Phóng viên Thanh Niên có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đình Vĩnh, Phó bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng, để hiểu hơn về vấn đề này.
* Thưa ông, sau gần 30 năm chia tách hành chính, đâu là những giá trị văn hóa cốt lõi vẫn kết nối Đà Nẵng và Quảng Nam trong cùng một “căn tính xứ Quảng”?
– Ông Nguyễn Đình Vĩnh: Nếu nhìn từ góc độ văn hóa, Đà Nẵng và Quảng Nam chưa bao giờ là hai thực thể tách rời. Việc phân chia địa giới là yêu cầu quản trị ở từng giai đoạn, nhưng về lịch sử, ký ức cộng đồng và tâm thức cư dân, đây vẫn là một không gian Quảng Đà thống nhất.
Điều gắn kết hai vùng đất trước hết là tinh thần yêu nước, nghĩa tình, thủy chung và sự gắn bó sâu sắc với quê hương. Bên cạnh đó là đức tính cần cù, hiếu học, thẳng thắn, trọng nghĩa và trọng thực chất. Người xứ Quảng còn nổi bật bởi bản lĩnh khai mở, dám nghĩ, dám làm, luôn thích ứng trước những biến động của thời cuộc.
Một đặc trưng quan trọng khác là khả năng dung hợp văn hóa. Qua nhiều thế kỷ, vùng đất này đã tiếp nhận và hòa quyện các yếu tố văn hóa Việt, Chăm Pa, Hoa, Nhật cùng những sắc thái văn hóa biển, miền núi và đô thị để tạo nên bản sắc riêng, vừa bền vững vừa cởi mở.
Ngày nay, Đà Nẵng mang diện mạo của một đô thị hiện đại, năng động, còn Quảng Nam lưu giữ chiều sâu di sản và truyền thống. Tuy nhiên, phía dưới những khác biệt ấy vẫn là chung một mạch nguồn văn hóa xứ Quảng. Đây chính là nguồn lực nội sinh cần được nhận diện, phát huy và tổ chức hiệu quả trong không gian phát triển mới.
* Làm thế nào để những khác biệt giữa Đà Nẵng và Quảng Nam trở thành lợi thế bổ trợ thay vì tạo khoảng cách trong liên kết phát triển?
– Tôi cho rằng cần nhìn sự khác biệt giữa Đà Nẵng và Quảng Nam không phải như một khoảng cách, mà như một lợi thế bổ sung cho nhau. Đà Nẵng có thế mạnh về hạ tầng đô thị, dịch vụ, logistics, du lịch biển, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong khi đó, Quảng Nam sở hữu hệ thống di sản phong phú, các làng nghề truyền thống, chiều sâu lịch sử và hệ sinh thái văn hóa đa dạng. Khi được kết nối bằng một tầm nhìn chung, những lợi thế này sẽ tạo nên sức mạnh cộng hưởng.
Nói cách khác, đô thị hiện đại cần di sản để có chiều sâu và bản sắc; còn di sản cần công nghệ và đổi mới để có sức sống mới. Nếu phát triển theo hướng cộng hưởng thay vì đồng nhất hóa, Đà Nẵng và Quảng Nam sẽ tạo nên một không gian phát triển hài hòa, giàu bản sắc và bền vững.
* Ông nhìn nhận vai trò của văn hóa như thế nào trong chiến lược phát triển liên kết Đà Nẵng – Quảng Nam thời gian tới?
– Hạ tầng có thể rút ngắn khoảng cách địa lý, cơ chế có thể tạo điều kiện cho nguồn lực vận động, nhưng văn hóa mới là yếu tố tạo nên sự đồng thuận lâu dài giữa con người với con người. Văn hóa là nền tảng tinh thần, là nguồn lực nội sinh và cũng là hệ điều tiết của phát triển. Vì vậy, trong chiến lược liên kết vùng, văn hóa cần được đặt ở vị trí trung tâm. Mọi chính sách phát triển phải hướng đến việc làm giàu đời sống tinh thần, tôn trọng ký ức cộng đồng, nâng cao phẩm giá con người và bảo đảm cơ hội thụ hưởng văn hóa cho mọi tầng lớp dân cư.
Định hướng phát triển của Đà Nẵng hiện nay không chỉ dừng ở mục tiêu tăng trưởng kinh tế mà còn hướng tới xây dựng thành phố trở thành trung tâm văn hóa, nghệ thuật và sáng tạo của khu vực, từng bước hình thành “Thành phố di sản – sáng tạo – giàu bản sắc”.
Từ góc độ quản trị, tôi cho rằng phát triển chỉ bền vững khi được kết nối bằng niềm tin, hệ giá trị chung và sự đồng thuận xã hội. Đà Nẵng và Quảng Nam có thể liên kết bằng các tuyến giao thông, cảng biển, sân bay hay các khu công nghiệp; nhưng sâu xa hơn, sự gắn kết phải được nuôi dưỡng từ ký ức xứ Quảng, tinh thần Quảng Đà và trách nhiệm gìn giữ các giá trị chung cho các thế hệ mai sau.
* Đà Nẵng cần làm gì để giữ được “hồn cốt xứ Quảng” trong bối cảnh đô thị hóa, toàn cầu hóa và kinh tế số?
– Giữ gìn “hồn cốt xứ Quảng” không có nghĩa là bảo tồn nguyên trạng mọi giá trị cũ, mà là bảo vệ và phát huy những giá trị cốt lõi như nhân nghĩa, hiếu học, nghĩa tình, trọng danh dự, tinh thần đổi mới và trách nhiệm với cộng đồng. Để làm được điều đó, trước hết cần đưa văn hóa vào quy hoạch và quản trị đô thị. Một thành phố hiện đại không chỉ có hạ tầng tốt mà còn phải có bản sắc, có ký ức và những không gian công cộng để cộng đồng gặp gỡ, sáng tạo và thụ hưởng văn hóa.
Thứ hai, cần đổi mới công tác giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ bằng những phương thức phù hợp với môi trường số. Điều quan trọng không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn bồi đắp tình yêu quê hương, niềm tự hào và ý thức trách nhiệm đối với di sản.
Thứ ba, tập trung xây dựng con người Đà Nẵng nhân văn, sáng tạo, văn minh và nghĩa tình. Một đô thị đáng sống không chỉ được đánh giá qua các chỉ số kinh tế hay công nghệ mà còn qua cách con người ứng xử với nhau, với thiên nhiên, với di sản và với cộng đồng. Cuối cùng, cần phát triển mạnh các ngành công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo dựa trên bản sắc địa phương.
Tôi cho rằng, toàn cầu hóa và kinh tế số vừa đặt ra thách thức vừa mở ra cơ hội lớn. Nếu biết số hóa di sản, kể những câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ hiện đại và đưa giá trị địa phương tham gia vào chuỗi giá trị sáng tạo toàn cầu, thì bản sắc xứ Quảng sẽ được lan tỏa mạnh mẽ hơn.
* Ông kỳ vọng điều gì sẽ trở thành “dòng chảy văn hóa” của không gian phát triển Đà Nẵng – Quảng Nam trong tương lai?
– Tôi kỳ vọng đó sẽ là dòng chảy của di sản, sáng tạo và phát triển bền vững. Dòng chảy ấy bắt nguồn từ chiều sâu lịch sử xứ Quảng, từ truyền thống yêu nước, tinh thần nghĩa tình, hiếu học và bản lĩnh của con người nơi đây; đồng thời được nuôi dưỡng bởi hệ thống di sản đặc sắc cùng các giá trị văn hóa biển, văn hóa miền núi và văn hóa cộng đồng các dân tộc. Đó phải là dòng chảy đủ rộng để dung hòa giữa đô thị và nông thôn, giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc địa phương và hội nhập quốc tế; nhưng cũng đủ sâu để giữ gìn những giá trị cốt lõi của con người xứ Quảng.
Trong tương lai, tôi mong muốn Đà Nẵng không chỉ là trung tâm kinh tế, du lịch, dịch vụ và công nghệ của miền Trung mà còn là trung tâm văn hóa và sáng tạo của khu vực. Một nơi mà di sản trở thành nguồn cảm hứng cho đổi mới, cộng đồng được tôn trọng bản sắc, người dân được thụ hưởng đời sống văn hóa phong phú và văn hóa thực sự trở thành sức mạnh mềm của phát triển.
Đà Nẵng cần phát triển nhanh nhưng không đánh mất chiều sâu văn hóa; hội nhập mạnh mẽ nhưng không xa rời căn tính xứ Quảng; hiện đại hóa nhưng vẫn đặt con người ở vị trí trung tâm. Đó cũng là con đường để xây dựng một thành phố hiện đại, giàu bản sắc, sáng tạo và đáng sống trong tương lai.
Dương lịch hôm nay là ngày thứ năm, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 113. Theo lịch âm hôm nay 24.4 là ngày 7.3, theo cách gọi can chi là ngày Đinh Mão, tháng Nhâm Thìn, năm Bính Ngọ.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thanh Long Kiếp. Dân gian xem đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự, xuất hành. Nhiều người quan niệm ngày này "xuất hành 4 phương, 8 hướng đều tốt, trăm sự được như ý" nên hy vọng gặp nhiều may mắn vào hôm nay.
Dưới góc độ tiết khí, hôm nay là ngày thứ 4 người Việt đón tiết Cốc vũ 2026, tiết khí thứ 6 trong 24 tiết khí trong năm. Đây là tiết khí đánh dấu sự chuyển giao giữa mùa xuân và mùa hạ với sự thay đổi trong hình thái thời tiết.
Ở Việt Nam, ngày 23.4 không phải là ngày lễ lớn. Trên thế giới, hôm nay là ngày Sách và Bản quyền thế giới (World Book and Copyright Day) được nhiều người quan tâm, theo Timeanddate.com.
Đây là một ngày quốc tế do UNESCO khởi xướng năm 1995, diễn ra hằng năm vào ngày 23.4. Mục tiêu của ngày này là tôn vinh sách, khuyến khích văn hóa đọc và nâng cao nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ của các tác giả.
Nói về nguồn gốc ngày này, Timeanddate.com thông tin ngày 23.4 đánh dấu kỷ niệm ngày sinh hoặc ngày mất của một loạt các nhà văn nổi tiếng, bao gồm Miguel de Cervantes Saavedra, Maurice Druon, Inca Garcilaso de la Vega, Haldor Kiljan Laxness, Manuel Mejía Vallejo, Vladimir Nabokov, Josep Pla và William Shakespeare. Vì lý do này, UNESCO đã chọn ngày này để tôn vinh sách, các tác giả và luật bản quyền.
Vào ngày này, nhiều hoạt động nhằm thúc đẩy việc đọc sách và các khía cạnh văn hóa của sách được tổ chức trên khắp thế giới. Nhiều hoạt động trong số đó nhấn mạnh sự hợp tác quốc tế hoặc tình hữu nghị giữa các quốc gia.
Các sự kiện thường diễn ra bao gồm đọc sách, công bố người chiến thắng các cuộc thi văn học và các hoạt động nhằm nâng cao hiểu biết về luật bản quyền và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của tác giả.
Timeanddate.com cũng cho biết ở Mỹ, 23.4 hôm nay là một ngày lễ vui vẻ, ngày Thử vận may. Nguồn gốc của ngày này vẫn chưa được biết rõ, mặc dù nhiều người tin rằng những người sáng tạo ra ngày lễ không chính thức này muốn mọi người gạt bỏ sự e ngại và nỗi sợ thất bại để làm điều gì đó táo bạo và mạo hiểm.
Công ty cổ phần cấp nước Tân Hòa thông báo cúp nước tại khu vực phường Bảy Hiền.
Thời gian cúp nước từ 23 giờ 30, ngày 15.6 đến 5 giờ, ngày 16.6.
Khu vực cúp nước gồm: đường Lạc Long Quân (số lẻ) từ số 675 đến số 817; đường Ni Sư Huỳnh Liên từ Lạc Long Quân đến số 168 và các hẻm nhánh.
Đường Cộng Hòa (số lẻ) từ đường Hoàng Hoa Thám đến số 101, đường Hoàng Hoa Thám (số chẵn) từ số 30 đến đường Cộng Hòa, đường Nguyễn Minh Hoàng, A4, C18; chung cư K300; đường Nguyễn Bá Tuyền, K14 (C27), K11, K12, Lê Trung Nghĩa, Quách Văn Tuần, Phan Bá Phiến, Nguyễn Thế Lộc, C22 và các hẻm nhánh.
Công ty cổ phần cấp nước Tân Hòa thông báo cúp nước tại khu vực phường Tân Bình.
Thời gian cúp nước từ 23 giờ 30, ngày 16.6 đến 5 giờ, ngày 17.6.
Khu vực cúp nước gồm: đường Cộng Hòa (số chẵn) từ đường Thân Nhân Trung đến đường C12, đường Thân Nhân Trung (số lẻ), Ngô Bệ, Lê Văn Huân, Nhất Chi Mai, đường C12; đường Lê Tấn Quốc, Phan Văn Sửu, Nguyễn Đức Thuận và các hẻm nhánh.
Công ty cổ phần cấp nước Tân Hòa thông báo cúp nước tại khu vực phường Tân Sơn Nhất.
Thời gian cúp nước từ 23 giờ 30, ngày 17.6 đến 5 giờ, ngày 18.6.
Khu vực cúp nước gồm: đường Trường Chinh (số lẻ), Nguyễn Thái Bình, Út Tịch (số chẵn), Hoàng Văn Thụ (số chẵn), Xuân Diệu, Xuân Hồng và các hẻm nhánh.
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường Phú Lâm.
Thời gian cúp nước từ 22 giờ, ngày 16.6 đến 5 giờ, ngày 17.6. Khu vực cúp nước gồm: hẻm 995/88, 995/94, 995/106 đường Hồng Bàng.
Từ 22 giờ, ngày 17.6 đến 5 giờ, ngày 18.6. Khu vực cúp nước gồm: đường Hậu Giang(từ cầu Hậu Giang - Nguyễn Văn Luông); đường Nguyễn Văn Luông (từ đường Hậu Giang - Vòng xoay Phú Lâm); đường Hồng Bàng (Nguyễn Văn Luông - Lò Gốm); đường Lò Gốm (từ đường Hồng Bàng - Hậu Giang).
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường Chợ Lớn, An Đông.
Thời gian cúp nước từ 22 giờ, ngày 15.6 đến 1 giờ, ngày 16.6.
Khu vực cúp nước gồm: đường An Dương Vương, Nguyễn Trãi (từ đường Châu Văn Liêm - Nguyễn Tri Phương); đường Trần Hưng Đạo (từ đường Châu Văn Liêm - Ngô Quyền); đường Lão Từ (từ đường Châu Văn Liêm - Lương Nhữ Học); đường Ký Hòa (từ đường Lương Nhữ Học - Phù Đổng Thiên Vương).
Đường Phú Định (từ đường Lương Nhữ Học - Nguyễn An); đường Mạc Thiên Tích (từ đường Tản Đà - Phước Hưng); đường Châu Văn Liêm, Lương Nhữ Học, Triệu Quang Phục, Phù Đồng Thiên Vương, Tăn Đà, Ngô Quyền (từ đường Hồng Bàng - Trần Hưng Đạo); đường Nguyễn Án (từ đường Nguyễn Trãi - Trần Hưng Đạo); đường Phước Hưng (từ đường Nguyễn Trãi - An Dương Vương); đường số 2.
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường Bình Trị Đông.
Thời gian cúp nước từ 22 giờ, ngày 15.6 đến 1 giờ, ngày 16.6; 22 giờ, ngày 16.6 đến 1 giờ, ngày 17.6; 22 giờ, ngày 17.6 đến 1 giờ, ngày 18.6.
Khu vực cúp nước gồm: hẻm 588, 634 đường Tỉnh Lộ 10 và các hẻm nhánh của các tuyến hẻm trên thuộc khu vực phường Bình Trị Đông.
Công ty cổ phần cấp nước Chợ Lớn thông báo cúp nước tại khu vực phường Chánh Hưng.
Thời gian cúp nước từ 23 giờ, ngày 16.6 đến 3 giờ, ngày 17.6.
Khu vực cúp nước gồm: dãy số lẻ đường Dương Bá Trạc (từ chân cầu Nguyễn Văn Cừ đến chân cầu kênh Xáng); hẻm 290, 290C, 290D đường Dương Bá Trạc.
Theo bia đá còn lưu giữ tại đây, ngôi chùa gần 500 năm tuổi có niên đại từ năm Bính Thìn 1556. Tính đến nay, chùa đã trải qua nhiều lần trùng tu, 2 lần tu bổ gần đây nhất là năm Tân Mùi 1991 và năm Canh Thìn 2000.
Tọa lạc số 44 đường Điện Biên Phủ (phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long), Phước Minh Cung - biểu tượng văn hóa đáng tự hào của cộng đồng người Hoa - đón du khách bằng sắc vàng rực rỡ và vẻ uy nghiêm của một di tích quốc gia.
Người dân địa phương vẫn quen gọi nơi đây là "chùa Ông" - cách gọi dành cho nơi thờ Quan Thánh Đế Quân (Quan Công), biểu tượng của lòng trung nghĩa, tiết liệt và trí tuệ.
Phước Minh Cung được xây dựng trên diện tích hơn 800 m2, theo phong cách “nội công ngoại quốc”, truyền thống kiến trúc các nơi thờ tự của người Hoa trên đất Việt, với 3 tòa nhà nằm ngang song song nhau, gồm tiền điện, trung điện và chánh điện theo hình chữ “Tam”. Dọc hai bên chùa là hai dãy tả điện và hữu diện hướng vào tòa nhà tạo thành một công trình khép kín hình chữ “Khẩu”.
Toàn bộ mái chùa lợp ngói đỏ âm dương tiểu đại cong vút, được thiết kế theo kiểu “trùng thềm điệp ốc” lợp ngói âm dương tiểu đại, diềm mái bằng ngói tráng men màu xanh ngọc.
Bước qua cổng chính, khách hành hương ấn tượng ngay với hệ thống 16 cột gỗ quý vững chãi, chân cột kê trên đá xanh hình cánh sen bát giác tinh xảo. Các nghệ nhân xưa đã khéo léo kết hợp giữa cột tròn và cột vuông, tượng trưng cho quan niệm "trời tròn đất vuông" của phương Đông.
Trên đỉnh mái, những hình tượng lưỡng long tranh châu, bát tiên, tứ linh được chạm trổ sống động, không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn mang theo khát vọng về sự cát tường, hạnh phúc của người dân. Đặc biệt, tại đây còn lưu giữ tượng ngựa Xích Thố kết bằng mây. Sự tinh tế trong cách tạo hình khiến người xem cảm nhận được thần thái oai phong của con chiến mã gắn liền với điển tích về Quan Công.
Các khánh thờ, bàn thờ đều chạm khắc tinh vi theo phong cách mỹ thuật truyền thống phương Đông, độc đáo nhất là các phù điêu với các đề tài song phụng tranh châu, lưỡng long triều nhật.... Nội thất chùa cũng như tiền sảnh, trên mái và trên vách, chỗ nào cũng bố trí hoành phi, liễn đối, phù điêu.
Tại trung điện, ấn tượng đầu tiên đập vào mắt chúng ta là hình tượng bát tiên kỵ thú kể về quá trình tu tiên đắc đạo của 8 vị tiên cưỡi 8 loài thú khác nhau.
Lộng lẫy nhất là chính điện gồm 3 gian thờ, nơi nào cũng được bài trí tôn nghiêm, các khánh thờ đều chạm khắc kỳ công, tinh xảo, nổi bật là long - vân, hoa - điểu. Gian giữa thờ Quan thánh đế quân với bức hoành phi bằng đại tự “Kiền khôn chính khí” thếp vàng. Bên phải thờ Chúa sanh nương nương, khánh thờ chạm “Lưỡng long tranh châu” và “ Long vân hoa điểu”. Bên trái thờ Phước Đức chánh thần, cũng trang trí thật tinh vi.
Bà Mai Thị Rê (77 tuổi), người đã dành nhiều năm trông coi chùa Phước Minh Cung, cho biết: "Chùa là hội quán của cộng đồng người Hoa, là điểm tựa tinh thần cho bà con. Những ngày tết, ngày vía, người đến đây đông lắm. Ai cũng cầu mong một năm bình an, vạn sự hanh thông.
Ông A Chẩy (45 tuổi, một người gốc Hoa ở phường Hòa Thuận) chia sẻ: "Với chúng tôi, việc bảo tồn ngôi chùa này không đơn thuần là giữ gìn một công trình kiến trúc cổ. Mỗi viên gạch, mỗi hàng cột đều thấm đẫm những giá trị đạo đức mà tiền nhân để lại: đó là lòng trung thành, sự chính trực và tinh thần tương thân tương ái. Giữa bộn bề cuộc sống, mỗi lần ghé chùa thắp nén nhang, lòng chợt nhẹ nhõm lạ kỳ. Đến đây không chỉ để cầu mong bình an, may mắn cho gia đình, mà còn để nhắc mình sống sao cho xứng với khí chất của cha ông", ông Chẩy nói.
Với những giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc sắc, ngày 16.11.2005, Phước Minh Cung được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích quốc gia. Với kiến trúc độc đáo, Phước Minh Cung được xem như "bảo tàng" mỹ thuật, một công trình kiến trúc nghệ thuật cổ độc đáo, một biểu tượng văn hóa đáng tự hào của cộng đồng người Hoa đang sinh sống tại địa phương.
