tới uy tín báo chí chính thống.

"Lúc trả lời phỏng vấn, tôi khuyên lắc bình xăng là đang nói về xe máy. Ethanol có đặc tính hút nước. Hỗn hợp này sẽ lắng xuống đáy bình xăng, ngay tại vị trí bơm xăng. Hành động lắc bình xăng giúp hỗn hợp nhiên liệu được trộn đều.

Lời khuyên tôi đưa ra là cho xe máy, không áp dụng với ô tô. Các video lắc bình xăng ô tô, thậm chí là xe tải, xe đầu kéo,... trên mạng xã hội thực chất mang mục đích câu view", PGS.TS Đỗ Văn Dũng trả lời phỏng vấn của PV Dân trí.

Ngay cả phần trả lời độc quyền này cũng được các trang mạng vội vã đăng lại, chia sẻ để thu hút tương tác mà chưa hề được báo Dân trí chấp nhận.

Cần tôn trọng chất xám, bảo vệ uy tín báo chí

Thực trạng các trang facebook, hội nhóm mạng xã hội “ăn sẵn” nội dung báo chí để câu view và trục lợi đã và đang tạo ra những hệ lụy đáng kể.

Không chỉ làm sai lệch thông tin, hiểu lầm ý chuyên gia mà còn trực tiếp ảnh hưởng tới uy tín báo chí chính thống, làm giảm động lực sáng tạo nội dung gốc của phóng viên và nhà báo.

Trong khi phóng viên phải lao động trực tiếp, đi hiện trường, xác minh thông tin và đối diện với nhiều rủi ro, thì nhiều cá nhân chỉ cần ngồi nhà đăng lại, cắt ghép hoặc dựng video ngắn để câu tương tác, từ đó thu lợi sau các nội dung quảng cáo.

Hệ thống trang facebook quy mô lớn còn tạo ra một “hệ sinh thái” mạng xã hội, nơi nội dung báo chí trở thành nguồn lợi nhuận khổng lồ mà phóng viên thực sự không được hưởng.

Điều này đặt ra bài toán cấp thiết cho cả cơ quan báo chí, cơ quan quản lý và người làm nội dung trẻ: làm thế nào để bảo vệ quyền tác giả, đảm bảo rằng chất xám báo chí không bị khai thác trái phép, đồng thời hướng dẫn công chúng tiếp nhận thông tin chính xác.

Ngoài các quy định xử phạt hành vi chia sẻ trái phép, cần có các giải pháp công nghệ, kiểm duyệt nội dung, hướng dẫn cộng đồng mạng và nâng cao nhận thức của sinh viên báo chí về đạo đức nghề nghiệp.

Chỉ khi tôn trọng chất xám, tôn trọng công sức của phóng viên và nhà báo, môi trường báo chí mới phát triển lành mạnh, độc giả mới tiếp nhận thông tin đúng sự thật. Đồng thời uy tín của chuyên gia, của các cơ quan báo chí chính thống mới được bảo vệ.

Đây không chỉ là vấn đề pháp lý hay kinh tế, mà còn là trách nhiệm xã hội và nền tảng để báo chí tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong đời sống thông tin hiện đại.

Tự ý chia sẻ tác phẩm báo chí lên mạng xã hội bị phạt đến 30 triệu đồng

Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 174/2026/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin.

Theo Điều 95, hành vi cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu, sẽ bị phạt tiền 20-30 triệu đồng.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7.

Tin Gốc: Dân Trí