Bộ Tư pháp Mỹ ngày 15/6 công bố văn bản pháp lý, trong đó lãnh đạo bộ phận AI của Lầu Năm Góc là Cameron Stanley tiết lộ quân đội Mỹ đã sử dụng Grok của xAI cho “dự án Maven”. Đây là chương trình sử dụng AI để hỗ trợ quá trình lựa chọn và nhắm mục tiêu của quân đội Mỹ, ban đầu dùng mô hình Claude của Anthropic.
Grok là trí tuệ nhân tạo do công ty xAI của Elon Musk xây dựng, được phát hành lần đầu vào tháng 11/2023.
Theo ông Stanley, Hệ thống Thông minh Maven (MSS) đã hỗ trợ quân đội Mỹ “khai hỏa hơn 2.000 vũ khí nhằm vào 2.000 mục tiêu khác nhau trong vòng 96 tiếng” khi triển khai chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng nhằm vào Iran. Quan chức Lầu Năm Góc ca ngợi Grok, khẳng định hiệu quả tác chiến được tăng cường đáng kể nhờ mô hình Grok Gov.
Tài liệu của Bộ Tư pháp Mỹ được dùng trong vụ kiện liên quan loạt máy phát điện tua-bin khí mà xAI đang vận hành.
NAACP, tổ chức bảo vệ quyền của người Mỹ gốc Phi, cáo buộc xAI vận hành hàng chục thiết bị loại này mà không có giấy phép, vi phạm đạo luật Không khí sạch. Tổ chức này thêm rằng những máy phát điện gây ô nhiễm được triển khai ở các khu dân cư có đa số là người Mỹ gốc Phi.
Tuy nhiên, xAI tuyên bố đây là các hệ thống di động và không thuộc diện bị quản lý theo luật.
Trong tài liệu pháp lý, Bộ Tư pháp Mỹ đánh giá vụ kiện “đe dọa an ninh quốc gia, kinh tế và năng lượng bằng cách cắt nguồn cung năng lượng cho những công nghệ AI đang hỗ trợ hoạt động quân sự của Lầu Năm Góc”. Bình luận của ông Stanley, đề cập vai trò của Grok trong chiến dịch nhằm vào Iran, được đưa ra để củng cố lập luận trên.
Chính phủ Mỹ hồi cuối tháng 2 chấm dứt hợp đồng với Anthropic, sau khi công ty này từ chối cho phép sử dụng công cụ của họ trong các hoạt động quân sự tự động và giám sát công dân. Lầu Năm Góc sau đó chuyển sang các đối thủ của Anthropic như Google, Open AI và xAI.
Hơn 600 nhân viên Google đã yêu cầu tập đoàn không cung cấp AI cho quân đội Mỹ để dùng cho hoạt động bí mật. Nhiều người bày tỏ lo ngại về mối đe dọa mà AI có thể mang lại. Quá trình chuyển đổi sang AI của quân đội Mỹ diễn ra chậm chạp. Giới chức Mỹ tháng 3 thừa nhận rằng vẫn sử dụng Claude cho chiến dịch tấn công Iran.
Theo Hãng tin AFP, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18-6 đã công kích những người chỉ trích thỏa thuận hòa bình với Iran, gọi họ là "những kẻ ngu ngốc" vì cho rằng ông đã nhượng bộ quá nhiều để chấm dứt chiến tranh.
Trên mạng xã hội, ông Trump khẳng định những người cho rằng ông chưa đủ cứng rắn với Iran "hoặc là ghen tị, hoặc là người xấu, hoặc là ngu xuẩn", đồng thời nhấn mạnh thị trường chứng khoán Mỹ vừa lập đỉnh mới còn giá dầu đang lao dốc.
Phát biểu trên được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông Trump ký thỏa thuận với Iran trong bữa tối trước đó tại cung điện Versailles gần Paris (Pháp).
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cũng xác nhận Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký văn kiện.
Thỏa thuận này sẽ có hiệu lực ngay lập tức và Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz. Tiếp đến, hai bên sẽ bước vào giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm hướng tới một thỏa thuận toàn diện, bao gồm chương trình hạt nhân Iran.
Theo nội dung thỏa thuận, Mỹ sẽ dỡ bỏ ngay các lệnh trừng phạt dầu mỏ đang gây sức ép lên nền kinh tế Iran. Sau khi đạt được thỏa thuận cuối cùng về hạt nhân, Washington sẽ hỗ trợ giải ngân quỹ tái thiết trị giá 300 tỉ USD do các nước trong khu vực hậu thuẫn.
Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho biết cơ quan này sẵn sàng xác định các bước đi cụ thể để triển khai thỏa thuận. Các quan chức Mỹ cũng nói Iran sẽ pha loãng lượng uranium đã làm giàu dưới sự giám sát của IAEA.
Bộ tư lệnh Tấn công Toàn cầu thuộc không quân Mỹ (AFGSC) cho biết vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Minuteman III không mang đầu đạn diễn ra ở căn cứ không quân Vandenberg tại bang California hôm 20/5, đã được lên kế hoạch từ nhiều năm trước và không phải động thái phản ứng với các sự kiện trên thế giới gần đây.
"Các cuộc thử nghiệm nghiêm ngặt và thực tế này có ý nghĩa nền tảng đối với an ninh quốc gia. Vụ phóng kiểm chứng tình trạng hoạt động và mức độ sẵn sàng của lực lượng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), xác nhận năng lực thực hiện nhiệm vụ của mọi thành phần trong hệ thống", tướng Stephen Davis, chỉ huy AFGSC, cho biết.
Trung tá Karrie Wray, chỉ huy Phi đoàn Thử nghiệm số 576 không quân Mỹ, thêm rằng cuộc thử nghiệm giúp xác thực thông số về hiệu suất của tên lửa Minuteman III, đảm bảo phương tiện hồi quyển có thể đánh trúng mục tiêu với độ chính xác rất cao.
Các quân nhân đã theo dõi đường bay của tên lửa để đánh giá hệ thống động lực, dẫn đường và hồi quyển trong "điều kiện áp lực vật lý cực độ".
AFGSC công bố ít chi tiết hơn so với các cuộc thử nghiệm trước, không nêu mục tiêu nhắm tới hay quãng đường bay của tên lửa.
Không quân Mỹ thường phóng thử tên lửa Minuteman III khoảng 2-3 lần mỗi năm. "Trong lúc chuyển đổi sang dòng LGM-35A Sentinel, chu kỳ thử nghiệm vận hành liên tục sẽ đảm bảo rằng thành phần mặt đất của bộ ba hạt nhân vẫn an toàn, đáng tin cậy và hiệu quả cho đến khi phiên bản kế nhiệm được triển khai đầy đủ", AFGSC cho hay.
"Bộ ba răn đe" hạt nhân gồm ICBM phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay mang vũ khí hạt nhân. Duy trì ba trụ cột hạt nhân giúp hạn chế nguy cơ lực lượng chiến lược bị xóa sổ trong đòn phủ đầu, bảo đảm khả năng tấn công trả đũa và năng lực răn đe hạt nhân đáng tin cậy. Hiện có 4 nước sở hữu bộ ba răn đe hạt nhân gồm Nga, Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ.
Tên lửa LGM-30G Minuteman III có tầm bắn 14.000 km, tốc độ tối đa 28.200 km/h, nặng hơn 36 tấn. Tên lửa có ba tầng đẩy sử dụng nhiên liệu rắn, có thể mang theo đầu đạn nhiệt hạch W78 với sức công phá 335-350 kiloton hoặc W87 với sức công phá 300-475 kiloton. Mỗi quả đạn có giá khoảng 7 triệu USD.
Mỹ đang sở hữu khoảng 400 tên lửa Minuteman III được bố trí trong 450 giếng phóng ở bang Wyoming, Montana, Bắc Dakota, Colorado và Nebraska. Các quả đạn đã hơn 50 năm tuổi và chuẩn bị hết niên hạn. Không quân Mỹ thường xuyên phóng thử Minuteman III nhằm đảm bảo tên lửa vẫn hoạt động an toàn và đúng như thiết kế.
Mỹ dự định thay thế toàn bộ tên lửa Minuteman III bằng mẫu LGM-35A Sentinel vào thập niên 2030.
Tuy nhiên, chương trình phát triển tên lửa Sentinel đang đối mặt với nhiều thách thức như chi phí dự kiến bị đội hơn gấp đôi, từ mức 77,7 tỷ USD lên 160 tỷ USD. Không quân Mỹ cũng sẽ phải xây hầm phóng mới cho tên lửa Sentinel thay vì tái sử dụng cơ sở hạ tầng của dòng Minuteman III như kế hoạch ban đầu.
Theo báo Kyodo ngày 18-6, phát biểu tại cuộc họp báo sau Hội nghị thượng đỉnh Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) ở Evian-les-Bains của Pháp, ông Trump dành nhiều lời khen ngợi cho nữ thủ tướng Nhật Bản.
"Nhật Bản đang làm rất tốt. Bà ấy cũng đánh giá cao những gì tôi đã làm được. Các bạn nên gọi cho bà ấy mà hỏi. Nhân tiện thì bà ấy cũng đang hoàn thành tốt vai trò của mình", ông Trump nói.
Bình luận của nhà lãnh đạo Mỹ được đưa ra khi ông được hỏi liệu có đề nghị các nước thành viên G7 như Anh, Đức và Nhật Bản điều động lực lượng vũ trang liên quan đến tình hình tại eo biển Hormuz hay không.
Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu từ Trung Đông ra thế giới, trên thực tế đã bị gián đoạn nghiêm trọng kể từ sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2.
Tuy nhiên, ngay trước thềm hội nghị G7, Washington và Tehran đã đạt được một thỏa thuận hòa bình sơ bộ.
Theo đó, hai bên sẽ kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày để tiếp tục đàm phán về một thỏa thuận lâu dài hơn, trong khi Iran cam kết mở lại hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Khác với nhiều lãnh đạo G7 khác, bà Takaichi đến nay vẫn tránh công khai chỉ trích ông Trump liên quan đến cuộc chiến với Iran hay các vấn đề gây tranh cãi khác trong quan hệ quốc tế.
Trong cuộc gặp tại Nhà Trắng hồi tháng 3, bà Takaichi từng ca ngợi ông Trump là "người duy nhất có thể mang lại hòa bình và thịnh vượng cho toàn thế giới", qua đó thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với nhà lãnh đạo Mỹ.
Ông Trump cũng cho biết Mỹ hiện không còn thực sự cần đến sự hỗ trợ của các quốc gia khác trong vấn đề Iran, dù ông thừa nhận thất vọng vì các đồng minh đã không hành động sớm hơn.
"Thực ra Nhật Bản có đề nghị tham gia, nhưng tôi phải nói thật rằng họ không sẵn sàng can dự trong thời gian chiến sự", ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ tiết lộ ông từng trực tiếp hỏi bà Takaichi liệu Tokyo có muốn tham gia nhiều hơn hay không: "Tôi không gây áp lực mạnh, nhưng họ nói: 'Không, chúng tôi không muốn can dự'. Không ai muốn cả".
Nhà lãnh đạo cho biết cuối cùng Mỹ đã tự mình xử lý cuộc khủng hoảng cùng với Israel và các quốc gia Ả Rập trong khu vực.
