Ông Vũ Hải Quân giữ chức Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ

Mới đây, OpenAI công bố một mô hình suy luận đã tìm ra lời giải cho một bài toán hình học nổi tiếng do nhà toán học Paul Erdős đặt ra từ năm 1946, khiến giới nghiên cứu tranh luận suốt từ đó đến nay.

Bài toán "planar unit distance problem" (tạm dịch: khoảng cách đơn vị trong mặt phẳng) đặt ra một câu hỏi tưởng đơn giản: nếu đặt nhiều điểm trên một mặt phẳng, có thể tạo tối đa bao nhiêu cặp điểm cách nhau đúng 1 đơn vị?

Theo The Guardian, trong nhiều thập kỷ, giới toán học tin rằng cấu trúc tối ưu cho bài toán này sẽ có dạng gần giống lưới vuông. Đây được xem là giả thuyết nền tảng trong lĩnh vực hình học tổ hợp và từng được Paul Erdős đặc biệt quan tâm.

Tuy nhiên OpenAI nói mô hình AI của họ đã tìm ra một họ cấu trúc hoàn toàn mới, hiệu quả hơn cách tiếp cận truyền thống. Điều này đồng nghĩa giả thuyết lâu nay của giới toán học đã bị bác bỏ.

Thông tin từ OpenAI, hệ thống này không được huấn luyện riêng cho toán học, mà là một mô hình suy luận tổng quát. AI tự phân tích bài toán, thử nhiều hướng tiếp cận và cuối cùng đưa ra chứng minh mới cho vấn đề tồn tại gần 80 năm.

OpenAI cũng công bố một tài liệu PDF dài hàng chục trang mô tả lại chuỗi suy luận (Chain of Thought) của mô hình khi tiếp cận bài toán này (bạn đọc có thể xem tại đây).

Điểm khiến cộng đồng nghiên cứu chú ý là kết quả này đã được các nhà toán học độc lập kiểm tra lại. Một nhóm chuyên gia gồm Noga Alon, Tim Gowers, Thomas Bloom và nhiều nhà nghiên cứu khác đã xác minh lời giải cũng như công bố thêm tài liệu phân tích đi kèm.

Nhà toán học Tim Gowers, từng giành Huy chương Fields, nhận định nếu một con người gửi công trình này tới các tạp chí toán học hàng đầu, ông sẽ "không ngần ngại đề xuất chấp nhận".

Trong khi đó Thomas Bloom cho rằng điều đặc biệt nằm ở việc AI đã theo đuổi những hướng suy luận mà con người thường bỏ qua, hoặc cho rằng không khả thi.

Khác với viết văn bản hay tạo hình ảnh, toán học yêu cầu khả năng suy luận logic cực kỳ chặt chẽ. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến toàn bộ chứng minh sụp đổ.

Đó là lý do nhiều chuyên gia xem thành tựu lần này là cột mốc lớn của AI hiện đại. Theo Scientific American, đây có thể là lần đầu tiên một chứng minh do AI tạo ra đủ chất lượng để được xem xét tại những tạp chí toán học hàng đầu nếu con người là tác giả chính.

OpenAI nhấn mạnh mô hình của họ không được lập trình riêng để giải bài toán này. Thay vào đó, đây là hệ thống suy luận có khả năng xử lý chuỗi lập luận dài và duy trì logic xuyên suốt - điều vốn rất khó với AI trước đây.

Theo các nhà nghiên cứu, ý nghĩa lớn nhất không nằm ở riêng bài toán hình học, mà ở việc AI bắt đầu có thể tạo ra tri thức mới, thay vì chỉ tổng hợp thông tin có sẵn.

Nhà toán học Arul Shankar nhận xét AI hiện không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ tính toán, mà đã có thể đưa ra những ý tưởng "nguyên bản và sáng tạo".

Dù vậy, các chuyên gia cũng cho rằng con người vẫn đóng vai trò trung tâm trong nghiên cứu khoa học. AI có thể đề xuất hướng giải mới, nhưng việc kiểm chứng, diễn giải và mở rộng kết quả vẫn cần các nhà toán học thực hiện.

Thành tựu lần này cũng giúp OpenAI phần nào lấy lại uy tín, sau những tranh cãi trước đó liên quan tới các tuyên bố AI giải bài toán Erdős nhưng thực tế chỉ tìm lại lời giải đã tồn tại trong tài liệu cũ. Ở lần này, nhiều nhà toán học xác nhận lời giải là mới và có đóng góp thực sự cho lĩnh vực toán học tổ hợp.

Giới nghiên cứu nhận định nếu AI tiếp tục cải thiện khả năng suy luận, công nghệ này có thể sớm tham gia sâu hơn vào vật lý, sinh học, khoa học vật liệu hay thiết kế chip, những lĩnh vực phụ thuộc mạnh vào tư duy toán học và mô hình hóa phức tạp.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Con số ban đầu được Musk đưa ra là ông ấy nên nắm giữ 90% cổ phần OpenAI từ đầu", CEO OpenAI Sam Altman nói tại phiên tòa đang diễn ra ở California. "Sau đó, dù đã dịu đi, ông ấy vẫn luôn muốn chiếm đa số". Musk gây áp lực với các thành viên sáng lập bằng khoản đầu tư ban đầu. Tuy nhiên, tỷ phú lại "không sẵn lòng cam kết bằng văn bản về một thỏa thuận không có quyền kiểm soát lâu dài".

Altman nhấn mạnh công ty được thành lập dựa trên niềm tin rằng không một cá nhân nào nên kiểm soát siêu trí tuệ AGI. Ông cùng Greg Brockman, người đồng sáng lập và Chủ tịch hiện tại của OpenAI, cố gắng ngăn chặn những nỗ lực nắm quyền của Musk. Cuối cùng, Musk rời đi vào tháng 2/2018.

"Điều khắc sâu trong trí nhớ của tôi, là khi ông ấy nói chúng tôi không có 1%, nghĩa là không đủ 1%, cơ hội thành công", Altman nói trước tòa.

Lời khai lập tức khiến phía các luật sư của Musk phản ứng, rằng CEO OpenAI gian dối. "Ông có hoàn toàn đáng tin cậy không?", luật sư Steven Molo đại diện cho Elon Musk hỏi. "Ông có luôn nói sự thật không?".

"Tôi tin tôi là một người trung thực", Altman đáp lại với giọng căng thẳng.

"Đó không phải câu hỏi của tôi, thưa ông", Molo gắt lên.

Altman từng bất ngờ bị sa thải thời gian ngắn vào tháng 11/2023, và lý do hội đồng quản trị OpenAI đưa ra là ông thiếu minh bạch. Theo Reuters, dù đã được phục chức sau vài ngày, Altman vẫn phải vật lộn để rũ bỏ tiếng xấu về sự thiếu trung thực ở Thung lũng Silicon.

Ngày 12/5, các công tố viên từ 10 bang của Mỹ yêu cầu Altman phải tiết lộ loạt xung đột lợi ích tiềm ẩn trước khi OpenAI tiến hành IPO. Theo thư gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ mà AFP thu được, Altman "có tiền sử tư lợi và xung đột lợi ích nghiêm trọng, tạo ra rủi ro đáng kể cho công ty".

Phiên tòa giữa Musk với Altman và OpenAI đang bước sang tuần thứ ba. Năm 2024, CEO Tesla đệ đơn kiện, cáo buộc công ty cũ OpenAI, Altman, Chủ tịch Greg Brockman và tập đoàn Microsoft - nhà đầu tư ban đầu vào OpenAI - phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận.

Phiên xét xử diễn ra tại tòa án liên bang California từ ngày 28/4 và dự kiến kéo dài vài tuần tùy tiến độ tranh tụng, đánh dấu lần đầu Musk và Altman đối đầu tại tòa. Bồi thẩm đoàn 9 người sẽ cố vấn cho thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers về việc có chấp thuận các đề xuất của Musk hay không, bao gồm đưa OpenAI quay lại mô hình phi lợi nhuận, bãi nhiệm Altman và Brockman, đền bù 130 tỷ USD và nộp số tiền này vào quỹ phi lợi nhuận của OpenAI.

Đây được xem là một trong những tranh chấp pháp lý quan trọng nhất của ngành AI, không chỉ xoay quanh quyền kiểm soát OpenAI mà còn đặt ra câu hỏi về sự cân bằng giữa lợi nhuận, trách nhiệm xã hội và an toàn trong phát triển trí tuệ nhân tạo. Dự kiến hội đồng cố vấn và Thẩm phán Rogers sẽ đưa ra phán quyết ngày 18/5.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo trang công nghệ The Verge, nhiều tài khoản mạng xã hội những ngày qua đăng tải nhiều hình ảnh "check-in" tại đại nhạc hội Coachella (Coachella Valley Music and Arts Festival, Mỹ, diễn ra từ 10 đến 19-4), tạo dáng cùng những người nổi tiếng như thành viên gia đình Kardashian, Jenner hay James Charles,...

Tuy nhiên, không ít trong số đó thực chất là các nhân vật ảo, chưa từng đặt chân đến sự kiện.

Phần lớn người xem vẫn tương tác với các tài khoản này như thể họ là người thật. Việc dán nhãn nội dung trí tuệ nhân tạo (AI) trên các nền tảng như Instagram, Tiktok còn hạn chế, khiến ranh giới giữa thật và giả trở nên mơ hồ.

Sự bùng nổ của influencer AI không chỉ đến từ yếu tố công nghệ mà còn nằm ở bài toán chi phí. Để đưa một influencer thật tham dự Coachella, các thương hiệu có thể phải chi hàng trăm nghìn USD cho di chuyển, lưu trú và sản xuất nội dung. Trong khi đó, sử dụng influencer AI thì hoàn toàn không phát sinh các chi phí này.

Ngoài ra, các "gương mặt ảo" còn giúp nhãn hàng kiểm soát tuyệt đối hình ảnh, không lo bê bối cá nhân và luôn đáp ứng đúng yêu cầu chiến dịch quảng bá.

Video một influencer được cho là sản phẩm AI "Check-in tại đại nhạc hội Coachella - Video: Tiktok/Lilyleafdigitals

Các công cụ tạo hình ảnh hiện nay cũng đã phát triển đến mức người xem khó phân biệt đâu là ảnh thật, đâu là sản phẩm do AI tạo ra, dù vẫn tồn tại những dấu hiệu sai lệch nhỏ về thị giác.

Nhiều influencer AI còn tận dụng lượng người theo dõi để kiếm tiền trực tiếp, chẳng hạn dẫn người dùng sang các nền tảng trả phí như OnlyFans (dịch vụ cho phép người sáng tạo nội dung thu phí trực tiếp từ người theo dõi của Mỹ),...

Một số tài khoản từng gây chú ý khi đăng ảnh "check-in ảo" tại Coachella nhưng vẫn nhận được lời mời gặp mặt từ người hâm mộ. Đến nay, mô hình này tiếp tục lan rộng, thậm chí được biến thành các khóa học hướng dẫn tạo influencer AI như một phương thức kiếm tiền mới.

Đại nhạc hội Coachella, vốn được xem là "sàn đấu" để các nhà sáng tạo nội dung tranh dành từng khung hình, săn những bản hợp đồng tài trợ quảng cáo béo bở giờ đây có nguy cơ trở thành nơi phô diễn những hình ảnh được dàn dựng bằng công nghệ.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ