Không ai có thể dự đoán 48 đội tuyển sẽ thi đấu ra sao tại World Cup mùa hè này, nhưng nếu có một cửa để đặt cược dành cho đội bóng ngăn nắp nhất giải đấu, thì đặt niềm tin vào Nhật Bản có lẽ là lựa chọn sáng suốt. Nhờ một chuẩn mực xã hội đã ăn sâu trong văn hóa, người Nhật thường rời đi mà gần như không để lại bất kỳ dấu vết nào. Đó là lý do mà hình ảnh về sự ngăn nắp của cổ động viên và cầu thủ Nhật Bản sau mỗi trận đấu thường gây “bão” trên mạng xã hội.
Thói quen được rèn từ nhỏ
Nozomi Morgan, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Michiki Morgan Worldwide và là chuyên gia về lãnh đạo liên văn hóa, vẫn nhớ như in lần chuyển từ Seattle (Mỹ) đến Tokyo (Nhật Bản) khi mới 8 tuổi, một phần vì trải nghiệm học đường hoàn toàn khác biệt.
“Một trong những điều đầu tiên khiến tôi ngạc nhiên là bạn phải cởi giày đi ngoài đường và thay bằng giày đi trong nhà. Mục tiêu là giữ cho không gian bên trong sạch nhất có thể”, bà nói.
Nhưng đó mới chỉ là khởi đầu. Cha mẹ bà chuẩn bị cho con gái một chiếc zokin, loại giẻ lau mà học sinh phải mang theo mỗi ngày.
“Mỗi đứa trẻ đều có một chiếc giẻ riêng, được may từ nhiều mảnh vải tái chế ghép lại với nhau và có ghi tên của mình. Tôi nhớ rất rõ nhiệm vụ đầu tiên ở trường là dọn dẹp lớp học”, bà kể.
Tất cả bàn ghế được dồn lên phía trước lớp; học sinh quét dọn rồi dùng những chiếc giẻ nhỏ để lau sàn.
“Cảm giác giống như một trò chơi hơn là công việc nhà. Đó đơn giản là điều mà tất cả chúng tôi cùng làm”, bà cho biết.
Morgan cho biết trong suốt những năm tiểu học và trung học cơ sở, học sinh dọn dẹp mọi nơi, từ quét lá trên cầu thang đến cọ rửa nhà vệ sinh.
“Người Nhật có câu: Con chim bay đi không để lại dấu vết”, bà cho biết, đề cập đến triết lý sống của người dân quốc gia này.
Khi còn nhỏ, Hirokazu Tsunoda từng không thích trải nghiệm này. “Tôi từng rất khó chịu và nghĩ rằng tại sao chúng ta phải làm việc này? Lớp học vốn đã không bẩn, ai cũng bỏ rác đúng chỗ cơ mà”, ông nói.
Nhưng giờ đây khó ai nhận ra ông từng suy nghĩ như vậy.
Từ năm 2008, Tsunoda đã tham dự nhiều kỳ Olympic và World Cup, luôn góp sức dọn dẹp rác mà khán giả để lại trên khán đài.
“Đây không phải nơi bạn có thể làm bất cứ điều gì chỉ vì đã mua vé vào cửa. Đối với chúng tôi, đó là một không gian thiêng liêng. Nếu thực sự yêu thích điều gì đó, bạn sẽ không muốn nơi mình trân trọng trở nên bừa bộn. Vì vậy, bạn sẽ nhặt rác lên”, ông nói.
Tsunoda cho biết chỉ đến khi trưởng thành, trong lúc giúp dọn dẹp tại trường học của con gái, ông mới thực sự hiểu giá trị của việc giữ gìn vệ sinh và không xả rác.
“Có những người chỉ trích người hâm mộ Nhật Bản nhặt rác ở sân vận động, nói rằng chúng tôi chỉ muốn gây chú ý hoặc “làm màu”. Nhưng điều tôi muốn nói với họ là: Hãy thử làm một lần.
Nhặt phần thức ăn thừa hoặc cốc nước uống dở của người khác thực sự rất khó chịu. Nhưng một khi đã trải qua cảm giác đó, bạn sẽ ít có khả năng trở thành người xả rác hơn”, ông chia sẻ.
Bồi đắp tinh thần tình nguyện
Và sự ngăn nắp này không chỉ có các cổ động viên trên khán đài thực hiện. Dù thắng hay thua, tại World Cup 2018 và 2022, phòng thay đồ của đội tuyển Nhật Bản luôn được để lại trong tình trạng sạch bóng. Dấu vết duy nhất còn sót lại là một bức thư cảm ơn cùng vài con hạc giấy origami.
Tám năm trước, đội trưởng tuyển Nhật Bản tại World Cup 2018 Makoto Hasebe từng bày tỏ sự tự hào về thói quen ngăn nắp của các cầu thủ và cổ động viên Nhật Bản.
“Vì sống ở nước ngoài phần lớn thời gian và thường xuyên cùng đội tuyển đến nhiều quốc gia khác nhau, tôi thường cảm thấy không có nơi nào có đường phố sạch như Nhật Bản.
Tôi tin rằng đất nước Nhật Bản và người dân Nhật Bản sở hữu một tinh thần tuyệt vời. Tôi tự hào về điều đó không chỉ với tư cách một cầu thủ bóng đá mà còn là một công dân Nhật Bản”, ông nói.
Tsunoda cho biết ông luôn mang theo túi đựng rác dự phòng khi đi xem bóng đá, và ngày càng có nhiều cổ động viên nước ngoài tham gia dọn dẹp.
“Thực tế, đôi khi số người không phải Nhật Bản tham gia còn nhiều hơn người Nhật. Và trong những khoảnh khắc đó, tôi luôn cố tình cảm ơn họ thật to”, ông cho hay.
Ông cũng phản bác quan điểm cho rằng việc người hâm mộ tự dọn rác có thể làm mất việc của nhân viên vệ sinh.
“Cuối cùng thì sân vận động sạch sẽ hơn, không ai thiệt hại gì, còn các tình nguyện viên và nhân viên vệ sinh có thể về nhà sớm hơn”, ông giải thích.
Ông Tsunoda tin rằng việc nhặt rác vô tư chính là cánh cửa dẫn đến tinh thần tình nguyện rộng lớn hơn.
Ông cho biết mình đã tham gia hơn 200 hoạt động hỗ trợ tại các khu vực thiên tai và, thông qua các chương trình gây quỹ cộng đồng, đã đưa nhiều trẻ em chịu ảnh hưởng bởi thảm họa tới xem World Cup để có những trải nghiệm tích cực.
Theo ông, 7 em nhỏ bị ảnh hưởng bởi trận động đất trên bán đảo Noto năm 2024 sẽ được đưa tới Dallas để xem trận đấu giữa Nhật Bản và Hà Lan.
“Tôi định nghĩa hoạt động tình nguyện là chữa lành những vấn đề của người khác. Đó có thể chỉ đơn giản là nhặt một mẩu rác, có thể là nhường ghế cho người cao tuổi, có thể là nói với ai đó đang mang đồ nặng rằng để tôi giúp bạn.
Trong tất cả những cách để giải quyết khó khăn cho người khác, tôi nghĩ nhặt rác là việc dễ bắt đầu nhất và ai cũng có thể làm. Và tôi tin rằng bản năng tình nguyện đó tồn tại trong phần lớn người Nhật”, ông giải thích.
Theo bài đăng ngày 1/4 trên trang web của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ, tên của Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez đã được xóa khỏi "Danh sách các cá nhân bị trừng phạt".
Lãnh đạo lâm thời Venezuela nhanh chóng hoan nghênh động thái. Bà viết trên mạng xã hội rằng hành động này là một phần của quá trình "bình thường hóa, củng cố" quan hệ song phương với Mỹ.
"Chúng tôi tin tưởng rằng tiến triển này sẽ cho phép dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hiện áp dụng đối với đất nước chúng tôi và mở đường cho việc xây dựng, đảm bảo chương trình hợp tác song phương hiệu quả vì lợi ích của nhân dân hai nước", bà Rodriguez nói thêm.
Đại sứ quán Mỹ tại Caracas hôm 30/3 cũng hoạt động trở lại sau 7 năm đóng cửa.
Bà Rodriguez từng giữ chức Phó tổng thống dưới chính quyền Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và bị Washington trừng phạt vì là quan chức chủ chốt trong chính phủ. Sau khi Mỹ mở chiến dịch đột kích ở Caracas, bắt vợ chồng Tổng thống Maduro, bà Rodriguez trở thành Tổng thống lâm thời Venezuela.
Trong thời gian qua, Tổng thống Maduro bị biệt giam tại trung tâm giam giữ Metropolitan ở Brooklyn, một nhà tù liên bang Mỹ. Trong phiên điều trần đầu tiên tại New York hôm 5/1, ông Maduro và vợ phải đối mặt những cáo buộc liên quan ma túy. Cả hai người đều tuyên bố vô tội. Ông Maduro khẳng định bản thân là "tù nhân chiến tranh".
Theo Hãng tin Reuters, ngày 30-4, chính quyền thủ đô Dublin (Cộng hòa Ireland) đăng tải danh sách ứng cử viên chính thức cho cuộc bầu cử nghị sĩ bổ sung tại đơn vị bầu cử trung tâm Dublin sắp tới.
Danh sách trên xuất hiện một cái tên gây chú ý: Gerard Hutch, biệt danh "Nhà sư" (The Monk), người từng được cho là thủ lĩnh một gia tộc tội phạm khét tiếng ở Dublin.
Năm 2022, Bộ Ngoại giao Mỹ đã nêu đích danh băng Hutch do ông lãnh đạo là một trong hai băng đảng ma túy đang tranh giành địa bàn ở Dublin. Cuộc thanh trừng giữa hai băng đảng đã khiến 18 người thiệt mạng chỉ trong sáu năm.
Năm 2023, tòa án Ireland chính thức xác định ông Hutch là người đứng đầu gia tộc cùng tên. Tuy nhiên, ông vẫn được tòa tuyên trắng án trước cáo buộc giết người xảy ra hồi năm 2016. Bản thân ông Hutch đến nay vẫn phủ nhận cáo buộc cầm đầu băng đảng tội phạm.
Đây là nỗ lực tham gia nghị trường thứ hai của ông Hutch, sau khi suýt thành công trong cuộc tổng tuyển cử hồi năm 2024. Khi ấy, ông về thứ 5 trong một đơn vị bầu cử có tổng cộng bốn ghế.
Cơ hội mở ra cho ông Hutch khi cựu bộ trưởng tài chính Paschal Donohoe quyết định rời bỏ chính trường Ireland để theo đuổi công việc mới tại Ngân hàng Thế giới (World Bank). Cử tri Ireland sẽ chọn chủ mới cho chiếc ghế nghị sĩ ông Donohoe để lại vào cuộc bầu cử bổ sung ngày 22-5 tới.
Trả lời báo Irish Times, ông Hutch úp mở về quá khứ của mình. Ông khẳng định: "Tôi cho rằng việc đưa một người có quá khứ phức tạp vào Quốc hội là điều tốt. Quốc hội (Dail) đang cần thay đổi. Họ cần một người như tôi, một người có thể nói chuyện với những con người bình dân ngoài đường phố".
Trước đó, trong giai đoạn vận động tranh cử năm 2024, ông Hutch từng giải thích ông ra tranh cử vì cộng đồng dân nghèo ở trung tâm Dublin - nơi ông lớn lên - chưa được đại diện đúng mức tại nghị trường.
Tuy là cái tên gây chú ý, giới phân tích không đánh giá cao khả năng chiến thắng của ông Hutch. Phần thưởng chỉ là một ghế nghị sĩ duy nhất, trong khi cả bốn đảng có ứng viên trúng cử ở kỳ bầu cử trước cũng đều cử đại diện ra tranh cử.
Sáng 19-4, Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị TP.HCM và Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba TP.HCM tổ chức lễ kỷ niệm 65 năm Chiến thắng Girón.
Đến tham dự có Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM Phạm Minh Tuấn, Chủ tịch Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị TP.HCM (HUFO), Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes, Tổng lãnh sự Cộng hòa Cuba tại TP.HCM Mauricio Alejandro Martínez Duque, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba TP.HCM Trương Thị Hiền, cùng nhân dân Việt Nam, người dân Cuba đang sinh sống tại TP.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba TP.HCM Trương Thị Hiền cho biết cách đây 65 năm, ngày 19-4-1961 đã đi vào lịch sử khi nhân dân Cuba đánh bại cuộc xâm lược do Mỹ hậu thuẫn tại bãi biển Girón.
Ngày 17-4-1961, khoảng 1.500 lính đánh thuê do Mỹ chỉ huy đã đổ bộ tấn công nhằm lật đổ chính quyền cách mạng Cuba. Dưới sự lãnh đạo của Tổng tư lệnh Fidel Castro, quân và dân Cuba đã chiến đấu kiên cường, nhanh chóng đánh bại lực lượng xâm lược, giành thắng lợi chỉ trong thời gian ngắn, đưa đất nước tiến lên con đường xã hội chủ nghĩa.
Bà Hiền nhấn mạnh nhắc đến Cuba là nhắc đến một đảo quốc anh hùng, giàu lòng nhân ái và ý chí tự cường.
Quan hệ Việt Nam - Cuba là mối quan hệ hữu nghị đặc biệt, thủy chung, trong sáng, được xây dựng trên nền tảng lý tưởng cách mạng và sự đồng cảm sâu sắc giữa hai dân tộc.
Năm 2025 đánh dấu 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước (1960 - 2025), là hành trình được vun đắp không chỉ bằng những trang sử mà còn bằng tình cảm của nhân dân hai nước.
Trong những năm gần đây, quan hệ hợp tác, đặc biệt thương mại song phương, tiếp tục có bước phát triển.
Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của Cuba tại châu Á, với các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu như gạo, than đá, thiết bị điện tử, hàng tiêu dùng, dệt may, giày dép; trong khi nhập khẩu chủ yếu là dược phẩm và nguyên liệu ngành dược.
Việt Nam cũng là nhà đầu tư lớn nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Cuba, với nhiều dự án như liên doanh của Tổng công ty Viglacera, Nhà máy bột giặt Suchel, các dự án điện năng lượng mặt trời… góp phần bảo đảm an ninh lương thực, tạo việc làm và cung ứng hàng hóa cho người dân Cuba.
Theo bà Hiền, thời gian qua Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba TP.HCM đã tích cực triển khai nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, giáo dục truyền thống, triển lãm, tọa đàm, hoạt động nhân đạo… góp phần đưa hình ảnh đất nước Cuba đến gần hơn với người dân TP.HCM.
Hội cam kết tiếp tục đổi mới hoạt động, thu hút thế hệ trẻ, góp phần củng cố tình hữu nghị giữa hai nước.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Rogelio Polanco Fuentes - Đại sứ Cuba tại Việt Nam - bày tỏ cảm ơn các cơ quan, tổ chức của TP.HCM đã phối hợp tổ chức sự kiện.
Ông Fuentes cho biết Chiến thắng Playa Girón là một trong những dấu mốc lịch sử quan trọng của cách mạng Cuba, khi nhân dân Cuba đánh bại cuộc xâm lược do Mỹ hậu thuẫn trong vòng chưa đầy 72 giờ.
Chiến thắng này đạt được nhờ sự đoàn kết toàn dân, lòng dũng cảm của các chiến sĩ và sự lãnh đạo của Tổng tư lệnh Fidel Castro Ruz.
Ông Rogelio Polanco Fuentes nhắc lại các khẳng định của lãnh tụ Fidel Castro về ý nghĩa của Chiến thắng Girón, đồng thời cho rằng sự kiện này không chỉ có ý nghĩa với Cuba mà còn lan tỏa trên toàn thế giới.
Đại sứ Cuba cũng đề cập đến những khó khăn hiện nay của Cuba do tác động của lệnh cấm vận kinh tế, đặc biệt các biện pháp siết chặt nguồn năng lượng gần đây, gây ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Trong bối cảnh đó, Cuba tiếp tục phát huy tinh thần Girón, giữ vững đoàn kết dân tộc, triển khai các giải pháp kinh tế - xã hội nhằm vượt qua khó khăn, đồng thời duy trì các dịch vụ thiết yếu.
Ông Fuentes bày tỏ cảm ơn chân thành Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam đã luôn ủng hộ Cuba trong việc kêu gọi chấm dứt cấm vận, cũng như triển khai nhiều hoạt động đoàn kết có giá trị to lớn về chính trị, vật chất và tinh thần dành cho nhân dân Cuba.
Đại sứ ghi nhận các sáng kiến như chiến dịch "Mặt trời không biên giới" nhằm hỗ trợ hệ thống điện năng lượng mặt trời cho trường học tại Cuba, cùng sự đóng góp của các doanh nghiệp Việt Nam.
Ông Fuentes khẳng định việc gìn giữ và phát huy truyền thống hữu nghị đặc biệt giữa hai nước là trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau.
Đại sứ cho biết trong năm 2026, Cuba và Việt Nam cùng kỷ niệm nhiều sự kiện quan trọng, trong đó có 100 năm ngày sinh của Fidel Castro, 60 năm câu nói nổi tiếng của ông về Việt Nam và 60 năm cuộc gặp giữa Raúl Castro và Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Kết thúc phát biểu, Đại sú Cuba gửi tới những người anh em Việt Nam lời chào đoàn kết thân ái và niềm tin vững chắc rằng tình hữu nghị đặc biệt, tình đoàn kết anh em giữa Cuba và Việt Nam sẽ mãi trường tồn.
