Bộ tư lệnh Tấn công Toàn cầu thuộc không quân Mỹ (AFGSC) cho biết vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Minuteman III không mang đầu đạn diễn ra ở căn cứ không quân Vandenberg tại bang California hôm 20/5, đã được lên kế hoạch từ nhiều năm trước và không phải động thái phản ứng với các sự kiện trên thế giới gần đây.
“Các cuộc thử nghiệm nghiêm ngặt và thực tế này có ý nghĩa nền tảng đối với an ninh quốc gia. Vụ phóng kiểm chứng tình trạng hoạt động và mức độ sẵn sàng của lực lượng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), xác nhận năng lực thực hiện nhiệm vụ của mọi thành phần trong hệ thống”, tướng Stephen Davis, chỉ huy AFGSC, cho biết.
Trung tá Karrie Wray, chỉ huy Phi đoàn Thử nghiệm số 576 không quân Mỹ, thêm rằng cuộc thử nghiệm giúp xác thực thông số về hiệu suất của tên lửa Minuteman III, đảm bảo phương tiện hồi quyển có thể đánh trúng mục tiêu với độ chính xác rất cao.
Các quân nhân đã theo dõi đường bay của tên lửa để đánh giá hệ thống động lực, dẫn đường và hồi quyển trong “điều kiện áp lực vật lý cực độ”.
AFGSC công bố ít chi tiết hơn so với các cuộc thử nghiệm trước, không nêu mục tiêu nhắm tới hay quãng đường bay của tên lửa.
Không quân Mỹ thường phóng thử tên lửa Minuteman III khoảng 2-3 lần mỗi năm. “Trong lúc chuyển đổi sang dòng LGM-35A Sentinel, chu kỳ thử nghiệm vận hành liên tục sẽ đảm bảo rằng thành phần mặt đất của bộ ba hạt nhân vẫn an toàn, đáng tin cậy và hiệu quả cho đến khi phiên bản kế nhiệm được triển khai đầy đủ”, AFGSC cho hay.
“Bộ ba răn đe” hạt nhân gồm ICBM phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay mang vũ khí hạt nhân. Duy trì ba trụ cột hạt nhân giúp hạn chế nguy cơ lực lượng chiến lược bị xóa sổ trong đòn phủ đầu, bảo đảm khả năng tấn công trả đũa và năng lực răn đe hạt nhân đáng tin cậy. Hiện có 4 nước sở hữu bộ ba răn đe hạt nhân gồm Nga, Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ.
Tên lửa LGM-30G Minuteman III có tầm bắn 14.000 km, tốc độ tối đa 28.200 km/h, nặng hơn 36 tấn. Tên lửa có ba tầng đẩy sử dụng nhiên liệu rắn, có thể mang theo đầu đạn nhiệt hạch W78 với sức công phá 335-350 kiloton hoặc W87 với sức công phá 300-475 kiloton. Mỗi quả đạn có giá khoảng 7 triệu USD.
Mỹ đang sở hữu khoảng 400 tên lửa Minuteman III được bố trí trong 450 giếng phóng ở bang Wyoming, Montana, Bắc Dakota, Colorado và Nebraska. Các quả đạn đã hơn 50 năm tuổi và chuẩn bị hết niên hạn. Không quân Mỹ thường xuyên phóng thử Minuteman III nhằm đảm bảo tên lửa vẫn hoạt động an toàn và đúng như thiết kế.
Mỹ dự định thay thế toàn bộ tên lửa Minuteman III bằng mẫu LGM-35A Sentinel vào thập niên 2030.
Tuy nhiên, chương trình phát triển tên lửa Sentinel đang đối mặt với nhiều thách thức như chi phí dự kiến bị đội hơn gấp đôi, từ mức 77,7 tỷ USD lên 160 tỷ USD. Không quân Mỹ cũng sẽ phải xây hầm phóng mới cho tên lửa Sentinel thay vì tái sử dụng cơ sở hạ tầng của dòng Minuteman III như kế hoạch ban đầu.
Theo Hãng tin AFP, Ông Trump ngày 20-6 cho biết đã làm việc với các nhà thầu và có thể sẽ phải xả cạn phần lớn lượng nước trong hồ để tiến hành sửa chữa.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: "Chúng tôi đã gặp các nhà thầu hôm nay, có lẽ sẽ buộc phải xả và rút phần lớn nước để thực hiện các sửa chữa cần thiết, nhưng sẽ hoàn thành nhanh nhất có thể".
Chi phí cải tạo hồ dài 610m đã lên tới khoảng 14 triệu USD. Hiện chưa rõ đợt sửa chữa mới sẽ khiến tổng chi phí tăng thêm bao nhiêu.
Dự án cải tạo do ông Trump thúc đẩy đã thuê nhà thầu rút cạn hồ và sơn đáy hồ màu xanh biển được ông gọi là "xanh quốc kỳ Mỹ".
Tuy nhiên không lâu sau khi hoàn thành, lớp sơn bắt đầu bong tróc rõ rệt, trong khi nước trong hồ nhanh chóng phủ đầy rêu tảo màu xanh lá.
Ông Trump không nhận trách nhiệm về những vấn đề mà nhiều người cho là xuất phát từ chất lượng thi công.
Trong bài đăng dài trên Truth Social, Tổng thống Trump khẳng định việc cải tạo ban đầu "đã hoạt động hoàn hảo" trước khi xảy ra hành vi "phá hoại đáng hổ thẹn".
Ông cáo buộc những người không rõ danh tính đã dùng "một loại dao hoặc lưỡi cắt" tạo ra một vết rách dài khoảng 250 feet (khoảng 76m) trên bề mặt hồ và đổ "các hóa chất ăn mòn, phá hủy" xuống hồ.
Tuy nhiên, ông Trump không đưa ra bằng chứng cho các cáo buộc này.
Một trong những người bị cáo buộc phá hoại hồ Phản Chiếu là cựu vận động viên Olympic David Hearn.
Trao đổi với báo Washington Post, ông David cho biết khi đang đạp xe quãng đường 84km, ông ghé qua Đài tưởng niệm Lincoln để xem công trình vừa cải tạo.
Sau khi cúi xuống chạm vào một phần lớp sơn xanh đã bong ra, ông Hearn, 67 tuổi, bị hai thành viên Vệ binh quốc gia khống chế và sau đó bị Cảnh sát công viên Mỹ bắt giữ với cáo buộc hủy hoại tài sản của chính phủ ở mức tội nhẹ.
"Tôi không phá hủy, làm hỏng hay bóc bất cứ thứ gì. Đến khi tôi hiểu chuyện gì đang xảy ra thì tôi đã bị còng tay", ông David nói.
Ông cho biết mình chỉ chạm vào phần sơn đã bong sẵn và vẫn còn dính với đáy hồ, chứ không bóc thêm bất kỳ mảng sơn nào.
Một nhiếp ảnh gia của Hãng tin AFP hôm 19-6 ghi nhận công nhân đang bơm ra khỏi hồ các mảng sơn màu xanh cùng lượng tảo xanh phát triển sau khi hồ được bơm nước trở lại, khiến mặt nước chuyển sang màu như đầm lầy.
Ở một vị trí dưới đáy hồ, có người viết chữ "TRUMP" trên lớp tảo xanh, nơi lớp sơn màu xanh bị bong từng mảng.
Dù vậy, ông Trump hôm 19-6 khẳng định khoảng 75% lượng tảo đã được xử lý và tình trạng này sẽ sớm được khắc phục hoàn toàn.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy chính quyền Iran đã chặn 3 lối vào đường hầm tại cơ sở hạt nhân Isfahan bằng các đê đất, hàng rào và đống đổ nát, theo tờ The Telegraph ngày 11.4.
Việc xây dựng các biện pháp phòng thủ này bắt đầu vào hoặc sau ngày 18.3, theo báo cáo của Viện Khoa học và An ninh Quốc tế (ISIS) có trụ sở tại Mỹ. Các nhà phân tích nói rằng những chướng ngại này có thể làm chậm bất kỳ cuộc đột kích nào và khiến lực lượng xâm nhập dễ bị tên lửa Iran tấn công.
Iran ước tính sở hữu 400 kg uranium làm giàu cao - thành phần chính để chế tạo vũ khí hạt nhân, trong đó ít nhất một nửa được cho là đang lưu trữ tại Isfahan, một trong 3 cơ sở chính cùng với Fordow và Natanz. Khoảng 200 kg uranium làm giàu cao được cho là đủ để chế tạo 5 vũ khí hạt nhân.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo có thể tấn công vào các cơ sở hạt nhân và nhấn mạnh rằng cuộc chiến với Iran sẽ không kết thúc nếu chính quyền Tehran không giao nộp uranium. Tuy nhiên, giới lãnh đạo Iran không cho thấy dấu hiệu chấp nhận điều đó.
Ngày 9.4, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cảnh báo về khả năng tiến hành chiến dịch quân sự nhằm thu giữ uranium làm giàu cao nếu không đạt được thỏa thuận. "Chúng tôi vẫn còn những mục tiêu cần hoàn thành. Số vật liệu làm giàu còn lại sẽ rời khỏi Iran… hoặc thông qua thỏa thuận, hoặc thông qua việc nối lại chiến sự", ông nói trong một bài phát biểu trên truyền hình.
Chiến dịch nhằm thu giữ uranium bằng vũ lực sẽ là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất trong chiến tranh hiện đại. Binh sĩ sẽ phải bay tới địa điểm, thiết lập vòng bảo vệ và đào bới trong nhiều giờ hoặc nhiều ngày để tiếp cận cơ sở nằm dưới lòng đất.
Bà Sarah Burkhard, chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại ISIS, cho biết các chướng ngại vật được xây dựng trong những tuần gần đây có thể được dọn dẹp tương đối dễ dàng, nhưng sẽ "làm tăng thời gian và độ phức tạp" của một chiến dịch trên bộ.
Chiến dịch đó sẽ cần máy móc hạng nặng để di chuyển đất đá và máy bay để vận chuyển uranium, vốn phải được nâng bằng cần cẩu.
Tuy nhiên, việc xây dựng chướng ngại vật đồng thời cũng làm chậm nỗ lực của Iran nếu nước này muốn di chuyển vật liệu sang nơi khác.
Trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6 năm ngoái, máy bay ném bom B-2 của Mỹ đã thả bom xuyên boongke xuống cơ sở Fordow, vốn nằm sâu khoảng 80 mét trong lòng núi. Các cuộc tấn công này có thể đã phá hủy máy ly tâm và khiến nguồn uranium tại đó gần như không thể thu hồi.
Tuy nhiên, chính quyền Iran có thể đã chuyển vật liệu sang Isfahan trong những ngày trước khi chiến sự nổ ra. Qua hình ảnh vệ tinh, các nhà phân tích ghi nhận các xe tải đã vận chuyển 18 thùng màu xanh tới cơ sở này vào ngày 9.6.2025.
Các lối vào của tổ hợp nghiên cứu hạt nhân lớn nhất Iran hiện đã bị lấp đất. Tuy nhiên, cơ sở này không bị ném bom nặng như Fordow, vì vậy vẫn có khả năng tiếp cận và thu hồi lượng uranium còn lại.
Nếu xảy ra một cuộc đột kích, Iran nhiều khả năng sẽ tấn công lực lượng Mỹ hoặc Israel trong suốt thời gian họ buộc phải hoạt động trên mặt đất.
Trong hình ảnh vệ tinh, một đê đất rộng khoảng 2 mét cùng một chướng ngại khác làm từ vật liệu chưa xác định đang chặn lối vào đường hầm phía nam. Các chướng ngại tương tự cũng được đặt tại các đường hầm trung tâm và phía bắc.
Tehran cũng đã xây thêm các rào chắn gần một trạm kiểm soát tại đường hầm trung tâm, nơi khu vực lối vào chính hiện đã được rào kín hoàn toàn.
"Tôi nghĩ không còn nghi ngờ gì nữa, thật không may, sau khi cuộc xung đột này kết thúc, chúng ta sẽ phải xem xét lại mối quan hệ đó. Chúng ta phải xem xét lại giá trị của NATO đối với đất nước chúng ta", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 31/3.
Ông Rubio nói thêm quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Donald Trump.
Ngoại trưởng Mỹ cũng cho biết khi còn là thượng nghị sĩ, ông từng là "một trong những người bảo vệ NATO quyết liệt nhất" vì ông nhận thấy giá trị to lớn trong đó. Phần lớn giá trị này nằm ở việc liên minh có các căn cứ quân sự ở châu Âu cho phép quân đội Mỹ "thể hiện sức mạnh ở nhiều nơi trên thế giới".
"Nếu Mỹ không được phép dùng các căn cứ tại châu Âu để bảo vệ lợi ích quốc gia, tư cách thành viên NATO chỉ còn là con đường một chiều vô giá trị", ông Rubio nói.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết thêm trong khi Washington không yêu cầu các đồng minh NATO tiến hành không kích chống lại Iran, liên minh này cũng không cho phép Mỹ dùng các căn cứ quân sự của mình.
"Vậy thì tại sao chúng ta lại ở trong NATO? Phải đặt câu hỏi về điều này", ông nhấn mạnh.
Tuyên bố của ông Rubio được đưa ra sau khi một số quốc gia châu Âu hạn chế quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ của mình. Theo các nguồn tin, Italy hôm 31/3 đã từ chối cho phép một máy bay Mỹ hạ cánh khi nó đang trên đường đến Trung Đông để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu. Tây Ban Nha trước đó cũng đóng cửa không phận đối với các máy bay Mỹ thực hiện nhiệm vụ chống lại Iran.
Cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã kéo dài hơn một tháng, khiến hơn 3.000 người trên khắp Trung Đông thiệt mạng. Ông Trump dự kiến có bài phát biểu để "cập nhật thông tin quan trọng" về xung đột Iran vào lúc 21h ngày 1/4 (9h ngày 2/4 giờ Hà Nội).
