Ngày 19/6, chia sẻ tại hội thảo khoa học “Lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Bạch Mai – chặng đường 54 năm phát triển và định hướng cho tương lai”, TS.BS Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận – Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, đánh giá, thực tế điều trị tại bệnh viện cho thấy bệnh suy thận mạn đang trẻ hóa.
Ông cho biết, các bác sĩ đang nghiên cứu và sẽ sớm công bố các số liệu báo cáo cụ thể trong thời gian tới. Đây cũng sẽ là một lời cảnh báo gửi tới cộng đồng và xã hội về việc điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt, đặc biệt là duy trì chế độ vận động phù hợp để phòng tránh các bệnh lý chuyển hóa ở giới trẻ.
Phát biểu tại hội nghị, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, trong những năm gần đây, bệnh thận mạn tính đang là một thách thức lớn đối với hệ thống y tế toàn cầu cũng như tại Việt Nam.
Tỷ lệ mắc bệnh có xu hướng gia tăng nhanh chóng, gắn liền với sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, cùng với quá trình già hóa dân số và những thay đổi trong lối sống hiện đại. Đáng lưu ý, phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm, dẫn đến việc phát hiện muộn khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.
Theo chuyên gia, tại Việt Nam, bệnh lý về cầu thận và các bệnh về chuyển hóa (tiểu đường, thừa cân, béo phì) là hai nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh thận giai đoạn cuối tại nước ta.
“Ngoài nguyên nhân viêm cầu thận mạn, tỷ lệ trẻ hóa này còn liên quan đến các rối loạn chuyển hóa, đặc biệt là thừa cân béo phì xuất hiện ngày một nhiều ở giới trẻ. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lối sống: thói quen sinh hoạt, ăn uống không lành mạnh, sử dụng nhiều thực phẩm chế biến sẵn chứa hàm lượng chất bảo quản và lượng muối cao.
Thứ hai là chế độ sinh hoạt không điều độ, kết hợp với việc ít vận động của giới trẻ hiện nay. Chính những yếu tố này đã làm gia tăng tình trạng béo phì và các bệnh lý chuyển hóa, từ đó thúc đẩy nhanh quá trình trẻ hóa của bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối tại Việt Nam”, TS Dũng nhận định.
Riêng tại Bệnh viện Bạch Mai, hiện quản lý khoảng 300 bệnh nhân lọc máu chu kỳ. Trước đây, ở thời điểm cao nhất, bệnh viện từng tiếp nhận khoảng gần 700 bệnh nhân lọc máu chu kỳ. Để giảm tải cho các cơ sở y tế tuyến trung ương, Bệnh viện Bạch Mai đã hỗ trợ phát triển sâu rộng các đơn vị lọc máu chu kỳ ở tuyến cơ sở, thậm chí tuyến huyện.
Dấu hiệu thầm kín dễ bị bỏ qua
TS Dũng cho biết, triệu chứng lâm sàng của bệnh thận mạn, đặc biệt là ở giai đoạn đầu, thường biểu hiện rất thầm kín. Chỉ đến khi bệnh tiến triển sang giai đoạn nặng thì các triệu chứng mới rõ ràng hơn.
Ví dụ, khi bệnh nhân đã xuất hiện phù trên lâm sàng, tăng huyết áp không kiểm soát được, có triệu chứng suy tim, thiếu máu hoặc buồn nôn… thì lúc đó việc phát hiện và điều trị đã muộn rồi.
Những dấu hiệu thầm kín khác của bệnh thận mạn bao gồm các bất thường về nước tiểu như: tiểu ra máu, nước tiểu có bọt, thay đổi về số lượng nước tiểu hoặc hay tiểu đêm. Khi có những biểu hiện này, người bệnh cần đi khám ngay tại các bác sĩ chuyên khoa.
Bên cạnh đó, những người có bệnh lý nền như tiểu đường, tăng huyết áp, thừa cân béo phì, hoặc gia đình có tiền sử mắc bệnh thận… cũng là nhóm đối tượng nguy cơ cao, cần được tầm soát sớm bệnh thận mạn tính.
Việc phát hiện sớm sẽ giúp kéo dài thời gian điều trị bảo tồn, hạn chế tối đa nguy cơ bệnh tiến triển sang giai đoạn cuối phải điều trị thay thế bằng chạy thận nhân tạo chu kỳ.
Theo PGS Cơ, các phương pháp điều trị thay thế thận, đặc biệt là lọc máu, đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong điều trị suy thận giai đoạn cuối ở Việt Nam cũng như trên thế giới.
Mục tiêu của lọc máu không chỉ là để loại bỏ các chất độc hại tích tụ trong cơ thể, duy trì cân bằng nội môi, kéo dài sự sống mà còn phải quan tâm tới vấn đề chất lượng cuộc sống ở người bệnh.
Từ ca lọc máu chu kỳ đầu tiên tại Bệnh viện Bạch Mai vào ngày 20/6/1972, đến nay, Trung tâm Thận – Tiết niệu và Lọc máu không chỉ thực hiện hiệu quả công tác điều trị cho số lượng lớn bệnh nhân mà còn đóng vai trò quan trọng trong đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và chỉ đạo tuyến cho nhiều cơ sở y tế trên toàn quốc, trở thành một trong những trung tâm hàng đầu cả nước về điều trị lọc máu.
Trung tâm Thận – Tiết niệu và Lọc máu triển khai đầy đủ các phương pháp điều trị thay thế thận tiên tiến nhất hiện nay: từ ghép thận cho đến các kỹ thuật lọc máu hiện đại như lọc máu hấp phụ, lọc máu HDF online, lọc máu bằng quả lọc hiệu năng cao.
Bên cạnh đó, các kỹ thuật lọc màng bụng (thẩm phân phúc mạc) với các dịch lọc hiện đại và kỹ thuật lọc màng bụng tự động bằng máy cũng được triển khai. Do đó, bệnh nhân điều trị tại Trung tâm hoàn toàn được tiếp cận với những công nghệ điều trị thay thế thận hiện đại nhất thế giới hiện nay, đặc biệt là nhóm bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối.
Hiện nay tại Trung tâm đang quản lý rất nhiều bệnh nhân có thời gian lọc máu chu kỳ kéo dài từ 25 đến 30 năm, chất lượng cuộc sống vẫn duy trì ổn định.
Phát hiện sớm nguy cơ suy thận
TS Dũng khuyến cáo, người dân nên chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần, kể cả đối với những người khỏe mạnh. Trong đó, xét nghiệm nước tiểu là một xét nghiệm rất cơ bản, chi phí rẻ nhưng lại cực kỳ hữu ích trong việc phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh thận mạn.
Ngoài ra, người dân nên thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu hơn như đo mức lọc cầu thận hoặc đánh giá chức năng thận.
Đặc biệt, những đối tượng có nguy cơ cao cần được ưu tiên tầm soát và tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa. Những người mắc bệnh tăng huyết áp, bệnh lý tim mạch, tiểu đường, rối loạn chuyển hóa, thừa cân béo phì hoặc có người thân trong gia đình bị bệnh thận mạn tính… là những nhóm đối tượng cần chủ động bảo vệ sức khỏe trước khi toàn xã hội cùng chung tay phòng chống bệnh thận.
Chiều ngày 17.4, tại TP.HCM, Công ty cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail - HoSE: FRT) đã tổ chức thành công Đại hội cổ đông thường niên năm 2026. Đại hội đã thông qua các nội dung quan trọng liên quan đến kết quả kinh doanh năm 2025 và định hướng phát triển trong năm 2026.
Năm 2026, FPT Retail đặt mục tiêu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng với doanh thu thuần dự kiến đạt 59.500 tỉ đồng, tăng 16% so với năm 2025, và lợi nhuận trước thuế đạt 1.550 tỉ đồng, tương ứng mức tăng 27%. Kế hoạch này phản ánh định hướng phát triển theo hướng tăng trưởng đi đôi với nâng cao hiệu quả hoạt động, trong đó tập trung vào 3 trụ cột chính gồm mở rộng hệ sinh thái y tế, tối ưu vận hành toàn hệ thống và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và dữ liệu.
Năm 2026, doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc thêm 450 điểm theo hướng chọn lọc, đảm bảo hiệu quả trên từng điểm bán.
Bên cạnh đó, Long Châu sẽ đẩy mạnh hợp tác chiến lược với các hãng dược hàng đầu thế giới nhằm đưa về Việt Nam các sản phẩm và giải pháp điều trị hiện đại. Đây là nền tảng quan trọng giúp Long Châu nâng cao năng lực cung ứng, đồng thời rút ngắn khoảng cách tiếp cận thuốc thế hệ mới giữa Việt Nam và các quốc gia phát triển.
Đáng chú ý, trong năm 2026, Long Châu dự kiến đưa về Việt Nam hơn 30 loại thuốc thế hệ mới và giải pháp điều trị tiên tiến, tập trung vào các bệnh hiếm và bệnh mạn tính nặng. Thực tế, Long Châu đã cùng với hãng dược hàng đầu Anh quốc giới thiệu tại Việt Nam 3 giải pháp y khoa tiên tiến dành cho hen nặng, lupus ban đỏ hệ thống và hội chứng tan máu tăng ure huyết không điển hình - những bệnh lý có gánh nặng điều trị lớn và nhiều hạn chế trong tiếp cận vào ngày 12.4 vừa qua.
Song song với mở rộng quy mô, Long Châu không ngừng tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ, dữ liệu lớn, chuyển đổi AI để phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe cho người Việt. Theo đó, Long Châu là chuỗi nhà thuốc đầu tiên được tích hợp trên VNeID, đồng thời cũng là hệ thống tiên phong ứng dụng dữ liệu cư trú để phục vụ người dân theo tài khoản gia đình. Trong thời gian tới, Long Châu tiếp tục mở rộng nhiều mô hình dịch vụ chăm sóc sức khỏe mới theo tiêu chí hiện đại, thuận tiện. Cách tiếp cận này góp phần hướng tới mục tiêu lớn “Gia đình mạnh khỏe, Quốc gia hạnh phúc”.
Trong năm 2026, hệ thống FPT Shop tập trung đa dạng hóa danh mục sản phẩm - dịch vụ, đẩy mạnh ngành hàng điện máy, gia dụng có lắp đặt và thiết bị IoT nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng và gia tăng giá trị trên mỗi giao dịch. Song song, FPT Shop mở rộng hệ sinh thái số với SIM FPT và các dịch vụ số, hướng tới mục tiêu đạt khoảng 1,1 triệu thuê bao, đồng thời phát triển các dịch vụ giá trị gia tăng để nâng cao trải nghiệm và mức độ gắn kết khách hàng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp tiếp tục tối ưu mô hình kinh doanh, phát triển kênh online và cải thiện hiệu quả vận hành trên toàn hệ thống, trong đó ứng dụng trí tuệ nhân tạo đóng vai trò quan trọng trong cá nhân hóa trải nghiệm và nâng cao hiệu quả bán hàng.
Với định hướng kết hợp giữa đổi mới mô hình kinh doanh và ứng dụng công nghệ, FPT Shop kỳ vọng duy trì tăng trưởng ổn định, đóng góp tích cực vào kết quả hợp nhất và tạo nền tảng cho phát triển bền vững của FPT Retail trong dài hạn.
Thói quen đơn giản có thể hỗ trợ kiểm soát tiến triển ung thư
Khoảng 40% người Mỹ sẽ mắc ung thư vào một thời điểm nào đó trong đời, một con số đáng sợ.
Nhiều bệnh ung thư có thể được ngăn ngừa bằng cách thay đổi lối sống, như giảm cân, bỏ hút thuốc, tránh quan hệ tình dục không an toàn và hạn chế uống rượu, nhưng một số không thể tránh khỏi.
Một khi ung thư xuất hiện, nó có thể khiến bạn cảm thấy choáng ngợp. Việc thư giãn nói thì dễ hơn làm. Tuy nhiên, các hoạt động thư giãn có thể cải thiện đáng kể trải nghiệm khi mắc ung thư.
Trên thực tế, nghiên cứu mới cho thấy thiền định hai lần một ngày có thể kiểm soát căng thẳng mãn tính và giảm nguy cơ ung thư phát triển và lây lan.
Theo The New York Post, các nhà nghiên cứu tại Đại học Midwestern ở Arizona cũng đã phát hiện ra rằng thiền định mỗi sáng và tối có thể ngăn chặn các tế bào ung thư trở nên mạnh mẽ hơn bằng cách hạn chế cortisol.
Thường được gọi là hormone gây căng thẳng chính, cortisol giảm tự nhiên trong suốt cả ngày. Nhưng nó phản ứng khác nhau với các tế bào ung thư, có khả năng làm tăng khả năng phục hồi của khối u và khiến ung thư khó điều trị hơn, dễ lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể.
Áp lực tinh thần khi đối phó với bệnh tật có thể làm rối loạn nồng độ hormone và khiến bệnh nhân ung thư luôn có mức cortisol cao.
Bằng cách tham gia vào các hoạt động điều chỉnh căng thẳng, như thiền định, cortisol có thể được kiểm soát và có khả năng ngăn ngừa bệnh ung thư trở nên trầm trọng hơn.
“Có những lý lẽ ủng hộ việc bắt đầu và kết thúc một ngày bằng những hoạt động giảm căng thẳng,” Kimberly Bussey, một chuyên gia ung thư tại Đại học Midwestern, nói với Women’s Health UK.
Theo chuyên gia này, nếu thiền định không phải là sở thích của bạn, việc chỉ cần làm điều gì đó thư giãn giúp giảm mức cortisol cũng có thể giúp ích.
Những lời khuyên khác của bà để giảm căng thẳng bao gồm “tập thể dục, ra ngoài thiên nhiên, thực hành chánh niệm như viết nhật ký, ăn uống lành mạnh, giúp đỡ người khác và ngủ đủ giấc”.
“Dành thời gian cho bạn bè và gia đình, ngay cả khi chỉ là đi chơi hoặc ở cùng một phòng, cũng có thể giúp ích”, bà nói thêm.
Các hoạt động thư giãn khác, như xem lại chương trình truyền hình yêu thích hoặc dành thời gian với thú cưng, cũng có thể đóng vai trò hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Lợi ích sức khỏe khác của thiền định
- Có thể làm giảm huyết áp
Theo Healthline, thiền cũng có thể cải thiện sức khỏe thể chất bằng cách giảm áp lực lên tim.
Theo thời gian, huyết áp cao khiến tim phải làm việc vất vả hơn để bơm máu, dẫn đến chức năng tim kém. Huyết áp cao cũng góp phần dẫn đến xơ vữa động mạch, hay hẹp động mạch, có thể dẫn đến đau tim và đột quỵ.
Một phân tích tổng hợp năm 2015 của 12 nghiên cứu với gần 1.000 người tham gia cho thấy thiền giúp giảm huyết áp.
Một số nghiên cứu cho thấy việc kết hợp thiền định vào thói quen hàng ngày có thể có lợi trong việc kiểm soát cơn đau.
Ví dụ, một đánh giá năm 2017 về 38 nghiên cứu đã kết luận rằng thiền chánh niệm có thể giảm đau, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm các triệu chứng trầm cảm ở những người bị đau mãn tính.
Một phân tích tổng hợp lớn năm 2014 với gần 3.500 người tham gia đã liên kết thiền định với việc giảm đau.
- Cải thiện giấc ngủ
Một nghiên cứu năm 2014 đã so sánh các chương trình thiền định dựa trên chánh niệm và nhận thấy rằng những người thiền định ngủ lâu hơn và tình trạng mất ngủ được cải thiện.
Việc thành thạo thiền định có thể giúp bạn kiểm soát hoặc chuyển hướng những suy nghĩ miên man hoặc không kiểm soát thường dẫn đến chứng mất ngủ. Ngoài ra, nó có thể giúp thư giãn cơ thể, giải tỏa căng thẳng và đưa bạn vào trạng thái bình yên, giúp bạn dễ ngủ hơn.
Quýt và cam thường bị nhầm lẫn do có nhiều điểm tương đồng về hình thức. Dù đều giàu dinh dưỡng và ít calo, đây là hai loại trái cây khác nhau, với sự khác biệt về nguồn gốc, hình dáng, hương vị và thành phần dinh dưỡng.
Giống nhau về dinh dưỡng
Dưới đây là bảng so sánh giá trị dinh dưỡng trên mỗi 100 g quýt và cam:
*DV: Lượng cơ thể cần hàng ngày (%)
Cả quýt và cam đều thuộc nhóm trái cây họ cam quýt, nổi bật với hàm lượng vitamin C, chất chống oxy hóa và nước dồi dào. Đây là những yếu tố giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ làn da và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.
Cả hai đều cung cấp chất xơ, kali cùng một số vitamin nhóm B, góp phần cải thiện tiêu hóa, hỗ trợ tim mạch, kiểm soát cân nặng. Với lượng calo thấp, quýt và cam đều phù hợp cho chế độ ăn duy trì cân nặng lành mạnh.
Cam giàu vitamin C và chất xơ
Xét về thành phần dinh dưỡng, cam có lợi thế rõ rệt ở hàm lượng vitamin C. Trung bình, cam cung cấp lượng vitamin C gần gấp đôi so với quýt, giúp tăng cường hệ miễn dịch, thúc đẩy sản sinh collagen và bảo vệ thành mạch.
Bên cạnh đó, cam cũng chứa nhiều chất xơ hơn, hỗ trợ tiêu hóa và giúp ổn định đường huyết. Vì thế, cam là lựa chọn phù hợp cho những người cần kiểm soát cân nặng hoặc cải thiện sức khỏe đường ruột.
Quýt giàu vitamin A, dễ ăn hơn
Trong khi đó, quýt lại nổi bật với hàm lượng vitamin A cao hơn, có lợi cho thị lực, làn da và hệ miễn dịch. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý mà nhiều người thường bỏ qua.
Quýt có vị ngọt đậm, ít chua và vỏ mỏng, dễ bóc. Vì vậy, quýt trở thành món ăn nhẹ tiện lợi, đặc biệt phù hợp khi cần bổ sung năng lượng nhanh hoặc mang theo khi di chuyển.
Khác biệt về hương vị và cách sử dụng
Hương vị cũng là yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn của nhiều người. Quýt thường ngọt hơn, dễ ăn, trong khi cam có vị chua nhẹ, tạo cảm giác tươi mát.
Cam thường được sử dụng để ép nước cam hoặc chế biến món ăn, còn quýt thích hợp ăn trực tiếp nhờ đặc tính dễ bóc vỏ. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên ăn nguyên quả thay vì uống nước ép để tận dụng tối đa lượng chất xơ.
Lợi ích sức khỏe tổng thể
Việc bổ sung cả quýt và cam đều mang lại nhiều lợi ích. Vitamin C cùng các hợp chất thực vật giúp chống oxy hóa, giảm tổn thương tế bào, hỗ trợ tim mạch.
Chế độ ăn giàu trái cây họ cam quýt cũng góp phần giảm nguy cơ sỏi thận, cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ kiểm soát cân nặng nhờ hàm lượng nước, chất xơ cao.
Dù vậy, quýt có lượng đường, carbohydrate nhiều hơn một chút so với cam, nên người cần kiểm soát đường huyết có thể ưu tiên cam hơn.
Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối mà tùy thuộc vào nhu cầu của từng người. Nếu cần bổ sung vitamin C, tăng cường đề kháng hoặc hỗ trợ tiêu hóa, giảm cân, cam là lựa chọn phù hợp. Ngược lại, nếu ưu tiên vị ngọt, dễ ăn và bổ sung vitamin A, quýt là lựa chọn hợp lý.
Các chuyên gia khuyến nghị nên đa dạng hóa thực phẩm, kết hợp cả hai loại trong chế độ ăn để tận dụng lợi ích dinh dưỡng toàn diện.
