Ngày 18/6, TAND TPHCM tuyên án đối với bị cáo Bùi Tiến Lực (40 tuổi) 19 năm tù, Nguyễn Thanh Phong (36 tuổi) 15 năm 6 tháng, Phan Thanh Hải (30 tuổi) 12 năm tù về các tội Mua bán bộ phận cơ thể người và Sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Liên quan tới vụ án, các đồng phạm bị phạt 6 tháng đến 8 năm tù về tội Mua bán bộ phận cơ thể người.
Theo hồ sơ vụ án, năm 2018, Bùi Tiến Lực quen biết Trần Thanh Hòa (đã chết) trong thời gian chờ bán thận. Năm 2019, Lực bán một quả thận để ghép cho người tên Sen (không rõ lai lịch), còn Hòa không thể thực hiện việc hiến thận do mắc bệnh tăng huyết áp.
Sau đó, nắm được quy trình khám bệnh, xét nghiệm và thủ tục ghép thận, Lực bắt đầu tham gia môi giới, tổ chức mua bán thận để hưởng lợi. Lực rủ Hòa cùng tham gia tìm người bán thận, dẫn người mua và người bán đi xét nghiệm, đồng thời thỏa thuận trả cho Hòa 20 triệu đồng đối với mỗi ca ghép thận thành công.
Để hợp thức hóa hồ sơ ghép thận, Lực và Hòa làm giả nhiều loại giấy tờ như giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, giấy xác nhận của chính quyền địa phương, đơn tự nguyện hiến thận, đơn chấp thuận hiến thận… Qua đó, họ thay đổi thông tin nhân thân của người bán thận thành người có quan hệ huyết thống với người nhận thận nhằm đáp ứng điều kiện ghép tạng theo quy định.
Để thực hiện hành vi này, Lực lên mạng đặt mua con dấu giả và phôi giấy khai sinh từ một người không rõ lai lịch. Bị cáo còn trực tiếp làm giả các văn bản có xác nhận của địa phương bằng cách ký giả chữ ký của chủ tịch UBND cấp xã và đóng dấu giả.
Hồ Hiếu – người được Lực nuôi ăn ở trong thời gian chờ bán thận – có nhiệm vụ soạn thảo giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn trên các phôi giấy để Lực ký tên, đóng dấu giả.
Năm 2019, Nguyễn Thanh Phong và Phan Thanh Hải được Lực nuôi ăn ở trong thời gian chờ bán thận nên quen biết Trần Thanh Hòa. Sau khi bán thận, cả hai được Hòa hướng dẫn cách tìm người mua, người bán và tham gia vào đường dây mua bán thận do Lực điều hành.
Năm 2020, Lương Văn Nam tham gia hoạt động mua bán thận cùng Lực. Đến năm 2022, Mai Quang Anh và Hồ Hiếu tiếp tục gia nhập đường dây này.
Từ tháng 11/2019 đến tháng 10/2023, Lực, Hòa và các đồng phạm đã thực hiện việc mua bán thận trong tổng cộng 28 trường hợp.
Theo điều tra, người có nhu cầu ghép thận phải chi từ 370 triệu đồng đến 1,1 tỷ đồng cho mỗi ca ghép. Sau khi trừ các chi phí xét nghiệm, điều trị và sinh hoạt của người bán thận trong thời gian chờ phẫu thuật, các bị cáo hưởng lợi từ 10 triệu đồng đến 500 triệu đồng mỗi trường hợp.
Cáo trạng xác định Bùi Tiến Lực trực tiếp chỉ đạo việc mua bán thận trong 15 trường hợp.
Một trường hợp điển hình xảy ra năm 2021, khi bà D. đưa cháu ruột là ông K. đến một bệnh viện tại TPHCM để điều trị suy thận. Thông qua người quen, bà D. liên hệ với Lực và thỏa thuận chi phí trọn gói cho ca ghép thận là 1,1 tỷ đồng.
Sau đó, Lực thỏa thuận mua một quả thận của Mai Quang Anh với giá 300 triệu đồng. Ngày 8/12/2021, ông K. và Quang Anh được phẫu thuật ghép thận tại bệnh viện. Bà D. đã chuyển khoản và giao tiền mặt cho Lực đủ 1,1 tỷ đồng, còn Quang Anh nhận 400 triệu đồng từ Lực.
Đến tháng 6/2022, Nguyễn Ý Ngoan (vợ của Nguyễn Thanh Phong) có nhu cầu bán thận nên nhờ Lực tìm người mua. Sau khi thỏa thuận, một quả thận của bà Ngoan được bán với giá 1,1 tỷ đồng.
Sau ca ghép thành công, Phong nhận 1,1 tỷ đồng từ người nhận thận, đồng thời đưa cho Lực 10 triệu đồng để làm giả con dấu và tài liệu. Sau khi trừ các chi phí, vợ chồng Phong hưởng lợi khoảng 500 triệu đồng.
Cơ quan tố tụng xác định từ tháng 3/2021 đến tháng 10/2023, Nguyễn Thanh Phong đã chỉ đạo và trực tiếp tham gia 9 vụ mua bán thận trong đường dây này.
Trưa 15/6, Hưng đến Công an phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám trình diện. Hai ngày trước, đồng phạm của nghi can là Nguyễn Tiến Lộc, 23 tuổi, trú phường Hai Bà Trưng, đã bị bắt giữ.
Theo điều tra, Lộc và cô gái 21 tuổi từng yêu nhau nhưng đã chia tay. Tối 10/6, thấy người yêu cũ đi cùng một thanh niên tại khu vực cây xăng Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Lộc xảy ra mâu thuẫn với người này.
Khoảng 23h cùng ngày, Lộc cùng Hưng tiếp tục chặn đường khi thanh niên đưa cô gái về nhà trên phố Mai Hắc Đế. Bị tấn công, nạn nhân lái xe bỏ chạy đến khu vực số 138 Lê Duẩn rồi lao vào một quán bia.
Lộc và Hưng đuổi theo, bỏ xe giữa đường rồi xông vào đấm đá liên tiếp. Một trong hai người còn dùng điếu cày đánh nhiều lần vào đầu nạn nhân.
Trước sự hung hãn của nhóm này, những người có mặt không dám can ngăn. Khi rời đi, Lộc còn tát người yêu cũ trước mặt nhiều người.
Công an đang củng cố hồ sơ để xử lý hai nghi phạm.
Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, 67 tuổi, sáng 21/5 bị VKSND Hà Nội đề nghị mức án 5-6 năm tù và buộc khắc phục 108 tỷ đồng trong vụ án xảy ra tại hai dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2.
HĐXX ghi nhận bà Tiến đã được con trai nộp thay 24,5 tỷ đồng - nhiều nhất trong số 10 bị cáo của vụ án. Đây được xem là một trong những tình tiết giảm nhẹ cho cựu bộ trưởng.
Bào chữa chiều nay, luật sư Phạm Quang Quyền cho biết bà Tiến tuổi cao, mắc nhiều bệnh nền và bệnh nặng như tiền đình, chóng mặt, u nang, loãng xương...
Theo luật sư, thân chủ được cơ quan tố tụng đánh giá thành khẩn, ăn năn, không quanh co, né tránh trách nhiệm.
Luật sư cũng nhắc đến những đóng góp của bà Tiến với ngành y tế trong giai đoạn xảy ra nhiều dịch bệnh như SARS, cúm gia cầm H5N1, cúm A/H1N1... "đều được kiểm soát tốt". Hệ thống CDC tại các tỉnh, thành do bà xây dựng được cho là nền tảng quan trọng giúp Việt Nam ứng phó đại dịch Covid-19.
"Việc một phụ nữ lớn tuổi, mang nhiều bệnh nền phải bị tạm giam 7 tháng đã là sự trừng phạt nghiêm khắc, đủ sức răn đe và giáo dục đối với bà Kim Tiến", luật sư nói và đề nghị HĐXX xem xét khoan hồng hơn nữa cho thân chủ.
Tự bào chữa ngắn gọn, bà Tiến cho rằng hai dự án bệnh viện với thiết kế, cấu trúc và trang thiết bị "như một khách sạn 5 sao" là minh chứng cho việc khắc phục lãng phí một cách hiệu quả và thực tế nhất.
Bà Tiến bị bắt tạm giam 7 tháng, từ ngày 16/7/2025 đến 13/2/2026, hiện được tại ngoại.
'Bệnh viện nếu hoạt động có khi Nhà nước phải bù lỗ'
Trong phần bào chữa chiều 21/5, luật sư Lương Thị Thùy Trang - người bảo vệ quyền lợi cho ông Nguyễn Hữu Tuấn, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án trọng điểm Bộ Y tế - cho rằng việc đánh giá hậu quả vụ án chỉ dựa trên giá trị kinh tế là chưa toàn diện.
Theo luật sư, phương pháp tính thiệt hại mà VKS áp dụng phù hợp với các dự án đầu tư kinh doanh vốn nhà nước nhằm mục tiêu lợi nhuận. Trong khi đó, dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 thuộc lĩnh vực y tế, mục tiêu chính là phục vụ xã hội và chăm sóc sức khỏe người dân.
"Không nhất thiết phải tạo ra lợi nhuận mới được coi là hiệu quả", luật sư nói và cho rằng phần lớn bệnh viện hiện nay vẫn chưa thể tự chủ tài chính toàn diện, ngân sách nhà nước vẫn phải bù đắp hoạt động.
"Thậm chí nếu hai bệnh viện này đi vào hoạt động thì ngân sách nhà nước có thể vẫn phải tiếp tục bù lỗ như với nhiều bệnh viện tuyến trung ương hiện nay", bà Trang lập luận.
Theo luật sư, thiệt hại lớn nhất của việc dự án chậm tiến độ là người dân mất cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế, chứ "không phải và không nên được xác định là lợi ích tài chính".
Hiện vụ án được xác định gây thất thoát, lãng phí 803 tỷ đồng.
Trong đó, ngoài khoản thất thoát từ sai phạm lựa chọn đơn vị tư vấn, cơ quan tố tụng còn tính thiệt hại từ việc hơn 5.000 tỷ đồng vốn ngân sách sử dụng không hiệu quả và 4.500 tỷ đồng của SCIC được rút từ các khoản tiền gửi để cấp vốn cho dự án nhưng chưa sử dụng hết. Các khoản này được quy đổi theo lãi suất ngân hàng, tạo thành khoản lãng phí 733 tỷ đồng.
Luật sư Trang cho rằng nguồn vốn thực hiện dự án là vốn đầu tư công trong lĩnh vực y tế, nên bản chất không đặt mục tiêu lợi nhuận hay hiệu quả kinh doanh.
"Việc xuất quỹ SCIC cho hai dự án đồng nghĩa Nhà nước chấp nhận từ bỏ hiệu quả tài chính để đổi lấy hiệu quả kinh tế - xã hội", luật sư nói và đề nghị xem xét lại việc lấy lãi suất ngân hàng làm căn cứ xác định thiệt hại cho các bị cáo.
Ông Nguyễn Hữu Tuấn trước đó bị VKS đề nghị mức án 23-25 năm tù cho hai tội danh, cao thứ hai trong vụ án, sau ông Nguyễn Chiến Thắng.
Theo luật sư, thời gian ông Tuấn điều hành dự án ngắn hơn người tiền nhiệm; số tiền nhận hối lộ cũng thấp hơn nhiều bị cáo khác. Ông bị cáo buộc nhận hơn 12 tỷ đồng và hưởng lợi khoảng 7 tỷ đồng.
Luật sư cho rằng ở giai đoạn sau của dự án, ông Tuấn đã tích cực tìm phương án tháo gỡ khó khăn nhằm cứu vãn công trình, cần được xem là tình tiết giảm nhẹ.
Phiên tòa tiếp tục với phần bào chữa của các luật sư.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Lai Châu, đơn vị này đã thông tin kết quả đấu tranh chuyên án 0426M triệt phá đường dây làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức có tính chất liên tỉnh, xuyên quốc gia.
Theo tài liệu điều tra, cuối năm 2025, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lai Châu phát hiện tài khoản Facebook "Dịch vụ Lộc Phát" thường xuyên quảng cáo nhận làm giả nhiều loại giấy tờ như căn cước công dân gắn chíp, giấy phép lái xe, văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký xe, thẻ ngành công an, quân đội… với giá từ 1,5 đến 3 triệu đồng tùy loại.
Các đối tượng hoạt động công khai, liên tục chạy quảng cáo trên mạng xã hội, thu hút hàng trăm lượt tương tác mỗi ngày. Nhận định đây là đường dây hoạt động có tổ chức, sử dụng công nghệ cao, phương thức khép kín, phạm vi hoạt động rộng, ngày 17/4, Phòng Cảnh sát hình sự đã tham mưu Ban Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu xác lập chuyên án đấu tranh.
Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của ban chuyên án, nhiều tổ công tác được triển khai đồng loạt tại Nghệ An, Gia Lai và Tp.HCM với sự phối hợp chặt chẽ của Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an cùng công an các địa phương liên quan. Đến ngày 15/5, các mũi trinh sát đồng loạt đột kích, bắt giữ các đối tượng cầm đầu, sản xuất và tiêu thụ giấy tờ giả trong đường dây.
Qua đấu tranh, ban chuyên án xác định Phạm Văn Khánh (SN 1990, trú xã Quế Phong, tỉnh Nghệ An) và Phạm Văn Khương (SN 1993, trú xã Tam Đồng, tỉnh Nghệ An) là 2 đối tượng chủ mưu, cầm đầu.
Các đối tượng sử dụng trên mạng xã hội để quảng cáo, nhận đơn đặt hàng và giao dịch mua bán giấy tờ giả với khách hàng trên phạm vi toàn quốc. Sau khi tiếp nhận thông tin, hình ảnh từ khách hàng, các đối tượng chỉnh sửa dữ liệu, tạo thông tin giả rồi chuyển qua các nhóm kín cho Nguyễn Văn Huyên (SN 1994) và Bùi Đức Thuyên (SN 2006, cùng trú tại xã Ia Lâu, tỉnh Gia Lai) trực tiếp in ấn, hoàn thiện giấy tờ giả. Hai đối tượng thuê nhà tại phường Thống Nhất, tỉnh Gia Lai làm nơi sản xuất, cất giấu máy móc, thiết bị, phôi giấy tờ và dữ liệu phục vụ hoạt động phạm tội.
Cùng thời điểm, các tổ công tác tại Tp.HCM bắt giữ các đối tượng tham gia phân phối, giao nhận giấy tờ giả gồm: Phạm Văn Mười Một (SN 1987), Nguyễn Thanh Tùng (SN 1989), Nguyễn Ngọc Quy (SN 1981). Các đối tượng có nhiệm vụ phân loại, đóng gói và giao giấy tờ giả cho khách hàng tại nhiều tỉnh, thành phố nhằm hưởng lợi bất chính.
Mở rộng điều tra, sáng 17/5, tại khu vực Bến xe Miền Đông, Tp.HCM, tổ công tác tiếp tục bắt giữ Phan Thành Tựu (SN 2002, trú Tp.HCM) liên quan đến hoạt động của đường dây. Khám xét khẩn cấp các địa điểm liên quan, lực lượng chức năng thu giữ 1 bộ máy tính, 5 máy in màu, 1 máy ép plastic, 1 máy dập dấu chìm, 1.665 tem chống hàng giả, 196 tem phản quang, 73 hình dấu, 35 phôi thẻ nhựa, 122 phôi văn bằng, chứng chỉ, 137 phôi hồ sơ thi giấy phép cùng số lượng lớn dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động làm giả giấy tờ.
Bước đầu, các đối tượng khai nhận đã thực hiện hành vi Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức để bán cho nhiều đối tượng trên phạm vi cả nước nhằm thu lợi bất chính.