Trong một số trường hợp, những cơn đau tưởng chừng rất quen thuộc lại có thể là dấu hiệu của bệnh tiểu đường, thậm chí biến chứng do đường huyết cao kéo dài, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Dưới đây là những loại đau thường gặp có thể do ảnh hưởng của tiểu đường.
Nhiều người lớn tuổi thường cảm thấy bàn chân nóng ran hoặc có cảm giác như đang bị kim chích. Vì triệu chứng xuất hiện ở độ tuổi trung niên hoặc cao tuổi nên họ thường cho rằng đây là dấu hiệu của tuần hoàn máu kém hoặc quá trình lão hóa tự nhiên.
Tuy nhiên, loại đau chân này lại là một trong những biểu hiện điển hình của bệnh thần kinh ngoại biên do tiểu đường. Khi lượng đường trong máu tăng cao trong thời gian dài, các dây thần kinh ở bàn chân và cẳng chân sẽ dễ bị tổn thương. Hệ quả là gây cảm giác bỏng rát, đau buốt hoặc tê ngứa. Những triệu chứng này thường rõ hơn vào ban đêm, bác sĩ Khosro Farhad, chuyên gia thần kinh tại bệnh viện Massachusetts General Hospital (Mỹ), cho biết.
Không phải ai bị tổn thương thần kinh cũng cảm thấy đau theo kiểu râm rang, âm ỉ. Một số người lại xuất hiện những cơn đau đột ngột, sắc nhọn như bị kim đâm hoặc điện giật chạy dọc theo chân. Cơn đau có thể xuất hiện bất ngờ, kéo dài vài giây hoặc vài phút rồi biến mất.
Nhiều người dễ nhầm lẫn tình trạng này với đau thần kinh tọa hoặc các vấn đề về cột sống do tuổi tác. Tuy nhiên, tổn thương thần kinh liên quan đến tiểu đường cũng có thể tạo ra cảm giác tương tự. Khi các dây thần kinh truyền tín hiệu bất thường, não bộ sẽ tiếp nhận những tín hiệu đau dù không có chấn thương thực thể nào.
Điểm khác biệt là những cơn đau này có thể xuất hiện ngay cả khi người bệnh đang nghỉ ngơi hoặc nằm ngủ. Nếu triệu chứng lặp đi lặp lại, đặc biệt ở người có nguy cơ mắc tiểu đường, đây có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra sớm.
Không ít người lớn tuổi gặp tình trạng chỉ đi bộ một đoạn ngắn đã thấy đau hoặc căng tức ở bắp chân. Họ thường nghĩ đây là hệ quả của tuổi già hoặc do cơ bắp yếu đi theo thời gian.
Tuy nhiên, tiểu đường có thể ảnh hưởng đến cả hệ thần kinh và hệ mạch máu, làm giảm lượng máu cung cấp cho các cơ ở chân. Khi vận động, cơ bắp không nhận đủ ô xy và dưỡng chất nên dễ xuất hiện cảm giác đau, mỏi hoặc chuột rút. Một số người nhận thấy cơn đau giảm đi khi nghỉ ngơi nhưng lại tái xuất hiện khi tiếp tục đi bộ, theo Healthline.
Ngay cả trong mùa đông lạnh giá, cơ thể con người khi ngủ vẫn liên tục tiết ra dầu thừa, bã nhờn, tế bào chết và nước bọt. Toàn bộ chất tiết này, cộng thêm mồ hôi thoát ra trong giấc ngủ, đều tích tụ lại trên vỏ gối.
Lượng chất bẩn tích tụ này chính là "nguồn dinh dưỡng" phong phú nhất cho vi khuẩn, nấm mốc và bụi nhà. Nếu không được giặt giũ định kỳ, bên trong vỏ gối sẽ ẩn chứa một lượng lớn vi sinh vật. Chúng không chỉ gây ra mùi hôi khó chịu, mà còn là tác nhân khởi phát các vấn đề như dị ứng da, viêm mũi dị ứng, nổi mụn trứng cá, thậm chí là hen suyễn.
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí vi sinh học của Mỹ, nếu vỏ gối và ga trải giường không được giặt quá "7 ngày", lượng vi khuẩn trên đó sẽ tăng lên đến mức kinh ngạc.
Bác sĩ Hoàng Tinh Vĩ, Trưởng khoa Da liễu thuộc Bệnh viện Cơ Đốc giáo Chang Bing Show Chwan, cho biết khi da mặt tiếp xúc trực tiếp với lượng vi khuẩn và chất bẩn này, chúng rất dễ dẫn đến dị ứng da, nổi mụn, làm trầm trọng thêm bệnh hồng ban (rosacea), thậm chí gây viêm nang lông da đầu hoặc bệnh chàm (eczema) trên mặt. Nhiều người bị ngứa da không rõ nguyên nhân, mụn mọc liên tục, thực chất "thủ phạm" thường chính là chiếc gối quá lâu chưa giặt.
Bác sĩ Trương Thiên Hào, Chuyên khoa Nhiễm trùng thuộc Bệnh viện Tổng hợp Đông Nguyên, đưa ra cảnh báo rằng đối với người có sức khỏe bình thường, việc hít phải bào tử nấm mốc cùng lắm chỉ gây dị ứng. Tuy nhiên, đối với nhóm người có hệ miễn dịch kém, đây lại là vấn đề sống còn.
Nếu là bệnh nhân suy giảm miễn dịch, chẳng hạn như những người từng ghép tế bào gốc tạo máu, một khi hít phải nấm mốc sinh sôi trên gối, họ có thể bị nhiễm nấm nghiêm trọng dẫn đến tử vong. Đây là điều tuyệt đối không được chủ quan.
Bác sĩ Trịnh Hồng Di thuộc Khoa Y học Gia đình, Bệnh viện Đại học Quốc gia Thành Công, chia sẻ để duy trì vệ sinh giấc ngủ tốt, mấu chốt nằm ở hai việc "giữ khô ráo" và "vệ sinh định kỳ". Người bình thường nên giặt vỏ gối từ 1 đến 2 lần mỗi tuần. Nếu là người dễ đổ mồ hôi hoặc có làn da nhạy cảm, tần suất thay giặt cần phải cao hơn.
Nếu không có thời gian giặt vỏ gối thường xuyên, bạn có thể lót một chiếc khăn sạch lên trên gối và thay chiếc khăn này để giặt mỗi ngày. Cách làm này có thể làm giảm đáng kể cơ hội vi khuẩn tiếp xúc với da mặt.
Ngoài ra, phòng ngủ nên được giữ thông thoáng và khô ráo. Các gia đình nên chuẩn bị sẵn từ 2 đến 3 chiếc vỏ gối để luân phiên thay đổi. Đừng để chiếc gối quá cũ kỹ biến thành nguồn gây dị ứng, có như vậy bạn mới có thể an tâm ngon giấc và bảo vệ sức khỏe.
Người nhà cho biết, tai nạn xảy ra do tay trẻ bị cuốn vào máy dập nắp cốc nhựa. Đây là loại máy sử dụng cả lực ép cơ học mạnh và nhiệt độ cao để hàn kín miệng cốc. Sau tai nạn, cổ tay trái bị tổn thương nghiêm trọng, bàn tay đứt gần như hoàn toàn ngang tầm cổ tay, chỉ còn dính một cầu da nhỏ.
Tại thời điểm nhập viện, đầu búp các ngón tay bệnh nhi đã tím tái và xẹp xuống, dấu hiệu điển hình của việc thiếu máu nuôi dưỡng cấp tính.
Do bệnh nhi còn quá nhỏ, trong tình trạng hoảng loạn, các bác sĩ không thể mở vết thương đánh giá tại chỗ.
Bệnh viện đã kích hoạt hệ thống báo động đỏ, hội chẩn liên chuyên khoa gây mê hồi sức, tạo hình vi phẫu, chấn thương chỉnh hình. Sau khi hoàn tất các xét nghiệm đảm bảo điều kiện phẫu thuật, người bệnh được chuyển thẳng vào phòng mổ để giảm đau toàn thân trước khi mở băng đánh giá chuyên sâu tổn thương và can thiệp phẫu thuật cấp cứu kịp thời.
TS.BS Vũ Trung Trực, Phó trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, Bệnh viện Việt Đức cho biết, ê-kíp đánh giá ca phẫu thuật vi phẫu nối tay cho bệnh nhi đối mặt với 3 khó khăn cực lớn.
Thứ nhất là bàn tay bị thiếu máu nóng. Do bàn tay trẻ không đứt rời hoàn toàn về mặt cơ học nên không được bảo quản trong điều kiện đá tan lý tưởng. Trên thực tế, bàn tay đã đứt rời hoàn toàn, chỉ còn một chút da nên cả bàn tay hoàn toàn không còn mạch máu nuôi dưỡng.
"Bàn tay bị "thiếu máu nóng" ở nhiệt độ thường, khiến các mô dễ bị hoại tử, tỉ lệ nối thành công thấp hơn nhiều so với ca đứt rời hoàn toàn được bảo quản đúng cách", TS Trực thông tin.
Khó khăn thứ hai ê-kíp phải đối mặt là tình trạng dập nát kèm bỏng nhiệt. Vết thương không chỉ bị dập nát mà bị đốt cháy bởi nhiệt độ của máy dập cốc, khiến việc tìm kiếm và nối lại các mạch máu trở nên cực kỳ khó khăn do tổ chức mô bị thương tổn nặng nề.
Thứ ba, kích thước mạch máu của trẻ siêu nhỏ. Ở trẻ chưa đầy 2 tuổi, mạch máu tại cổ tay chỉ nhỏ tương đương mạch máu ngón tay người lớn (khoảng 0.7-0.8mm), đòi hỏi kỹ thuật siêu vi phẫu cực kỳ tinh xảo và sự tập trung cao độ của ê-kíp.
Sau ca mổ kéo dài 5 giờ, các mạch máu và thần kinh bàn tay trẻ đã được tái thông. Đến ngày thứ 6 sau mổ, bàn tay bệnh nhi đã hồng ấm, tưới máu tốt, các ngón tay của cháu bé đã bắt đầu có cử động. Đây là dấu hiệu vô cùng khả quan cho quá trình phục hồi chức năng bàn tay sau này.
Bác sĩ khuyến cáo, tuyệt đối không để các thiết bị điện, máy móc công nghiệp (máy xay, máy dập, nồi cơm điện...) ở tầm với của trẻ nhỏ. Cần đặc biệt lưu ý đến trẻ trong những dịp xáo trộn sinh hoạt (như chuyển nhà, lễ tết). Trong trường hợp xảy ra tai nạn đứt rời chi thể, cần sơ cứu cầm máu và chuyển ngay đến các trung tâm ngoại khoa chuyên sâu để tận dụng "thời gian vàng" cứu sống bộ phận cơ thể.
Với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), ngày càng nhiều ứng dụng công nghệ có thể phân tích âm thanh và đưa ra dự đoán về nhu cầu của trẻ, từ đó hỗ trợ phụ huynh trong quá trình chăm sóc con nhỏ, báo Straits Times đưa tin ngày 12-6.
Tại Nhật Bản, ngày càng nhiều công cụ ứng dụng AI được phát triển nhằm giải mã tiếng khóc của trẻ sơ sinh. Một trong những ứng dụng thu hút sự chú ý là Babylingual, do Moto Numazawa, một ông bố 25 tuổi sống tại tỉnh Kanagawa, phát triển và ra mắt vào tháng 3 năm nay.
Ứng dụng hoạt động bằng cách ghi nhận âm thanh trẻ phát ra rồi sử dụng AI để phân tích. Khi anh Numazawa thử sử dụng ứng dụng với cậu con trai ba tháng tuổi Saku, hệ thống nhanh chóng đưa ra kết quả rằng em bé đang đói. Ứng dụng cũng hiển thị mức độ tin cậy của nhận định này và gợi ý phụ huynh nên cho trẻ bú. Sau khi được cho ăn, Saku nhanh chóng chìm vào giấc ngủ.
Theo nhà phát triển, Babylingual được xây dựng dựa trên các nghiên cứu cho rằng trẻ sơ sinh tạo ra những kiểu âm thanh khác nhau tương ứng với từng nhu cầu như đói, buồn ngủ hoặc khó chịu.
Hiện ứng dụng phân loại tiếng khóc thành năm nhóm chính. Ngoài ra, người dùng có thể lưu lại các bản ghi âm để chia sẻ với người thân hoặc sử dụng tính năng hướng dẫn bằng giọng nói nhằm hỗ trợ ru trẻ ngủ.
Dù thừa nhận cha mẹ sẽ dần học được cách nhận biết tín hiệu của con theo thời gian, anh Numazawa cho rằng công nghệ có thể đóng vai trò hỗ trợ trong giai đoạn đầu.
Không chỉ Babylingual, nhiều dự án tương tự cũng đang được triển khai tại Nhật Bản. Công ty Cross Medicine thuộc Đại học Tokushima đã phát triển ứng dụng Awababy, sử dụng AI được huấn luyện từ hơn 160.000 bản ghi âm tiếng khóc của trẻ sơ sinh. Ứng dụng này có khả năng nhận diện 11 trạng thái cảm xúc khác nhau và đưa ra các khuyến nghị phù hợp cho phụ huynh.
Theo Cross Medicine, dịch vụ đặc biệt được sử dụng nhiều vào ban đêm - thời điểm các bậc cha mẹ thường khó tìm kiếm sự hỗ trợ từ người khác. Công ty cũng kỳ vọng công nghệ này có thể góp phần giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh.
Một số địa phương tại Nhật Bản hiện đã bắt đầu thử nghiệm hoặc xem xét cung cấp miễn phí các ứng dụng dạng này cho người dân.
