Mặc dù Google Play Store là kho ứng dụng mặc định khổng lồ, thế nhưng thế giới mã nguồn mở bên ngoài vẫn ẩn chứa những phần mềm xuất sắc được cài đặt bằng tệp APK từ bên thứ ba (sideloading). Điểm cộng lớn của các ứng dụng bên thứ ba này là hầu hết đều thuộc dạng mã nguồn mở, hoàn toàn miễn phí, không quảng cáo, không phí đăng ký định kỳ và được nhà phát triển tích cực cập nhật liên tục. Dưới đây là 5 ứng dụng Android hữu ích, mang lại những tính năng độc đáo giúp tối ưu hóa hoàn toàn trải nghiệm sử dụng hằng ngày của bạn.
Nếu bạn muốn một ứng dụng ghi chú có giao diện tối giản hơn Google Keep nhưng sở hữu nhiều tiện ích, WriteOn là lựa chọn phù hợp. Ứng dụng cho phép định dạng văn bản với checklist, hình ảnh và đặc biệt là tích hợp sẵn lịch lẫn máy tính ngay bên trong ghi chú để tra cứu, tính toán nhanh.
Bên cạnh tính năng thẻ ghi nhớ (Flashcards) hỗ trợ ôn thi, WriteOn còn có mục nháp nhanh Scratchpad tự động xóa dữ liệu khi khởi động lại ứng dụng, tránh làm rác bộ nhớ và cho phép xuất dữ liệu thành tệp TXT để chuyển đổi giữa các thiết bị dễ dàng.
Việc theo dõi hạn sử dụng của thực phẩm trong tủ lạnh và tủ đồ khô sẽ không còn chiếm dụng không gian bộ nhớ trong đầu bạn nhờ ứng dụng Fridgey. Ứng dụng quản lý kho thực phẩm này tự động sắp xếp các mặt hàng theo độ tươi ngon, đẩy các sản phẩm đã hoặc sắp hết hạn lên vị trí trên cùng để người dùng ưu tiên tiêu thụ. Quy trình nhập dữ liệu đơn giản với tên, số lượng, ngày sản xuất/hết hạn và hình ảnh; đồng thời cho phép bạn nhanh chóng tăng giảm số lượng vật phẩm qua phím bấm ‘Eat up’ (Ăn hết) hoặc ‘Supplement’ (Bổ sung).
Có một sự thật là ngay cả khi điện thoại bị khóa, các kết nối Wi-Fi, Bluetooth, camera hay micro vẫn duy trì hoạt động ngầm. Ứng dụng PrivacyFlip giúp bảo vệ quyền riêng tư tuyệt đối bằng cách cho phép bạn tự động ngắt hoàn toàn 7 tính năng cốt lõi (Wi-Fi, Bluetooth, dữ liệu di động, vị trí, NFC, camera, micro) bất cứ khi nào khóa màn hình. Ứng dụng cũng tích hợp chế độ tự động bật tiết kiệm pin khi khóa máy để hạn chế chạy nền; dù việc thiết lập sẽ cần thêm vài bước phụ qua Shizuku hoặc Dhizuku đối với các thiết bị chưa root.
Timety tích hợp hoàn hảo cả danh sách việc cần làm (to-do list), trình theo dõi thói quen và đồng hồ tập trung trong cùng một nơi. Danh mục việc cần làm cho phép phân loại tác vụ, đặt mức độ ưu tiên, quy mô công sức và thêm các nhiệm vụ phụ (subtask) vào nhiệm vụ chính. Trong khi đó, trình theo dõi thói quen hỗ trợ xây dựng “chuỗi thói quen liên kết” (habit stack) để lồng ghép thói quen mới ngay sau một thói quen cũ quen thuộc, kết hợp cùng đồng hồ tập trung Pomodoro luân phiên 25 phút làm việc và 5 phút nghỉ ngơi.
Trong kỷ nguyên của các ứng dụng trực tuyến, Lune là giải pháp tuyệt vời cho những ai muốn thưởng thức bộ sưu tập bài hát tự lưu trữ hoàn toàn ngoại tuyến với hỗ trợ âm thanh chất lượng cao Hi-Fi.
Ứng dụng cho phép phân loại và sắp xếp kho nhạc linh hoạt theo tiêu đề, nghệ sĩ, danh sách phát tùy chỉnh hoặc mục yêu thích. Trình phát nhạc của Lune cũng sở hữu đầy đủ các tính năng chuyên sâu như điều chỉnh bộ cân bằng âm thanh (equalizer), chuyển bài mượt mà (crossfade), tự động trộn nhạc, hẹn giờ tắt và điều khiển dễ dàng từ màn hình khóa.
Alexander Hanff - chuyên gia bảo mật được biết đến với biệt danh "That Privacy Guy", phát hiện trình duyệt web Chrome âm thầm lưu trữ một mô hình AI 4 GB trong một thư mục có tên OptGuideOnDeviceModel. Phần lớn nhất của thư mục là một tệp có tên weights.bin, thực tế là Gemini Nano - một phiên bản AI nhẹ của Gemini.
"Mô hình Nano được cài đặt trên bất kỳ thiết bị nào đáp ứng các yêu cầu phần cứng tối thiểu để chạy nó", Hanff viết trên blog.
Chuyên gia này cho biết, hầu hết người dùng thông thường không tìm thấy hay truy cập vào OptGuideOnDeviceModel. Kể cả truy cập được và xóa nó, trình duyệt lại tự động tải mô hình về. Google Chrome không hiển thị bất kỳ lời nhắc nào để người dùng đồng ý cài đặt mô hình, cũng như không có tùy chọn nào để từ chối hoặc xóa các tệp. Vấn đề xảy ra trên cả thiết bị Windows và MacOS.
Trong khi đó, Google nhanh chóng thừa nhận. Công ty tìm kiếm cho biết đã cung cấp Gemini Nano cho Chrome từ năm 2024 dưới dạng mô hình nhẹ, chạy trực tiếp trên thiết bị.
"Mô hình hỗ trợ các khả năng bảo mật quan trọng như phát hiện gian lận và API dành cho nhà phát triển mà không cần gửi dữ liệu của bạn lên đám mây", đại diện Google nói với Gizmodo. "Dù yêu cầu một ít dung lượng cục bộ trên máy để chạy, mô hình sẽ tự động gỡ cài đặt nếu thiết bị thiếu tài nguyên".
Cũng theo Google, vào tháng 2, công ty đã bắt đầu triển khai tùy chọn tắt hoặc xóa mô hình trực tiếp trong cài đặt Chrome. Sau khi bị vô hiệu hóa, mô hình sẽ không còn tải xuống hoặc cập nhật nữa.
Theo 9to5google, vấn đề thực tế đã được một số người ghi nhận trước đó, khi trên Reddit, X, nhiều người đề cập đến các tập tin dung lượng lớn bất thường trên Chrome. Dù vậy, phát hiện của Hanff thu hút sự chú ý nhiều hơn do khối lượng dữ liệu tới 4 GB.
Một số ý kiến cho rằng việc Google không thông báo cho người dùng về việc tự ý cài mô hình AI lên trình duyệt nằm ở điều khoản dịch vụ Chrome. Trong đó, công ty cho biết đã sử dụng trí tuệ nhân tạo và máy học để cung cấp cho người dùng bản dịch đồng thời, cũng như phát hiện, chặn thư rác, phần mềm độc hại.
"Chúng tôi sẽ tự thêm hoặc xóa các tính năng và chức năng, tăng hoặc giảm giới hạn dịch vụ, bắt đầu cung cấp các dịch vụ mới hoặc ngừng cung cấp các dịch vụ cũ một cách tự động nhằm cải thiện và tăng bảo mật cho trình duyệt", điều khoản có đoạn.
Để kiểm tra Chrome có tự cài Gemini Nano hay không, nhập vào thanh địa chỉ trình duyệt chrome://on-device-internals, lưu ý rằng cần kích hoạt tùy chọn dành cho nhà phát triển. Tại đây, người dùng có thể xem mô hình nào đang được cài đặt trên thiết bị và dung lượng mà nó chiếm dụng. Nếu là một trong những người dùng đã được Google cung cấp tùy chọn từ chối, có thể vào Cài đặt > Hệ thống > chọn Bật hoặc tắt AI trên thiết bị.
Nếu không thấy các tùy chọn kể trên, Hanff cho biết người dùng có thể nhập chrome://flags vào thanh địa chỉ và tắt các tính năng liên quan đến AI để ngăn trình duyệt tự động tải lại mô hình sau khi bị xóa. Số khác đề xuất đổi tệp weights.bin thành chỉ đọc để ngăn Google cài đặt lại. Tuy vậy, trên mạng xã hội, một số người dùng cảnh báo việc xóa mô hình AI khỏi Chrome có thể khiến trình duyệt hoạt động không ổn định, nhất là các chức năng liên quan đến trí tuệ nhân tạo.
Theo StatCounter, Chrome hiện vẫn là trình duyệt thống trị thị trường. Tính đến đầu 2026, sản phẩm của Google chiếm 77% thị phần, bỏ xa vị trí thứ hai của Microsoft Edge với 9%.
Nhiều người dùng thường có thói quen sử dụng 'đến lúc hư' mà quên mất rằng máy tính cũng cần được vệ sinh định kỳ. Không phải bụi bẩn tích tụ trong thùng máy mà chính những file 'rác' đang ẩn mình trong bộ nhớ đệm (Cache) là tác nhân hàng đầu khiến hệ thống của Windows trở nên ì ạch và tiềm ẩn rủi ro bảo mật.
Về lý thuyết, bộ nhớ đệm là một kho lưu trữ tạm thời giúp máy tính truy cập dữ liệu nhanh hơn trong những lần sử dụng sau. Tuy nhiên, sau một thời gian dài tích lũy từ trình duyệt, ứng dụng cho đến hệ điều hành Windows, 'nhà kho' này sẽ phình to và trở nên hỗn loạn.
Thay vì giúp máy chạy nhanh hơn, một bộ nhớ đệm quá tải sẽ khiến hệ thống mất thêm thời gian để xử lý, dẫn đến tình trạng máy phản hồi chậm hoặc treo ứng dụng. Các chuyên gia công nghệ khuyến cáo, việc xóa cache nên được thực hiện định kỳ mỗi tháng một lần để duy trì trạng thái tối ưu cho thiết bị.
Ít ai biết rằng, bộ nhớ đệm không chỉ chứa dữ liệu hình ảnh hay mã nguồn web mà đôi khi còn lưu trữ cả thông tin đăng nhập và dấu vết hoạt động cá nhân. Việc xóa bỏ các tệp này thường xuyên được coi là một thói quen 'vệ sinh kỹ thuật số' thông minh. Nó giúp xóa sạch các thông tin nhạy cảm, ngăn ngừa nguy cơ bị khai thác bởi các phần mềm độc hại chuyên đánh cắp dữ liệu ẩn.
Để dọn dẹp, hãy mở menu Start và tìm mở công cụ Disk Cleanup. Trong hộp thoại xuất hiện bạn chọn phân vùng hệ thống (thường là ổ C) và bấm OK để bắt đầu quá trình dọn dẹp.
Bên cạnh công cụ Disk Cleanup truyền thống để dọn dẹp ổ cứng, người dùng Windows 11 nên chú ý đến hai khu vực thường bị bỏ qua:
Không chỉ giới hạn ở máy tính, quy tắc dọn dẹp hằng tháng này cũng nên được áp dụng cho điện thoại Android, iPhone, máy tính bảng và ngay cả những chiếc Smart TV. Một thao tác nhỏ nhưng có thể mang lại sức sống mới cho toàn bộ hệ sinh thái thiết bị của bạn.
YouTube vừa âm thầm giới thiệu tính năng cho phép người dùng tắt hoàn toàn video ngắn (Shorts) trong ứng dụng. Cụ thể, người dùng có thể đặt giới hạn số lượng video ngắn trong nguồn cấp dữ liệu về 0.
Một trang hỗ trợ mới từ Google xác nhận tính năng mới đã được triển khai cho tất cả người dùng trên thiết bị di động. Để truy cập, người dùng cần nhấn vào hồ sơ cá nhân, chọn Cài đặt (nút bánh răng), sau đó chọn Quản lý thời gian và cuối cùng là Giới hạn xem trang Shorts. Tính năng này cho phép người dùng giới hạn thời gian xem các video ngắn, với tùy chọn từ vài giờ đến 0 phút, tức là chặn hoàn toàn nguồn cấp dữ liệu Shorts.
Khi đạt đến giới hạn, YouTube sẽ hiển thị thông báo rằng nguồn cấp dữ liệu Shorts của người dùng đã bị tạm dừng. Tuy nhiên, người dùng vẫn có thể bỏ qua thông báo này và tiếp tục cuộn, cho thấy rằng giới hạn thực chất chỉ là một gợi ý chứ không phải là một rào cản thực sự. Tuy nhiên, đối với phụ huynh quản lý tài khoản của con trẻ qua Family Link, bộ đếm thời gian không thể tắt, do đó trẻ sẽ thực sự bị ngắt kết nối.
Hiện tại, tính năng này chỉ có sẵn trên thiết bị di động, trong khi người dùng máy tính để bàn vẫn cần sử dụng tiện ích mở rộng trình duyệt để xem Shorts. Ngoài ra, tính năng cũng triển khai dần đến người dùng, ví dụ khi thử làm theo hướng dẫn, khoảng thời gian giới hạn thấp nhất là 15 phút.
Mặc dù YouTube đã đầu tư nhiều vào định dạng video ngắn từ khi ra mắt vào năm 2020, việc không công bố chính thức về Shorts có thể cho thấy sự nhạy cảm của công ty đối với vấn đề sức khỏe kỹ thuật số. Bằng cách tích hợp tùy chọn "0 phút", YouTube có thể đáp ứng yêu cầu về sức khỏe kỹ thuật số mà không khuyến khích người dùng rời bỏ Shorts.
Trong thực tế, nhiều người thường xuyên bị cuốn vào vòng xoáy của các video ngắn trên YouTube, đặc biệt là làn sóng phim ngắn "tổng tài" xuất hiện ngày càng nhiều. Hy vọng tính năng mới sẽ giúp người dùng tránh sa đà vào các video ngắn như hiện nay.
